https://virgool.ir/feed/@af.habibiاینجا از تجربیاتم با کتاب‌ها و زندگی می‌نویسم.fa2026-11-10 16:07:30https://files.virgool.ir/upload/users/83666/avatar/CshNxg.pnghttps://virgool.ir/@af.habibihttps://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiجنگ-ترس-امید-و-خفاش-oyt94ulpvhwxچند ماهی می‌شود که دیگر در ویرگول چیزی ننوشته‌ام، بیرون ویرگول هم چندان دستم به قلم نرفته است. این وقفه را تا حدی به جنگ وام‌دارام. وقوعش جدا از ترسی که به دلم انداخت، به نحوی هر چه امید و آرزو در من بود را خفه کرد. دیگر تصوری از آینده‌‌ای بهتر نداشتم و همتی هم برای پیگیری‌اش. به همین نحو همتی برای بهبود خودم نیز نداشته‌ام. اگر قرار است در جنگ بمیرم، یا سال‌های آخر زندگی‌ام را به خفت و خواری بگذرانم، چه اهمیتی خواهد داشت که وقتم را چگونه دور می‌ریزم؟احتمالا شیوه‌های اندیشیدن مفیدتری نیز برای تفکر نسبت به آن ایام وجود داشت، ولی برای منی که همیشه انسان بدبینی بوده‌ام و هرگز در پیاده‌سازی یک چهارچوب منظم (حداقل به آن شکل که راضی‌ام کند) موفق نبوده‌ام این یک ضربه کاری بود. پیش از وضع اسفناک چند ماه اخیر، در ویرگول عمده نوشته‌هایم، یادداشت‌هایی بوده که درباره کتاب‌هایی که می‌خواندم، نوشته‌ام، دلایل نوشتن آن‌ها را هم می‌توانم در چند دسته‌بندی عمده قرار بدهم: برایم تمرین نوشتن بوده‌اند، برایم تمرینی برای استدلال و منطق بوده‌اند، باعث فهم بهترم از کتاب می‌شدند، ممکن بود با نوشتن درباره کتاب‌ها به بقیه در انتخاب کتاب کمک کنم.حالا بعد از چندین ماه امیدوارم بتوانم این روزمرگی را دوباره از سر بگیرم، بنویسم، یاد بگیرم، زندگی کنم و نترسم. نترسم که اوضاع ممکن است به شیوه‌های پیش‌بینی شده و پیش‌بینی نشده بدتر شود.از آنجایی که در این چندماه با وجود همه‌‌ی کارهای نکرده، انظباط کتاب‌خواندنم را حفظ کرده‌ام. خرواری از کتاب‌های یادداشت نشده دارم ولی در این‌ جا میخواهم یکی از بدترین‌های این چند وقت را انتخاب کنم (کتابی که به واسطه بد بودنش نوشتن از آن راحت‌تر است و کم‌تر وقت می‌گیرد)، خفاش. ژانر جنایی مدت‌ها از ژانرهای موردعلاقه من برای کتاب و فیلم/سریال بود ولی کم‌کم از دلم رفت و حالا احساس می‌کنم کار خوب توی این ژانر کم پیدا می‌کنم. این کتاب هم توفیق اجباری‌ای بود که به من هدیه داده شد. کتاب همان اوایل نا امید کننده شروع شد. یک قتل کلیشه‌ای (جنازه دختری که با خفه شدن به قتل رسیده پیدا می‌شود)، یک کارآگاه که هنوز نرسیده با یکی از شاهدین پرونده شماره رد و بدل می‌کند (آقای هری هولی که انصافا اسمش به او می‌آید) و افراد و جزییاتی که در آن زمان به نظرم بی‌فایده و خارج از چهارچوب از داستان بودند.کتاب با تاکید بیش از حد روی هم‌جنسگراها و بومیان استرالیا بیش از این که شبیه یک کتاب داستانی باشد شبیه یک مانیفیست سیاسی شده بود و هر چه جلوتر می‌رفت من کم‌تر امیدوار بودم که از این جزییات چیزی مرتبط با داستان در بیاید. که در نهایت من در اشتباه بودم و همه‌ی این‌ها نقش خودشان را در بازکردن گره داستان ایفا کردند، و داستان من را برای اولین بار امیدوار کرد. ولی این امیدواری هم به طولی نیجامید و کتاب با یک پایان مثلا دراماتیک احمقانه بسته شد.کتاب قادر به شکل‌دهی به شخصیت‌ها، سنت‌ها و مکان‌ها نیست. همه حرف‌ها و آدم‌ها و سکانس‌ها مثل بخش‌هایی از کلاژ پراکنده و ناجور باقی می‌مانند. فقط قهرمان داستان است که می‌تواند هر از گاهی به شکل دراماتیک فریاد یافتم! یافتم! سر بدهد (که در آن لحظه من هم به این نتیجه می‌رسم که این نتیجه منطقی است ولی این روند رسیدن به آن خیر)، در حالی که در باقی موارد مثل یک آدم احساساتی کودن دور خودش می‌چرخد و دردسر درست می‌کند. هیچ اتفاقی برای من خواننده دراماتیک نمی‌شود و نمی‌توانم کوچکترین اهمیتی به سرنوشت آدم‌ها بدهم. کمی هم شک دارم که قسمت اندکی از این عدم موفقیت هم سهم مترجم باشد که نتوانسته در حال و هوا و شخصیت‌ها کار را در بیاورد. در نهایت کتاب حتی اسمش را هم نمی‌تواند در ذهن آدم متبلور کند چه برسد به سراسر آن قضیه جنایی که قصدش را داشت.افسانه حبیبیافسانه حبیبیTue, 02 Sep 2025 01:23:11 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiچه-فرقی-می-کند-l2yvou0nz3j6 بارها شنیده‌ام که افراد به ملیت، قومیت یا حتی جنسیتشان افتخار میکنند. افتخار میکنند که از نسل کوروش‌اند، در حالی که خدابیامرز مگر چند تا بچه می‌تواند داشته باشد و احتمالا بیشتر است با توجه به تکثر تعداد رعایا از نسل یک رعیت معمول آن زمان باشیم که آن بنده خدا هم هیچ وقت فکر نمی‌کرده مردم در آینده به او به عنوان جدشان افتخار کنند و دست‌آورد خاصی هم نداشته که کسی به آن افتخار کند. بعید هم می‌دانم چنین چیزی در بقیه کشور و ملت‌ها رایج باشد مثلا یونانی‌‌ها افتخار کنند که از نسل اسکندرند. حتی اگر فرض بگیریم، نسبت ژنتیکی همه ما هم کوروش باشد، از نسل کوروش بودن چه ویژگی‌ ای به ما اضافه می‌کند یا اگر هم بکند آیا اصلا این ویژگی مثبت است؟ و بلفرض هم که اضافه کند و مثبت هم باشد این ویژگی افتخار کردن دارد؟ مثلا کسی هست که افتخار کند که با دست و پای سالم به دنیا آمده؟ شما ممکن است فکر کنید دست و پای سالم بهتر از دست و پای ناسالم است یا حتی بابتش خدا را شکر کنید ولی هنوز کسی را ندیده‌ام که به دست و پای سالم افتخار کند. در حالی که افتخار می‌کنیم به دست‌آوردهای شخص و ملتی هزاران سال پیش از اینکه متولد بشویم. دقیقا چه چیزی ما را اینقدر مفتخر کرده؟ این که چند هزار سال پیش شخصی امپراطوری بزرگی بیان کرده یا در زمانی در این سرزمین افرادی دانشمند می‌زیستند که علم آن زمان را در دست داشته‌اند، یا شاعران و نویسندگان بزرگی که این سرزمین به خود دیده (که منکر هیچ کدامشان نیستم.)؟ چند هزار سال بعد به مردمان کشوری که عمدتا عملکرد جالبی در زمینه‌ای ندارد چه چیزی میدهد. من منکر دست‌آوردهای و سلسله‌های درخشان در تاریخ ایران نیستم ولی بروز و ظهورشان در وضعیت فعلی را به شکلی که عمدتا به آن نگاه می‌شود نمی‌بینم. مسئله از دید من این است که ما در زندگی به روایت و داستان‌هایی نیازمندیم، داستان‌هایی که همزمان ما را با گروهی پیوند بزنند و در عین حال به ما حالتی شخصی بدهند و از بقیه متمایز کنند. روایت ایران شکوهمند تاریخی هم یکی از این روایت‌هاست که هم می‌تواند ما را به عنوان افراد یک ملت به هم پیوندد. ولی به جای استفاده از این روایت و ساخت روایت‌های جدید به نظر بیشتر داریم در این روایت به عنوان خاطره‌ای خوب از گذشته حل می‌شویم.به شخصه منکر ارتباط مشترک نیستم جدا از تاثیر ژنتیک، ما فرهنگی مشترک و پرزور داریم. زنتیک قرعه‌ای بوده که به ما خورده ولی در تاثیر فرهنگ بیشتر جای اثرگذاری داریم. این فرهنگ هم در طول تاریخ و با گذر از شرایط و نیازمندی‌های مختلف به این شکل در آمده. در این دور و زمانه بیشتر از این که نیازمند افتخار باشیم نیازمند نگاه دوباره به این فرهنگ و تصحیح و تطبیق وضعیت آن با وضعیت کنونی هستیم.در نهایت هم این متن را با شعری از جناب سعدی، که خیلی شیواتر از من این قضیه را شرح و بسط داده‌اند به پایان می‌برم.روزی پدری پر از فضائل/رفت از بر خاندان جاهل از مدرسه کودکش می آمد/برخورد به لاتی از رذائلگفتش که پس از پدر تو باشی/بر مرتبه اش ز خلق نائل بردش پس آنچه هست روشن/کردش ز جهان و خلق غافل آمد پسرک به مادرش گفت/امروز منم مراد کامل خندید به طفل و گفت مادر/باید که کنی ز بر رسائل هم بعد بلوغ با نمازت/همواره بکوش در نوافل هم آنچه پدر شناخت بشناس/حل کن تو جدید در مسائل از کبر و غرور طفل گفتا/هستند به من که خلق قائل آنروز گذشت و روزگاری/گشت آن پسرک بزرگ و عاقل با نام پدر همیشه می رفت/در مجلس شاه و بزم و محفل روزی ز قضای روزگاران/افتاد میان خلق مشکل آمد به میان و حکم فرمود/بی منطق و مدرک و دلائل در بهت فتاده بود خلقی/ناگاه زبان گشود فاعل گفتا که مرا اگر شناسی/گفتم به میان آن جداول گیرم پدر تو بوده فاضل/از فضل پدر تو را چه حاصلافسانه حبیبیافسانه حبیبیThu, 08 May 2025 23:31:47 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiفوقع-ما-وقع-lznhjtol9eb4موبی دیک احتمالا تمام نشدنی‌ترین کتابی است که خوانده‌ام. اوایل سال قبل موبی دیک را از کتابخانه دانشگاه به امانت گرفتم ولی بعد از خوندن کمتر از صد صفحه دیگر نتوانستم ادامه بدم و بی‌خیال شدم. چند ماه بعد کتاب را از شخص دیگری قرض گرفتم و دوباره مشغول شدم. قرض گرفتنی که چندین ماه به طول انجامید و احتمالا طولانی‌ترین مدتی بوده که من برای کتابی صرف کرده‌ام. توی این مدت هر از گاهی سراغش میرفتم و چند صفحه‌ای می‌خواندم، توی همین مدت چندین کتاب دیگر شروع شدند و به پایان رسیدند ولی موبی دیک، خیر. این کتاب که خواندنش برای من به اندازه شکار وال سخت بود، بالاخره ماه قبل تموم شد و بعدش سختی نوشتن در موردش شروع شد.حالا اصلا این کتاب چیست و چرا من اینقدر سختم بود که تمامش کنم ولی در عین حال نمیتوانستم بی خیالش هم بشوم؟ موبی دیک یکی از کارهای کلاسیک ادبیات حساب میشود و داستان کشتی وال‌گیری‌ای را روایت میکند که عازم دریا می‌شود در حالی که تمام فکر و ذکر ناخدای کشتی -اهب - این است که یه وال خاص را شکار کند، موبی دیک یا وال سفید.من از قبل درباره موبی دیک شنیده بودم ولی وقتی توی فیلم وال (که به نظرم خیلی فیلم خوبی است) اسمش پیش کشیده شد، هوس کردم بخوانم‌اش و خوب، در نهایت چندان ارتباطی به موردی نداشت که در فیلم مطرح شده بود. کتاب به طرز باورنکردنی پر از توصیف است (شاید تنها کتاب دیگری که خوانده‌ام و می‌تواند با آن رقابت کند بینوایان است.) توصیف انواع وال ها، انواع وسایل وال‌گیری، نحوه وال‌گیری و ... . توصیفاتش برای من هم زمان هم خسته کننده بود هم جوری بود که نمی‌تونستم بی خیال کتاب شم. یعنی با اینکه میدانستم قرار است چهار صد صفحه دیگر هم درباره وال سفید و مشکی و گرازماهی بخوانم، ولی باز هم برمیگشتم به کتاب و در عین حال هم توی یک نشست نمی‌توانستم صفحات زیادی بخوانم ( از حق نگذزیم کتاب طولانی هم هست.)هر چند در بسیاری از اشیا طبیعی سفیدی به نحو صفابخشی زیبایی را تعالی می‌بخشد، چنانکه گویی فضیلتی از ذات خود بدان اشیا ارزانی می‌دارد - جنانکه در مورد مرمر و مروارید و گل یاس چنین است و هر چند ملت‌های مختلف به‌طریقی در این رنگ نوعی سلطه شاهانه شتخیص داده اند. حتی پادشاهان بربر و بزرگ قدیم پگو، عنوان «امیر پیل سپید» را بالاتر از دیگر نسبتهای بلند و والای قلمرو خود قرار داده بودند و ... کتاب نحوه روایت جالبی دارد که از یک طرف به قدری حماسی و عجیب است که فقط در بستر داستان می‌تواند شکل بگیرد و از طرفی انقدر جزییات را واقعی و روزمره احساس می‌کنی که انگار داری تاریخ یا سفرنامه میخوانی. کار معمول روزمره گاها با حرارت بیان می‌شود و به تفصیل توضیح داده می‌شود، در حالی که بعضی اتفاقات مهم بدون هیچ گونه احساس خاصی و به صورت وظیفه گونه روایت می‌شوند، که روایت منحصر به فردی را ایجاد کرده که جذابیت خاص خودش را دارد.