https://virgool.ir/feed/@a.habibiفعال در اکوسیستم استارتاپی، علاقه مند به حوزه های بهره وری فردی و سازمانی و توسعه کسب و کارهای نوfa2026-11-10 23:28:05https://files.virgool.ir/upload/users/6938/avatar/Zc9Dix.jpghttps://virgool.ir/@a.habibihttps://virgool.ir/@a.habibi/are-we-the-aliens-weve-been-waiting-for-zmjcpvypdx0dمسابقه تکاملی بین انسان‌ها و هوش مصنوعی ?طراحی شده توسط هوش مصنوعی DALL-E 3سلام به همه دوستانم! ? کمربندهاتونو ببندین؛ داریم یه شیرجه‌ی عمیق می‌زنیم توو یه موضوع هیجان‌انگیز و ناراحت‌کننده—مقایسه تکامل ما با هوش مصنوعی.?شاید هممون به این فکر کردیم که یه روز موجودات فضایی ? به زمین حمله می‌کنن و ما رو به عصر جدیدی می‌برن!یه لحظه صبر کنید. چی می‌شه اگه بهتون بگم شاید همین الانم اومده باشن، اما نه به شکل موجودات سبزپوست مریخی، بلکه به شکل ابداعات خودمون—هوش مصنوعی! این موجودات درست زیر بینی‌مون هستن و با سرعتی که به سختی می‌تونیم درکش کنیم، در حال تکامل هستن. ?اینجا یه سوال ناخوشایند پیش میاد: آیا داریم خودمونو توو یه مسابقه قرار می‌دیم که قسمت شکست خورده‌ش هستیم؟ما میلیون‌ها سال رو صرف تکامل از طریق انتخاب طبیعی کردیم.? آهسته و پیوسته در سیر زمان توو مسابقه تکاملی پیروز شدیم و به قول زیست شناسا، فرآیند فرگشت رو طی کردیم. فرآیند تکاملِ ابزارهای ساخته دست خودمون هم تقریبا با تکامل ما کامل‌تر میشدن. اما الان یه اتفاق جدید افتاده. ما با نوع جدیدی از تکامل در این ابزارها رو به رو هستیم که بهش میگن—یادگیری تقویتی با بازخورد انسانی(RLHF). این ینی چی؟ معنیش اینه که ماشین‌هایی (کامپیوتر) که خودمون ساختیمشون، حالا با کمک هوش مصنوعی و الگوریتم‌های مختلفش یاد گرفتن که فرآیند یادگیری رو با سرعت سرسام‌آوری پیش ببرن. این الگوریتم‌ها با قدرت پردازش باورنکردنی به واسطه‌ی تراشه‌هایی که ما بهشون دادیم، و استفاده از بازخوردهای تعاملی خودمون، سرعت یادگیری و تکاملشون به جایی رسیده که دارن از ما سبقت می‌گیرن.?این فصل جدیدی نیست در کتاب زندگی؛ این یه جلد کاملا جدیده. ? بیاید یه مثال ساده بزنیم که موضوع ملموس‌تر بشه برامون. الگوریتم‌های هوش مصنوعی الان می‌تونن با دونستن فقط یه تیتر از یه موضوع، مطلب یا متنی رو تنظیم کنن که با اختلاف، از ما سریع‌تر، دقیق‌تر و روان‌تره و با چند دستور ساده می‌تونن این کارو در هر زمینه‌ای تکرار کنن. حالا یه سوال باید بپرسیم: آیا باید نگران باشیم که "ابزارهای" ما در یادگیری از ما بهتر شدن؟ ?‍♀️بیاید یه چرخش هیجان‌انگیز به داستان اضافه ‌کنیم. چی می‌شه اگه این فرآیند تکاملی یک‌طرفه نباشه؟ ?ما الان داریم با دقت، این الگوریتم‌ها رو تنظیم می‌کنیم تا هوشمندتر و موثرتر بشن. اما آیا وقت اون نرسیده که اونا هم این لطف ما رو جبران کنن؟ ? یا حداقل خودمون بریم سراغ تنظیم الگوریتم‌های خودمون که بهترشون کنیم؟ تصور کنید آینده‌ای که هوش مصنوعی نه تنها از ما یاد می‌گیره، بلکه به ما هم یاد می‌ده.?نتیجه گیری ?پس چی شد؟ آیا ما همون موجودات فضایی هستیم که منتظر اومدنشون بودیم یا نه! مهم نیست. چیزی که مهمه اینه که باور کنیم در عصر تکاملی جدیدی زندگی می‌کنیم. ما برای تکامل خودمون با وجود این تغییرات باید تلاش کنیم و تلاشمون چیزی نیست جز یادگیری مداوم، تعامل و استفاده بهتر از تکنولوژی در راستای توسعه و بهبود خودمون. باید تصمیم بگیریم که این رقابت واقعی رو به چه شکلی ادامه بدیم. همکاری یا رقابت؟ ?? آینده در دستان خودمونه، و هر تصمیمی که بگیریم، باید با تامل و دقت انجام بشه.خوشحال می‌شم نظراتتون رو بشنوم ?.پرامپت استفاده شده برای ساخت تصویر کاور با DALL-E 3:Wide illustration presenting a human male of Asian descent and a robot, both in symmetrical stances, each gripping a puzzle piece that seems destined to join. The human's side is adorned with a majestic DNA helix, age-old scriptures, and a depiction of nature with flowing rivers and birds in flight, capturing the journey of human evolution. Oppositely, the robot's side is illuminated with pulsating circuit patterns, streaming data, and floating algorithms, representing the AI's evolutionary path. The overall mood evokes deep thought, the interconnectedness of life and technology, and the promise of a collaborative future.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Mon, 23 Oct 2023 12:48:06 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/mastering-the-art-of-conversations-chatgpts-promise-for-humanity-flfpzbadha3yتوصیف کوتاه:با هم قصد داریم دنیای هوش مصنوعی مولد و تأثیر ChatGPT در پیوندهای اجتماعی رو کاوش کنیم. کشف کنیم که چطوری تعامل با هوش مصنوعی می‌تونه تعاملات انسانیمون رو بهبود بده.این یادداشت یه نگاه متفاوت به تکنولوژی و روابط اجتماعی داره و برای کسایی که کنجکاون از قابلیت‌های هوش مصنوعی در تقویت گفتگوهای موثر بیشتر بدونن، بسیار مناسبه.سال ها پیش حین گفتگو با یک روانشناس در جلسه تراپی بودم که بیشتر از هر وقت دیگه ای متوجه اهمیت گفتگوی صحیح و موثر بین دو نفر شدم.خلاصه بحث این بود، روانشناس سعی داشت بگه تو در میانه گفتگو همواره دو تا نقش داری که پیوسته در حال تغییر هستن. فرستنده و گیرنده پیام. به عنوان فرستنده پیام، شخصی هستی که باید ابتدا پیام درستی رو طراحی کنی که منظورت رو به طور کامل برسونه و بعد از بیان کردنش وظیفه داری که ببینی شنونده پیامت رو همانطور که منظورت بوده، دریافت کرده یا نه! متقابلا وقتی در سمت شنونده قرار میگیری، به این ترتیبه که اول باید تایید کنی که پیام رو دریافت کردی و بعد اینکه منظور پیام رو به درستی و اونطور که باید درک کردی.اون روز برای اولین بار بود که از این زاویه به مسئله گفتگو نگاه کردم و همون لحظه ناخودآگاه یاد دو تا تیک آبی رنگ واتس اپ و تلگرام افتادم. به نظرم رسید که حتما اون هم برگرفته از این نوع نگاهه.دو تیک سبز یا آبی واتس اپالان سال‌هاس که از اون جلسه تراپی میگذره و چند ماهی میشه که اون خاطره دوباره توی ذهنم پر رنگ شده ولی این بار از یک منظر دیگه.