https://virgool.ir/feed/@ahidarpoorنویسنده‌ای در martelune.comfa2026-11-11 03:10:30https://files.virgool.ir/upload/users/2004/avatar/ZS9RgA.pnghttps://virgool.ir/@ahidarpoorhttps://virgool.ir/@ahidarpoor/موسیقی-نوبان-mwyorig9cfgmمدتی پیش با یک ساز جدید آشنا شدم که درنهایت منجر به این شد این پست رو بنویسم، چون احتمال دادم شما هم از این ساز و موسیقی بی‌خبر هستید.طنبورهبهش میگن طنبوره یا طمبوره یا تمبيره این ظاهر ساز طمبوره‌ست:طمبوره و دهل‌های نوبانهمینطور که میبنید این ساز خیلی شبیه چنگه. نحوه گرفتن ساز هم شبیه چنگه ولی تفاوت‌های اساسی با چنگ داره.مثلا برای تولید صدا در طمبوره باید بهش زخمه بزنید درست عین تار ولی مضراب تار رو از بالا به پایین میزنن در حالیکه مضراب طمبوره از چپ به راسته.نوید قویدل، در حال نواختن طمبورهیا تفاوت دیگه در صدای سازه؛ صدای چنگ خیلی نرم و زیرتر از طمبوره‌ است درحالیکه صدای طمبوره تقریبا شبیه به صدای عوده ولی با دامنه صدایی کمتر. یعنی اگر برای اولین بار صدای این ساز رو بشنوید فکر میکنید صدای عوده.منظورم از دامنه صدایی کمتر اینه که با عود میشه ملودی عربی و ترکی نواخت، به اضافه اینکه برای دستگاه‌ها و آوازهای ایرانی هم قابل استفاده است پس میشه عود رو کنار تار و کمانچه استفاده کرد و یک قطعه مشترک رو اجرا کرد اما طمبوره اینطور نیست. طمبوره با ملودی‌های عربی و جنوبی خیلی خوب جور میشه و دلیلش هم اینه که ساز ذات عربی داره.مشخصه که اصالت ساز عربیه. مدخل ویکی‌پدیای این ساز تقریبا چیز قابل توجهی نداره، اما اونجا نوشته شده که مبدا این ساز از جنوب مصر یا سودان بوده. اما یکی از نوازنده‌های این ساز در مصاحبه‌ای ادعا میکرد که اصالت ساز از شهری به اسم نوبا (نوبان) در مصره.تمام این‌ها معرفی طمبوره بود. حالا بریم سراغ موسیقی نوبان.نوبانرکن اصلی موسیقی نوبان همین ساز طمبوره‌ست.موسیقی نوبان یعنی طمبوره، دهل و آوازهایش. دهلی که همراه با طمبوره زده میشه هم یک نوع دهل مخصوص برای همین نوع موسیقی هست که طبعا معروفه به دهل نوبان.البته شکل و ساختار دهل نوبان بیشتر شبیه دمامه.وقتی اسم دهل میاد، یا یاد دهل‌های یاماها میوفتیم یا اینکه یاد دهل‌ موسیقی لری و بختیاری. اما برخلاف دهل‌های بختیاری که کشیدگی کمی دارند، دهل‌های نوبان کشیده‌تر هستند. این تصویر یک دهل نوبان هست:دهل‌های نوباننواحی موسیقی نوبانهمونطور که گفتم این یک ساز عربی_آفریقاییه و در کشورهای عربی نواخته میشه، به خصوص در کشورهای حاشیه خلیج فارس. آوازهایی هم که برای این موسیقی استفاده میشه عربی هستند. اما در ایران هم این ساز هنوز زنده‌ست و داره نواخته میشه اما نوازنده‌های طمبوره در ایران انگشت شمارن (تا جایی که من اطلاع دارم تعداد اساتید طمبوره در ایران به پنج نفر هم نمیرسه). هرمزگان (و بخصوص قشم) مهد نوبان در ایرانه اما خب از اونجاییکه نوازنده‌های زیادی وجود ندارن نمیشه انتظار داشت که شما در اجراهای خیابانی این ساز رو ببینید؛ البته ماهیت این ساز هم جوریه که بیشتر برای مراسم‌های خصوصی استفاده میشه.