https://virgool.ir/feed/@ahmad.tazikروزنامه‌نگار سابق؛ علاقه‌مند به ارز دیجیتال، ارتباطات، رسانه و کمی هم روزمره‌نویسیfa2026-11-11 10:46:10https://files.virgool.ir/upload/users/1634558/avatar/h5oRbH.jpeghttps://virgool.ir/@ahmad.tazikhttps://virgool.ir/@ahmad.tazik/documentation-r84lulditm60در ستایش سندسازیکی قراره این داکیومنتا رو بخونه؟ چرا وقت تلف می‌کنی؟این‌ها و امثالشون رو تو کار زیاد شنیدم اما از نظر من هر کاری می‌تونه نوعی وقت تلف کردن باشه، به‌جز داکیومنتیشن یا سندسازی. این جمله رو از عزیزی در یکی از جلسات ریترو بعد از لانچ محصولی در نوبیتکس به یاد دارم که می‌گفت: هر اتفاقی که افتاد؛ مهم اینه که ما الان داکیومنت داریم و می‌تونیم دفعه بعد خیلی از راه‌ها رو نریم و خیلی از راه‌ها رو سریع‌تر بریم.دارایی‌های یک شرکت شاید از نگاه بعضی زمین و ساختمون، از نگاه بعضی گردش مالی، از نگاه بعضی برند و از نگاه بعضی افراد اون شرکت باشن اما اون دارایی که همیشه ماندگاره، داکیومنت‌هایی هستن که در جایی گوشه یک فولدر درایو ذخیره شدن. تمام اون دارایی‌ها ممکنه یک روز از بین برن. ممکنه اون شرکت زمیناش بی‌قیمت شه، برندش بدنام شه، آدم‌های متخصصش مهاجرت کنن اما داکیومنت خوب همیشه یک داکیومنت خوب باقی می‌مونه. از نظر من آدم‌های حرفه‌ای نه کسانی هستن که بیشترین و بهترین پرمورمنس رو از خودشون نشون می‌دن، بلکه کسانی هستن که با داکیومنت کردن باعث می‌شن تجربه‌هاشون از شکست‌ها و پیروزی‌ها نه‌تنها برای خودشون بلکه برای کسانی که در آینده قراره در اون جایگاه قرار بگیرن، به یادگار بمونه.حالتی رو در نظر بگیرید که در موقعیت شغلی جدید مشغول به کار شدید که نفر قبلی چه‌بسا بسیار کاربلد بوده و نتایج خوبی از کارهاش گرفته اما دست برقضا مهاجرت کرده و حالا شما جایگزین اون شخص هستین. قراره بهترین عملکرد رو از خودتون نشون بدین اما هیچ‌چیز از تجربیات قبلی نمی‌دونین. خبر ندارین سر لانچ محصول قبلی چه پروموشن پلنی در نظر گرفته شده؟ نمی‌دونین گزارش سال قبل طی چه مراحلی منتشر شده؟ نمی‌دونین اصولا نرخ کلیک لینک‌های آگهی‌های قبلی چقدر بوده و حتی نمی‌دونین با کدوم رسانه‌ها ارتباط دارین؟ اینجاست که سندسازی رو باید ستایش کرد. در بهترین حالت من دیدم داکیومنت‌هایی به‌عنوان پروپوزال و لسن‌لرن آماده می‌شن که البته دومی عموما فیدبک‌های افراد درگیر پروژه‌ست که همینطور پشت سر هم ردیف شده.ولی من به شخصه داکیومنت‌ها رو به چهار دسته تقسیم می‌کنم:۱- سند پیشنهاد طرحهیچ ایده‌ای تا قبل از نوشته شدن ارزش مطرح کردن نداره. چیزی که به تجربه ناچیزم یاد گرفتم، اینه که تا قبل از نوشتن سند پیشنهاد طرح هیچ‌کس نمی‌تونه جواب خوب و مناسبی به سوال «که چی؟» بده. سوالی که ممکنه درباره تمام ایده‌ها، از بدترین تا بهترین، مطرح بشه. وقتی در سند پیشنهاد طرح موارد کلیدی مثل اهداف، فرایندها، ذی‌نفعان، مخاطبان، بودجه مورد نیاز، نفرساعت مورد نیاز، نتایج کلیدی، سناریوهای شکست مشخص بشن، انگار که خود ما قبل از هرکس دیگه‌ای از خودمون پرسیدیم: که‌ چی؟۲- سند آن‌بوردینگگیرم که قرار شد طرحی در تیمی اجرایی بشه؛ آیا شما تنها کسی هستین که قراره اون رو انجام بده؟ به کمک هیچکس احتیاج ندارین؟ قطعا انجام هر طرحی نیاز به همراهی افراد با تخصص‌های مختلف داره. آیا قراره برای هر کدوم به صورت جداگانه ساعت‌ها وویس بفرستین؟ شاید اولین راه حل برای آنبورد ماندن همه افراد درگیر پروژه این باشه که از همه بخوایم در تمام جلسات شرکت کنن تا در جریان ریز جزییات قرار بگیرن، اما چرا یک فرانت‌اند دولپر که قراره لندینگ کمپین رو طراحی کنه باید تو جلسه انتخاب تگ‌لاین حضور داشته باشه؟ یا چرا یک کارشناس سوشال مدیا باید در جلسه‌ای حضور داشته باشه که قراره در اون راجع به پلن پروموشن رسانه‌ای صحبت کنیم؟ (داخل پرانتز؛ از نظر من اگر در جلسات تخصصی احتمال داره صحبت‌هایی بشه که بهتره بقیه هم در جریان باشن، بهتره کلا اون جلسات رو برگزار نکنیم چون قطعا قرار نیست چیزی به نام دستورجلسه در اون رعایت شه و با یک جلسه «از هر دری سخنی» و در حالت بدتر با یک جلسه «ایده از ۱۰ نفر، اجرا از ۲ نفر» روبرو خواهیم شد.)اون‌چه که برای آنبوردینگ لازمه، یک داکیومنت صریح با یک فهرست بلند اما توضیحات کوتاهه. ممکنه بعضی از میان‌تیتر‌ها کلا سه کلمه توضیح داشته باشن. چراکه داکیومنت آن‌بوردینگ اگر طولانی و بی‌نظم باشه ممکنه کلا خونده نشه. در طرف مقابل داکیومنت آن‌بوردینگ لازمه همه موارد رو ریز کرده باشه تا هرکس بتونه سریع بخش‌هایی که بهش مربوطه رو پیدا کنه و بره سراغش. در داکیومنت آن‌بوردینگ لازمه به صورت کوتاه درباره هدف، پیام‌ها، مخاطبان، kpiها، ذینفعان سازمانی صحبت شه. بعضا to do list یا گانت‌چارت جای داکیومنت آنبوردینگ رو میگیره در حالیکه این‌ها جزوی از اون داکیومنت اصلی هستن. در داکیومنت آن‌بوردینگ بعد از تشریح کلیات اهداف و برنامه‌ریزی‌های انجام شده برای پروژه، تازه پای تودو لیست وسط میاد. این تودو لیست رو درسته که بک نفر قراره بنویسه، اما اگر به تایید تمام ذینفعان نرسه، باید انداختش دور. مواردی مثل ترلو و اسلک و امثالهم هیچموقع نمی‌تونه جای تودولیستی که توی یه فایل اکسل یا نهایت گوگل شیت آماده شده رو بگیره. بعدا در ستایش گوگل شیت هم خواهم نوشت.۳- گزارش عملکردایولا، خداقوت، خسته نباشین، خیلی خوب بود. اینها برای شما نه آب می‌شه، نه نون. باید بعد از انجام هر پروژه‌ای که یکم بزرگ باشه، گزارش عملکرد بنویسین. اون فهرست بلندبالای kpiها که تو داکیومنت پروپوزال گذاشته بودیم برای قشنگی نبود، بلکه پیشنیازی برای آماده‌سازی گزارش عملکرد بود. در گزارش عملکرد هیچ‌چیز یه جز kpiها و بررسی دقیقشون نباید وجود داشته باشه. اینکه ما هدفمون افزایش فالوور پیج اینستاگرام بوده، کاملا صریح و روشنه. لازم نیست در گزارش عملکرد درباره افزایش ایمپرشن پیج و نرخ مشارکت فالوورها صحبت کنیم. فقط و فقط در یک گزارش عملکرد می‌شه موفقیت یا شکست پروژه رو ارزیابی کرد. اگر مدیری گفت مرسی که فالوورای اینستا زیاد شد ولی چرا یوزر نیاوردین؟ بپرسین اونموقع که در داکیومنت پروپوزال kpi تعریف می‌شد حواستون کجا بود؟ این داکیومنته که باعث می‌شه بتونید دربرابر رفتارهای سلیقه‌ای حرفی برای گفتن داشته باشید. اگر عملکردتون خوب بوده، داده‌محور تقاضای پاداش کنید و اگر عملکرد خوبی نداشتید، تعارف رو کنار بگذارین.۴- گزارش تجربه‌محورهیچکدوم از سه داکیومنت قبلی نمی‌تونه جای یک گزارش تجربه محور رو بگیره. کمتر جایی رو دیدم و از کمتر کسی شنیدم که چنین داکیومنتی مگر در کلان پروژه‌های عظیم برتر مثل ورود استارتاپ به بورس آماده شده باشه. چه‌بسا هرمرتبه که چنین گزارشی رو آماده کردم، به وقت‌تلف‌کردن متهم شدم. به ازای هر ماه زمانی که درگیر یک پروژه هستید، ممکنه یک هفته زمان برای نوشتن گزارش تجربه محور لازم داشته باشید. مثلا اگر چهار ماه برای برگزاری یک رویداد زمان صرف شده، اختصاص دادن یک ماه زمان یکی از اعضای تیم به نوشتن گزارش تجربه محور، همچنان وقت‌تلف‌کردن نیست.