https://virgool.ir/feed/@ahmadvardfa2026-11-12 03:02:32https://files.virgool.ir/upload/users/14784/avatar/QjnNLP.pnghttps://virgool.ir/@ahmadvardhttps://virgool.ir/@ahmadvard/سرمایه-گذاری-جسورانه-و-نقش-آن-در-شکل-گیری-اکوسیستم-های-استارتاپی-ifk4zsdzvtej مقدمهرشد و توسعه استارتاپ ها وابستگی زیادی به قرارگیری آن‌ها در یک جامعه و یا اکوسیستم کارآفرینی مناسب دارد. هر جامعه استارتاپی از اجزایی تشکیل‌شده که درصورتی‌که این اجزا به‌صورت طبیعی و ارگانیک به وظایف خود و در ارتباط با دیگر اجزا عمل کنند، یک اکوسیستم استارتاپی تشکیل می‌شود.اصولاً اکوسیستم‌های استارتاپی درون شهرها و نواحی اطراف آن‌ها شکل می‌گیرند و به عللی که در ادامه از کتاب جوامع استارتاپی نوشته برد فلد ذکر می‌گردد اکوسیستم‌ها استارتاپی به‌شدت به محل جغرافیایی وابسته هستند."مطالعه‌ها نشان داده است که نوآوری ازلحاظ جغرافیایی نه دموکراتیک و نه مسطح است. البته ممکن است چنین ادعایی شگفت‌آور باشد زیرا به نظر می­رسد که در جوامع امروزی اهمیت مکان باید از همیشه کمتر باشد. امروزه می­توان از هرمکانی به هر مکان دیگر اطلاعات ارسال و دریافت کرد. افزایش دسترسی به اطلاعات و منابع می­تواند به‌صورت نظری، رابطۀ بین مکان فیزیکی و نوآوری را تضعیف کند.ولی در جغرافیای سیاسی، اثر متضادی مشاهده‌شده است. شواهد، حاکی از آن است که مکان، برخلاف انتظار بیشتر از همیشه اهمیت دارد. نوآوری، به‌شدت در برخی نواحی متمرکز است و افراد خلاق نوآور در مناطق جغرافیایی خاصی در کنار هم قرارگرفته‌اند؛ بنابراین واضح است که مکان فیزیکی بسیار اهمیت دارد.سه الگو وجود دارد که دلیل تبدیل‌شدن برخی محل­ها به کانون‌های کارآفرینی را تشریح می­کند. این الگوها به‌صورت جداگانه از اقتصاد، جامعه‌شناسی و جغرافیا نشئت می­گیرند.الگو اول، صرفه‌جویی‌های خارجی یا تجمعی نامیده می­شود و مربوط به علم اقتصاد است. صرفه‌جویی‌های خارجی روی مزایای تجمع استارتاپ­ها در یک ناحیه متمرکز است. شرکت­هایی که در یک ناحیه قرار دارند از «صرفه‌جویی‌های ناشی از مقیاس خارجی» سود می­برند. شرکت­های در حال ظهور به ورودی­های مشترکی مثل زیرساخت، خدمات حقوقی و حسابداری، تأمین‌کنندگان و نیروی کار دارای دانش تخصصی نیاز دارند که خارج از شرکت قرارگرفته‌اند. شرکت­هایی که در یک منطقۀ جغرافیایی یکسان باشند هزینۀ ثابت این منابع خارجی را با یکدیگر به‌صورت اشتراکی پرداخت می­کنند. با افزایش تعداد استارتاپ­ها، متوسط هزینه به ازای این ورودی‌ها کاهش پیدا می­کند. به‌این‌ترتیب، شرکت­های واقع‌شده در یک جامعۀ استارتاپی مزایای اقتصادی مستقیم به دست می‌آورند.می­توان از یک مفهوم اقتصادی دیگر به نام «اثر شبکه» نیز برای توجیه مزایای ناشی از تجمع جغرافیایی استفاده کرد. اثر شبکه در سیستم­هایی صدق می­کند که با افزوده شدن یک عضو به شبکه، سایر اعضا سود ببرند، Facebook و Twitter نمونه‌هایی هستند که اثر شبکه در آن­ها بسیار واضح است. اگر تنها صد کاربر از این خدمات استفاده کنند ممکن است برای شما مزیت خاصی وجود نداشته باشد ولی اگر 100 میلیون کاربر دیگر در شبکه‌ای وجود داشته باشند؛ مزیت آن