پس اگر خواستید صدای نوبان رو بشنوید میتونید در یوتوب یا در مراسم‌های خصوصی و فستیوال‌های موسیقی جنوب جستجوش کنید. البته در مراسم‌های سنتی کویت و امارات هم نوبان به شکل عالی اجرا میشه.آقای احمد عبیدی و آقای نوید نجار قویدل از اساتید طمبوره در ایران هستند که البته آقای قویدل، کارگاه ساخت آلات موسیقی نوبان رو هم دارن و فکر میکنم سفارش این سازها رو هم بپذیرن.ضمنا، عکس‌ها هم از اینستاگرام آقای قویدل انتخاب شدن.گروه مستندسازی دینگومارو یک مستند خوب از آقای احمد عبیدی و طمبوره دارن که به نظرم اگر خواستید بیشتر درمورد طمبوره ببینید، میتونه جذاب باشه. امیدوارم که این مطلب برای شما جذاب بوده باشه. اگر جایی از این مطلب ایراد داره، خوشحال میشم کامنت بذارید و اطلاع بدید. :))Alireza heidarpoorAlireza heidarpoorWed, 26 Feb 2020 17:43:17 +0330https://virgool.ir/@ahidarpoor/یک-قدم-سریعتر-ndryqzqvzsgeدونده‌هایی، با نامه‌هایی در دست!تو دنیای امروز دیگه کمتر کسی از پست برای ارسال نامه استفاده میکنه. روال کار اینطوری شده که ایمیل جای هر نامه رسمی و غیر رسمی رو گرفته. اوایل اما اینطور نبود، حتی پست هم نبود. اون روزها از چاپار استفاده میکردن. اسب که خیلی سریعتر از انسانه، هسته اصلی این سیستم بود. چاپار در نوع خودش یک ابداع جالب بود ولی آیا چاپار انسانی هم امکان پذیره؟ به جای اسب، یک دونده.شاید تعبیر درستی نباشه اما امروزه بهش میگیم دو امدادی! پیام از دست یک نفر به نفر بعدی منتقل میشه و این جابجایی دونده ادامه پیدا میکنه تا درنهایت پیام به مقصد برسه. به چالاکی چاپار نیست اما در دنیای امروز چی؟ میتونه با سیستم پست رقابت کنه؟ فرض کنید نامه من از تهران باید به چابهار برسه، پست سریع‌تر انجامش میده یا دونده‌های دو امدادی؟تخمین!اول باید بدونیم که چون چابهار مرکز استان نیست؛ پست این ماموریت رو در 72 ساعت انجام میده. پس دونده‌های ما 72 ساعت وقت دارند که نامه رو برسونن به چابهار.در دو 4 در 100 متر امدادی، چهار دونده وجود دارند که هر کدام باید 100 متر بدوند. بهترین رکورد المپیکی این مسابقات 36.84 ثانیه است یعنی مجموعا 400 متر در این مدت زمان طی شده. فاصله جاده‌ای تهران تا چابهار 1813 کیلومتره یعنی 1813000 متر.قراره هر 400 متر توی 37 ثانیه طی بشه اما این یک رکورد در تاریخ این رقابت‌ها محسوب میشه و قطعا برای هر دونده‌ای ممکن نیست بنابراین ما سرعت رو کمی بیشتر یعنی 50 ثانیه برای 400 متر در نظر میگیریم.یه جورایی مثل این میمونه که 4533 تا دو امدادی پشت سر هم برگزاری بشه (فاصله تهران تا چابهار تقسیم بر 400 متر). هر مرحله 50 ثانیه طول میکشه، پس در کل 226650 ثانیه یعنی حدودا 63 ساعت زمان میبره! پس چاپار انسانی ما حدود 9 ساعت زودتر از پست نامه رو ارسال میکنه!