در یک گزارش تجربه محور، تمام آنچه که یک نفر برای انجام دوباره اون پروژه نیاز داره آورده می‌شه. این یعنی در ابتدا باید فازهای مختلف پروژه به عنوان فصول مختلف در نظر گرفته بشن و گفته بشه در هر بخش تصمیم اولیه چی بوده، چه چالش‌هایی به وجود اومده،چطور از چالش‌ها عبور کردیم، کجا شکست خوردیم، کجا هوش و ذکاوتمون باعث پیروزی شد و...در این سند لازمه کانتکت‌پوینت تمام افراد بیرون و درون سازمان که در این پروژه حتی کوچکترین اپروچی بهشون انجام شده هم اورده شه.برای مثال در گزارش تجربه‌محور یک رویداد لازمه مذاکراتی که با وندور‌های مختلف انجام شده بوده و نتیجه‌شون و حتی توصیف شخصیت افرادی که باهاشون ارتباط گرفتیم باید وجود داشته باشه. خود من در یکی از گزارش‌های تجربه محور درباره فرآیند دریافت مجوز از تمام سرگرد و سرهنگ‌هایی که ملاقات کردم و تجربه‌م از تعامل باهاشون نوشتم. شاید نفر بعدی که بخواد این مسیر رو بره، کاری که من ۱۰روز طول کشید تا از این اتاق به اون اتاق برم رو در یک نصفه‌روز انجام بده.در یک گزارش تجربه‌محور تمام داکیومنت‌های متفرقه، طرح‌های پوستر، ویدیو‌ها، لیست افراد، فاکتورها، عکس‌ها، گزارش عملکرد واحدهای مختلف و... همه و همه در یک فولدر جمع‌آوری می‌شه و به گزارش پیوست می‌شه.شاید همچنان فکر کنید اینکه برای یک پروژه چهار ماهه، یک ماه زمان بذاریم و گزارش تجربه‌محور بنویسیم، وقت تلف کردنه، اما مطمئن باشید با این کار، سال بعد به جای چهارماه شاید یک ماه برای انجام دوباره اون پروژه زمان لازم داشته باشید.احتمالا تا صبح می‌تونم #در_ستایش داکیومنتیشن و #سندسازی صحبت کنم، حتی با اینکه می‌دونم مستندسازی ترجمه بهتریه. اگر به این موضوع علاقه دارید، احتمالا این مقاله به دردتون می‌خوره:https://www.egnyte.com/guides/life-sciences/good-documentation-practiceمن، احمدرضا نجفی، تلاش می‌کنم تا هرچند وقت یکبار در قالب مجموعه پست‌های #در_ستایش راجع به مواردی که در کار بهشون علاقه دارم صحبت کنم.احمدرضا نجفیاحمدرضا نجفیMon, 08 Apr 2024 02:07:04 +0330https://virgool.ir/@ahmad.tazik/گالا-و-همه-آنچه-لازم-است-درباره-هک-بریج-اسمارت-چین-بدانید-svsd6bvxjocaطرفداران رمزارزها هفته‌های سختی را سپری می‌کنند. سقوط پیاپی قیمت هرکدام از توکن‌ها آن هم به دلایلی عجیب و غریب تبدیل به کابوس شب سرمایه‌گذاران شده است. عجیب‌ترینش مربوط به توکن‌های گالا است. رمزارزی بر پایه شبکه اتریوم که در اتفاقی شبیه به کلاهبرداری، تعادل قیمت خود با همزادش در شبکه بایننس اسمارت‌چین را از دست داد و همین موضوع کافی بود تا عده‌ زیادی گنجشک را رنگ کنند و به جای قناری به دیگران بفروشند. اتفاقی که شرایط سختی را برای دارندگان توکن‌های گالا و به خصوص صرافی‌های رمزارز رقم زده است.حمله به شبکه اسمارت‌چین؛ آغاز ماجرای گالاحمله به پل ارتباطی بین شبکه‌های اتریوم و بایننس‌اسمارت‌چین، نقطه آغاز ماجرای گالا است. هر رمزارزی روی یک شبکه خاص ساخته شده و روی همان شبکه بین دارندگانش جابه‌جا می‌شود. برای مثال بیت‌کوین روی شبکه اصلی بیت‌کوین بنا شده و اتر بر پایه شبکه اتریوم است. گالا هم یکی از توکن‌هایی است که روی شبکه اتریوم ایجاد شده، اما عموما شبکه‌های اصلی به دلایلی گزینه خیلی مناسبی برای استفاده روزمره نیستند. برای مثال انتقال روی شبکه بیت‌کوین بسیار کند و روی شبکه اتریوم بسیار گران است. برای همین با ایجاد پل‌های ارتباطی یا اصطلاحا بریج بین شبکه‌ها، معادل همان توکن‌ها را روی شبکه‌های دیگر می‌سازند که به آن شبکه‌های لایه دوم گفته می‌شود. بایننس‌اسمارت‌چین یا زنجیره هوشمند بایننس که آن را به نام فنی BEP-20 هم می‌شناسیم، یکی از این شبکه‌های