شبکه به‌شدت افزایش پیدا می­کند. برای نمونه، منطقه‌ای که در آن 10 برنامه‌نویس وجود داشته باشد منبع خوبی برای یک استارتاپ است ولی اگر 1000 برنامه‌نویس عالی در یک منطقه وجود داشته باشند ارزش آن منطقه برای استارتاپ‌ها بسیار بیشتر خواهد شد؛ به‌خصوص اگر این برنامه‌نویس‌ها روال کاری مشترکی داشته باشند، به یکدیگر روحیه بدهند و شرکت­-های جدید تأسیس کند. صرفه‌جویی‌های ناشی از مقیاس خارجی، برخی هزینه‌ها را کاهش می­دهد و اثر شبکه، ارزشِ در کنار یکدیگر قرار گرفتن را بیشتر می­کند.دومین الگو از علم جامعه‌شناسی ریشه می­گیرد. مطالعات دانشگاه MIT نشان داده است که چارچوب صرفه‌جویی ناشی از مقیاس خارجی، به وجود آمدن و رشد جامعه‌های استارتاپی را به‌صورت کامل توجیه نمی­کند. به‌طور مثال دو کانون فعالیت­های پیشرفته (درۀ سیلیکون و جادۀ 128) در دهۀ 1980، شباهت بسیار زیادی به هم داشته‌اند و از مزایای تجمع سود می‌برده‌اند. بااین‌وجود پس از گذشت یک دهه، درۀ سیلیکون مزیت بسیار بزرگی نسبت به جادۀ 128 به دست آورده بود که با استفاده از صرفه‌جویی‌های خارجی قابل توجیه نیست. ساکسنیان، تلاش کرده است دلیل این موضوع را کشف نماید. به ادعای او فرهنگ گشودگی و تبادل اطلاعات دلیل برتری درۀ سیلیکون نسبت به جادۀ 128 بوده است. چنین ادعایی با اثر شبکه برای یک منظور بوده است زیرا این اثر در جامعه‌هایی که از تبادل اطلاعات بین شرکت­ها و صنایع استقبال می­کنند، اثرات بیشتری به همراه دارد.مشاهده‌ها حاکی از این بودند که شرکت­هایی مثل HP و Sun در درۀ سیلیکون برخلاف شرکت­هایی مثل Apollo و DEC مرزهای بسته‌ای ندارند. به‌عبارت‌دیگر فرهنگ درۀ سیلیکون از تبادل افقی اطلاعات بین شرکت­ها استقبال می­کرده است. تغییرات سریع فناوری بافرهنگ تبادل اطلاعات و قابلیت تحرک نیروهای کار در درۀ سیلیکون همخوانی داشته است. به همین دلیل شرکت­های این منطقه، توانایی بیشتری در به اشتراک‌گذاری اطلاعات، پذیرش روندی جدید، بهره‌گیری از نوآوری و پاسخگویی به شرایط جدید داشته‌اند. در همین حال، یکپارچه‌سازی عمودی و سیستم­های بسته، عیب­های بزرگی برای شرکت­های جادۀ 128 به‌حساب می­آمده­ اند. ساکسینان، به اهمیت نقش فرهنگ شبکه­ای متراکم در موفقیت درۀ سیلیکون نسبت به جادۀ 128 اشاره‌کرده است و نظریۀ خود را «شبکه‌های افقی» نامیده است.آخرین توضیح برای جامعه‌های استارتاپی، مفهومی به­ نام «طبقۀ خلاق» است که از علم جغرافیا نشأت می­گیرد. این طبقه از افرادی مثل کارآفرین‌ها، مهندس­ها، استادان دانشگاه و هنرمندان تشکیل‌شده است که توانایی ایجاد «فرم­های معنادار جدید» رادارند. افراد طبقۀ خلاق دوست دارند در محل­های خوب زندگی کنند؛ از فرهنگی لذت می­برند که ایده‌هایجدید و عجیب را تحمل می­کند و مهم‌تر از همۀ موارد می­خواهند که در کنار سایر افراد طبقۀ خود باشند. این نظریه نیز نمونۀ دیگری از اثر شبکه است که با حضور تعدادی از افراد طبقۀ خلاق در یک منطقه، سایر افراد این طبقه نیز به آنجا جذب می­شوند که به‌نوبه خود باعث جذاب­تر شدن و ارزشمندتر شدن آن ناحیه می­شود. منطقه‌ای که تجمع آن به‌اندازۀ کافی باشد نسبت به سایر مناطق مزیت جغرافیایی خواهد داشت.