https://virgool.ir/feed/@afsanehsadatabbasi👩‍⚕️ افسانه سادات عباسی | روان‌شناس 🌱 همراه شما در افزایش سواد روابط عاطفی 📚 از جدیدترین پژوهش‌ها تا علمی‌ترین کتب روان‌شناسیfa2026-11-12 11:43:53https://files.virgool.ir/upload/users/4387197/avatar/ZwraBE.jpghttps://virgool.ir/@afsanehsadatabbasihttps://virgool.ir/@afsanehsadatabbasi/چرا-حتی-وقتی-کنار-همسرت-هستی-بازم-احساس-تنهایی-می-کنی-qzgf0tioffcfلیلا داشت آخرین ظرف لازانیا رو می‌ذاشت تو فر. بوی پنیر و گوشت حسابی پیچیده بود توی خونه. سالگرد ازدواجشون بود و لیلا می‌خواست همه چی ده از ده باشه. ساعت ۱۰ شب بود و علی هنوز نیومده بود. وقتی بالاخره صدای کلید اومد، لیلا لبخند عمیقی زد. علی، خسته، کُتش رو پرت کرد رو مبل و گفت: (ببخشید عزیزم، شرکت کار داشتم دیر اومدم. سالگردمون مبارک.) یه بوس کوچیک رو پیشونی و تمام. باهمدیگه توی یک فضای سوت و کور شام خوردن و لیلا سعی می‌کرد حرف بزنه، از اتفاقای روزش می‌گفت و علی فقط سر تکون می‌داد. لیلا حس کرد داره با یه دیوار یا یه نفر که هدفون داره و صدای آهنگش تا آخره حرف می‌زنه. بعد شام، لیلا پرسید: (امروز چطور گذشت؟) علی گفت: (خوب بود. تو چی؟) لیلا حس کرد یه چیزی گیر کرده تو گلوش. منظورش این نبود که روزش چطور بود. دوباره پرسید: (نه… منظورم اینه که تو حالت چطوره؟)علی یهو بلند شد ایستاد، قدم‌زنان رفت سمت اتاق و با یه صدایی که بیشتر شبیه آه بود، گفت: (لیلا، من خسته‌ام. امروز جلسه‌ی بدی داشتیم، فردا هم ارائه دارم. می‌شه بعداً حرف بزنیم؟) لیلا سرش رو انداخت پایین و فقط گفت: (اوهوم، باشه شب بخیر.) توی اون آشپزخونه‌ی گرم، جلوی شمعای سالگرد که داشت آروم آب می‌شد، لیلا حس کرد تنهاست. علی اونجا بود، نفس می‌کشید، ولی ارتباطش با لیلا وصل نبود. انگار سیم اتصالش رو کشیده بودن. لیلا با خودش فکر کرد: (چطور ممکنه کنارش باشم و انقدر تهِ دلم خالی باشه؟) همین حس تنهایی در رابطه‌ی لیلا، دقیقاً نشون می‌ده که چرا وصل بودن در رابطه بنیادی‌ترین نیاز ماست، مثل اکسیژن و نون شب. در دوران نیاکان ما اگه از گروه جدا می‌شدیم، یک گرگ بهمون حمله می‌کرد و کشته می‌شدیم. اما امروز دیگه گرگی وجود نداره، ولی مغز ما همچنان تنهایی رو یه خطر مرگبار می‌بینه. ما به یه پایگاه امن نیاز داریم. یه نفر که وقتی شکست می‌خوریم یا حال خوبی نداریم، ما رو در آغوش بگیره.