اما قطعا کارایی پست بیشتره ولی سرعت ما یکم بیشتر :))منبع من برای این نوشته Martelune.com بود.راستی اگر برای شما هم سوالی پیش اومده و در فکر تخیمن زدنش هستید، شاید منم بتونم کمک‌تون کنم :)Alireza heidarpoorAlireza heidarpoorTue, 12 Nov 2019 18:10:10 +0330https://virgool.ir/@ahidarpoor/carolina-reaper-e0ianvsni7ggفلفل‌هایی خطرناک، بسیار خطرناک :)ممکنه که از دهان انسان آتش بیرون بیاد؟افسانه‌ها اینطور میگن که اژدها یک مارمولک خیلی بزرگه که از دهانش آتش بیرون میاد. اما چطور ممکنه که از دهان یک موجود زنده‌ آتش بیرون میاد؟ راستش جواب این سوال رو منم نمیدونم اما وقتی جری توی غذای تام فلفل می‌ریخت، صورت تام قرمز میشد و آتش از دهانش بیرون میزد!مطمئنا تا حالا کسی با خوردن فلفل، آتش نگرفته اما آیا واقعا میشه با فلفل تند خوردن، از دهان آتش بیرون بیاد؟قراره آتش بازی کنیم؟هر فلفل دم عقربی که 45 گرم وزن داشته باشه حدودا 18 کالری انرژی داره. طبق نوشته ویکی‌پدیا هر کالری مقدار انرژی مورد نیاز برای افزایش دمای 1 کیلوگرم آب به اندازه 1 درجه سانتیگراده.فرض کنیم تمام کالری فلفل صرف افزایش دمای محیط دهان بشه. آبی که در دهان داریم کم‌تر از 1 کیلوگرمه پس با خوردن 5.5 عدد فلفل قطعا تمام آب دهان تبخیر میشه. قراره از دهان آتش بیرون بیاد پس ماده آتش‌زا رو خود فلفل در نظر بگیریم. حالا باید ببینیم چقدر انرژی برای آتش گرفتن فلفل نیازه؟علت تند بودن فلفل وجود ماده‌ای به اسم کپسایسین هست. در واقع، اگر قرار باشه فلفل آتش بگیره، باید این ماده شعله‌ور بشه. نقطه ذوب کپسایسین بین 62 تا 65 درجه است و این یعنی با خوردن 3 و نیم یا 4 عدد فلفل دهان شما باید حتما آتش گرفته باشه!هر چند فلفل 45 گرمی یک فلفل بزرگ محسوب میشه اما احتمالا ما تجربه خوردن 4 فلفل رو داریم، پس چرا آتشی از دهان ما خارج نشده؟یکی از فرضیات حل سوال این بود که هر 18 کالری فلفل به انرژی گرمایی تبدیل بشه که میدونیم این عملا غیر ممکنه از طرف دیگه ما کالری فلفل دم عقربی رو محاسبه کردیم. این نوع از فلفل، تندترین فلفل شناخته شده است پس طبیعیه که ما 4 تا از اون رو هم زمان نخورده باشیم.پس به نظر میاد از دهان ما انسان‌ها هیچ‌وقت آتشی بیرون نمیاد!برداشتی از martelune.com Alireza heidarpoorAlireza heidarpoorSat, 09 Nov 2019 18:43:42 +0330https://virgool.ir/@ahidarpoor/از-خبیص-تا-یلان-gg8popwwqnreاز قصه زندگی بنویسم؟ نه ! از لوت مینویسم که کجاست !کویر اولین ذهنیتی رو که برای من میاره جایی بی کران که همه اش خاک است و آسمانی آبی بدون ابر که انگار آخرین نقطه زمین است . البته این مختص به کویر لوته ! چون تصور دیگری هم دارم : جایی زیبا بدون آب پر از شن های روان که هراز چندی طوفان میاد ...