هر یک از این سه چارچوب، دیدگاهی برای درک دلیل تجمع جامعه‌های استارتاپی در منطقه‌های خاص است.سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران نیز از این قاعده مستثنا نیستند و به‌شدت حساسیت جغرافیایی دارند و تمایل دارند که مدیران و دفاتر استارتاپ های پرتفوی آن‌ها در دسترس بوده و در شهر و یا منطقه نزدیک به دفاتر آن‌ها باشد و اصولاً نهادهای سرمایه‌گذاری جسورانه به‌صورت ملی در هیچ کجای دنیا فعالیت نمی‌کنند.تمرکز صندوق‌ها و دیگر نهادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر کشور و همچنین دسترسی به بازار بزرگ‌تر در شهر تهران منجر به ایجاد جاذبه بسیار زیادی برای کارآفرینان و استارتاپ‌ها برای جذب سرمایه گردیده است و به مهاجرت و کوچ آن‌ها به‌سوی تهران انجامیده است.مهاجرت کارآفرینان به تهران و در نزدیکی سرمایه‌گذاران علاوه بر مسائل اجتماعی حاشیه آن، باعث افزایش هزینه‌های اجرای طرح مخصوصاً در مورد استارتاپ هایی که در مراحل ابتدایی هستند می‌شود و همچنین کارآفرینان دسترسی به شبکه محلی خود را نیز از دست می‌دهند و درنهایت بهره‌وری (و در دید فراتر کاهش بهره‌وری ملی) و شانس موفقیت تیم ها را کاهش می‌یابد.عملاً تمرکز و تقویت سرمایه‌گذاران در تهران که منجر به جذب طبقه خلاق و کارآفرین شهرهای دیگر می‌شود نقش مخرب برای دیگر اکوسیستم‌های کوچکتر استارتاپی کشور دارد.لذا درصورتی‌که امکان و ظرفیت دولتی در شکل‌گیری و یا توسعه سرمایه‌گذاری جسورانه وجود دارد بهتر است در استفاده از این مشوق‌ها و حمایت‌ها سرمایه‌گذاران جسورانه محلی (خارج از تهران) در اولویت قرار گیرند.با توجه به مقدمه بالا راهکارهای زیر برای کمک به راه‌اندازی و توسعه سرمایه‌گذاری جسورانه در شهرهای دارای اکوسیستم استارتاپی فعال (متناسب با پیشرفت اکوسیستم آن‌ها) مانند: (به ترتیب) اصفهان، مشهد، تبریز و یزد و پس از آن‌ها شهر‌های کرمان، اهواز، شیراز، قزوین و رشت پیشنهاد می گردد:1) کمک به شکل‌گیری نهادهای جدید سرمایه‌گذاری جسورانه به ترتیبی که آن وزارت محترم تقریباً معادل آورده (Matching Fund) سرمایه‌گذاران محلی در نهادهای جدید سرمایه‌گذاری نموده (حداکثر تا 49 درصد کل شرکت) و برای حفظ شرایط خصوصی بودن آن‌ها و استقلال و چابکی آن‌ها در تعیین مدیران و اخذ تصمیمات شرکت ننماید.(Silent Partner) 2) مذاکره با سازمان بورس و فرا بورس جهت تسهیل قوانین تأسیس صندوق‌های جسورانه بورسی برای صندوق‌های مستقر در شهرهای فوق.3) سرمایه‌گذاری مستقیم در نهادهای سرمایه‌گذاری جسورانه از طریق خرید واحدهای سرمایه‌گذاری یا خرید سهام در دیگر نهادها که در قالب شرکت سهامی خاص (شامل صندوق‌های پژوهش و فناوری) تأسیس می‌شوند و یا مشارکت در افزایش سرمایه‌های آن‌ها از طریق خرید حق تقدم.4) پرداخت مشوق یا کمک بلاعوض به سرمایه‌گذارانی که در نهاد سرمایه‌گذار شهرهای فوق سرمایه‌گذاری کنند به ترتیبی که این کمک‌ها در سطح بالاتر به نهادهای فعلی پرداخت گردد که دانش سرمایه‌گذاری جسورانه نیز منتقل می‌کنند (اصطلاحاً پول هوشمند دارند) و سپس به سرمایه‌گذاران محلی.ahmadvardahmadvardSun, 02 Sep 2018 13:51:21 +0430