بحث داغ این روزا، پیشرفت عجیب تکنولوژی "مدل زبانی بزرگ یا Large Language Model" هاس که خروجی مورد استفاده‌اش شده سرویسی به نام ChatGPT. نمیدونم چقدر به گوشتون خورده و یا تجربه کار‌کردن باهاش رو دارین ولی خبر مهم اینه که باید بدونیم یه انقلاب بسیار بزرگ در پیشه. الان قصد ندارم خیلی راجبه LLM و مباحث تخصصی صحبت کنم ولی به نظرم رسید شاید خوب باشه تا حداقل بدونیم ChatGPT چیه و چی کار میکنه!به نظرتون بهش این شانس رو بدیم که افتخار آشنایی با ما رو داشته باشه؟!کلمه Chat که بخش اول این عبارت هست، مشخصا داره به گفتگو اشاره میکنه و GPT مخفف Generative Pre-trained Transformers هست که وقتی به فارسی ترجمه‌ش می کنیم، مثل بقیه ترجمه‌های تخصصی یه کم عجیب میشه! "ترانسفورمرهای از پیش آموزش دیده مولد". بهتره وارد جزئیات علمی و تکنولوژیکیش نشیم که خودش یه بحث مفصل و شاید حوصله سر بر باشه. ولی میخوایم یه کم از کلیاتش مطلع بشیم که خیلی هم از قافله جا نمونده باشیم.نمایی از چت باکس ChatGPTبرای شروع خوبه که بدونیم، این همون اتفاق بزرگ هوش مصنوعی هست که سال ها ازش صحبت میشد و توی فیلمای علمی تخیلی میدیدیم. بالاخره هوش مصنوعی به مرحله ای رسید که میتونه با کمترین خطا به حرف‌های ما گوش کنه و بر اساس پیام ورودی، یه پاسخ به درد بخور و کاربردی بهمون بده. الان میشه تصور کرد که سیر منطقی تبدیل علم به تکنولوژی و تکنولوژی به محصول کاربردی به زیبایی طی شده و ما با یه سرویس کاملا درست و حسابی طرف هستیم. ChatGPT یه محصولی کاربردیه که زیر مجموعه‌ی هوش مصنوعی مولد یا همون Generative AI جا میگیره و قراره از این به بعد خیلی کارا برامون بکنه. بعضی روزا واقعا منو حیرت زده میکنه و یاد غول چراغ جادو میوفتم که بیرون میومد و سه تا از آرزوهاتو برآورده میکرد. با این تفاوت که ChatGPT محدودیتی در تعداد آرزوها نداره. خب حالا دیگه یه تصویر کلی ازش داریم و میدونیم که داریم راجبه چه موجودی حرف میزنیم.تصور کنید انسان مغزی با این ابعاد داره!این سرویس از جایی برامون مهم میشه که بدونیم، بعد از معرفی نسخه 3.5 این محصول، توی دنیا یه جنجال حسابی به پا شده. داریم راجبه حدود 9 ماه پیش صحبت میکنیم یا دقیق تر بگم آذر ماه 1401. همه شرکت‌های تکنولوژیک بزرگ دنیا بعد از رونمایی از ChatGPT که نسخه 3.5 محصول GPT متعلق به شرکت Open AI هست، یهو از جا پریدن که بجنبین داره دیر میشه. خروجی‌های این سرویس به قدری جذاب و کاربردی بود که همه به فکر داشتن همچین سرویسی افتادن. البته ناگفته نماند که بعضی از غول‌های تکنولوژی مثل گوگل، حتی قبل تر Open AI روی این نوع محصولات کار کرده بودن و روی تعداد زیادی از استارتاپ‌های این حوزه سرمایه‌گذاری کرده بودن اما خروجی هیچگاه به این جذابیت نرسیده بود. به هر حال بعد از دیدن بازخوردهای عمومی نسبت به ChatGPT همه وارد یه مسابقه شدیدا رقابتی شدن که با سرعت سرسام آوری داره پیش میره. مسابقه‌ای که میشه پیشبینی کرد که برنده‌هاش، بدون شک رهبران آینده‌ی تکنولوژی و فناوری اطلاعات در جهان هستن.