اما بنویسم از لوت که کجاست : دشتی در جنوب شرق ایران بین استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی . قسمتی که از لوت در کرمان قرار داره جالبه که مفصلا در موردش میگم .برای رسیدن به لوت از شهداد میروند اما شهداد کجاست ؟ شهداد شهری در حاشیه لوت که در گذشته خبیص نامیده میشده ، و به دلیل همین موقعیتش پر است از نخلستان های همیشه سبز و خرمایی که گرمی کویر رو براتون تداعی میکنه!شواهد زیادی وجود دارند که نشون میده در گذشته های دور شهداد یک تمدن بزرگ بوده و اینطور که گفته شده یکی از خواستگاه های بشر است . کشف جالب درفش شهداد یکی از حیرت انگیز ترین مواردی بود که اسم شهداد رو بر سر زبانهای انداخت . پرچمی فلزی از جنس بزنز که هم اکنون در موزه ملی نگه داری میشه و قدیمی ترین پرچمی ایران است ( در بعضی از منابع قدیمی ترین پرچم جهان گفته شده).وقتی دارید به این درفش نگاه میکنید یعنی به ساخته دست آهنگری که متعلق به تمدن پنج هزار سال پیش است مینگرید . جذابه نه؟شهداد را چیز دیگری هم هست ! لی‌لی پوت‌های شهداد! خانه هایی که متعلق به آدم کوتوله ها بودند و حتی خانه هاشون همین رو ثابت میکنه ! و این عکس متعلق به همین کشف است . اطلاعات مفید زیادی رو در مورد این شهر میتونید در وبلاگ ها پیدا کنید . اگر مشتاق خوندن اطلاعات جامع در مورد این شهر هستید به نوشته های دکتر گلاب زاده (رییس بنیاد کرمان شناسی )و دکتر کردوانی ( پدر علم کویر شناسی ایران) مراجعه کنید. ولی جذاب تر اینکه در حوالی همین منطقه سرنخ هایی پیدا شد که به ما خبر از زندگی انسانهایی عظیم الجثه در گذشته رو میده. ماجرا از این قراره که طی عملیات راه سازی در اطراف شهرستان گلباف از توابع بم یک جسد مومیایی شده پیدا شد که بخش هایی از این جسد دچار شکستگی شد ولی قسمتهایی از دست و پای اون مومیایی همچنان سالم بودند . از اندازه پای اون جسد میشد به اندازه حیرت آور مردمان گذشته منطقه پی برد. کشفی که حیرت زده کرد همه رو . اینکه در یک منطقه هم از کوتوله ها رد پایی باشه و هم از انسان های عظیم الجثه واقعا جالب بود .اما تا به حاشیه لوت گفتم و حالا خود لوت از گندم بریان شروع میکنم ، منطقه ای در حوالی شهداد در حاشیه لوت . شهرتش به دلیل حضور این منطقه در مسیر جاده ابریشم و عبور کاروانهایی از این محل که میدیدن که گندم هاشون در اثر گرمای شدید بریان و برشته میشه! دو دلیل برای گرمای این منطقه گفته شده :1- پست بودن این ناحیه ( پست ترین ناحیه فلات داخلی ایران است)2- پوشیده بودن از گذازه های آتشفشانی مدتی گفته میشد که این منطقه گرم ترین نقطه زمین است ولی بعدها مشخص شد لوت مرکزی نقاط گرمتری نیز دارد با این حال مرحوم اینانلو به کمک یک تیم تحقیقاتی توانستند دمای 64 درجه رو ثبت کنند .ولی دمایی که برای لوت مرکزی ثبت شده 70.7 درجه و در سال2005 بود .