لایه دوم است که در آن توکن‌های معادل بسیاری از رمزارزها ساخته شده و برای نقل و انتقالشان از شبکه لایه دوم استفاده می‌شود. گالا هم از این موضوع مستثنی نیست. یک تیم توسعه‌دهنده توکن‌هایی معادل توکن اصلی گالا روی شبکه لایه دوم بایننس اسمارت‌چین تشکیل داده‌اند که قیمت آنها دقیقا معادل گالا اصلی روی شبکه اتریوم باشد. این تیم به نام pNetwork شناخته می‌شود که تنها وظیفه‌اش ایجاد پل ارتباطی بین توکن‌های گالای اتریومی و گالای لایه دوم بایننس اسمارت‌چین به نام pGala و حفظ تعادل قیمت یک به یک آنها بود، اما نتوانست از این میدان سربلند بیرون بیاید.چه اتفاقی برای توکن‌های pGala افتاد؟پنجشنبه 12 آبان ساعت 23 و 15دقیقه همه‌چیز به یکباره تغییر کرد. خبرها هاکی از وقوع هک در پل ارتباطی گالا بین شبکه اتریوم و بایننس‌اسمارت‌چین بود. ماجرا از این قرار است که تیم pNetworkمتوجه وقوع یک باگ بزرگ و تولید میلیون‌ها توکن بدون پشتوانه pGala می‌شود و به همین دلیل پل ارتباطی را قطع و کل نقدینگی موجود در استخر صرافی غیرمتمرکز پنکیک‌سواپ را تخلیه می‌کند. همین اتفاق است که باعث می‌شود ارزش واقعی توکن‌های pGala تقریبا به صفر برسد. این درحالی است که در بسیاری از صرافی‌های متمرکز توکن‌های pGala همچنان درحال معامله بودند و ارزش آنها معادل توکن‌های اصلی گالا در نظر گرفته می‌شود. pNetwork گفته از تخلیه کل مبالغ موجود در خزانه pGala نیت خیر داشته و بعد از متوجه شدن وجود باگ در سیستم می‌خواسته دارایی‌هایی که کاربران سرمایه‌گذاری کرده‌اند در جایی امن باقی بماند و در زمان مناسب آن را در قالب ایردراپ بین تمام دارندگان pGala تقسیم کند، اما در طرف مقابل عده‌ای عقیده دارند که pNetwork کلاهبرداری کرده و مسئول از بین رفتن ارزش pGala است.فروش گنجشک به جای قناری در بازار رمزارزهاماجرای گالا به اقدام عجیب تیم pNetwork ختم نمی‌شود. در بازه زمانی 12 آبان تا 16 آبان و در حالی که توکن‌های pGala ارزش خود را از دست داده بودند، معاملات گالا در بسیاری از صرافی‌های متمرکز ادامه داشت. از آنجا که در صرافی‌ها تفاوتی بین گالای اتریومی و بایننس اسمارت‌چین وجود ندارد، عملا توکن‌های بی‌ارزش pGala همچنان در بازار توکن‌های ارزشمند گالای اتریومی خرید و فروش می‌شدند. این اتفاق باعث شد تا عده زیادی از فعالان بازار رمزارز از این شرایط سواستفاده کنند. آنها توکن‌های pGala را به بازارهایی انتقال دادند که همچنان بازار گالا در آنها فعال بودند و توانستند از این طریق توکن‌های بی ارزش خود را به قیمت بسیار بالایی بفروشند و سود کلان و البته نامشروع به جیب بزنند.بحران گالا برای پلتفرم‌های تبادل رمزارزکنار سرمایه‌گذاران، صرافی‌های متمرکز یا همان پلتفرم‌های تبادل رمزارز آسیب بسیار بیشتری از بی‌ارزش شدن توکن‌های pGala متحمل شدند. چراکه آنها حالا با سیل سرمایه‌گذارانی روبرو شده‌اند که می‌گویند ما در بازار گالا، گالای اتریومی خریده‌ایم اما در اصل کسانی در این بازار اقدام به فروش pGala کرده‌اند و این مضوع باعث شده ترکیب این دو نوع توکن به ظاهر یکسان، ضرر زیادی را نصیب تعداد قابل توجهی از کاربران پلتفرم‌های تبادل رمزارز کند. تعداد زیادی از صرافی‌های متمرکز خودشان را از ماجرای گالا کنار کشیده‌اند و مسئولیت آن را متوجه خود خریداران و فروشندگان و البته تیم گالا و pNetwork می‌دانند. در این بین بعضی صرافی‌ها هم در پی حل و فصل ماجرا هستند. آنها بازار معاملات گالا را متوقف کرده و اطلاعیه‌هایی درباره سرنوشت توکن‌های گالا در پلتفرم خود منتشر کرده‌اند. بعضی از