مورد دیگری که برایم جالب بود: کتاب با این جمله آعاز می‌شود «اسماعیل خطابم کنید» در ابتدای کتاب و قبل از شروع سفر راوی که همین آقای اسماعیل است یا حداقل خودش را اینگونه می‌نامد، داستان را به صورت یک راوی اول شخص روایت می‌کند. در قسمت دوم -سفر- کتاب همچنان علی الظاهر به صورت اول شخص در روایت است ولی نحوه روایت وقایع و جزییاتی که روایت می‌شود و حتی کمرنگی شدید شخص راوی به صورتی است که داستان گویی از سمت دانای کل در حال روایت است. این حالت دو گزینه را در ذهن من یاز می‌گذارد یک: اینکه نویسنده یا به این مسثله واقف بوده (یا نبوده) ولی اهمیتی نمیداده و برای روایت داستانی که به دنبال آن بوده این مورد را پذیرفته و اجرا کرده است. مورد دوم که با توجه به پایان‌بندی کتاب احتمالش قوی‌تر می‌شود این که فی‌الواقع اسماعیل یک شخص حقیقی به شکل مرسوم نیست این که قرار بوده که باشد یا چه چیزی را نمایندگی کند، نمی‌دانم.در نهایت من این کتاب را با توصیفاتش و مضمونش به خاطر می‌سپارم. توصیفات و تصویر سازی‌های کتاب به قدری شفاف و هوس برانگیزند که صحنه‌های وال‌کشی من را به شدت متاثر و توصیفات وال‌ها اشتیاق دیدنشان را در من بیدار می‌کرد. کتاب تم قوی‌ای از سرنوشت و نوعی جبر را در ذهن من تبادر می‌کرد نوعی باور به راستی و درستی که در عین حال انتخابی به نظر نمی‌رشد. من دو ترجمه از کتاب را بررسی کردم یکی از آقای صالح حسینی و دیگری آقای پرویز داریوش و در نهایت ترجمه دوم را برای خواندن انتخاب کردم زیرا به نظرم انتخاب کلمات ساده‌تر بود (متن اصلی هم با وجود جمله‌بندی های طولانی، در انتخاب کلمات چندان پیچیده‌ای ندارد ولی مطمئن نیستم این ترجمه همچنان در دسترس باشد، در عین حال هر دو ترجمه سرشار از کلمات متفاوت‌اند.)افسانه حبیبیافسانه حبیبیMon, 05 May 2025 16:07:02 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiسحرخیزی-و-کامروایی-از-افسانه-تا-واقعیت-oodvwfozcaheوضعیت من این روزهارابطه‌ی من با سحرخیزی همیشه پیچیده بوده. بچه که بودم پدرم تاکید فوق‌العاده‌ای روی سحرخیزی داشت، به حدی که همه را با ضرب و زور صبح زود (چیزی بین پنج تا هفت) از خواب بیدار می‌کرد. روز تعطیل و غیر تعطیل هم نمی‌شناخت. اگر هم مقاومت می‌کردی و بیدار نمی‌شدی بساط جنگ و دعوا به راه می‌شد. در این دوران من در برابر این استبداد شورش کردم و صبح‌ها در رخت‌خواب سنگر می‌گرفتم. حقیقتا خوابی که به دست می‌آمد (اگر بشود اسمش را خواب گذاشت) با فحش‌های پدر و التماس‌های مادر برای بیدار شدن ترکیب می‌شد و کیفیت خاصی نداشت ولی من تسلیم نشدم و به دست‌آوردهایی هم رسیدم. من جمله اینکه من تنها بچه‌ای (از سه فرزند) شدم که این اجازه را به دست آورد که در هفته‌ای که شیفت عصر بود (نمی‌دانم هنوز هم مدارسی هستند که اینجوری کار کنند یا نه، اینگونه بود که یک هفته ما صبح تا ظهر می‌رفتیم و پسرها یا مقطع مقابل ظهر تا عصر می‌آمدند و هفته بعد این رویه جابه‌جا می‌شد.) بیشتر بخوابم و نیازی به همراهی بقیه هم نبود -از جمله قوانین دیگر پدرم این بود که اگر کاری قرار بود برای شخصی از خانواده انجام بدهد همه‌ی افراد دیگر نیز باید همراهی‌اش می‌کردند‌، در نتیجه مهم نبود چه کسی مدرسه می‌رود همه‌ی افراد دیگر در هیئت همراه باید حضور پیدا می‌کردند. سال‌های آخر دبیرستان که باید خودم را با تاکسی به مدرسه می‌رساندم، معمولا دیر می‌رسیدم و در خاطرم مانده که پاورچین پاورچین دفتر مدیر را رد می‌کردم که بروم به کلاس خودمان (متاسفانه برای ما و خوشبختانه برای مدیر دفتر را جایی گذاشته بودند که به ورودی دید کامل داشت.) این رویه وقتی برای گذراندن لیسانس به تهران آمدم هم چندان تغییری نکرد. هر از چند ترمی، جوگیر می‌شدم و کلاس صبح بر می‌داشتم (هر چیزی قبل از ساعت ۱۰ صبح حساب می‌شد) و دو روز که می‌گذاشت توان کلاس رفتن را از دست می‌دادم و به امتحانات آخر سال بسنده می‌کردم. مشکل فقط می‌شد دروس معارف که چندین مورد را با هم داشتند: هم به شدت خواب آور بودند، هم حضور و غیاب می‌کردند، هم خیلی از آن‌ها صبح زود برگذار می‌شدند و برای این کلاس‌ها به راه‌حلی رسیده بودم که از زیر مقنعه‌ام هدفون می‌گذاشتم و آهنگ گوش می‌دادم. حتی سر تنها کلاس معارفی هم که خوب بود و دوستش داشتم چرت می‌زدم و هر هفته استادش من را می‌فرستاد تا آبی به سر و صورتم بزنم و برگردم ولی خدایی از نیمه کلاس که می‌گذشت هوش و حواسم جمع می‌شد. این رویه ادامه داشت تا زمانی که شروع کردم به سر کار رفتن با این که ساعت کاری‌ام شناور بود اگر صبح را می‌خوابیدم با احتساب مدت زمانی که توی راه بودم احتمالا کارم نصف شب تمام می‌شد. پس صبح‌ها در حالی که به زمین و زمان فحش می‌دادم و احساس می‌کردم بدبخت‌ترین انسان روی کره‌زمینم از خواب بیدار می‌شدم و بعد از تعویض دو تا اتوبوس و یک مترو به سر کارم می‌رسیدم. کار دومم نزدیک‌تر بود و با یک مترو و اتوبوس به آن می‌رسیدم و حتی گاهی به سرم ‌می‌زد و پیاده می‌رفتم و در تمام ۴۵ دقیقه تا یک ساعت پیاده‌روی حالم ترکیب عجیبی از احساس بدبختی و هوشیاری بود. هم لذت بود هم ذلت.کار دومم که از دست رفت و بعدترش دانشگاه هم تمام شد دیگر هیچ دلیلی برای زود بیدار شدن نداشتم. شب‌ها دم صبح می‌خوابیدم و صبح‌ها ظهر بیدار می‌شدم. در این دوران احساس اینکه هیچ کار مفیدی نمی‌کنم به اوج خودش رسید، وقتی ظهر از خواب بیدار می‌شدم حس می‌کردم تمام روزم بی آنکه واقعا کاری کرده باشم از دست رفته، در حالی که تنها زمان بیداری‌ام و نه میزانش تغییر پیدا کرده بود. بعد از مدتی حس کردم اگر بتوانم زود بیدار شوم تمام مشکلاتم حل می‌شود. از کله صبح به کارهایم رسیدگی می‌کنم و در انتهای شب خوشحال و راضی به خواب می‌روم. مگر نه اینکه می‌گویند سحرخیز باش تا کام‌روا باشی؟ بعد از چندین و چند شکست به شیرینی خواب دم صبح، حالا دو هفته‌ای می‌شود که شب‌ها زود می‌خوابم (قبل از یک) و صبح‌ها زود بیدار می‌شوم (دور و بر هشت) ولی آیا واقعا کام‌روا شده‌ام؟هم آری هم نه. زود بیدار شدن به خودی خود از من دردی دوا نکرد، فکر می‌کردم ساعت هشت صبح اگر از خواب شیرین بزنم و بیدار شوم دیگر رویم نمی‌شود وقتم را توی گوشی تلف کنم یا صرفا بیکار گوشه‌ای بشینم ولی مشخص شد این رو و بلکه توانایی را دارم که هشت صبح بی‌هدف توی گوشی ول بچرخم یا بی‌پایان سودوکو حل کنم (اعتیاد جدیدم). در عین حال صبح زود بیدار شدن این احساس را که دیر نشده و می‌شود روز را با انجام دادن کار نجات داد تقویت کرد و پایه‌ای شد که بتوان روی آن تغییرهای دیگر سوار کرد، تغییراتی که شاید بدون صبح زود بیدار شدن انجامشان خیلی سخت‌تر از این‌ها بود. افسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 25 Apr 2025 14:52:20 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiفیلسوفان-بدکردار-ucaxpfxyk8yjکتاب فیلسوفان بد‌کردار نگاهی به زندگی و افکار فسلفی مجموعه‌ای از فیلسوف‌ها (۸ فیلسوف) است که به نحوی زندگی کردند که یا با عقاید خودشان یا با برداشت‌های نویسنده از کردار خوب! منطبق نبود.نویسندگان بدین وسیله به خوانندگان این کتاب اطمینان می‌دهند که با حداکثر توان و با حداکثر دقت و بی‌رحمی با همه‌ی فیلسوفان معرفی‌شده در این اثر مواجه شده‌اند و مطالبی را که برای نوشتن این کتاب را به کار برده‌اند را به صورت کاملا گزینشی انتخاب کرده‌اند، و فیلسوفانی که در این اثر معرفی نشده‌اند به هیچ عنوان به این معنا نیست که می‌توان آن‌ها را آدم‌های خوبی دانست.هشت فیلسوف کتاب: ژان ژاک روسو، آرتور شوپنهاور، فریدریش نیچه، برتراند راسل، لودویگ ویتگنشتاین، مارتین هایدگر، ژان پل سارتر و میشل فوکو هستند. هر کدام کژرفتاری مختص به خود را دارد ولی مواردی هم مشرک هست: انسان‌های وفاداری نبودند. اعصاب و اخلاق درست و حسابی نداشتند. نمی‌توانستند نظر مخالف را تحمل کنند. با دیگر فیلسوف‌ها یا نوابغ کنار نمی‌آمدند و معمولا روابط دوستی پایداری نداشتند.من باب کژرفتاری‌های خاصشان، روسو پنج بچه‌اش را بدون این که تحت فشار اقتصادی باشد توی یتیم‌خانه ول می‌کند و همگی راهی آن دنیا می‌شوند. در حالی که راسل در راه عقاید غلطش در تربیت فرزند، متاسفانه حسابی برای تربیت بچه‌هایش از دل و جان مایه می‌گذارد. شوپنهاور که به زمین و زمان مشکوک بوده، آدم دست به خیری نبوده. نیچه در زندگی جنسی و عاطفی‌اش ناتوان بوده و در نهایت کارش به جنون می‌رسد. در مقابل سارتر به کسی رحم نمی‌کرده. فوکو در زمینه مد پیشتاز بوده و فانتزی‌های جنسی‌اش را به ورطه عمل می‌رسانده. ویتگنشتاین در بحث حسابی از خجالت آدم‌ها در می‌آمده، حتی اگر نیاز می‌شده به میله هم رجوع می‌کرده. هایدگر با معشوقه یهودی و استاد یهودی، ضد یهود از کار در آمده.به نظرم کتاب ایده‌ی جالبی داشت در دنیای امروز وقتی شخصی به دلیل عملکردش در رشته‌ای مشهور می‌شود، در پی آن سیل تحسین‌ها هم روانه می‌شود و در نظر خیلی‌ها شخصیتش هم نه تنها دوست‌داشتنی که کامل نمایان می‌شود. بعد هم که تلنگش در می‌رود که طرف آن‌قدرها هم معصوم نبوده، بعضی‌ها زیر بار نمی‌روند و در مقابل عده‌ای قصد جان طرف را می‌کنند. در حالی که شخصا فکر می‌کنم دستاوردها و تخصیی هر شخص را باید به صورت جداگانه ارزیابی کنیم. این کتاب هم می‌تواند کمک‌کننده باشد که ببینیم چطور درخشان‌ترین مغزها خودشان سبک‌زندگی‌ای را تبلیغ می‌کردند و سبک زندگی دیگری را زندگی، و این دو مساله با هم منافاتی ندارند (از باب محتمل بودن).با وجود ایده خوبش، کتاب خالی از اشکال نیست. من با نثر نویسنده ارتباط نگرفتم اول که پیشگفتار کتاب را دیدم حدسم بود که کتاب قرار است طنزآلود باشد، اتفاقی که رخ نداد. لحن کتاب جدی است و گهگاهی هم که به نظر می‌رسد نویسنده می‌خواهد شوخی کند توی ذوقم می‌زد. چرا فکر می‌کنم لحن طنز بیشتر به کتاب می‌آمد؟ به هر حال کردار بد یک شاخص علمی و جدی نیست و با خواندن کتاب هم متوجه می‌شوید که مقیاس بدکرداری فیلسوفان اینجا قضاوت نویسنده است که ایرادی هم ندارد ولی لحن طنز هم کمک می‌کرد این قضاوت شخصی نسبت به واقعیت بیرونی مشخص‌تر است هم جنبه سرگرمی اثر را که در چنین اثری نسبت به بخش فلسفی‌اش خیلی پررنگ‌تر است، تقویت کند.نکته دیگری که در نثر به نظر من آمد عدم انسجام در نوشته بود (در این مورد من و نویسنده اشتراک داریم.) نحوه چینش مطالب در فصل‌ها یکسان نیست. بعضی فصل‌ها با قضاوت، بعضی‌ها با ارائه یک تصویر و بعضی‌ها با فلسفه آن فیلسوف و ... شروع می‌شوند. در خود یک فصل هم کتاب بین یک روند تاریخی، ارائه یک‌جای فلسفه و قضاوت‌های نویسنده در جابه‌جایی است. جابه‌جایی‌هایی که به دل نمی‌نشینند و ریتم خوانش را مختل می‌کنند.مورد بعدی توصیفات فلسفی کتاب بود. اینجا باید متذکر بشوم که من آدم فلسفه‌خوانی نیستم. در نتیجه وقتی می‌گویم توصیفات فلسفی کتاب برایم سنگین و غیرقابل درک بود، ممکن است ایراد از نحوه بیان نویسنده نباشد و صرفا من در این حوزه خنگ‌تر از آن بوده‌ام که این چیزها را بفهمم. در نهایت دلیل هر چه بود، نبود پیش‌زمینه در من، سخت نوشتن نویسنده یا حتی ترجمه بد این قسمت‌ها را برای من خسته‌کننده کرد.اگر بخواهم خودم قضاوت‌های نویسنده را قضاوت کنم باید بگویم که به نظرم در همه‌جا منصفانه عمل‌ نکرده، بعضا کردارهای مقبول فیلسوف را هم به اندیشه‌های منفی نسبت داده. و از حجم قضاوت شخصی‌اش نسبت به هایدگر حدس می‌زنم، بدکردارترین را او در نظر گرفته، هر چه نباشد شاید بشود خیانت و زن‌بارگی و اخلاق تند و تیز را بخشید ولی در دوران فعلی گناهکاری بالاتر از هیتلر و گناهی بالاتر از حمایت از آلمان نازی نمی‌شود پیدا کرد.