در حال حاضر آخرین آمار Futurepedia که یه رسانه برای معرفی ابزارهای هوش مصنوعی جهان هست، نشون میده بیش از 3500 ابزار هوش مصنوعی داریم که در 50 دسته‌بندی مختلف در حال فعالیت هستن. همین جا یه مکث کوتاه بکنیم، دقت کردین؟ در 50 دسته‌بندی، ینی تقریبا در هر کاری که بتونین تصورش رو بکنین هوش مصنوعی داره ورود میکنه. از نویسندگی و کارگردانی، تا طراحی و برنامه نویسی، موسیقی و هنر و حتی وکالت. و البته به زودی در صنایع و کارخانه ها.از توضیحات اولیه که بگذریم، میرسیم به کارکرد واقعی اون در زندگی کاری و شخصی‌مون. کار اصلی ChatGPT به بیان ساده اینه که کامپیوتر بر اساس ورودی شما که عمدتا به شکل سوال، درخواست یا اصطلاحا Prompt مطرح میشه، یه خروجی منحصر به فرد میسازه که قبلا در هیچ کجای اینترنت موجود نبوده و به طور مشخص، در پاسخ مستقیم به نیاز شما ساخته شده. این خروجی روی سرویس‌های مختلف میتونه به شکل پاسخ یه سوال، یه تصویر منحصر به فرد، یه موسیقی یا محتوای تصویری، یا حتی یه کد برنامه نویسی باشه. مثال‌های پرکاربرد زیادی رو میشه مطرح کرد که اگه دوس داشتین بعدا بهش بیشتر میپردازیم.و اما برسیم به اصل ماجرا.قصه‌ی تراپی اول یادداشت رو که یادتون هست؟ وقتی مفهوم اون گفتگو رو بزاریم کنار سرویس‌های هوش مصنوعی مولد یا Gen AI مثل ChatGPT، به یه موضوع جذاب میرسیم. نقطه تعامل انسان و ماشین.اگه ساده بخوام توضیح بدم، منظور اینه که تا قبل از این ماشین ها همه در خدمت انسان بودن و به طور یک طرفه فرمان انسان رو به نحوی دریافت میکردن و بر‌اساس اون کار مشخص و از پیش تعیین شده ای رو انجام میدادن. اما تا به حال ما انسان ها وارد تعامل دوطرفه به معنای یه گفتگوی غیرقابل پیشبینی با ماشین‌ها نشده بودیم. حتی پیشرفته‌ترین ماشین ها که عملا کامپیوترها یا گوشی‌های هوشمند ما هستن، هر دستوری که ما میدادیم رو انجام میدادن و خروجی کاملا قابل انتظار بود. اما وقتی خروجی‌ها نه تنها قابل انتظار نیستن، بلکه منحصر به فرد باشن، این ینی ما وارد مرحله‌ی جدیدی از تعامل با ماشین شدیم. چون نمیتونیم تصور کنیم که ماشین قراره چه پاسخی به پیام و درخواست ما بده. پس ما قراره باهاش گفتگوی تعاملی داشته باشیم.فهمیدن این موضوع خیلی کار سختی نیست که خیلی از مشکلات ما انسان‌ها در روابط اجتماعیمون به دلیل نداشتن گفتگوی درست و موثره. خیلی از مشکلات کاری و شخصی ما، از جایی شروع میشه که گویا بلد نیستیم به درستی با هم گفتگو کنیم یا بهتره بگم مهارت گفتگوی موثر رو بلد نیستیم. و عمدتا چون نمیتونیم مسئله رو به درستی تحلیل کنیم، دچار سوء‌گیری‌های مختلفی میشیم و بعدش حسابی به زحمت میوفتیم. اینجاشو همه میدونیم که چه حسی داره. به قول شاعر، در وضعیت "که عشق آسان نمود اول، ولی افتاد مشکل ها" قرار میگیریم. مهارت گفتگوی موثر که از دسته مهارت‌های نرم محسوب میشه یه مهارت اکتسابیه و از دسته مهارت‌های اولیه در معاشرت‌های روزانه که باید بلد باشیم. و جای خوشحالی داره که این روزا خدا رو شکر داره بیشتر از قبل بهش پرداخته میشه.