آنها خسارت ناشی از هک بریج گالا را به جان خریده‌اند و در اطلاعیه خود اعلام کردند که اگر کاربری قبل از وقوع هک گالا داشته و هنوز آن را نگه داشته است، بدون توجه به اینکه گالای او اتریومی بوده یا اسمارت‌چینی، در هر صورت گالای اتریومی از طرف خود صرافی دریافت خواهد کرد. البته بعضی صرافی‌ها زیربار این موضوع نرفته و می‌گویند همه کاربرانشان تنها pGala دریافت خواهند کرد. شرایط برای معاملاتی که از پنجشنبه 12 آبان تا دوشنبه 16آبان انجام شده مشخص نیست. چراکه در این بازه زمانی، تعداد زیادی از فروشنده‌ها گنجشک را به جای قناری فروخته و عملا از وضعیت موجود سواستفاده کرده‌اند. حالا احتمالا طرف مقابل خریداران گالا که انتظار دارند گالای اتریومی دریافت کنند، همین کسانی هستند که به آنها گالای اسمارت‌چینی را به جای گالای اصلی فروخته‌اند.احمدرضا نجفیاحمدرضا نجفیSun, 13 Nov 2022 17:02:16 +0330https://virgool.ir/Solidity/rial-digital-yo51sfnlcd5tایرانی‌ها خیلی خوب نشان داده‌اند در هیچ زمینه‌ای کم ندارند. نمونه‌اش راه‌اندازی کوین‌ها و توکن‌هایی است که تا کنون با نام ایرانی‌ها گره خورده. بعضی از آنها مثل اوراکل بریج کلاهبرداری بودنشان بر همگان عیان شده و بعضی از آنها مثل پیمان پشتوانه دولتی هم پیدا کرده‌اند. تازه باید حساب "پدرسگ" را هم از بقیه جدا کنیم که دل خیلی‌ها را برده و به شخصه آن را به دوج‌کوین ایرانی می‌شناسم! همه این‌ها را گفتم تا به اینجا برسم که راه‌اندازی رمزریال "غیرملی" به صورت غیرمتمرکز برای ایرانی‌ها چندان کار سختی نیست. کافی است نگاهی به دیگر استیبل‌کوین‌ها و پشتوانه‌ آنها بیاندازیم. با راه‌اندازی استیبل‌کوین غیرمتمرکز ریال، عملا دیگر بحث‌ها بر سر رمزریال ملی و استیبل‌کوین بانک مرکزی هم بیهوده خواهد بود. چراکه رمزریال غیرمتمرکز که از این پس در این مقاله آن را "ریال دیجیتال" نام‌گذاری می‌کنیم، می‌تواند تمام مزیت‌های رمزریال ملی از جمله امکان انتقال 24ساعته، آنی و نامحدود بین ولت‌های مختلف را داشته باشد. حتی اضافه‌تر از آن، می‌تواند ضمن حفظ حریم خصوصی دارندگانش، راهی برای در امان ماندن آنها از بسیاری از ریسک‌های سرمایه‌داری باشد. با این تفاوت که دیگر معایب آن از جمله متمرکز بودن و نظارت مستقیم بانک مرکزی و تاثیرات تغییرات شبانه قوانین را نخواهد داشت. تتر؛ نمونه‌ای از استیبل‌کوین با پشتوانه فیاتاز تتر شروع می‌کنیم که با دامیننس پنج درصدی، بزرگترین استیبل‌کوین دنیا محسوب می‌شود. پشتوانه‌اش دلار است و گفته می‌شود به ازای هر تتر، یک دلار در حساب‌های بانکی بنیاد تتر سپرده‌گذاری شده. هرچند خیلی‌ها اعتقاد دارند تتر حباب دارد و معنای چاپ پول به خودش گرفته. طبعا راه‌اندازی رمزریال با این روش صرفا از دست دولت برمی‌آید. چراکه اگر شخصی بخواهد رمزریالی راه‌اندازی کند که به ازای هر توکن آن یک ریال در بانک سپرده‌گذاری کرده باشد، طبعا باید زیرنظر دولت بماند چراکه بانک مرکزی می‌تواند در آنی و کمتر از آنی، با بستن حساب بانکی مورد نظر عملا پشتوانه رمزریال ساخته شده را از بین ببرد.