در نهایت کتاب ایده‌ای خوب و اجرایی متوسط است که می‌تواند به رسیدن به دیدی واقع‌گرایانه‌تر از نوابغ کمک کند و به نظرم ترجمه هم می‌توانست بهتر باشد (انتشارات امیرکبیر، احسان شاه‌قاسمی)افسانه حبیبیافسانه حبیبیTue, 11 Mar 2025 17:20:04 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiداستان-یا-شعار-سیاسی-bhqntwtpf4ciمن پیش از این از عزیز نسین کتاب «مگه تو مملکت شما خر نیس؟» را خوانده بودم، کتابی که چندان دوستش نداشتم. احساسم به این کتابش نیز مشابه است. وقتی در مسیر برگشت ساعت‌های زیادی را باید در قطار می‌گذراندم از بین انتخاب‌هایی که داشتم این کتاب را برداشتم، و باید بگویم حداقل اینقدر سرگرم‌کننده بود که من در آن مسیر تمامش کنم.کتاب که به صورت نمایش‌نامه موزیکال نوشته شده،‌ ملغمه‌ای است از عاشق شدن و فوتبال. نوشتن خلاصه هم برای این کتاب سخت است، اولش چیزی نوشتم و بعد فکر کردم آنچه نوشته‌ام با این که در مقطعی در کتاب اتفاق افتاده، برای کتاب اهمیتی نداشت. کتاب روی مفاهیم اصلی فساد و بهره‌کشی از دیگران می‌چرخد. هر کسی در داستان سعی دارد به نحوی سر دیگری را شیره بمالد. محور اصلی این فساد و سواستفاده‌ها فوتبال است. فوتبالی که بیشتر از ورزش یک بازی سیاسی است که طراحی شده تا حواس مردم را از موضوعات مهم‌تر مملکت مثل گرانی منحرف کند و همزمان کیسه‌ی گردانندگانش را پر کند. در این میان شخصیت اصلی کتاب واقعا فوتبال را دوست دارد، بدون حاشیه‌هایش.مشکل اصلی کتاب، مثل مشکل کتاب دیگری که از نویسنده خواندم، بی منطقی است. رویدادها بدون هیچ دلیلی پشت‌سر هم رخ می‌دهند. مثل پازلی که شخصی هر جور عشقش می‌کشیده به هم چسبانده، مشکل هم دقیقا این نیست که تکه‌ها به هم نمی‌خورند، بلکه اصلا شکلشان تعریف نشده که ببینیم چه جور قطعه‌هایی با هم می‌توانند جفت شوند. مدل فضای داستان جوری تغییر می‌کند و تعریف نمی‌شود که منطق را هم بی تعریف یا دائم التغییر می‌کنند. در نتیجه هر اتفاق عجیب و غریبی که رخ می‌داد من را از داستان پس می‌زد، بدون اینکه واقعا حس کنم منطق روایی شکسته شده چون اصلا بودنش را حس نمی‌کردم. این مسئله رخ‌دادهای بی‌پشتوانه درباره کتاب دیگر نویسنده هم صدق می‌کرد ولی از آنجایی که آن کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه بود معمولا این رخ‌داد بی‌پشتوانه تنها در آخر داستان خودش را نمایان می‌کرد، در حالی که اینجا که داستان بلندتر است، پر است از این اتفاقات این چنینی. این‌ها باعث می‌شود فکر کنم که نویسنده واقعا برای داستان روایی ارزشی قائل نبوده، حرفی سیاسی و شکوایه‌ای از وضعیت بد کشور توی ذهن داشته و می‌خواسته به گوش مردم برساند و برای اینکه افراد بیشتری بخوانندش به شکل داستان بیان کرده. در این حالت بی‌منطقی منطق می‌شود وقتی داستان تنها وسیله‌ است چه اهمیتی دارد که با عقل جور دربیاید؟یکی از نکات جالب کتاب انتخاب قالب نمایشنامه موزیکال آن است. هر چند که این فرم روایی تنها زمانی در کتاب حضور دارد که جناب نویسنده یادش به آن می‌افتد و بقیه وقت‌ها قالب چیزهای دیگری است.افسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 07 Mar 2025 13:18:58 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiگناهت-را-پیدا-کن-tbsvhdbwkc0zوقتی این کتاب را توی کتاب‌فروشی برداشتم و چند صفحه‌ای ورق زدم داستانش توجه‌ام را جلب کرد. مردی را به خاطر احساس بی‌گناهی دستگیر کرده‌اند. مشکل این شخص این است که عقیده دارد بی‌گناه است و از دید سیستم هیچ‌کس بی‌گناه نیست، پس مرد باید حتما گناهکار باشد، همه باید گناهکار باشند تا سیستم زنده پابرجا بماند.این که چنین احساس بی‌گناهی می‌کنید، دلیلش آن است که خود را مدیون نمی‌دانید. خود را مدیون سرزمین عزیزمان نمی‌دانید که شما را پرورش داده است، سپاه قهرمانان که محافظتان است، روحانیانمان که پاسداران اخلاقند. شما به شدت مدیونید. مدیون پدر و مادرتان که شما را به این دنیا آوردند، مدیون آموزگارانتان، مدیون صاحبکارانتان که به شما حقوق می‌دهد... به خیلی‌ها مدیونید، اما این که احساس دین نمی‌کنید سبب می‌شود احساس گناه نداشته باشید. من وقتی برای نخستین بار احساس کردم دینی به گردنم است که باید آن را ادا کنم، تازه فهمیدم احساس گناه یعنی چه.بخشی از کتابدر باب هسته اصلی کتاب، عدم احساس گناهی که سیستم قصد مبارزه با آن را دارد از این جا می‌آید که انسانی که احساس می‌کند گناه‌کار نیست یعنی خودش را مدیون نمی‌بیند، مدیون سیستم، مدیون پدر و مادر، مدیون آموزشی که دریافت کرده، مدیون وطن. کسی که خودش را مدیون نمی‌بیند و گناهکار احساس نمی‌کند، خطری برای سیستم است، چون احتمال بیشتری دارد که در برابر آن طغیان کند و طلب آزادی کند. وقتی فکر می‌کنیم به والدینمان به واسطه بزرگ‌کردنمان بدهکاریم، وقتی بابت گوش نکردن به حرفشان احساس گناه می‌کنیم، چطور می‌توانیم وقتی که احساس می‌کنیم در زندگیمان بیش از اندازه دخالت می‌کنند، در برابرشان قد علم کنیم و حق خود را طلب کنیم؟‌ هر چند نباشد ما گناهکاریم و پذیرش این رفتار مجازاتی است که ما خود برمی‌گزینیم. وقتی تصور غالب می‌شود که ما به این وطن به سبب متولد شدن در آن، راه رفتن در خیابان‌هایش، استفاده از مدرسه‌اش بدهکاریم، چطور می‌توانیم در برابرش بایستیم و آزادی‌ای و آرزوهایی را که ما از سلب کرده، باز پس بگیریم؟ انسانی که ادعای بی‌گناهی می‌کند برای سیستم ترسناک است زیرا خود را به واسطه گناهش شرمنده و مدیون نمی‌بیند و در سکوت رنج‌هایی را که بر او وارد می‌کنند به مثابه تاوان اعمالش نمی‌بیند.به طور کلی ادبیات روایی در شرق بسیار ضعیف است و قدمت چندانی ندارد. انسان برای اینکه یاد بگیرد داستان خود را بازگو کند، باید بیاموزد که خود را موجودی مستقل و دارای حقوق ببیند. بازگویی روایت نیازمند آگاهی فردی و استقلال و آزادی است.بخشی از گفت‌وگو با نویسندهدر برابر این ایده که همگی ما گناه‌کاریم، این روزها مخصوصا به لطف فضای مجازی این ایده هم گسترش یافته که همه گمان می‌کنیم محق و قربانی هستیم، آدم‌های اطراف همه سمی شده‌اند و مشکل مردم این شده که زیاده از حد مهربان‌اند. هر چند فی ذات فکر نمی‌کنم این دو مورد منافی هم باشند. این مشکل بیشتر به نظرم از برداشت‌های سوگیرانه (ذات انسانی) ما و دید غیر منطبق بر واقعیت سرچشمه می‌گیرد و اگر فایده‌ی سیاسی‌ای هم دارد من از آن بی‌خبرم.پرسش من این است چرا انسان احساس اطمینان می‌کند وقتی که می‌فهمد دیگران هم گناه‌کارند؟ چرا از دیدن گناه‌کاران لذت می‌بریم؟ چرا هر چه شمار گناهکاران بیش‌تر باشد ما خوشبخت‌تر می‌شویم شاید دلیلش این باشد که گناه سبب می‌شود احساس کنیم شبیه هم هستیم. تفاوت بزرگی میان ما نیست. بخشی از کتابدر بخشی از کتاب قهرمان کتاب با یک روحانی، روان‌پزشک و روزنامه‌نگار ملاقات می‌کند که هر کدام به نحوی نمایانگر دیدی از جامعه‌اند که باور دارد همه گناهکاریم. داستان‌های دینی با گناه آغاز و با توبه و بازگشت به دامن خدا پایان می‌یابند، و مسیحیت حتی پا را از این فرارتر می‌گذارد می‌گوید ما همه گناهکار به دنیا می‌آییم و مسیح برای گناهان همه‌ مصلوب شده. روان‌پزشکی قائم به ذاتی است که گناه‌کار است. و رسانه همواره مشغول گزارش دادن از گناهان انسانی است.بعد اصلی نمایشنامه همان ایده اولیه است و در اجرا مراحل به عمل آوردن این ایده را می‌بینیم و در نهایت سرنوشت فهرمان داستان. داستان متمرکز روی ایده است و هرچند شاید نشود یک‌جورهایی به آن ایراد گرفت داستان سراسر ایده است، شخصیت‌ها می‌توانند هر کسی باشند سیستم می‌تواند هر سیستمی باشد، حتی قهرمان کتاب که رفتاری متفاوت از دیگران در پیش می‌گیرد در نهایت به واسطه خودش نیست که درخشان است، هر چند برای چنین کاری فی‌الواقع این را به عنوان یک مشکل نمی‌بینم. نویسنده هدف و تصویری داشته و در راستای همان پیش رفته و عناصر را به کار گرفته، احساس عدم آزادی‌ای که افراد در کتاب دارند را من نسبت به رفتار نویسنده با شخصیت‌‌ها دارم.در نهایت کتاب نمایشنامه کوچک و خوش‌خوانی با ایده‌ای ملموس از بختیار علی است، نویسنده‌ای که من پیش از این اسمش را نشنیده‌ بودم و گفت‌وگوی کوتاهی با نویسنده از سمت مترجم هم در ابتدای کتاب وجود دارد که به فهم بهتر اثر کمک می‌کند هر چند پیشنهاد می‌کنم که در ابتدا خود نمایشنامه را بخوانید و با فاصله و بعد از این‌که نظر خودتان شکل گرفت به سراغش بروید. یکی دیگر از نکات خوب کتاب هم این بود که مترجم (مریوان حلبچه‌ای، نشر ثالث) اجازه ترجمه را از نویسنده کتاب گرفته است.افسانه حبیبیافسانه حبیبیWed, 05 Mar 2025 18:58:25 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiکتابی-که-نمی-شود-اسمش-را-آورد-ztinrw2ce9ycکتاب خودزندگی‌نامه‌ی مردی سیاه‌پوست است که در دهه بیستم به شغل کاملا غیر شریف و غیر اخلاقی‌ای که مشغول بوده که حتی نمی‌‌توانم اسم آن شغل را بیاورم (ترکیبی از ادبی بی‌مورد و ترس از سانسور)، آن شغلی که در آن شخصی عده‌ای از خانم‌ها را که خدمات جنسی ارائه می‌دهند به اصطلاح مدیریت؟ -مدیریت کلمه‌ی خوبی برای اینجا نیست ولی چیز بهتری هم به ذهنم نمی‌رسد- می‌کند.آشنایی‌ام با این کتاب از استند‌آپ کمدی bird revelation دیو شاپل بود (اگر به استندآپ علاقه دارید این یکی از استندآپ‌های خوبی بوده که این مدت دیدم). دیو که خودش هم سیاهپوست هست، داستانی را از این کتاب نقل می‌کند، که بعد از خواندن کتاب فهمیدم در واقع ترکیبی از چند بخش کتاب است و به آن شکل اتفاق نیفتاده. در هر صورت من که بعد از اینکه از خواندن لولیتا به نتیجه‌ی مطلوبم نرسیده بودم به سراغ این کتاب رفتم و باید بگویم این کتاب خواسته‌ام را برآورده کرد. بعد از اینکه نتوانستم از دنیای ذهنی یک پدو.فیل چیزی دست‌گیرم شود به سراغ کله‌ی این آدم رفتم. این بار نقطه‌ی امیدم این بود که این شخص خودش این‌کاره بوده و نتیجه باید بیشتر بر واقعیت منطبق باشد. کتاب به نظرم اگر با ذهنیت قضاوت اخلاقی یا درگیر کردن احساسات خوانده شود کتاب دردناکی می‌شود خیلی از تصمیمات شخصیت اصلی با قوائد اخلاقی خیلی‌ها من جمله خودم نمی‌خواند بماند که کاملا غیرقانونی هم هستند. من کتاب را با دید کنجکاوی و با فاصله خواندم هدفم را از ابتدا واکاوی چنین شخصیتی گذاشتم و اینکه چگونه دنیا چنین افرادی و در عین حال افراد دیگری را می‌سازد که به این بهره‌کشی تن می‌دهند؟ حتی اخلاقیات را هم که کنار بگذاریم، وجود چنین افرادی در نگاه اول غیر منطقی است، کسی خدمتی فراهم می‌کند (رابطه جنسی) و کسی طالب این رابطه است، این وسط چنین شخصی عنصری غیرضروری به نظر می‌رسند. عنصری که بیشتر پول را می‌گیرد و کار چندانی هم نمی‌کند (و با خواندن کتاب فهمیدم که نه تنها عموما فایده‌ای برای دختر فراهم نمی‌کند که بسیار رنج و درد هم به این شخصیت وارد می‌کند.) قبل از خواندن کتاب فکر می‌کردم که این عناصر حفاظتی برای دختر فراهم می‌کنند که دیدم این‌طور هم نیست (حداقل در این مورد). بیشترش یک بازی روانی است. بازی که برای به زانو درآوردن و تسلیم صورت می‌گیرد. بازی دخترها را در حالتی قرار می‌دهد که خودش را وابسته به شخص می‌بیند. و کتاب پر است از این حیله‌گری‌ها. حیله‌گری‌هایی هوشمندانه ولی به شدت دردناک که ترس‌ها و آسیب‌پذیری‌‌ها را نشانه‌ می‌روند.