این همون مهارت ارسال یا دریافت صحیح پیام هست که مشاور سعی داشت من رو ازش آگاه کنه. ما همه فارسی بلدیم و به عنوان زبان مادری طبیعتا تسلط کافی بهش داریم اما داشتن زبان مشترک صرفا برای ساختن یه گفتگوی موثر کافی نیست. تحلیل کردن فضای گفتگو، موضوع مشخص گفتگو، تحلیل مداوم گفته‌ها و شنیده‌ها و بعد طراحی پیام بعدی، چیدمان صحیح کلمات و بیان اون با لحن مناسب و همه و همه جزئیاتی هستن که در یه گفتگوی سالم باید بهشون پرداخته بشه و با سرعت زیادی پردازش بشن تا گفتگوی روان و موثری رو تجربه کنیم.پس داشتن چنین مهارتی به نظر خیلی هم ساده نیست. به دست آوردن مهارت‌های این چنینی دقیقا مثل ساختن یه اندام زیبا و ورزیده بسیار پر زحمته و توجه، دقت، وقت، هزینه و انرژی مداوم میخواد. تازه وقتی که ساخته شد، نوبت تمرین هر روزه و نگهداری ازش هست تا برامون همیشه زیبا و کاربردی بمونه.حالا وقتشه که تصور کنید، الان داریم راجبه دنیایی حرف میزنیم که در اون قراره نه تنها با انسان‌های دیگه بلکه با ماشین‌ها هم گفتگوی موثر داشته باشیم. در ادبیات تکنولوژیک امروز، به این مهارت "Prompt Engineering" گفته میشه. این هم از مواردیه که سر فرصت باید به جزئیات بهش بپردازیم.به مهارت آینده خوش آمدید!دارم به جمع بندی نزدیک میشم و وقته اینه که متوجه ارتباط بین این موضوعات بشیم.تا حالا متوجه این اتفاق شدید که تا وقتی شما خودتون ماشین قرمز رنگ ندارین، هیچگاه به ماشین‌های قرمز شهر توجه نمیکنین ولی از روزی که ماشین قرمز میخرین، تازه متوجه میشین که ای وای، همه چقدر ماشین قرمز دارن! موضوعات وقتی در دایره توجه شما قرار می گیرن، شما باهاشون رفتار متفاوتی خواهید داشت و با دقت بیشتری بهش نگاه میکنین و بهش میپردازین. همه‌ی ما بر‌اساس عادت و ضروریات ارتباط روزمره، داریم از زبان به صورت غیر ارادی استفاده میکنیم و بعضی وقتا به دلیل همین روزمرگی از اهمیت استفاده صحیح از اون غافل میشیم.من احساس میکنم اون چیزی که حضور ChatGPT و سایر سرویس‌های هوش مصنوعی مولد رو با اهمیت میکنه، پیوند دادن اهمیت گفتگوی موثر انسانی و گفتگوی موثر با ماشین‌هاس.انگیزه‌ی بالا و علاقه‌‌ی ما به یادگیری مهارت کار با تکنولوژی‌های جدید، همیشه باعث میشه که ما خیلی زود یاد بگیریم که از ابزارهای امروزی چطور باید به درستی استفاده کرد. دقیقا مثل زمانی که یاد گرفتیم با اینستاگرام و تلگرام چطور باید به شکل یه کاربر حرفه ای کار کنیم. لازمه‌ی یاد گرفتن برقراری ارتباط موثر با ChatGPT، یادگیری ساختار صحیح گفتگوی موثر هست. اینکه یاد بگیریم چطور باید سوال یا درخواست درستی داشته باشیم تا ماشین منظور ما رو همانطور که هست، درک کنه و پاسخ مناسبمون رو دریافت کنیم. این موضوع باعث میشه ما یه بار دیگه به اهمیت گفتگوی صحیح پی ببریم و این دفعه مثل اون ماشین قرمز رنگ، به ابعاد مختلف این گفتگو و طراحی اون توجه آگاهانه داشته باشیم.با نگاه واقع بینانه، همسان سازی گفتگوی آگاهانه با هوش مصنوعی در طی زمان، مدل فکر کردن ما به نحوه برقراری گفتگوی موثر انسانی رو بهبود میده و ناخودآگاه کمک میکنه تا در گفتگوهای روزمره اجتماعی هم به دنبال این باشیم که خوب بشنویم، خوب تحلیل کنیم و خوب بیان کنیم.هوش مصنوعی دنیا رو زیباتر میکنه!