ما از نوزادی یاد می‌گیریم چطوری در ارتباطات وصل بشیم. با بوسه و آغوش، نگاه گرم مادرمون و پذیرفته شدنِ قهر و آشتیمون. حالا اگه این راه‌های امن رو در بچگی یاد نگیریم، مغزمون برای بقا یا به سمت دلبستگی اجتنابی پیش می‌ره، یا دلبستگی اضطرابی یا حالت‌های دیگه از دلبستگی‌های عاطفی. زندگی مدرن امروز شلوغه، فشارها زیادن. کار، درس، خانواده، دوستان… همه چیز ممکنه ما رو از مسیر اتصال رابطه منحرف کنه. اون موقع دیگه خوب گوش نمی‌کنیم، هیجان منفی رو تحمل نمی‌کنیم، تماس چشمی و لمس کم می‌شه و حس امنیت رابطه از بین میره. حالا در چنین وضعیت رابطه، چه راهکارهایی وجود داره که باعث میشه اتصال بین دو نفر برقرار بمونه؟ به چشمای شریک عاطفیت نگاه کن:گوشی رو بذار کنار، مستقیم تو چشمای شریک عاطفیت نگاه کن. نذار نگاهت فرار کنه. مغز ما با نگاه کردن به چشمای یه آدم دیگه، حس امنیت و اعتمادش فعال می‌شه. انگار داری می‌گی: (من اینجام، مراقبت هستم.) عصبانیتشو تحمل کن و ببخش:اگه شریکت یک موقعی عصبانیه یا ناراحته، لازم نیست سریع حلش کنی. فقط در کنارش حضور داشته باش. بهش اجازه بده احساساتشو پردازش کنه. نه نصیحت کن، نه خودت رو قربانی نشون بده. فقط بگو: (سخته، می‌فهمم. ولی من کنارتم.) نکته: حضور و پذیرش زمانی مفیده که عصبانیت اتفاقی باشه و برای حل موضوع کوتاه‌مدت کمک کنه. اگه عصبانیت شریکت دائمی یا مکرر باشه، این دیگه صرفاً تحمل نیست؛ در این موارد بهتره از درمانگر کمک بگیرید. خشک و بی‌انعطاف نباش، دریچه‌ی حرف زدن رو باز نگه دار:گاهی ممکنه ناخواسته یه دیوار بینتون بکشی، چون فقط روی حرف خودت تمرکز می‌کنی. وقتی این اتفاق می‌افته، طرف مقابل حس می‌کنه نه تنها از حرفت، بلکه از خودت هم جدا شده. توی این شرایط بگو: (بذار حرفات رو بشنوم. شاید یه چیزی هست که من نمی‌بینم و متوجه نشدم.) بغل‌های بی‌دلیل رو جدی بگیر:ما موجودات اجتماعی هستیم. لمس دست، یه بغل محکم، یعنی: (من مراقبتم، غصه نخور.) حتی اگه حرف زدن واست سخته، با رفتار محبت آمیز صحبت کن. یادت نره، همانطور که بچه نیاز به آغوش داره، بزرگسال هم نیاز داره. حتی یه جدایی کوچیک مثل خوابیدن یا صبح رفتن سرکار، باید یه علامت وصل شدن داشته باشه. این کار، اضطراب جدایی رو کم می‌کنه و احساس امنیت می‌ده. نشون دادن اهمیت با رفتار:گاهی نیازه با رفتار و در عمل نشون بدی که به شریکت اهمیت می‌دی. مثلاً یه چای خوش عطر دم کنی و برای همسرت ببری. قرار گذاشتن رو هیچ‌وقت تعطیل نکن:زوج‌های موفق، قرار گذاشتن با همسرشون رو رها نمی‌کنن. برنامه‌ریزی کن، لباس شیک بپوش و باهمدیگه برید سر قرار. این کار به شریکت حس انتخاب شدن و اولویت بودن می‌ده. یعنی: (تو هنوز مثل اول رابطه برام خاصی.)