شخصیت اصلی کتاب -Iceberg Slim - باهوش است و در بیش‌تر موارد خونسرد عمل می‌کند رفتاری که برای این شغل ضروری است. اسم مستعارش هم که اسم کتاب هم هست از همین آمده. روزی در بار بوده که گلوله‌ای کنار گوشش شلیک می‌شود و جنب نمی‌خورد و بغلی‌اش این را می‌گوید و این اسم رویش می‌ماند. البته زمان‌هایی هم وجود دارد که احساساتش عنان را به دست می‌گیرد و برخلاف آن‌چه که برایش سود می‌آورد پیش می‌رود که معمولا هم برایش گران تمام می‌شود.در آن زمان (اوایل تا اواسط قرن بیستم) سیاهپوست بودن و سیاهپوست بزرگ شدن تجربه ساده‌ای نبوده است ولی به دست آوردن جایگاهی خوب تنها دلیلی نیست که آیس‌برگ به این شغل رو می‌آورد. علاوه بر کودکی سختی که تجربه می‌کند (پدری که رهایش کرده، فقر و بی‌پولی.) تصمیم اشتباه و شاید خودخواهانه مادرش به زعم او، زمانی که خوشبختی به او رو کرده، آن خوشبختی را از او دریغ می‌کند. شاید این نفرت از مادر که شخصیت اصلی بارها خوابش را می‌بیند و تا سال‌ها برایش می‌ماند، دلیل دیگری است که آیس‌برگ اینقدر عاشق این شغل است (این که آدم برای کارش انگیزه داشته باشد خوب است ولی هیچ وقت فکر نمی‌کردم فردی در این شغل هم نه برای منافعش که واقعا خود کارش را دوست داشته باشد.)یکی از نکاتی که کتاب را برای من واقعی‌تر می‌کرد این بود که شخصیت اصلی نگرانی اخلاقی نداشت. اگر زمانی پشیمان می‌شد هم به سبب آسیبی بود که به خودش می‌رسید نه دیگری. اگر بعضی کارها را هم انجام نمی‌داد (مثلا قتل) دلیلش نبود میل به آن‌ کار و هزینه‌ای بود که در آن می‌دید نه ملاحظات اخلاقی. در نهایت با این که سعی کردم از شخصیت فاصله بگیرم نسبت به او احساس دوگانه‌ای داشتم به وضوح می‌دانستم که کاری که می‌کند اشتباه است اما نمی‌توانستم از تکریم هوشش و اعتراف به دردی که به واسطه‌ی محیطی که در آن پرورش یافته بود به او وارد شده‌ بود، خودداری کنم.اسپویلراز آنجایی که بعید می‌دانم کسی بخواهد این کتاب را بخواند، هر چند کتاب خوبی است. پایانش را اسپویل می‌کنم که می‌توانید ردش کنید. در نهایت شخصیت اصلی عاقبت به خیر می‌شود، بار سومی که به زندان می‌افتد بحران میان‌سالی و مریضی شدید مادرش و ناراحتی از زندانی بودن با هم کله‌اش می‌کنند. با خودش فکر می‌کند که حیف آن هوش و ذکاوت نبود که در این شغل خرج کرد؟ حالا توی این سن و سال نه مدرک دانشگاهی دارد و نه کار با ثبات و بیمه‌ای و توی زندان هم گیر افتاده در حالی که مادرش دارد از بیماری‌ای (سرطان بود؟) می‌میرد. و اصلا خود این شغل‌ هم برای افراد میان‌سال شغل مناسبی نیست و دیگر زمان این جانگولربازی‌ها گذشته. پس از هوشش بهره می‌گیرد و چندماهی زودتر از زندان که از قضا چندان هم جای خوبی برای یک سیاهپوست که یک بار هم از آن فرار کرده نیست مرخص می‌شود و ماه‌های آخر قبل از مرگ مادرش را به بسترش می‌نشیند و روی ماهش را می‌بوسد و می‌بخشدش و این حرفه را هم می‌بوسد و می‌گذارد و کنار و با یک خانمی ازدواج می‌کند (از خانمش تعریف زیاد کرد ولی روایت نه!).قائدتا کتاب به فارسی ترجمه نشده و نسخه انگلیسی چاپ‌شده هم در دسترس نیست ولی می‌توانید نسخه الکترونیکی تر و تمیزی از آن را با مقداری سختی بیابید. کتاب پر از اصطلاحات کوچه و بازاری و مخصوص این شغل است که خواندنش را سخت می‌کند هر چند خود نویسنده معنی بعضی اصطلاحات را در انتها اضافه کرده.افسانه حبیبیافسانه حبیبیSun, 23 Feb 2025 22:00:55 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiدر-حال-و-هوای-جوانی-shaed8agiuxkپوستر اصلی کتاباگر شخصی قلم خوبی داشته باشد و نویسنده باشد الزاما یادداشت‌های روزانه‌اش جذاب می‌شود؟ به نظرم این کتاب پاسخی خیر به این سوال است. احساس من این بود که نویسنده این یادداشت‌ها را از سر رفع تکلیف نوشته، در پاسخ به یکی از تصمیماتی که ناگهان می‌گیریم (مثلا سر سال نو تصمیم بگیریم هر روز یادداشت بنویسیم). اگر تلاشی برای روایت از زوایای متفاوت نکنی زندگی روزمره در نهایت روی کاغذ هم به اندازه زندگی واقعی یا حتی بیشتر خسته‌کننده است. با توجه به اینکه بین زمان نوشته‌شدن یادداشت‌ها و انتشار آن‌ها فاصله زیادی است (قبل از انقلاب تا سال ۲۰۱۴ که کتاب در خارج از ایران به چاپ رسیده) و یادداشت‌ها بعد از مرگ نویسنده توسط شخص دیگری جمع‌آوری و به صورت کتاب‌ چاپ شده‌اند، این سوال هم برایم پیش آمد که آیا خود نویسنده اصلا قصد چاپ یادداشت‌هایش را داشته؟ شاید هم می‌خواسته آن‌ها بعد از مرگش چاپ شوند تا از سرزنش یا واکاوی احتمالی در زندگی‌ شخصی‌اش مصون بماند.پنج شش ماه است که می‌خواهم نوشتن این یادداشت‌های روزانه را شروع کنم. شاید نزدیک یک سال از وقتی که نوشتن «مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار» را برای سومین بار شروع کردم. آن وقت مثل مردی بودم که تنگ‌نفس دارد و از کوهی بالا می‌رود. تمرین نداشتم و ندارم و نوشتن دیگر از کشتی و جفتک‌چارکش کمتر نیست، تمرین می‌]خواهد. فکر کردم کمترین فایده این یادداشت‌ها آن است که ورزشی است. به علاوه اگر آدم چشم‌های بینا داشته باشد بسیاری چیزها می‌بیند که شایسته نوشتن است. اما برای دیدن: باید به فکر آن بود و نوشتن یادداشت خود تمرینی است برای دیدن، یاد می‌دهد که آدم چشم‌هایش را باز کند. بخشی از کتاباگر بخواهم از نکات جالب کتاب بگویم این است که جالب است که می‌بینی حتی کسی در این موقعیت و دست‌آوردها نیز از پشت‌گوش‌اندازی رنج می‌برد و از میزان کار خودش راضی نیست. بارها و بارها در یادداشت‌ها نوشته که می‌خواهد بیشتر کتاب بخواند یا روی پروژه‌های خاصی کار کند، کارهایی که هیچ‌گاه حداقل در طول چندساله کتاب رخ نمی‌دهند. نویسنده حتی در نوشتن یادداشت‌ها هم از پشت‌گوش‌اندازی رنج می‌برد، یک روز می‌نویسند و چندین روز (حتی تا یک ماه) دیگر نمی‌نویسند. از این جهت نویسنده هم فردی آشنا به نظر می‌رسد یکی از همه‌ی ما که می‌خواهد کار بیشتری بکند و نمی‌کند، نکته امیدبخش این است که با این وجود باز کارنامه‌اش آنقدر قوی هست که اسمش به یادگار بماند.یادداشت‌های کتاب مال زمان قبل از انقلاب‌اند و از این جهت خواندنشان برای من جالب بود. این که بدون این که قصدی داشته باشند یا حتی ایده‌ای از این که نظام قرار است تغییر کند، زندگی روزمره و معمولی در آن‌ها روایت شده بود بدون اینکه قصد و غرضی برای بزرگ‌ یا کوچک‌نمایی مسائل در کار باشد. در کنار این لحن نویسنده توی یادداشت‌ها صریح است و احساس خوشایندی می‌دهد که نویسنده با مخاطب روراست بوده. خیلی جاها کتاب یا نویسنده‌ دیگری را زیر سوال می‌برد و به راحتی نظرش را بیان می‌کند.... از این نقطه‌بازی خسته شدم، همه‌اش در پی آنم که پرده‌ی ناموسی را ناسور کنم و همه‌اش ناموس‌پرستی می‌کنم و اسم‌ها و آدم‌ها را مخفی می‌کنم. زمانه این‌جور می‌خواهد و بر پدر این زمانه دورو لعنت که آدم را حتی پیش خودش دو رو بار می‌آورد.بخشی از کتابدو تا از روایت‌های دنباله‌دار که اندکی به کتاب جذابیت می‌بخشید و آدم را به دنبال کردنش ترغیب می‌کرد، یکی رابطه نویسنده با پسرش بود (که با هم زندگی نمی‌کردند) و پررنگ‌تر از آن رابطه‌اش با خانمی که بخش زیادی از کتاب را در بر می‌گرفت. خانمی که اسمش در کتاب آورده نشده (هیچ یک از خانم‌هایی که نویسنده با آن‌ها در ارتباط است اسمشان را نقل نکرده و خودش هم از این موضوع گله می‌کند که وضعیت دورویی به گونه‌ای است که نمی‌تواند اسم این افراد را بیاورد.) دنباله‌دارترین رابطه‌اش باز هم من را یاد موضوع مشترک دیگری می‌انداخت. حسادت، در نهایت به نظر می‌رسد اکثریت ما فارغ از مکان و دستاوردهایمان به شیوه‌های مشترکی اشتباه می‌کنیم و دچار معضلات یکسانی هستیم (پشت‌گوش‌اندازی، نارضایتی از میزان کاری که می‌کنیم، چالش رابطه با فرزند، حسادت و ...)افسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 21 Feb 2025 13:22:23 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiبه-کدامین-زبان-خواب-می-بینیم-zkhnmlzdmoxjیادداشتی بر کتاب به زبان مادری گریه می‌کنیمحدس می‌زنم این موقعیتی نسبتا فراگیر باشد، این که یک مدل خواب را در قالب‌های گوناگون ببینیم. برای من خوابی است که در آن معمولا در اواخر سال‌های دبیرستان -یا در اوایل سال‌های دانشجویی- قرار دارم و کلاس‌های یک درس خاص را به کل از دست داده‌ام یا امتحانش را. هر چه هست جلوی قبولی‌ام را گرفته. در خواب می‌‌دانم که تا کارشناسی ارشد تحصیل کرده‌ام ولی این مورد قرار است تمام تحصیلات بعدی‌ام را هم ملغی کند. نمی‌دانم چرا پرتکرار این خواب را می‌بینم اما برایم جالب بود که نویسنده این کتاب هم خواب مشابهی را به تصویر می‌کشد (شاید ترسمان از یک جا می‌آید.)خوابی که بارها دیده‌امبه مدرسه که می‌رسم کسی می‌گوید امتحان ریاضی داریم و حالاست که دبیرمان هم برسد. من یک خط هم در دفترم ننوشته‌ام چون هیچ‌وقت سر کلاس این دبیر ننشسته‌ام. حتی من را نمی‌شناسد. به خودم می‌گویم وقتی بیاید با او حرف می‌زنم تا متوجه اوضاع بشود: من لیسانس و فوق‌لیسانس دارم، چند کتابم به زبان‌های دیگر ترجمه شده‌اند، ... حتی پسرم هم لیسانس و فوق لیسانس دارد. به همه‌ی این دلایل فکر می‌کنم درستش این باشد که دبیرمان نمره‌ی قبولی به من بدهد تا ریاضی را پاس کنم....مدرک دانشگاهی دروغینی دارم که اعتبارش به قبول شدنم در این امتحان وابسته است. چند کتاب هم نوشته‌ام اما کسی آن‌ها را نخوانده چون همه منتظرند نتیجه‌ی این امتحان معلوم شود. بنابراین کتاب‌هایم هم دروغین‌اند. خلاصه همه‌چیز زندگی‌ام به قبول شدن در این آزمون ریاضی وابسته است. کتاب مجموعه‌ای از جستارهای خیلی کوتاه از فابیو مورابیتو (من که نویسنده را نمی‌شناختم و هنوز هم فرای این کتاب نمی‌شناسم) درباره مسائل متنوع ولی عمدتا درباره نوشتن و زبان و خواندن. بعضی جستارها بیشتر از بقیه به دل می‌نشینند بعضی‌ها کمتر ولی خوب اگر از یکی خوشتان هم نیاید به سرعت برق و باد تمام می‌شود. در مجموع کتابی است که آدم می‌تواند گوشه دستش داشته باشد به راحتی هر بار چندتا چندتا بخواند تا تمام شود. جستارهای کتاب را می‌توان چند دسته کرد (اگر این دسته‌بندی کردن فایده‌ای هم داشته باشد). دسته‌ای در باب زبان، این که زبان چگونه زندگی را شکل می‌دهد توی آن گند می‌زند و حتی گاهی می‌شود از آن انتقام گرفت یا با آن دیگران را فهمید.تا وقتی که ما غیرلال‌ها نفهمیم بعضی لال‌ها «لال»تر از لال‌های دیگرند یا به عبارتی لال‌‌های کم‌حرف هم وجود دارند، تا وقتی در مخیله‌مان هم نگنجد که لال کم‌حرف یا لالی که ناگهان ساکت می‌شود یا کری که گوش‌هایش را با دست می‌پوشاند هم وجود دارد، نمی‌توانیم هیچ یک از آدم‌های متفاوت با خودمان را بفهمیم.در دسته‌ای دیگر حرف از این است که نوشته‌های یک نویسنده تحت تاثیر سبک زندگی، وسواس‌هایش، زبانی که حرف می‌زند، زبان‌هایی که حرف نمی‌زند، خانه‌ای که دارد و خلاصه هر چه کرده و شده است قرار دارد.با آن همه خطی که می‌کشید خودش را از کتاب‌ها مصون می‌کرد. انگار بین خودش و آن‌ها مرز می‌کشید. به خاطر همین بود که هرگز جرئت نمی‌کرد کتابی بنویسد. ... می‌خواست کتابی بی کم و کاست بنویسد. تصور این که خواننده‌ای فقط بعضی جمله‌های کتابش را شایسته‌ی خط کشیدن بداند سخت به وحشتش می‌انداخت.