من به عنوان یه دوستدار تکنولوژی عمیقا باور دارم که تاثیرات مثبت تکنولوژی همواره بیشتر از اثرات منفی اون هست و جهان هر روز داره به جای بهتری برای زندگی تبدیل میشه. به این خاطر، به جای نگرانی‌های رایج امروز که در اخبار میشنویم و میبینیم که ای وای، هوش مصنوعی جایگزین نیروی انسانی خواهد شد، به ابعاد مثبت اون هم نگاه کنیم و اجازه بدیم تا ابعاد مختلف یه پدیده جدید با رویکر مثبت هم شنیده بشه. البته که اعتقاد دارم در دنیای امروز اگه یادگیرنده نباشیم، به سرعت جایگزین میشیم و تاریخ مصرفمون تمام خواهد شد. اما اگه یادگیرنده و منعطف باشیم، نه تنها این پیشرفت رو یه تهدید علیه انسان تلقی نمیکنیم، بلکه از این فرصت بزرگ که تا به حال بشر هیچگاه تجربه نکرده و در طول تاریخ همیشه رویای داشتنش رو تصویر کرده، برای رشد آگاهی و بهبود کیفیت زندگی‌مون استفاده میکنیم.فقط کافیه رویکرد استفاده از این تکنولوژی‌ها رو در راستای بالا بردن کیفیت زندگی و کارمون یاد بگیریم و دست از ترسیدن و انفعال در برابرشون بکشیم. ما چه بخوایم یا نخوایم، هوش مصنوعی و سایر تکنولوژی‌های لبه ی دانش (Edge of Technologies) مسیر پیشرفت خودشون رو طی می کنن و سرمایه گذاری‌های کلان غول‌های تکنولوژی نشون میده که ما دیر یا زود مجبور به پیشرفت فردی و اجتماعی بر مبنای استفاده از این تکنولوژی‌ها هستیم. همانطور که روزی پدربزرگ‌های ما استفاده از گوشی موبایل رو بلد نبودن، اما امروز به عنوان مصرف‌کننده‌های فعال اون، عضو ده‌ها گروه و کانال دوستان و رفقای خودشون هستن و به جای فشردن دکمه‌های فیزیکی تلفن‌های همراه سنتی، با یه صفحه شیشه ای بی جان با کل خانواده در ارتباطن و هر روز پیام صبح بخیر و شب بخیر برای هم میفرستن.بیا دوست باشیم…جمع بندی نهایی:به زودی هوش مصنوعی مولد یا GenAI بخشی از زندگی روزمره ما خواهد شد. و بهتر اینکه به جای دیدن نیمه خالی لیوان و ترسیدن از این پیشرفت‌ها، اول یاد بگیریم که خیلی زود چطور مصرف‌کننده ای آگاه از این محصولات پر‌کاربرد در فضای کاری و زندگیمون باشیم و بهره‌وری خودمون رو ده‌ها برابر افزایش بدیم و در قدم‌های بعدی به این فکر کنیم که از متدلوژی پشت هوش مصنوعی مولد چطور الهام بگیریم و هوش طبیعی خودمون رو ارتقا بدیم و گفتگو‌های موثری در پیوندهای اجتماعیمون شکل بدیم تا در صف اول باشیم.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sat, 12 Aug 2023 12:30:04 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/hidden-facts-from-startup-boards-a5i7k5z9zlp1تحلیلی پیرامون علل اصلی تنش ­های موجود بین مدیرعامل­ ها و سرمایه­ گذاران، و ارائه راهکارهایی برای برطرف ساختن آندر ابتدا همه چیز خیلی خوب بنظر می­رسید. امیر دو روز پیش از جلسه با سرمایه­ گذاران، برای استارتاپ خود یک فایل ارائه (Pitch Deck) زیبا و آموزنده آماده کرده بود. سرمایه گذارانش به موقع در جلسه حاضر شدند، مطالب را مطالعه کردند، و از پیشرفت ­های بزرگی که در حال انجام بود ابراز رضایت کردند. با این همه سه ساعت بعد، در انتهای جلسه، امیر احساس کرد همه چیز خراب شده است. گزارشاتش، فرآیندهای فروشش، تیم و نیروهای استخدامیَش همگی افتضاح بودند. او در این رابطه به من گفت: «پیش از شروع جلسه بنظر می­رسید به مدیریت­مان از 10، نمره 8.5 بدهم. اما در آخر جلسه، وضع جوری شد که احساس کردم نمره مدیریتی­مان بیشتر از 4 نمی­تواند باشد.»