منبع: staying connected in your romantic relationshipافسانه سادات عباسیافسانه سادات عباسیWed, 10 Dec 2025 14:45:16 +0330https://virgool.ir/@afsanehsadatabbasi/مفهوم-efct-چیه-و-چرا-به-درد-زوج-ها-می-خوره-eno86ds3koadتا حالا شده وسط یک دعوای تکراری با شریک عاطفیت، یه‌دفعه از خودت بپرسی: واقعاً چرا دوباره داریم سر همین چیزهای قدیمی می‌جنگیم؟! اصلاً چی شد که از یه گفت‌وگوی ساده رسیدیم به سکوت‌های سنگین یا دلخوری‌های چندروزه؟خیلی از زوج‌ها دقیقاً همین نقطه می‌رسن؛ جایی که انگار رابطه مثل ماشین توی گل گیر کرده و هرچی گاز می‌دی فقط بیشتر فرو می‌ری. اینجاست که رویکردی مثل درمان زوجی متمرکز بر هیجان یا EFCT می‌تونه نقش اون تراکتور نجات‌بخش رو بازی کنه.EFCT چیه و چرا به درد زوج‌ها می‌خوره؟داستان از اینجا شروع می‌شه که EFCT روشی علمی که دکتر سو جانسون تو دهه ۸۰ پایه‌گذاریش کرد یه فرض ساده اما عمیق داره: رابطه سالم، قبل از هر چیز، باید احساس امنیت بده. یعنی تو مطمئن باشی که وقتی دلت می‌لرزه، یه نفر هست که ببینه، بفهمه، نزدیک بشه، نه اینکه قهر کنه یا عقب بکشه.بعد از سال‌ها کار بالینی، درمانگران EFCT تقریباً روی یه چیز اتفاق نظر دارن:بیشتر بحث‌ها و دعواهای زوج‌ها نه از موضوعات سطحی مثل ظرف‌شستن یا دیرکردن بلکه از چرخه منفی مشترکشون میاد. چرخه‌ای که هر دو نفر توش نقشی کاملاً قابل پیش‌بینی دارن.تصور کن رابطه مثل یه رقص دونفره‌ست. حتی اگه موزیک عوض بشه، قدم‌ها همون قدم‌هاست. یکی جلو میاد، یکی عقب می‌ره. اما پشت این رقص ناخوشایند یه چیز عمیق‌تر خوابیده:احساساتی که به سختی از دهن آدم بیرون میان. تنهایی، کم‌ارزشی، ترس از طرد شدن، شرم، یا زخم‌های قدیمی. تازه همه این‌ها همراه با یه نیاز خیلی انسانی مواجه هستن مثل: ببینم، دوستم داشته باش، ولم نکن.وقتی زوج‌ها یاد می‌گیرن از پشت پرده‌ی عصبانیت و قهر، این احساسات و نیازهای واقعی رو بیرون بکشن و با احتیاط به طرف مقابل نشون بدن، انگار نقشه‌ی رقص‌شون رو عوض می‌کنن. یکدفعه به جای هم‌زدن دردهای قدیمی، شروع می‌کنن به ساختن یک امنیت جدید امنیتی که کمکشون می‌کنه دعواهای آینده هم کمتر فرساینده باشه.نقش سبک‌های دلبستگیخیلی وقت‌ها زوج‌ها وقتی می‌فهمن قبلاً هم در روابط گذشته همین نقش‌ها رو بازی می‌کردن یکی تعقیب‌کننده، یکی دورشونده یه جور آهان! تو ذهنشون روشن می‌شه.تعقیب‌کننده کسیه که می‌خواد حرف بزنه، نزدیک بشه، مشکل رو حل کنه، حتی اگر حرف‌زدن به جنگ می‌انجامه.دورشونده معمولاً کسیه که وقتی اوضاع بحرانی می‌شه عقب می‌کشه، سکوت می‌کنه، یا از گفت‌وگو فرار می‌کنه تا امنیتش حفظ بشه.اینجاست که آدم می‌فهمه: اگه رو امنیت رابطه‌مون کار نکنیم، این الگو دوباره توی رابطه تکرار می‌شه.