بعضی وقت‌ها هم درباره بعضی کتاب‌ها، قصه‌ها و نویسنده‌های دیگر به شیوه‌ای غیر مرسوم صحبت می‌کند، این وقت‌ها شاید بتواند زاویه‌ای کمتر دیده شده را به شما نشان دهد.رشک و غبطه درون‌مایه‌ی سری قصه‌های کافکاست. او در رشک و غبطه، گواهی برای درماندگی وجود ما می‌یابد: ما هرگز درباره‌ی عشق دیگران مطمئن نیستیم چون هرگز درباره‌ی شناختن‌شان مطمئن نیستیم و همیشه‌ دنبال سرنخ‌ها و نشانه‌هایی برای درک روحشان می‌گردیم. مساح قصه‌ی کافکا هم در برابر قصر دقیقا گرفتار چنین وضعیتی است: قصر آن‌جاست، دقیقا جلوی چشمش، چهار قدم آن‌طرف‌تر از مهمان‌خانه، همیشه در آستانه‌ی در گشودن به روی او، اما - به دلیلی که درست نمی‌دانیم چیست - دسترسی ناپذیر.در نهایت خواندن این کتاب برای من تجربه‌ی لذت‌بخشی بود هر چند شاید گاها زبان‌بازی‌اش فراتر از معنا حرکت می‌کرد. ترجمه‌ی کتاب از نشر اطراف و الهام شوشتری‌زاده خوب و روان بود و به کتاب نشسته بود.افسانه حبیبیافسانه حبیبیTue, 18 Feb 2025 16:35:48 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiاستفهام-انکاری-igymejfq0dtxسوره البقره:۲۳) اگر از آنچه بر بنده خویش نازل کرده‌ایم به شک اندرید، سوره‌ای مانند آن بیاوریدکتاب «سوره الغراب» با این بند آغاز می‌شود. داستان مجموعه‌ای است از آیه‌هایی که یک سوره را ساخته‌اند، سوره الغراب -کلاغ-. صادقانه این کتاب تا حد خوبی برای من همچنان مبهم است در نتیجه چندان اطمینانی به درست بودن برداشت‌هایم ندارم. کتاب جمع و جور است کمتر از ۲۰۰ صفحه، جزییات و داستان درگیر کننده‌ای دارد.به نظرم برای کتابی که با چنین مضمونی نوشته شده، کتاب خیلی خوب توانسته از زدن حرف‌های کلی و نخ‌نما دوری کند و برای گفتن حرف خودش هم دست به دامن مواردی نشده که قابل برداشت‌های مختلف باشد. عملا کتاب پایه‌اش را روی چیزی بنا نگذاشته که سست باشد و بشود به آن خورده گرفت. کتاب تنها به یک واقعه‌ی تاریخی اسلامی استناد می‌کند (در مقابل کتابی مثل آیات شطانی که کاملا وابسته به صحت مجموعه‌ای از وقایع تاریخی است.) کشته شدن هابیل به دست قابیل، و این بار شخصیت اصلی نه قابیل و نه هابیل که کلاغی است که قابیل دفن کردن مرده را از روی دست او تقلید می‌کند. داستان کتاب حول محور زندگی کلاغ و مردی می‌گردد که خواب می‌بیند کلاغ است.مرد و کلاغ (غراب) هر دو مشکلات خودشان را دارند. اجتماعی که مرد در آن زندگی می‌کند جامعه‌ای دینی است با قوانین سخت‌گیرانه و بی منطق (نگه داشتن کلاغ برای عزاداری، بسیج همگانی و برنامه‌ریزی طولانی مدت برای شرکت در مراسم تشیع جنازه). در دنیای پرندگان دین به شکل دیگری وجود دارد، ایمان به وجود سیمرغ وجود دارد که پرنده‌ای با زیر سوال بردن آن وضعیت را به هم می‌ریزد. این دو داستان تا انتها به صورت موازی پیش می‌روند.پیش‌بینی شده است که در صورت افتادن تشیع جنازه به بهار و تابستان، گروه‌های ضربتی برگ‌های درختان را طی یک بسیج شبانه با پیستوله‌های محتوی رنگ به سرعت سیاه کنند....در روز تشیع جنازه، شهروندان باید کلاغ‌های خود را به همراه داشته باشند تا به محض دریافت علامت انجمن هماهنگی عزا که عبور دو فروند هواپیمای جت ملی از آسمان شهر پیش‌بینی شده است، همگی با هم کلاغ‌های خود را به سمت آسمان پر بدهند.در نهایت برداشت من که احتمال اشتباه بودن آن هم بالا است این است که کتاب می‌خواست نشان بدهد حتی از یک المان فرعی، چیزی که اصلا کسی به وجودش فکر نمی‌کند، کلاغ، هم می‌شود داستانی ساخت و سوره کرد، «سوره الغراب». از سمت دیگر نشان بدهد که شرایط پیامبر بودن تقدس و برخورداری از مواهب خاصی نیست، پذیرش و انتصاب منبعی موهوم به مبدا الهی است. در نهایت این که کتاب در به تصویر کشیدن و یا قانع کردن مخاطب در این زمینه‌ها چقدر موفق بوده احتمالا برای اشخاص بسته به پیش‌زمینه دینی مقادیر کاملا متفاوتی باشد. جدا از این بخش به نظرم کتاب در زمینه قصه‌گویی و به تصویر کشیدن صحنه‌ها کاملا موفق بوده و چند تا از صحنه‌های کتاب کاملا مو به تن من سیخ کرد.چندی پیش یکی که نمی‌شناختمش آمد توی خوابم، اصرارم کرد که هر چه می‌گوید بگویم. گفت. خیلی گفت. حتی یک کلمه‌ش را هم نفهمیدم تا بتوانم بگویم. بعد نوشت گذاشت جلوم. خیلی نگاه کردم. یک عالمه درخت کشیده بود، می‌گفت بخوان! بعد، نمی‌دانم چرا نوشته‌ش را گرفت جلوی ‌آینه. حالا هی می‌گوید بخوان، من هم به شاخ و برگ‌هایی که کشیده زل می‌زنم ولی نمی‌خوانم. عاقبت دلخور شد رفت.حتما رفت سراغ یکی که بتواند درخت‌ها را بخواند.افسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 10 Jan 2025 03:39:10 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiشهدا-gaqwko31owgsتصویر توسط هوش مصنوعی از توصیف کتاب از یک نقاشی قبل از این که درباره خود کتاب صحبت کنم می‌خواهم کمی از پیش‌زمینه نویسنده آن بگویم که فکر می‌کنم در فهم کتاب راه‌گشا است. کاوه اکبر - نویسنده کتاب - متولد ایران است و در دو سالگی به آمریکا مهاجرت می‌کند (یا می‌شود گفت پدر و مادرش مهاجرت کرده‌اند و او را با خود برده‌اند.) شاعر است، سابق بر این الکلی بوده و ترک کرده. کتاب شهدا! اولین رمان اوست که حداقل در آمریکا بازخوردهای خوبی می‌گیرد. من تعریف کتاب را از چندین جا من جمله یکی دیگر از نویسنده‌های مورد علاقه‌ام خواندم در عین حال در مجامع فارسی و ایرانی حرفی یا اشاره‌ای به این کتاب که از قضا کاملا تحت تاثیر ایران است ندیدم. کتاب ترجمه نشده و احتمالا با محتوایی که دارد، هرگز ترجمه نخواهد شد و گیر آوردن نسخه‌‌ای از آن کار سختی بود.کتاب داستان کوروش  (cyrus) شمس است که پدرش در نوزادی او از ایران به آمریکا مهاجرت می‌کند. مهاجرتی که بعد از مرگ مادرش -رویا- در پرواز ۶۵۵ (هواپیمایی که توسط آمریکا منهدم شد، سقوط این هواپیما واقعه‌ای است حقیقی که به داستان گره خورده) اتفاق می‌افتد. سیروس که شاعر است (نه مشهور) و به تازگی اعتیاد به الکل را ترک کرده است با پیدا کردن معنا در زندگی کلنجار می‌رود که به مفهوم شهادت می‌رسد.فکر کنم شباهت بین پیش‌زمینه نویسنده داستان و شخصیت اصلی داستان واضح باشد. این پیش‌زمینه‌ها کمک کرده‌اند که در این قسمت‌ها کتاب به نظر من حقیقی برسد: شاعر بودن، الکلی بودن شخصیت اصلی. یکی از بزرگترین مشکلات کتاب از نظر من این بود که ایران دنیای نویسنده را نمی‌توانستم باور کنم. یک جایی از کتاب این دیالوگ بین شخصیت اصلی و شخص دیگری رد و بدل می‌شود.کوروش: «من در حال خوندن درباره عرفان‌های باستانی بودم. فکر می‌کنم اگه بتونم یه قدرت فراطبیعی ایرانی پیدا کنم. یه چیزی تو اسلام...»گیب: «هعیی، این چرت و پرته. تو آمریکایی‌ترین بچه‌ای هستی که من می‌شناسم. تو به شان یاد دادی چجوری مدن (*یه بازی کامپیوتری) بازی کنه، چجوری از تورنت (*سایت دانلود غیرقانونی) فیلم‌های مارول رو دانلود کنه. تو صفحات گرامافون می خری. ما داریم تو ایندیانا صحبت می‌کنیم نه تهران.»...«من شعرهاتو خوندم سیروس. من می‌فهمم که تو ایرانی‌ای. متولد اونجا، بزرگ شده‌ی اینجا. می‌فهمم که این یه بخشی ازته. اما احتمالا فقط زمانی که امروز صرف نگاه کردن به گوشی‌ات کردی بیشتر از تمام زمانیه که تو کل عمرت انار پوست کندی. درسته؟ اما چند تا انار کوفتی تو شعرات هست؟ در برابر چند تا آیفون؟ می‌گیری چی میخوام بهت بگم؟»به نظرم همین بند، مشکلی که گیب به کوروش نسبت می‌دهد در خود کتاب هم وجود دارد. ایران کتاب لنگ می‌زند، شخصیت‌های ایرانی کتاب هم لنگ می‌زنند. نمی‌تونم ایران را به عنوان یک کشور واقعی و شخصیت‌ها را به عنوان شخصیت‌های واقعی از نویسنده قبول کنم. به نظر می‌رسد نویسنده دید درستی از ایران ندارد.موردی دیگر که وجود دارد این است که کتاب‌ تک‌ فصل‌های واقعا خوبی دارد. مخصوصا خواب‌های سیروس که خلاقانه و درگیرکننده‌اند. هر فصل به تنهایی منطقی‌ است اما فصل‌ها کنار هم منطقی نیستند. دلیل وجودشان در کل کتاب مشخص نیست. داستانی گفته و بعد رها می‌شود. تصویری کشیده می‌شود و بعد نیمه تمام سراغ بخش‌ دیگری می‌رود. احساسی که با پایان کتاب در من اوج گرفت. انگار داستانی نصفه و نیمه خوانده‌ام، حتی نصفه و نیمه هم نه، انگار داستان دور خودش تاب خورده. ریتم کتاب کند نیست، اتفافات جالبی می‌افتد، بعضا خیلی جالب ولی در نهایت انگار همه‌ی این‌ها بی‌معنی است. پرسش اساسی کتاب برای من بی‌پاسخ ماند. پاسخی که کتاب داد و چرخش سیروس به دل من ننشست انگار چیز گمشده‌ای بود که پیدا نشد.در کنار همه‌ی این‌ها نگاه تقدس‌زدایانه‌ی کتاب به مقدسات فرهنگی وطنی جالب است. شهید، مادر، عشق و وطن، همه در کتاب فرم‌های متفاوتی از معمول پیدا می‌کنند. هیچ کدام مقدس نیست، هیچ کدام مرسوم نیست. و سیروس هم نمی‌تواند معنا را در هیچ کدام پیدا کند. پایان کتاب جوری بود که حدس می‌زنم هنر یا عشق باید جوابگوی سیروس می‌بود. ولی در عین حال پایان به قدری در نظرم زورکی و مصنوعی بود که می‌توانم تصور کنم کوروش هنوز با سرگشتی در حال یافتن معنایی برای زندگی است.پ.ن: یک نکته جالب توجه برای من در کتاب (به شرط واقعی بودن) درباره افرادی در جنگ ایران و عراق بود، که سوار بر اسب و با شمشیر و چراغ بالای سر مجروحین میگردد تا این افراد به خیال این که فرشته دیده‌اند دوام بیاورند و از شدت درد خودکشی نکنند و اجرشان را از دست ندهند. برای من سوال شد که این موضوع ریشه در واقعیت دارد یا نه. اگر در این باره چیزی شنیده یا می‌دانید لطفا با من به اشتراک بگذارید.افسانه حبیبیافسانه حبیبیThu, 02 Jan 2025 00:38:50 +0330https://virgool.ir/Trendbooks/httpsvirgoolioafhabibiخوشحالم-که-مادرم-مرده-l23yuexgaukrچهارزانو روبری قبرش می‌نشینم. نگاهی طولانی به کلمات روی سنگ قبرش می‌اندازم.شجاع، مهربان، وفادار، شیرین، بامحبت، باوقار، محکم، بافکر، بامزه، واقعی، امیدوار، بازیگوش، فهیم و غیره و غیره.ولی بود، واقعا؟ واقعا هیچ کدام از این صفت‌ها بود؟ ...چرا از مرده اسطوره می‌سازیم؟ چرا نمی‌توانیم راجع به آن‌ها صادق باشیم؟ مخصوصا مادرها. بیشترین کسانی که از آن‌ها اسطوره‌سازی شده.اولین چیزی که در این کتاب توجه من را جلب کرد اسمش بود، وقتی اسمش را دیدم با خودم گفتم من باید این کتاب را بخوانم. کتاب هنوز در ایران ترجمه نشده ولی خوشبختانه نسخه انگلیسی راحت پیدا شد. کتاب ناامیدم نکرد. بعد از خود‌زندگی‌نامه‌های ویل اسمیت (ویل)، متیو پری (دوستان) این سومین کتاب خودزندگی‌نامه‌ای بود که از یک سلبریتی می‌خواندم، و بهترین‌شان. کتاب متیو خوب نبود، کتاب ویل به همین اندازه جالب است ولی مثل نویسنده‌اش به سرانجام نمی‌رسد. ولی اینجا این کتاب و زندگی این کودک-بازیگر به لطف مرگ مادرش جمع و جور می‌شود. داستان کتاب درباره دختری است که در کودکی به خواست مادرش بازیگر می‌شود.