ترا دلار؛ نمونه‌ای از استیبل‌کوین با پشتوانه کوین شبکهترایو‌اس‌دی یا UST یا استیبل‌کوین شبکه ترا هم که داستانش مشخص است. از این استیبل‌کوین نام می‌برم چون احتمالا در جریان سقوط لونا حداقل اسمش به گوشتان آشنا است. فرآیند کارش به این شکل بود که با پشتوانه بیت‌کوین و توکن لونا کار می‌کرد. به این صورت که برای حفظ ارزش آن از لونا مایه می‌گذاشتند. به عبارتی هر موقع قیمت UST از یک دلار کمتر می‌شد، با ایجاد توکن‌های جدید لونا و فروش آن دوباره UST جان می‌گرفت و بالعکس وقتی تقاضا برای UST بالا می‌رفت و قیمتش از یک دلار بیشتر می‌شد، لونا از بازار جمع می‌شد تا با فروش UST، دوباره قیمت آن به سر جایش یعنی یک دلار برگردد. مشکل اینجا بود که پروژه لونا تا حد زیادی وابسته به UST بود. به همین خاطر با حمله به بازار UST/USD عملا شاهد تولید تعداد انبوهی از لونا و سقوط ارزش آن به صفر بودیم. هرچند، برداشت عجیب و مرموز بیت‌کوین‌های پشتوانه از ولت LFG در این شکست بی‌تاثیر نبود که طبعا پرداختن به این موضوع، ارتباط چندانی به این مقاله ندارد.دای؛ نمونه‌ای استیبل‌کوین غیرمتمرکز با پشتوانه انواع توکن‌هادای به ما ثابت کرده برای داشتن یک استیبل‌کوین، حتما لازم نیست نهادی مثل بانک مرکزی یا بنیادی مثل بنیاد تتر یا لونا پشت ماجرا باشد. بلکه یک استیبل‌کوین می‌تواند به صورت کاملا غیرمتمرکز به کار خود ادامه دهد و همیشه روی ارزش یک دلار باقی بماند. احتمالا دای بتواند راه حل خوبی برای راه‌اندازی یک استیبل‌کوین غیرمتمرکز ریالی پیش رویمان بگذارد. ریال دیجیتال؛ استیبل‌کوین غیرمتمرکز با پشتوانه بیت‌کوینهمه ارزهای دیجیتال یک روز شاید به عاقبت لونا دچار شوند، اما آنچه بر زبان‌ها باقی می‌ماند، نام بیت‌کوین است. بر همین اساس به عنوان یک "بیت‌کوین‌ماکسیمالیست" بهترین پشتوانه را برای ریال دیجیتال، بیت‌کوین می‌دانم. اما اینکار چطور امکان‌پذیر است؟ بیایید از مکانیزم بازارگردانی در اکسچنج‌های ایرانی شروع کنیم. فرآیند بازارگردانی در اکسچنج‌های داخلیبه نظر شما قیمت بیت‌کوین به ریال در اکسچنج‌های ایرانی چطور تعیین می‌شود؟ طبیعتا آن حجم بازار و لیکودیتی که در بازار بیت‌کوین به تتر وجود دارد، در بازار بیت‌کوین به ریال پیدا نمی‌شود اما چطور همیشه قیمت بیت‌کوین/تتر ضربدر نرخ تتر/ریال با قیمت بیت‌کوین/ریال برابر است؟ پاسخ این ماجرا در بازارگردانی است. بازارگردان‌ها در اکسچنج‌های ایرانی دائما درحال تبدیل دارایی‌های خود در چرخه سه‌گانه رمزارز/تتر/ریال/رمزارز هستند. به این صورت که وقتی قیمت رمزارز/تتر در بازارهای جهانی کاهش پیدا می‌کند، بالافاصله دست به فروش دارایی در بازار ریالی می‌زنند و ریالشان را تبدیل به تتر می‌کنند. این چرخه به قدری ادامه پیدا می‌کند که عرضه و تقاضا در بازار تتر/ریال و رمزارز/ریال به تعادل برسد. طبیعتا از آنجاکه در زمان ایجاد فشار فروش در بازارهای جهانی، تقریبا آن اندازه فروشنده را در بازار داخلی نداریم، این موضوع بازارگردان‌ها را مجبور می‌کند که به اجبار فشار فروش مصنوعی در بازار رمزارز/ریال ایجاد کنند. برای اینکار نیاز به دارا بودن رمزارز مورد نظر دارند و به همین خاطر با خرید تتر و انتقال آن به اکسچنج‌های خارجی مجبور به خرید رمزارز می‌شوند. به همین خاطر است که موقع ریزش سنگین بازار رمزارزها شاهد افزایش قیمت تتر هستیم. ایا این موضوع به معنای ارزشمندتر شدن ریال است؟ تا حدودی بله. حداقل در بازارهای محلی اینطور است. چراکه در زمان ریزش کمتر کسی حاضر است از ریال خود را در ازای خرید کریپتو واگذار کند. بازارگردان‌ها چطور به حفظ ارزش ریال در برابر کریپتو کمک می‌کنند؟