حتی تحقیقات هم می‌گن سبک‌های دلبستگی زوج‌ها روی هم اثر دومینویی دارن.مثلاً کنار شریک اجتنابی، آدمِ مضطرب بیشتر احساس طرد شدن می‌کنه؛اما کنار یه شریک ایمن، همون آدم کم‌کم آروم می‌شه چون می‌بینه نیازهاش دیده می‌شن.روند جلسات زوج درمانی EFCT به چه شکله؟EFCT معمولاً سه مرحله داره، مثل ساختن یه خونه:اول زمین رو صاف می‌کنی، بعد اسکلت رو می‌سازی، در نهایت می‌ری سراغ جزئیات.مرحله اول: خاموش‌کردن چرخه منفیزوج و درمانگر با هم دنبال الگوهای تکراری می‌گردن اون لحظه‌هایی که رابطه ناگهانی منحرف می‌شه. این شناسایی مثل پیدا کردن سیمی‌ست که مدام اتصالی می‌کنه.مرحله دوم: ساختن تجربه‌های احساسی جدیداینجا زوج‌ها یاد می‌گیرن به جای حمله یا عقب‌نشینی، احساسات پایه‌ای‌تر رو با هم در میون بذارن. جای تو هیچ‌وقت به حرفم گوش نمی‌دی می‌شه وقتی سکوت می‌کنی، می‌ترسم تنها بمونم. این لحظه‌ها همون جاییه که یخ‌ها آب می‌شن.مرحله سوم: تحکیم امنیت جدیدحالا زوج‌ها این الگوی تازه رو روی موضوعات روزمره تمرین می‌کنن: برنامه‌ریزی، اختلاف‌نظرها، کارهای خانه، تربیت بچه، هرچیزی. در نتیجه رابطه از جایی که هر دعوا آسیب می‌زد می‌رسه به «هر اختلاف فرصتی برای نزدیک‌تر شدن می‌شه.منبع: From Conflict to Connection: How EFCT Helps Couples Healافسانه سادات عباسیافسانه سادات عباسیSat, 06 Dec 2025 15:08:12 +0330https://virgool.ir/@afsanehsadatabbasi/۷-سوال-کلیدی-برای-شروع-رابطه-عاطفی-hmknwbfa29u4حتماً تجربه کردی بعد از قرار اول، توی راه برگشت به خونه، با خودت فکر کردی که (اصلاً من از این رابطه چی می‌خوام؟ یا این همون آدمیه که دنبالشم؟) سوالاتی که در ادامه آوردم بهتون کمک می‌کنه که بهتر بتونید تشخیص بدید فرد مقابل برای شما شریک مناسبی هست یا نیست. ۱. آیا هدف‌هامون یکی هستن؟فرض کن تو دنبال یه گپ و گفت دوستانه هستی، ولی طرف مقابل دلش می‌خواد باهات بره سر خونه و زندگیش. خب، معلومه که از اول مسیرتون باهم فرق می‌کنه. انگار هر کدومتون تو یه جهت دارین پارو می‌زنین و فقط اصطکاک ایجاد میشه. ۲. آیا علایق مشترکی داریم؟ اگه با کسی که تو محل کار دیدی یا توی کوه باهاش آشنا شدی قرار می‌ذاری، خب یه وجه اشتراک اولیه دارین. ولی وای به روزی که همین بشه کلِ رابطه‌تون. اگه یکی از شما کارش رو عوض کنه یا دیگه حوصله کوه رفتن نداشته باشه، ممکنه ارتباطتون کمرنگ بشه. هرچی وجه اشتراکاتتون بیشتر باشه، بهتره. ببینین آیا هر دو حاضرین برای ساختن تجربیات مشترک جدید، وقت و انرژی بذارین؟ ۳. آیا ارزش‌ها و چشم‌اندازهامون مشترکه؟