هاله‌ای از تقدس پیرامون پدر و مادرها وجود دارد که باعث می‌شود، هر حرفی هم که در درباره‌شان بزنی با جملاتی از این دست مواجه شد: "هر چی نباشه پدرته/مادرته، احترامش واجبه!" "برات کلی زحمت کشیده!" "اگه یه اتفاقی براشون بیفته، پشیمون میشی!" و در نهایت هم نفرین پدر و دعای مادر هم که معرف حضور همه هست. درباره این تقدس، باور دارم چرت و پرتی بیش نیست. پدر و مادرها اشتباه می‌کنند، زیاد. مادرها عموما بیشتر، پدرها کمتر، چون پدری خاصی نمی‌کنند که بخواهد اشتباه باشد (اگر شما جزو دسته افرادی هستید که فکر می‌کنید پدر و مادرها اشتباه نمی‌کنند باید به خاطرات کودکی‌تان و تعریف اشتباه بیشتر فکر کنید.) شاید برای همین است که مادرها بیشتر به دام این می‌افتند که کنترلگر باشند. زندگی نکرده خودشان را در فرزندشان جستجو می‌کنند. فرزندی که خودش زندگی نکرده‌ای دارد و نمی‌تواند همزمان هم به جای مادر و هم به جای خودش زندگی کند. این داستان هم داستانی زیاد رخ‌داده از همین دست است.بعضی‌‌وقت‌ها که دلم برایش تنگ می‌شود، تصور می‌کنم زندگی‌ام چگونه می‌بود، اگر هنوز زنده بود. تصور می‌کنم که شاید معذرت‌خواهی می‌کرد و ما در آغوش هم گریه می‌کردیم و قول می‌دادیم از نو شروع کنیم. شاید من را در رسیدن به هویت، امید‌ها، رویاها و تلاش‌هایم، حمایت می‌کرد.ولی بعدش متوجه می‌شوم، من هم دارم از مرده به شکلی که بقیه اسطوره‌سازی می‌کنند، اسطوره‌سازی می‌کنم.... اگر هنوز زنده بود، بیشترین تلاشش را می‌کرد تا من را وادار کند کسی باشم که خودش می‌خواست.اگر بخواهم ایرادی به کتاب وارد کنم. یکی این است که حس می‌کنم شاید بعضی از واکنش‌های شدید مادر از قلم افتاده (سیر واکنش‌هایش نسبت به دختر یکهو اوج می‌گیرد.) نکته دیگر برادرها هستند، به جز اشاره‌ای سطحی حرفی از آن‌ها به میان نمی‌آید. که البته می‌تواند دلایل خوبی داشته باشد، مثل بی‌خاصیت بودنشان در زندگی دختر، یا خواست خودشان برای حفظ حریم شخصی.در نهایت کتاب حرف خودش را صریح و صادقانه بیان می‌کند. کتاب امیدوار کننده هم هست، اگر شانس بیاوردید و مادرتان در زمان صحیح بمیرد، جای اصلاح و تبدیل شدن به کسی که خود می‌خواهید هست. گرچه به نظرم نیازی به این قمار نیست، بعضی از پدر و مادرها واجد شرایط حذف شدن از زندگی هستند، بدون عذاب وجدان این کار را انجام بدهید و زندگی خودتان را بسازید نه زندگی آن‌ها را (آن‌ها هم فرصت خودشان را داشته‌اند، کسی فرصت دوباره گیرش نمی‌آید.)افسانه حبیبیافسانه حبیبیSun, 22 Dec 2024 08:46:42 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/اهمیت-بی-اهمیتی-fxx62lhurbisدر تمام مدت خواندن این کتاب فکر می‌کردم «کان لم یکن» یعنی «شد آنچه شد» البته منطقا می‌دانستم این درست نیست و معنی آن چیز دیگری است ولی حقیقتا این اسم هم بهش می‌آمد سر سپردن به تقدیر و رضایت به گند و کثافتی که در جریان است. در نهایت با پایان کتاب فهمیدم معنی اسم کتاب یعنی «گویی هرگز نبوده است» که این هم اسم جالبی است و با محتوای کتاب می‌خواند. با داستان کشوری که علارغم تصویری که از خود دارد صرفا یک کشور کوچک روی جزیره‌ای است که از بقیه دنیا جدا افتاده و چوب طمع حکمرانان و سادگی مردمان‌اش را می‌خورد. و در نهایت گویی هرگز نبوده است. من نسخه صوتی این کتاب را در فیدیبو با صدای خود امیر علی نبویان گوش دادم. با توجه به کوتاه بودن نسخه صوتی (دور و بر سه ساعت) باید کتاب کم حجمی باشد. طنز کتاب را دوست داشتم شاید چندان نوآورانه نباشد ولی بیرون زده هم نبود. همه‌ چیزش به همه چیزش می‌آمد. داستان برداشت نسبتا واضحی از جامعه واقعی است به قالب طنز ولی به نظرم توانسته در حد و اندازه خودش از کلیشه فاصله بگیرد و در عین حال روایت داستانی منسجم و منطقی داشته باشد، هر چند حرف‌ها و ایده‌های کتاب چندان جدید نیست. گشایشی هم در کار نیست. کتاب خنده‌ای است که در نهایت تلخ می‌شود. وفتی یادت می‌آید با پایان کتاب هم داستان قرار نیست تمام شود و زندگی واقعی نیز با همین میزان حماقت در جریان است. چه خوب می‌شد اگر می‌شد مشکلات و بدبختی‌های واقعی را توی کتاب‌ها باقی گذاشت و فقط با گشایش از آن‌ها بیرون آمد.کتاب با وجود کوتاهی‌اش دنیای جالبی را خلق می‌کنند. این جا و آن جا جزییات و عناصر کوچکی را می‌بینی که در نهایت در تصویر اصلی به کار می‌آیند. مثل سربازی که سال‌هاست به خاطر مین پایش را از روی زمین برنداشته است.در نهایت به خاطر همین موارد است که کتاب می‌تواند داستانی یک‌پارچه را از ابتدا به انتها برسانند که در دنیای خودش، جزیره‌ی کوچکی که اسمش را فراموش کردم (این خودش یک نشانه نیست؟) طنازانه و در بازگردانش به واقعیت تلخ است.افسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 13 Dec 2024 19:28:12 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiاعمال-غیر-انسانی-ubbgr3vyngzsبعد از مرگ تو، نتوانستم برایت عزاداری کنم. و از آن پس، زندگی‌ام تبدیل به عزا شد.بعد از اینکه تو را در تکه‌ای برزنت پیچیدند و سوار بر ماشین حمل زباله از اینجا بردند.بعد از اینکه رگه‌های براق آب پودر می‌شد و از فواره آب‌نما بیرون می‌جهید.روشنایی‌های معابد مقدس در همه‌جا می‌سوخت.در گل‌هایی که به هنگام بهار شکوفه می‌کنند، و در دانه‌های برف.در غروب‌هایی که به هر روز پایان می‌بخشد.رگه‌های درخشان شمع‌هایی که درون بطری‌ها می‌سوزند.- بخشی از کتاب اصلی کتاب، به طرز خوبی متفاوت با انتظارم بودمدتی قبل پستی از شخصی خواندم درباره نویسنده این کتاب «هان کانگ» که نوبل ادبیات امسال را برده است، کنجکاو شدم که کتابی از او بخوانم. کتاب اعمال انسانی‌ در طاقچه در دسترس بود این شد که این کتاب را انتخاب کردم. کتاب تصور داستانی نویسنده از برحه‌ای دردناک و واقعی از کشورش است. در زمانی که مردم کشور کره در گوانگجو علیه حکومت استبدادی شورش می‌کنند.داستان کتاب آشنا است (آشناتر از آنچه دلم می‌خواست باشد)، شورش علیه ظلم. درد، نفرت و بی‌عدالتی کتاب هم آشنا است. در حین خواندن این کتاب مدام این در ذهن من می‌آمد که «چگونه می‌توانند این اعمال را انجام بدهند؟» در حالی که می‌دانستم دیکتاتورها این کارها را کرده‌اند، می‌کنند و خواهند کرد. در قسمت‌های مختلف جهان این درد به شکل‌هایی کمی متفاوت و در اصل یکسان، تکرار می‌شود. کتاب ناراحت‌کننده است از همان ابتدا هم این را می‌فهمی و تا آخر هم یادآوری می‌شود، اینجا پایان خوشی وجود ندارد. قرار نیست عدالت پیروز شود. حتی اجازه واگویه این اعمال غیر انسانی داده نمی‌شود. فریادهای انسان‌ها اینجا در نطفه خفه می‌شود.کاور اصلی کتاب، به طرز خوبی متفاوت با انتظارم بود سوالی که مدت‌ها است ذهنم را مشغول کرده و امید داشتم این کتاب جوابی برایش داشته باشد: «هنگامی که در نهایت در چنگال هیولا گیر می‌افتی، چگونه باید انسانیت خودت را حفظ کنی؟» این سوال را موقع خواندن کتاب‌های زیادی می‌پرسم ولی هنوز پاسخ درخوری نرسیده‌ام. در جایی که از هیج شکنجه روحی و جسمی برای فروکاستن انسان دریغ نمی‌کنند (روش‌هایی که با بارها آزمون و خطا به حد اعلای خود رسیده‌اند)، چگونه همچنان می‌توان انسان ماند، مانند یک انسان احساس کرد؟ به چه چیزی باید چنگ زد و توسل جست؟ چه چیزی موجبات سقوط انسان را فراهم می‌آورد؟ این کتاب هم سوالم را جواب نداد، توی این کتاب انسان‌ها سقوط کرده‌اند، هیولا پیروز شده است. جسمشان آزاد شده است ولی ذهنشان نه. شاید هم در نهایت بهبودی کامل برای شخصی که از چنین اعمال غیر انسانی‌ای جان سالم به در برده، معنایی ندارد. شاید انسانیت با همین زخم‌های مانده معنا پیدا می‌کند. ولی مگر نه اینکه بخشی از همین زخم‌ها حاصل پشیمانی و حسرت‌ها است؟ حسرت‌هایی که در بخشی از کتاب به شکل: چرا وقتی تیر خورد فقط عقب ایستادم و نگاه کردم؟ چرا به کمک‌شان نرفتم؟ چرا من زنده‌ مانده‌ام و او نه؟ تبلور پیدا کرده‌اند. در نهایت انسان با احساسی باقی می‌ماند که جزوی از این اعمال غیر انسانی بوده. حسی شبیه به اینکه کثافتی به انسان چسبیده که مهم نیست چقدر خودش را بشوید پاک نمی‌شود. در نهایت اعمال انسانی برای من بیشتر مواجهه با احساساتی بود که در این شرایط سر بر می‌آورند. دفترخاطراتی از رنج‌ها و دردهای مشترک که چندان به دنبال روایت داستانی پیچیده یا نگاه تاریخی نیست. بلکه بیشتر از همه روی این احساسات برآمده از این اعمال متمرکز شده، درد و رنجی برای افراد درگیر که هرگز پایان نمی‌یابد، نه حتی با مردن. درد و رنجی که حتی بعد از سال‌ها کسی پاسخگوی رخدادشان نیست. جنایت‌هایی که انگار هرگز رخ‌ نداده‌اند هرچند هرگز از احساس کردنشان دست نکشیده‌ایم.اما در عین حال این را می‌دانی که اگر زمانی مثل آن بهار دوباره از راه برسد، حتی با آگاهی از آنچه اکنون می‌دانی، شاید بهترین پایانی که برایش بسازی، پایان مشابهی باشد نظیر آنچه قبلا ساخته بودی .... مثل آن‌موقع که پاهایت تو را به میدان کشاند، تو را کشاند سمت طنین آواز زن‌هایی که در اتوبوس آواز می‌خواندند، با اینکه می‌دانستی سربازهای مسلح آنجا مستقرند. مثل آن شب آخر که آن‌ها پرسیدند چه کسی می خواهد تا انتها بماند و تو بی‌سروصدا دست بلند کردی.سیونگ‌هی گفته بود ما نباید اجازه بدیم که قربانی بشیم. نباید اجازه بدیم که اون‌ها این‌طوری کلک ما رو بکنن.- بخشی از کتابافسانه حبیبیافسانه حبیبیSat, 07 Dec 2024 16:23:47 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiموضوعی-نامعمول-c7j04hw5bglgاین کتاب شاید یکی از نامعمول‌ترین کتاب‌هایی باشد که تا به حال خریده و خوانده‌ام. کتاب را که دیدم اسم و نویسنده‌اش توجه‌ام را جلب کرد. نویسنده‌اش نادر ابراهیمی بود، نویسنده‌ای که با اینکه من با بسیاری از عقایدش کاملا مخالفم، شخصیتش را دوست دارم و کتاب‌های غیر داستانی‌اش (ابن مشغله، لوازم نویسندگی و ...) را به کتاب‌های داستانی‌اش ترجیح می‌دهم. اسم کتاب هم که بود «انسان، جنایت، احتمال» و کلمه‌ی جنایت یکی از کلمات کلیدی مورد علاقه من است (یک زمانی ژانر جنایی، ژانر مورد علاقه من بود، در حال حاضر همچنان توی فیلم و سریال این ژانر را دنبال می‌کنم ولی در دنیای کتاب نه). کتاب لاغر هم بود که برای کتابی که آدم در لحظه و بدون پیش‌داوری می‌خواهد بخرد نکته‌ی مثبتی حساب می‌شود زیرا اگر هم خوب نباشد چیز زیادی از دست نرفته است.سوژه کتاب واقعا جالب است. شما اگر نویسنده بودید از چه می‌نوشتید؟ از چه چیزهایی می‌شود نوشت؟ اینجا نادر از برخوردش با یک رخداد جنایی واقعی می‌نویسد. رخدادی که به او ربطی ندارد. رخدادی که درباره‌اش در یک روزنامه می‌خواند و تصمیم می‌گیرد برود دنبالش (برای همین کارها است که برایم شخصیت دوست‌داشتنی‌ است).این جنایت یا حادثه درباره مردی است، سید بابا خان، که در منطقه‌ی خراسان به قتل همسرش متهم شده. سید بابا خان متهم است که همسرش فاطمه را در هنگام وقوع زلزله به قطع رسانده و از زلزله برای پوشش کارش استفاده کرده است.کاری که نادر در این کتاب انجام می‌دهد، نگاه از جوانب مختلف به قضیه است. بخش‌های مختلفی در تکاپو و جدلند که آیا این صرفا یک اتفاق بوده است یا یک قتل؟ ادله‌ای برای این می‌آورند، ادله‌ای برای آن. نثر این کتاب تعریفی ندارد، هدف هم این نبوده ولی گاها حس می‌شود که با بی‌دقتی یادداشت‌هایی که هرگز بازبینی نشده نوشته شده است. کتاب زوایای جالبی را مطرح می‌کند و می‌تواند حداقل تخم این شک را بکارد که آیا سیدبابا خان واقعا قاتل است؟ ولی نکته‌ی مهم‌تر از اینکه سید بابا خان قاتل است یا نه (البته از جهاتی نکته‌ای مهم‌تر و غیر از این وجود ندارد) این است که آیا اصلا قضاوت درباره این حادثه-جنایت به راحتی امکان پذیر است؟ در طول روز در معرض اخبار بسیاری قرار می‌گیریم و نظر قطعی خود را گاها درجا بیان می‌کنیم ولی آیا واقعا حوادث به همان سادگی هستند که در معرض دید ما قرار گرفته‌اند؟ آیا وقتی توی روزنامه می‌خوانیم مردی زنش را در بهبوحه‌ی زلزله به قطع رسانده، داستان صرفا درباره‌ی مردی فرصت طلب و شرور است؟ وقتی دعوا، بدرفتاری و دیگر نظایر این‌ها را از مردم می‌بینم، داستان صرفا این است که این افراد بدطینت و پرخاشگراند؟در نهایت کتاب شاید یادآور خوبی باشد (برای من بود) که حتی اگر قصد قضاوت داریم شتاب‌زده عمل نکنیم شاید بعد از دیدن جوانب مختلف نظرمان درباره حقیقت تغییر کند یا حداقل شک به جانمان بیفتد. جدا از ایده‌ی مرکزی و موضوع خوبش کتاب چندان پرداخت و نثر خاصی ندارد. در نهایت من از خوانشش پشیمان نیستم ولی کتابی هم نیست که اگر سر راهم قرار نمی‌گرفت به دنبالش می‌رفتم.افسانه حبیبیافسانه حبیبیWed, 04 Dec 2024 13:54:00 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/خودکار-کن-و-آسوده-شو-jxlsqjq4ll4hخوب می‌شود اگر کسی یا چیزی به جای انسان بدودپرداخت مستقیم با یک کلیک. نمی‌دانم این چقدر به نظر شما آینده‌نگرانه می‌آید، چقدر تا دنیایی این شکلی فاصله داریم؟ دنیایی که همین حالا هم در بعضی کشورها در حال اجراست. جایی که به راحتی با یک کلیک، یا با نزدیک کردن گوشی و ... پرداخت را انجام می‌دهند. اولین آشنایی من با پرداخت مستقیم برمی‌گردد به چندین سال قبل در برنامه‌های خارجی. برنامه‌ای از من اطلاعات کارتم را می‌خواست و می‌گفت هر ماه از حسابت کسر می‌کنیم و هر وقت نخواستی کنسل کن. آن موقع فکر کردم پناه برخدا، این دیگر چه جورش است؟ روی چه حساب اطلاعات حساب زبان بسته را بدهی دست این‌ها؟ یعنی خودشان دست می‌کنند توی حسابت و بدون اطلاع پولت را برمی‌دارند؟ آن موقع به نظرم خیلی عجیب و ناامن آمد (تازه خوب بود که اصلا کارت خارجکی هم نداشتم که نگرانش باشم). آن موقع برایم این ایده زیادی جدید بود. دیدی که داشتم مثل دید پدربزرگ‌ و مادربزرگ‌ها به خرید با کارت بود که پول نقد را به آن ترجیح می‌دهند. به نظرشان امن‌تر و ساده‌تر است. به هر حال پول نقد را می‌توانی جلوی چشم‌هایت ببینی. حالا همینقدر که ترس این نسل از تغییر خنده‌دار به نظر می‌رسد ترس آن موقع خودم خنده‌دار به نظرم می‌رسد.جهان امروز هر چه بیشتر و بیشتر خودکار می‌شود و چه بهتر. این خودکارسازی‌ها ذهن انسان را آزاد می‌کند. هر کار انجام نشده‌ای توی مغز آن قدر منابع را مصرف می‌کند تا بالاخره انجام می‌شود حتی اگر در این میان کاری به آن نداشته باشی. هر از چندگاهی یادت می‌افتد و با خودت می‌گویی «قبض رو هم باید بپردازم.» بعد فکر می‌کنی «حالا هنوز وقت داره.» و هر روز تا زمان پرداخت این چرخه تکرارشونده می‌آید و توان مغزی‌ات را می‌خورد. یک راه خوب این است که در جا کارهای این مدلی را سامان بدهیم ولی شما را نمی‌دانم ولی من حداقل تنبل‌تر و بی‌حواس‌تر از این حرف‌ها هستم. و راه حل بهتر؟ این که اصلا کارهای این مدلی نداشته باشیم. چون همه‌ی این کارها به سیستم خودکاری سپرده شده. سیستمی که ما را از شر کارهای تکراری فراموش شونده راحت می‌کند و اجازه می‌دهد توان مغزیمان را جای دیگری خرج کنیم. توی دنیایی که با یک کلیک کل فرآیند خودکار می‌شود. هوش و حواس را می‌شود گذاشت روی کارهای مهم‌تر (اگر توی شبکه‌های اجتماعی حرامش نکنم).از طرفی بحث فراموش کردن این نوع پرداخت‌ها هم هست. برای من تا به حال پیش نیامده که پرداخت سر موعد نداشته باشم (با توجه به میزان حواس‌پرتی‌ام این موضوع بعید ولی با توجه به میزان اضطرابم طبیعی است، بزنید به تخته). ولی تجربه این را داشته‌ام که آخرهای موعد توی برنامه دنبال تسویه حساب برای پرداخت اعتباری بگردم. گزینه‌ای که پیدا کردنش راحت هم نبوده و هم‌زمان نگران دیرکردش باشم.در راستای پرداخت خودکار کاش می‌شد پرداخت دنگ یا قرض دوستان را هم خودکار کرد و سر ماه که حقوقشان واریز شد اول به صورت خودکار آن مبلغ قرض گرفته برود به حساب شخص قرض دهنده (این قسمت از مطلب هیچ‌گونه مخاطب خاصی ندارد.) که آن بنده‌های خدا هم دغدغه دادن قرض و دونگشان را نداشته باشند و بی‌خود عذاب وجدان و نگرانی نداشته باشند (به هر حال دوست و آشنا هستند و من نگران نگرانی‌شان هستم). و کاش این کار را برای سیم‌کارت‌ها هم بکنند که زمانی که در انتظار تماس مهمی هستی و گوشی‌ات زنگ می‌خورد شماره ۷۰۷۱ را روی گوشی‌ات نبینی.در چنین دنیایی حداقل خیالت از جانب اسنپ، تپسی و قبض و سیم‌کارت و این‌ها راحت است و خیال آن‌ها هم از جانب تو و راحتی خیال هم که از اوجب واجبات است.پ.ندست اندرکاران مسابقه نخوانند:(از شما چه پنهان اول در شک و تردید بودم که برای شرکت در مسابقه بنویسم یا نه. در ذهنم نوشتن کاری است که آلوده کردنش به مسابقه آن هم به این شکل نامرتبط یک جور نارو حساب می‌شد. ولی بعد که دو دو تا چهارتایم را کردم دیدم حرف‌هایی دارم که بدون اجبار در این موضوع بنویسم. و خوب جایزه هم می‌دهند (مخصوصا آیپد که جان می‌دهد داخلش بنویسی) و مسابقه هم هست و من شخصا مسابقه‌ها را دقیقا تا لحظه‌ای که نباخته باشم دوست دارم.)افسانه حبیبیافسانه حبیبیWed, 27 Nov 2024 14:38:18 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/httpsvirgoolioafhabibiجامعه-ایده-آل-چگونه-است-l33hqpcnrnqqنقشه‌ای از جهان که شامل آرمانشهر نباشد، حتی به درد نیم‌نگاهی هم نمی‌خورد،چون همان سرزمینی را که بشریت همواره به آن می‌رسد فراموش کرده است، و وقتی بشریت به آنجا می‌رسد،نگاهی به بیرون می‌اندازد و با دیدن سرزمینی بهتر به‌راه می‌افتد.پیشرفت تحقق آرمانشهرها است.اسکار وایلدجامعه ایده‌آل، عکس از هوش مصنوعیداستان ما با هر کتابی قبل از خواندنش آغاز می‌شود. چه مدت کتاب را توی ذهن داشتیم، چگونه انتخابش کردیم، نسخه‌ای که خواندیم کاغذی بود یا الکترونیکی. در چه حال و هوایی کتاب را خواندیم. من این کتاب را بدون هیچ پیش‌زمینه‌ی خاصی توی کتاب فروشی نزدیک جایی که مصاحبه داشتم پیدا کردم. زود رسیده بودم و می‌خواستم وقت‌‌کشی کنم که چشمم به این کتاب افتاد و خریدم‌اش. اولین چیزی که چشم من را گرفت اسمش بود «آرمانشهر واقع‌بین‌ها» من خودم را آدم واقع‌بینی می‌دانم برای همین کنجکاو شدم که این آرمان‌شهر چگونه جایی می‌تواند باشد؟کتاب سه ایده کلی را برای آرمان‌شهر مطرح می‌کند:کار مامن کسانی است که چیز بهتری برای انجام دادن ندارند.اسکار وایلد درآمد پایه: همه افراد فارغ از اینکه کار می‌کنند یا نه درآمد پایه دریافت کنند. یک درآمد بدون شرط و شروط. بدون این که نیازی باشد برای کاریابی ثبت نام کنند و برای مصارفشان به کسی پاسخگو شوند. این درآمد پایه شامل بخش دیگری نیز می‌شود: مسکن برای همه. کتاب بحث می‌کند که آدم‌های بی‌پول و بی‌خانمان در نهایت همین هزینه‌ها را به شکل دیگر از بودجه مصرف می‌کنند. مهار کردن کارتن‌خوابی مشکلات سلامت و ... . و این درآمد پایه حق همگانی است. بارزترین مشکلی که به این حالت وارد می‌کنند این است که این کار اشتیاق افراد را به کار کردن از بین می‌برد و جامعه را تنبل می‌کند. نویسنده با شواهدی که بیان می‌کند سعی در نشان دادن این دارد که این درست نیست و مردم همچنان به دلایل دیگر به سمت کار کردن می‌روند. و در این جا این ایده با ایده‌ی بعدی ترکیب می‌شود که نشان می‌دهد اصلا نیازی هم نیست آن‌قدرها کار کنیم.ساعت کاری پایین: ایده‌ی دقیق کتاب هفته‌ی کاری ۱۵ ساعته است. این ایده اولش که آن را خواندم بیشتر از هر چیزی به نظر من رادیکال آمد. مگر می‌شود اینقدر کم کار کنیم؟ چه بلایی سر خودمان می‌آید؟ چگونه بدون کار احساس ارزشمندی کنیم؟ نویسنده نشان می‌دهد که کار کمتر رضایت ما را از زندگی افزایش می‌دهد و ما در نهایت یاد می‌گیریم (نیازمند آموزش هم هست) که چگونه اوقات فراغت خود را به خوبی بگذرانیم. از طرفی کم شدن ساعت کاری دو معضل دیگر را نیز حل می‌کند. با توجه به پیشرفت روزافزون هوش مصنوعی بسیاری از کارها به سمت ماشینی شدن پیش می‌روند و این نیاز به نیروی کار را کم می‌کند به این روش کارهای باقی‌مانده بین افراد تقسیم می‌شود و ساعت کاری پایین می‌آید. معضل دوم شغل‌های «گند» است وقتی همه مجبور نباشند کار کنند و حقوق پایه‌ای دریافت کنند مجبور نیستیم مشاغل گند را نگه داریم که صرفا افراد کار می‌کنند که کار کرده باشند (جقدر هم که ما توی ایران از این شغل‌ها داریم). مشاغلی که ارزشی ایجاد نمی‌کنند و بعضا صرفا پول را از دستی به دست دیگر جا به جا می‌کنند. کارگزاران مالی، بخش عمده‌ای از بازرسان، مدیران مالی و ... . (نظر شخصی من کمی با نویسنده در این مورد متفاوت است من فکر می‌کنم به سمت و سویی می‌رویم که کار عده‌ای همچنان ارزشمند و ساعت کاری آن‌ها در این حد پایین نخواهد آمد. در عین حال به کار عده‌ای اصلا نیازمند نخواهیم بود.) یکی از موانع سر این مورد حجم زیاد مصرف‌گرایی است که با کاهش آن نیاز ما به نیروی کار هم کمتر می‌شود.جهان بدون مرز: در انتها نویسنده بیان می‌کند در حالی که همه‌ی این مباحث جذاب است و نوید آینده‌‌ای روشن را می‌دهد در خیل عظیمی از کشورها مردم در شرایطی زندگی می‌کنند که حتی نزدیک به این آرمان‌ها نیست (من جمله کشور خودمان). و راه بهبود این شرایط برداشتن مرزها است که مردم بتوانند بدون مشکلی مهاجرت کنند و وضعیت زندگی خودشان را بهبود ببخشند. نویسنده بیان می‌کند که این کار وضعیت کشور اولیه را هم بهبود می‌دهد چون اگر افراد بدانند که می‌تواند به سرزمین اولیه خودشان برگردند بدون این که شانس بازگشت دوباره به کشوری که به آن مهاجرت کرده‌اند را از دست بدهند این کار را می‌کنند. و این بازگشت وضعیت کشور اولیه را هم بهبود می‌دهد. همچنین عده‌ی زیادی باز هم با وجود مرزهای باز به خاطر شرایط مالی یا اعتقادات شخصی مهاجرت نخواهند کرد و مهاجرت بی‌رویه‌ای صورت نمی‌گیرد. نویسنده این کار را به جای کمک‌های مالی به کشورهایی با شرایط بد پیشنهاد می‌کند و اعتقاد دارد این کار هم به حذف فقر کمک می‌کند هم از نظر اخلاقی صحیح است. و افراد صرفا نباید به دلیل این که در کشوری به دنیا آمده‌اند به یک زندگی خاص محکوم شوند. البته نویسنده هم اعتقاد دارد این کار باید به نحوی صورت بگیرد که فرهنگ کشور مهاجرپذیر ضربه نبیند. همچنین شواهدی می‌آورد که مهاجران بازار کار را برای نیروهای داخلی بدتر نمی‌کنند چه از نظر دستمزد و چه از نظر میزان فرصت‌های شغلی.پس ما برای بازرسان بارزس داریم و کسانی داریم که برای بازرسان ابزار می‌سازند تا از بازرسان بازرسی کنند. کار راستین مردم باید این باشد که به مدرسه برگردند و دوباره درباره‌ی هر چیزی فکر کنند که قبل از اینکه کسی بیاید و بهشان بگوید باید خرج خود را درآورند به آن فکر می کردند.ریچارد باکمینسترانسان‌ها با ماندن در یک مکان رشد نکردند. عشق سفر در خون ما است. چند نسل به عقب بروید، تقریبا همه‌ افراد در شجره‌نامه‌ی خود یک مهاجر دارند. به چین امروز نظری بیندازید، آنجا که بیست سال پیش بزرگ‌ترین مهاجرت تاریخ بشر منجر به این شد که صدها میلیون چینی از روستاها به شهرها بروند. مهاجرت هر قدر هم اخلال ایجاد کند، بارها و بارها نشان داده است که یکی از نیرومندترین محرک‌های پیشرفت است.