بعد از مشخص شدن قیمت تتر در فرآیند عرضه و تقاضای بازارهای محلی، بازارگردان این وظیفه را دارد که با چرخاندن دارایی خود در چرخه رمزارز/تتر/ریال/رمزارز، قیمت بازار ریالی و بازار تتری را یکسان نگاه دارد. به عبارتی اگر کسی بخواهد رمزارز بخرد، برایش فرقی نداشته باشد که آن را مستقیما با ریال بخرد یا اول تتر بخرد و بعد سراغ خرید رمزارز برود. طبیعتا روش دوم به واسطه پرداخت کارمزد بیشتر، صرفه پایین‌تری دارد اما بازارگردان‌ها با توجه به تخفیفی که در معاملات خود می‌گیرند، راحت‌تر سراغ روش دوم می‌روند و همین موضوع است که باعث می‌شود ریال ارزش واقعی خود را حفظ کند. به جای ریال بگذارید: ریال دیجیتالحال فرض کنید قیمت تتر/ریال در جای دیگری تعیین شود و صرفا وظیفه بازارگردان، کنترل قیمت در بازار رمزارز/ریال دیجیتال باشد. به این صورت که در صورت ریزش قیمت بیت‌کوین یا تتر، با فروش بیت‌کوین یا تتر در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتال یا تتر/ریال دیجیتال، به تقویت ارزش ریال دیجیتال کمک کند و در صورت افزایش قیمت بیت‌کوین یا تتر، شروع به خرید آنها در بازارهای ریال دیجیتال کند. به عبارتی با پرداخت ریال دیجیتال، بیت‌کوین یا تتر بخرد و همگام با دیگر بازارها قیمت بیت‌کوین یا تتر در بازار ریال دیجیتال هم افزایش پیدا کند. درصورتی که بازارگردان کار خود را به درستی انجام دهد، نمودار بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتال، درست بر بازار بیت‌کوین/ریال منطبق خواهد بود. همین اتفاق برای بازار تتر/ریال دیجیتال و تتر/ریال هم خواهد افتاد. در چنین حالتی دیگری تفاوتی بین ارزش ریال و ارزش ریال دیجیتال وجود نخواهد داشت و ما یک استیبل‌کوین غیرمتمرکز داریم که بدون پشتوانه مستقیم ریال و سپرده‌گذاری بانکی ایجاد شده و همواره ارزش آن معادل ریال واقعی خواهد بود. الاکلنگ قیمت در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتالکل کاری که باید برای ایجاد استیبل‌کوین غیرمتمرکز ریال انجام شود همین است که الاکلنگ قیمت در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتال همواره متعادل باقی بماند. برای اینکار طبعا نقدینگی بسیار زیادی برای تامین پشتوانه نیاز است. به عبارتی به ازای هر 900میلیون رمزارز ریال دیجیتال، باید یک بیت‌کوین در یک ولت مشخص سپرده‌گذاری شود که با اسمارت‌کانترکت بین تعداد زیادی از افراد سرمایه‌گذار، موجودی بیت‌کوین آن ولت قابل برداشت نباشد. بعد از تامین پشتوانه و توزیع اولیه ریال‌های دیجیتال، باقی کار صرفا بازارگردانی در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتال خواهد بود. چالش تعیین قیمت تتر نیز می‌تواند با اجماع روی یک اکسچنج داخلی مثل نوبیتکس حل شود. به این صورت که نرخ تبدیل بیت‌کوین به ریال دیجیتال برابر با نرخ تبدیل بیت‌کوین به تتر به ریال در نوبیتکس باشد. بازارگردانی بیت‌کوین/ریال دیجیتال در ابتدا می‌تواند با تلورانس 5درصد انجام شود. به این صورت که همه قبول داشته باشیم که ممکن است یک ریال دیجیتال در بازه 0.95 تا 1.05 ریال در نوسان باشد. در ادامه با عمیق‌تر شدن بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتال می‌توان تلورانس بازارگردانی را کمتر و کمتر کرد. بازارگردانی به این صورت خواهد بود:در صورت کاهش قیمت بیت‌کوین: فروش بیت‌کوین در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتالدر صورت افزایش قیمت بیت‌کوین: خرید بیت‌کوین در بازار بیت‌کوین/ریال دیجیتالدر صورت کاهش قیمت تتر: فروش تتر در بازار تتر/ریال دیجیتالدر صورت افزایش قیمت تتر: خرید تتر در بازار تتر/ریال دیجیتالتاثیر تورم بر ریال دیجیتال چگونه خواهد بود؟ پاسخ به این سوال در بازار رمزارزها بسیار ساده است. وقتی تورم اتفاق می‌افتد و ریال ارزش خود را از دست می‌دهد، این موضوع را چطور می‌توان در بازار رمزارزها به چشم دید؟ بله با افزایش قیمت تتر شاهد اثرات تورم بر ارزش پول ملی هستیم. وقتی این تغییر قیمت در بازار تتر/ریال دیجیتال هم مشاهده شود، ریال دیجیتال نیز به واسطه تورم ارزش خود را از دست خواهد داد.