شاید تو به موسیقی کلاسیک ایرانی علاقه داشته باشی و اون به رپ، یا حتی باورهای سیاسی و مذهبیتون فرق کنه. اما مهم اینه که در ارزش‌های اصلی باهم هم‌نظر باشید مثل: چی تو زندگی مهمه؟ آدم خوب کیه؟ چطور باید با بقیه رفتار کنیم؟ اگه در این موارد و همچنین چشم‌اندازتون (اولویت‌ها و تصویری که از یک زندگی ایده‌آل دارین) باهم یکسان باشید، پایه‌های رابطه‌تون محکمه. ۴. با غریبه‌ها چطور برخورد می‌کنه؟ فکر کن تو رستوران نشستین و غذای طرف مقابل زیادی شور شده. حالا چی میشه؟ می‌تونه با ادب و قاطعیت به گارسون بگه یا شروع می‌کنه به داد و بیداد و غر زدن؟ این نه تنها ارزش‌ها، بلکه شخصیت فرد رو نشون میده. اینکه آدما با غریبه‌ها چطور رفتار می‌کنن، یه جورایی پیش‌بینی می‌کنه که ممکنه بالاخره یه روزی با تو چطور رفتار کنن. ۵. می‌تونه استرس و احساساتش رو کنترل کنه؟قرار نیست شریک عاطفی ما یک آدم کاملاً بی‌احساس و خشک باشه که هیچ‌وقت ناراحت نمیشه؛ چون ابراز احساسات برای صمیمیت ضروریه. اما برعکس، نباید هم کسی باشه که با کوچک‌ترین استرس، فوراً عصبانی بشه، داد بزنه یا تقصیر رو گردن بقیه بندازه و تو رو مجبور کنه که دائم مراقب رفتارت باشی. بنابراین رفتارهاشو در مواقعی که استرس داره، یا بهش در مورد چیزی نه گفتی و باهاش مخالفت کردی بررسی کن. ۶. می‌تونین باهم مشکلات رو حل کنین و به سازش برد - برد برسید؟مشکلات همیشه تغییر می‌کنن؛ امروز شاید دیر اومدن سر قرار باشه، فردا دیدن خانواده‌ها یا چطوری گذروندن آخر هفته‌ها. مهم روند حل مسئله‌اس که: می‌تونین از جنگیدن بر سر اینکه کی حق با اونه دوری کنین؟ می‌تونین بدون وارد شدن به نبرد قدرت یا حس نادیده گرفته شدن، مشکل رو حل کنید؟ می‌تونین به جای نگاه من در برابر تو، به نگاه من و تو در کنار هم برای حل مشکل برسید؟ ۷. آیا احساس امنیت می‌کنی؟ این شاید مهم‌ترین بخش رابطه عاطفی باشه. اگه حس می‌کنی نمی‌تونی راحت حرف دلتو بزنی یا مجبوری نقش بازی کنی و خودت نباشی، قراره تو این رابطه خیلی اذیت بشی. بالاخره یه روزی این نقش بازی کردن تموم میشه. یا دائم مضطرب و افسرده می‌شی، یا گاهی اوقات از کوره در میری.منبع: کتاب Doing Couple Therapy: Craft and Creativity in Work with Intimate Partnersافسانه سادات عباسیافسانه سادات عباسیTue, 25 Nov 2025 17:28:56 +0330https://virgool.ir/@afsanehsadatabbasi/چرا-عاشق-شدن-راحت-تر-از-با-هم-زندگی-کردنه-usg2qsn56z9oیه بعدازظهر بارونی، روی کاناپه نشستی، فیلم عاشقانه می‌بینی، قلبت تند می‌زنه و همه چیز توی فیلم برق می‌زنه. صحنه‌های عاشقانه، نگاه‌های پر از شور، موسیقی احساسی… اما یه لحظه گوشیت زنگ می‌خوره و یاد ظرف‌های کثیف آشپزخونه می‌افتی. همین لحظه‌اس که تازه می‌فهمی زندگی واقعی با فیلم‌ها فرق داره.