اشراف راستین در قرن بیست‌ویکم کسانی نیستند که در خانواده مناسب یا طبقه مناسب به دنیا آمده‌اند، کسانی هستند که در کشور مناسب زاده‌ شده‌اند. اما این اشراف مدرن تقریبا از بخت‌یاری خودشان بی‌خبر هستند.ایده‌های کتاب واقع‌گرایانه‌اند، عمل‌گرایانه‌اند، شاید در نگاه اول افراطی به نظر برسند ولی به شیوه‌های مختلف در حال حاضر هم در بخشی از کشور‌ها به صورت کامل یا نسبی در حال اجرا هستند. عموما در کشورهای عضو اتحادیه اروپا. شاید این قضیه بی‌تاثیر از این نباشد که نویسنده خودش هلندی تبار است. هر چند تحصیلاتش را در هلند و آمریکا ادامه داده. نگاه کلی کتاب به آمریکا است. از بقیه کشورها گاها اسم می‌آید ولی عمدتا بحث نویسنده این است که‌‌ آمریکا در راه هر ایده چه کرده است و چه نکرده. این موضوع برای من کمی عجیب بود هم با توجه به ملیت نویسنده و هم اینکه حداقل ایده اول در بعضی از کشور‌های اتحادیه اروپا من جمله کشور خودش در حال اجرا است ولی نویسنده برای مثال زدن و اقناع برای فواید آن دست به دامن مثال‌های تاریخی یا آزمایش‌های کنترل شده می‌شود و اصلا از اجرای مقیاس بزرگ این ایده در کشورها حرفی نمی‌زند.وقتی داشتم این کتاب را می‌خواندم شخصی از من پرسید فایده خواندن این کتاب برای همه‌‌ی چه می‌تواند باشد؟ حال آن که اکثر ما سیاسمتمدار نیستیم و قدرت اجرای این ایده‌ها را نداریم (اگر هم داشتیم در حال حاضر کشور ما درگیر مشکلات بنیادی‌تر و متفاوت‌تری است). به نظرم دانستن این ایده‌ها کمک می‌کند که اگر روزی این ایده‌ها به مرحله اجرای عمومی رسید، بتوانیم در جهت آن‌ها تلاش کنیم یا اگر مخالفت هم می‌کنیم بدانیم با چه چیزی در حال مخالفت هستیم. شاید هم بعضی‌ها پا را از این فراتر بگذارند و روی این ایده‌ها بتواند سنگ‌بنای چیزی را پابگذارند که وضعیت را برای همه بهتر کند.من کتاب را با ترجمه مزدا موحد از نشر نو خواندم. به نظرم ترجمه قابل فهم و ساده بود. طراحی ساده روی جلد را هم دوست داشتم فقط جنس جلد واقعا شکننده بود.این تد تاک با این که از این نویسنده نیست ولی به مفهوم مشابهی از دو مورد اول می‌پردازد که برای من جذاب بود. زیرنویس فارسی هم دارد.https://www.youtube.com/watch?v=cXQrbxD9_Ngافسانه حبیبیافسانه حبیبیFri, 22 Nov 2024 16:52:35 +0330https://virgool.ir/Trendbooks/httpsvirgoolioafhabibiلولیتا-پازلی-که-چفت-نمی-شود-gwmojbkectoq شاید انتخاب این عکس برای این پست یک مقدار منزجرکننده باشد، ولی خوبداستان کتاب «لولیتا» درباره مردی است که عاشق دختربچه‌ای می‌شود و در مسیر این عشق سرنوشت خودش و دختربچه را به کلی دگرگون می‌کند.این کتاب از زمانی که نوجوان بودم در لیست کتاب‌هایی بود که می‌خواستم بخوانم. احتمالا آن زمان‌ها به خاطر ممنوعه بودنش. همان جذابیت تکراری چیزهایی که ما را ازشان می‌ترساندند و از دسترسمان دور نگه‌می‌داشتند. آن موقع‌ها نمی‌دانستم کتاب برای چه جنجال برانگیز است، فکر می‌کردم مشکل کتاب روایت بی‌پرده و صریح رابطه جنسی در خلال عشق است (آن موقع‌ها درکی از پدو.فیلی نداشتم (نیاز است که فرم این کلمه را تغییر بدهم؟ ویرگول روی این کلمه حساس است؟ اصلا چرا باید کلمه ممنوعه داشته باشیم؟ اصلا کلمه ممنوعه است یا من دارم شلوغش می‌کنم؟)). در نهایت کمی هم از کتاب خواندم از روی یک نسخه الکترونیکی ترجمه شده تا قبل از اوج داستان. چیزی که از خوانش آن زمانم یادم است توصیفات شفاف و بی‌بدیل کتاب است. توصیفات عاشق از معشوق هوس‌برانگیز و خواستنی است.بعدها فهمیدم که موضوع کتاب واقعا چیست و هم اینکه کتاب معمولا توی لیست کارهای کلاسیک مهم ظاهر می‌شود. پس این بار وقتی کتاب را شروع کردم دو دلیل دیگر داشتم، می‌خواستم از ذهن پدو.فیل‌ها سر در بیاورم و دومی ارزش ادبی کتاب. به مراد دومم رسیدم ولی اولی نه.بگذارید اول از نثر کتاب شروع کنم. این دفعه کتاب را به زبان اصلی خواندم. من مقدار قابل توجهی کتاب زبان اصلی خوانده‌ام (نه آن‌قدرها ولی خوب) و این سخت‌ترین کتابی بود که با آن مواجه می‌شدم. دایره لغات نویسنده واقعا گسترده بود فکر کنم اگر تعداد کلمات متفاوت را در کتاب اندازه می‌گرفتید سر به فلک می‌کشید و من تا به حال کتابی به این رنگارنگی از نظر دایره لغات نخوانده بودم (حتی در مقایسه با کتاب‌های وطنی). این دایره بزرگ باعث شده ریتم و آهنگ جملات نیز حفظ شود. مورد دیگر که خیلی به چشم می‌آمد جملات بلند و آبشاروار نویسنده بود توضیح این مورد کمی سخت است. با همه‌ی این وجود فرم کلی جمله‌سازی نویسنده روان است. در مجموع می‌توانم از این نظر آن ارزش ادبی و فرم خاص کتاب را ببینم.و اما مورد اول که در مورد دوم به سراغش می‌روم. من نتوانستم شخصیت اصلی کتاب و راوی داستان به عنوان یک شخصیت پدو.فیل باور کنم. اوایل برایم قابل باور بود بعد در نوسان افتادم و زمانی که به یکی از اوج‌های داستان رسید (اسپویل!!!!!!!!!!!! رابطه اول) کاملا ناامیدم کرد. عملا بعدش کتاب را صرفا به خاطر جذابیت و نثر ادامه دادم. کتاب هر چه جلوتر می‌رفت بیشتر شبیه داستانی معمولی از عشقی یک‌طرفه و حسادت می‌شد. شخصیت اصلی مثل پازلی است که کنار هم قرار نمی‌گیرد. علاقه‌اش به بچه‌ها براکت سنی و جنسی (فقط دختربچه‌ها) محدود دارد که آن را به یک مرد معمولی شبیه می‌کند. توصیفاتی که از بچه‌ها می‌دهد (چیزهایی که در آن‌ها دوست دارد) آن‌قدرها معطوف به خصوصیات مختص به بچه‌ها نیست و این درباره لولیتا هم صدق می‌کند، رفتارش در قبال بزرگ‌شدن لولیتا نیز برایم قابل قبول نیست. جزییاتی هوشمندانه نیز این‌ جا و آن جا وجود دارد که با منطق من می‌خواند ولی در نهایت این تصویر کلی برای من شخصیتی واقعی نمی‌سازد. و این ناامیدکننده‌ترین نکته داستان است.پی‌نوشت. نسخه‌ی چاپی‌ای که از من کتاب گرفتم مقدمه و موخره‌ی طولانی‌ای دارد (تقریبا به اندازه حجم خود کتاب) که من نخواندم. و درک هم نمی‌کنم چرا من قبل از این که خود کتاب را بخوانم باید توصیفی چنین بلند و بالا از زبان شخصی دیگر بخوانم حداقل این‌ها را بگذارند آخر کتاب (به این جا که رسیدم حس کردم که خودم هم دارم همین کار را می‌کنم در نتیجه دیگر ادامه نمی‌دهم.)افسانه حبیبیافسانه حبیبیSun, 17 Nov 2024 14:53:01 +0330https://virgool.ir/@af.habibi/عروسی-آری-یا-نه-lmplblcltoqi این عکس عجیب اثر هوش مصنوعیه، فکز کنم هوش مصنوعی سنت چند شوهری را بیان گذاشتهکتاب «جریان‌های پنهان خانوادگی» به این می‌پردازد که چگونه مفاهیمی مثل عشق، ازدواج و خانواده در قرن نوزدهم در ایران تغییر شکل می‌دهند. بعد از «زنان سیبیلو و مردان بی‌ریش» و «چرا شد محو از یاد تو نامم؟» این سومین کتابی بود که از افسانه نجم آبادی پژوهشگر و استاد دانشگاه هارواد در رشته مطالعات زنان می‌خواندم. پژوهشگر بودن این کتاب اهمیت دارد چون از همان ابتدا مشخص می‌کند با چه نوعی کتابی سر و کار داریم. کتاب با این که در نظر من جذاب بود (بیشتر از چرا شد محو از یاد تو نامم؟) شبیه تصوری نبود که انتظار داشتم. با توجه به خلاصه کتاب من انتظار حضور غلیظ‌تر خود نویسنده را در کتاب داشتم که اتفاق نیافتاده بود‌، نگاه نویسنده به ماجرای خانوادگی‌اش (داشتن همزمان دو زن توسط پدرش) مانند نگاهش به هر منبع در دسترسی بود، صرفا اطلاعاتش در این مورد بیشتر بوده. این مورد هم خوب است هم بود ولی مشخص می‌کند که در مجموع با چه اثر غیر شخصی و پژوهشگرانه‌ای سر و کار داریم مثل سایر آثار نویسنده.در زمان خواندن این کتاب من درگیر ازدواج هم بودم. از آن‌ جایی که نمی‌خواستم هیچ یک از رسوم معمول این زمانه را انجام بدهم (عروسی بگیرم، لباس عروس بپوشم، عکس بگیرم) زیاد پیش می‌آمد که افراد به من می‌گفتند: «پشیمون میشی، هر دختری آرزوی همچین روزی رو داره.» و این گفته را در بستر این کتاب که در نظر می‌گیرم خیلی چیزها برایم آشکار می‌شود. فی‌الواقع این هر دختری برخلاف تصور عمر زیادی ندارد و لباس عروس سفید مدت زیادی نیست که ابتدا سنتی اروپایی شده و بعد هم به ایران آمده و این موضوع درباره عکس هم صدق می‌کند، مراسمات و مناسبتات عروسی هم سابقا بر مبنای بضاعت عروس و داماد بوده. با این وجود افراد فرض را بر این می‌گذارند که همه‌ی این موارد قوانین نانوشته‌ای هستند که انجام ندادنشان موجب بی‌آبرویی و پشیمانی است. این باعث می‌شود فکر کنیم این رسوم از ابتدا چگونه پذیرفته و وارد فرهنگ ما شده‌اند؟ کاربرد آن‌ها چه بوده است؟ و آیا در این دوره و زمانه نیز همچنان کاربرد دارند و اگر کاربرد دارند چه کاربردی؟کتاب بیان می‌کند که چگونه مفهوم عشق در ازدواج کم کم در ایران قرن چهاردهم شکل می‌گیرد، در حالی که قبل از آن به هیچ عنوان ضرورت یا حتی بخشی از ازدواج در نظر گرفته نمی‌شده. عشق حتی نامطلوب نیز تلقی شده و باعث زایل شدن عقل و منطق و افتادن به دام ازدواج‌های اشتباه بوده و از سمتی دیگر نیز گاها تلقی از عشق، عشق مردانه بوده و خارج از مقوله ازدواج در نظر گرفته می‌شده. به همین علت و با ساختار زندگی در آن زمان چند همسری موضوع نکوهیده‌ای نبوده. از طرفی حتی ساختار اجتماعی نیز مناسب این وضعیت زندگی بوده، من جمله خانه‌هایی بزرگ که فرد با چندین همسر و گاها بستگان دیگر در آن زندگی می‌کرده و وظایف مختلف و عدیده بین افراد پخش می‌شده. کم کم با تحت تاثیر قرار گرفتن از سنت غربی و گسترش شهرنشینی هم ساختار شهری و اجتماعی تغییراتی می‌کند که دیگر مناسب زندگی این تعداد افراد نبوده، هم چندهمسری در مقابل مدرنیته قرار می‌گیرد و نکوهش می‌شود. در همین دوران است که پوشیدن لباس عروس به این شکل و گرفتن عکس عروسی هم کم کم مرسوم می‌شود، سنتی که تاکیدی بیشتر بر اهمیت خود مناسک ازدواج و تاکید بر تک‌همسری می‌گذارد. سنت‌هایی که تا همین امروز نیز مرسوم‌اند. کتاب همچنین بیان می‌کند که چگونه این پذیرش تک‌همسری به عنوان امری مطلوب باعث رواج کلماتی می‌شود که تا پیش از آن مرسوم نبوده‌اند زیرا مفهموم خانواده همه‌ی همسرها را در بر می‌گرفته. در این میان کلماتی مانند «نامادری» «خواهر-برادر نانتی» رواج می‌یابند که پیش از آن نبوده‌اند. و برای تفکیک افراد بر حسب مادر هم اشاره به نام مادر می‌کرده‌اند و این کلماتی سلبی به کار نمی‌رفته.این کتاب در آن زمان باعث آرامش خاطر من برای انجام ندادن این رسوم شد. عملا با انجام ندادن این رسوم من نه تنها چیزی از دست نمی‌دادم بلکه چیزهایی نیز ذخیره می‌کردم چیزهایی مثل پول و اعصاب. ولی این باعث شد که به اطرافم نگاه کنم و ببینم این افرادی که این قدر بر گرفتن جشن و مناسبات اصرار می‌کند دقیقا خودشان دنبال چه هستند. در فرهنگ و گروهی که من بزرگ شده‌ام عملا جشن‌های عروسی تنها فرصت تجمیعی خانم‌ها برای رسیدگی به خود، پوشیدن لباس‌های زیبا، معاشرت و رقصیدن است. عملا فرصتی برای فراغت از زندگی تکراری یا سخت و فرصتی برای لذت بردن، مخصوصا برای خانم‌های مزدوج. و برای خود شخصی که ازدواج کرده این فرصتی است که توجه همگانی را روی خودش داشته باشد. فرصتی که بعضی آن را فراتر می‌برند و می‌خواهند نقش اصلی یک فیلم را که همان عروسی است بازی کنند و این کار را با کارگردانی کردن همه چیز من جمله خود مراسم عروسی و فیلم و عکس آن انجام می‌دهند.در نهایت فکر می‌کنم کتاب می‌توانند فرصت خوبی برای نگاه کردن به دلایلمان برای پایبندی به سنت‌ها باشد زیرا سنت‌ها قوانین غیر قابل تغییری نیستند.افسانه حبیبیافسانه حبیبیSun, 10 Nov 2024 23:48:56 +0330