هرچند این دما در سالهای بعد با افت هایی همراه بوده. از گندم بریان بگذریم ؛ کلوت های سر به آسمان کشیده شهداد در نواحی بیابانی، به برجستگی‌های بین شیارهای U شکل کَلوت می‌گویند. رأس این برجستگی‌ها مسطّح، طرف رو به باد آن‌ها پرشیب و طرف دیگر آن‌ها کم‌شیب است. یاردانگ‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و در برخی بیابان‌های دنیا از جمله بیابان غربی مصر و بیابان لوت شهداد در ایران وجود دارند. (ویکی پدیا)سازه های عظیم که به لطف باد و فرسایش شکل گرفته و تبدیل به یک جاذبه بزرگ گردشگری شده اند . کمتر توریستی هست که به لوت برود و از این کلوتها دیدن نکند . اهمیت گردشگری کلوتها از اونجایی زیاده که در حاشیه لوت واقع هستن و نیازی نیست با تورهای گردشگری هماهنگ باشید و میشه تا پای کلوتها رو پیاده روی کرد ( البته نه از شهداد). بعد از کلوتها به لوت مرکزی میرسیم ، جاییکه فقط شما هستید و کویر ! جاییکه فقط میشود به زیبایی این جهان اعتراف کرد ، همان جاییکه اگر قرار است منزوی شوید و از این جهان دل بکنید باید به آنجا رو بیاورید. اینجا ریگ یلان است. ریگ یلان در محدوده جغرافیایی 30 درجه و 57 دقیقه شمالی تا 29 درجه و 21 دقیقه شمالی و 59 درجه و 5 دقیقه شرقی تا 59 درجه و 55 دقیقه شرقی در شرق استان کرمان، شمال غربی استان سیستان و بلوچستان و جنوب استان خراسان جنوبی قرار دارد. نقطه تلاقی 3 استان در ناحیه ای در نزدیکی شمال ریگ یلان قرار دارد. منطقه شرقی لوت تجمعی عظیم از انواع ساخت های ماسه بادی به وسعت 10 هزار کیلومتر است. (گروه کویر ها و بیابان های ایران )دقیقا همان تصویر شن زاری که از کویر دارم اینجا تحقق میابد . این سری از مناطق لوت رو باید با ماشین های مخصوص ساحاری و تجهیزات کامل گشت . من جمله آب و خوراک( بیشتر از نیاز )، نقشه های راه ، وسایل برای اقامت های شبانگاهی و گرمایشی و خلاصه هر آن چیز که شما را از گم شدن در لوت نجات دهد و به زنده ماندن هم کمک کند .مستندی که چند سال قبل از شبکه جام جم درمورد سفر محمدعلی اینانلو و تیم همراهش از عرض لوت پخش شد به خوبی نشون میده که چه سختی هایی در این راه وجود داره. در این سفر او و یک تیم تحقیقاتی و مستند سازی با وارد شدن به لوت از سمت کرمان و یک هفته کویر گردی از سمت دیگرش در استان سیستان و بلوچستان خارج شدند . در طول این مسیر راه های جدیدی کشف شد و نامگذاری برخی از مناطق لوت که تا آن زمان همچنان ناشناخته باقی مانده بود تکمیل شد .همین تصویر برای اینکه دل اهل سفران رو ببره کافیه و واقعا هم دیدن یک چنین منطقه بکر و دست نخورده ای باید جذاب باشه.وقت سفر به لوت الانه یعنی قبل از شروع طوفانهای لوت و گرمای وحشتناکش . بنابراین اگر فرصت سفر به لوت رو دارید وقت رو تلف نکنید. در نهایت دیدن این ویدیو رو پیشنهاد میکنم.ضمنا میتونید خاطرات آلفونس گابریل ،در عبور از صحاری ایران رو مطالعه کنید . Alireza heidarpoorAlireza heidarpoorFri, 26 Jan 2018 16:11:40 +0330