ما انسان‌ها تو زندگی‌مون همیشه عاشقانه‌ها رو می‌بینیم. فیلم‌ها، سریال‌ها، رمان‌ها. همه چیز درباره هیجان و درام و عبور از موانعه. ولی واقعیت اینه که زندگی واقعی، نه یه فیلم هالیوودیه و نه همه صحنه‌هاش پر از خیره شدن‌های رمانتیک و موسیقی متن احساسیه. بیشترش از روزمرگی، چای دم کردن، و بحث اینکه ظرف‌ها رو کی بشوره؟ ساخته شده.اگه دنبال فیلمی باشی که کمی رابطه‌های عاشقانه رو واقعی‌تر نشون بده، باید فیلم‌هایی مثل Blue Valentine یا Marriage Story تماشا کنی. حالا چرا این فرق مهمه؟ چون می‌تونی عاشق کسی بشی ولی باهاش نتونی زندگی مشترک بسازی. مثلاً فکر کن یه نفر رو می‌بینی که نفست رو در سینه حبس می‌کنه، قلبت تند می‌زنه، ولی بعد چند ماه متوجه می‌شی ارزش‌ها، برنامه‌های آینده، یا حتی شیوه برخورد با مشکلاتتون کاملاً متفاوتن. اون موقع تازه می‌فهمی جذابیت اولیه هیچ تضمینی برای دوام رابطه نیست. تحقیقات هم نشون می‌ده زوج‌هایی که شباهت شخصیتی، ارزشی و دیدگاهشون بیشتره، رابطه‌ی طولانی‌تر و راضی‌کننده‌تری دارن.زندگی همیشه پر از هیجان نیست، درست مثل یک کوه که بعضی جاها سربالایی و بعضی جاها سرازیریه و بیشتر مسیر هم صاف و یکنواخت. انتخاب شریک زندگی یعنی کسی که وقتی اوضاع سخت شد کنارت باشه. کسی که می‌تونه هم دردتو بفهمه، هم تو تصمیم‌گیری‌ها کمک کنه. و مهم‌تر اینکه، همین چیزهای کوچیک، مثل یه یادداشت روی یخچال، قهوه صبحگاهی، یا لحظه‌ای که وسط روز وقت می‌ذاره فقط برای شنیدن حرفت واقعاً احساس عشق و امنیت ایجاد می‌کنه.حالا سوال اینه که آیا این یعنی داستان عاشقانه در زندگی مشترک از بین رفته؟ نه اصلاً. زندگی مشترک، به این معنا نیست که عشق و شور و هیجان رو فراموش کنیم. اتفاقاً لحظه‌های عاشقانه کوچک، حتی یه شوخی وسط روز یا یه بغل کوتاه، انرژی رابطه رو زنده نگه می‌داره. نکته مهم اینه که دیگه همه چیز روی دوش لحظات رمانتیک و انتظار برای لحظات خاص نیست. زندگی روزمره خودش می‌تونه داستان عشق باشه.عشق توی فیلم‌ها مثل یه دسته گل رزه که بهت هدیه می‌دن زیبا و پرشوره، ولی زود پژمرده می‌شه. اما عشق واقعی مثل یک باغچه است. باید هر روز بهش برسی، آبیاریش کنی و علف‌های هرزش رو بگیری. شاید پر از خاک و کثیفی باشه، اما نتیجه‌اش یک باغ پر از گل‌های متنوع و رنگارنگه که هیچ وقت پژمرده نمی‌شن. زندگی مشترک همینه؛ ساختن یه باغچه که در اون، عشق نه فقط در لحظات خاص، بلکه در هر روز و در هر کار کوچیک، شکوفا می‌شه.منبع: The How of Human Connectionافسانه سادات عباسیافسانه سادات عباسیSat, 22 Nov 2025 16:06:20 +0330