ملزومات ایجاد استیبل‌کوین غیرمتمرکز ریالذخایر تتر و بیت‌کوین در ولت اختصاصی یا لیکوییدتی‌پول ریال دیجیتال باید به حدی بالا باشد که اگر کسی خواست درجا با پرداخت ریال دیجیتال، بیت‌کوین یا تتر دریافت کند، این موضوع برایش امکان‌پذیر باشد. بر همین اساس باید کاملا به حفظ پشتوانه تتر یا بیت‌کوین اعتقاد داشت. برای اینکه اعتماد لازم برای مشتریان ریال دیجیتال فراهم شود، باید این امکان براساس اسمارت‌کانترکت‌ها به وجود بیاید که افراد بتوانند با استیک‌کردن بیت‌کوین یا تتر در ولت مورد نظر، ریال دیجیتال به همراه سود معادل سپرده بانکی دریافت کنند. همچنین ولت مورد نظر باید براساس اسمارت‌کانترکتی که تدوین خواهد شد، به گونی طراحی شود که هرکس بیشتر از مقدار مشخصی بیت‌کوین یا تتر در آن استیک کرده باشد، این اختیار را داشته باشد که بر فرآیند واریز و برداشت آن نظارت کند. همچنین بازارگردان‌ها نهایتا می‌توانند تا مقدار مشخصی برای مثال پنج درصد پشتوانه استیبل‌کوین را برای عملیات بازارگردانی استفاده کنند. این مقدار رابطه مستقیمی با تلورانس اجماعی برای قیمت استیبل‌کوین خواهد داشت.عملیات بازارگردانی به صورت الگوریتمی و بدون کارمزد خواهد بود اما طبعا فروش توکن از خزانه و بازخرید آن شامل کارمزد خواهد شد که سود آن به استیک‌کنندگان خواهد رسید. همچنین می‌توان در صورت اجماع سرمایه‌گذاران اولیه، برای تراکنش‌های ریال دیجیتال هم کارمزد مشخصی را در نظر گرفت که بعد از انجام هر تراکنش سودی نصیب استیک‌کنندگان بیت‌کوین و تتر شود. چنین سیاست‌های تشویقی باعث خواهد شد تا لیکوییدتی‌پول و همچنین پشتوانه کافی برای ریال دیجیتال به وجود بیاید که به بقای آن کمک خواهد کرد. مزایای ریال دیجیتال در عصر تورمشاید بپرسید وقتی ریال روزانه ارزش خود را از دست می‌دهد، چه دلیل دارد که کسی ریال دیجیتال بخرد؟ پاسخ اینجاست که قرار نیست کسی به قصد سرمایه‌گذاری ریال دیجیتال را نگهداری کند. درصت مثل اینکه از یک آمریکایی بپرسید چرا می‌خواهد تتر بخرد؟ طبیعتا او هم به قصد سرمایه‌گذاری تتر را با پرداخت کارمزد و مالیات و ... نخواهد خرید. از جمله مهمترین مزایای ریال دیجیتال استفاده از آن برای نقل و انتقالات فرد به فرد است. این انتقال با کمترین هزینه، بدون در نظر گرفتن بعد مسافت، به صورت 24ساعت و صدالبته لحظه‌ای خواهد بود. با ریال دیجیتال همچنین امکان ورود ریالی به دنیای دی‌فای وجود خواهد داشت. به صورتی که بعد از همه‌گیر شدن استفاده از ریال دیجیتال به عنوان یک استیبل‌کوین غیرمتمرکز، شرکت‌ها و استارتاپ‌ها می‌توانند یک پلتفرم وامدهی بر بستر ریال دیجیتال ایجاد کنند که درست مثل بانک‌ها و صدالبته راحت‌تر و کم‌دردسرتر بتوانند وام بدهند و سپرده دریافت کنند. این مزایا را رمزریال بانک مرکزی هم خواهد داشت اما آنچه که ریال دیجیتال را از رمزریال بانک مرکزی متمایز می‌کند، غیرمتمرکز بودن آن است. موردی که باعث می‌شود کسی نتواند سلطه‌ای بر دارایی‌های شما داشته باشد. کسی نخواهد توانست با نظارت بر گردش حساب شما از شما مالیات دریافت کند و همچنین کسی به واسطه ریال دیجیتال نمی‌تواند دارایی‌های شما را تخمین بزند. اتفاقی که ممکن است همین حالا از طریق بانک‌ها و در آینده از طریق رمزریال بانک مرکزی بیافتد. پس چه بهتر که قبل از ایجاد رمزریال توسط بانک مرکزی، اعضای جامعه رمزارز ایران به صورت خودجوش سراغ راه‌اندازی ریال دیجیتال غیرمتمرکز کنند. احمدرضا نجفیاحمدرضا نجفیFri, 27 May 2022 22:50:39 +0430