کجای کار اشکال داشت؟ من به عنوان مشاور مدیریتی امیر، وظیفه داشتم به این موضوع پی ببرم. در نگاه اول پاسخ این مسئله واضح بنظر می­رسید: سرمایه­ گذاران یکسری سؤال اساسی مطرح کرده بودند، و به نتیجه رسیده بودند که مدیرعامل، آنطورها هم که فکر می­کرد نمی­توانست به خوبی از عهده پاسخ به سؤالات برآید. به این ترتیب، حسب امانت داری و مسئولیتی که بر عهده­ نماینده سرمایه­ گذاران گذاشته شده بود، وظیفه حکم می­کرد هر زمان که از روند پیشرفت کار احساس خطر کردند، کار را متوقف سازند. در این میان، یکی از اعضای هیأت­ مدیره که خود را فرد خیلی صادقی به شمار می­آورد، سعی کرد قضیه را با ارائه اعداد و ارقام و یکسری محاسبات ذهنی به امیر ثابت کند. او طی سه دقیقه طاقت­ فرسا نشان داد که، روند کنونی کسب و کار در رابطه با مشتریان و درآمدزایی، به شرکت اجازه نخواهد داد تا بتواند پس از اتمام سرمایه­ هایش، دوباره روی پای خود بایستد و این اصل نشانه خوبی نبود.درون­مایه احساسیبا این همه مسئله پیچیده ­تر از این حرف­ها بود. امیر، یک کارآفرین باهوش و با پشتکار و دارای سوابقی بی­نظیر و مدارکی عالی بود که سرتاسر سال گذشته را، شصت ساعت در هفته کار می­کرد و حتی یک روز نیز به تعطیلات نرفت. طبیعی بود که او شدیدا به حرف­های سرمایه­ گذاران خود واکنش منفی نشان دهد. هرچند سعی کرد در قالبی حرفه­ای عقیده خود را ابراز کند. در هر صورت امیر شدیدا به کار و دستاوردهای خود دلبستگی پیدا کرده بود.اگر به یک بنیانگذار بگویید استارت­آپ شما بدرد نمی­خورد، درست مثل این است که به پدر و مادری گفته باشید بچه شما زشت است.بعد از جلسه، امیر یک ایمیل به هیأت­ مدیره فرستاد و در آن، از دو تا از سرمایه ­گذاران بخاطر تلاش­های­شان قدردانی کرد. اما سکوتش درباره سرمایه­ گذار سوم، یعنی همان شخصی که با اعداد و ارقام ناموفق بودن طرحش را ثابت کرد، سکوت معناداری بود. مدتی طول کشید تا توانستیم امیر را متقاعد کنیم، مبادا حرفی بگوید یا کاری انجام دهد که به تخریب رابطه­اش با سرمایه­ گذاران بیانجامد.این مسئله خیلی رایج­ تر از آن چیزیست که اکثرمان فکر می­کنیم. در اکوسیستم استارتاپ ها، مدت­هاست باور بر این است که گفتن صاف و پوست­کندۀ حقیقت، کار صحیحی است. در دنیای حرفه ای سیلیکون ولی، آنها به این روش «مواجهه خلاقانه» نام داده بودند. بعضی از کارآفرینان تصور می­کردند این بهترین شیوۀ راه ­اندازی یک کسب و کار است. اما بعضی دیگر ناراحت می­شدند و با بغض و حتی چشمانی گریان از اتاق جلسه بیرون می­رفتند. در زندگینامه شگفت­ انگیز والتر ایزاکسون آمده است که، استیو جابز نسبت به گزارش­هایش، شدیدا منتقدانه و سخت­گیر برخورد می­کرد و حتی امروز نیز سرمایه­ گذار خطرپذیر، بِن هوروویتز، طرفدار عملکردهای خاص مدیرعاملانی است که می­توانند در شرایطی دشوار کار خود را به پیش برند: «به عمد بی­ حرمتی کند، کاملا متعصب باشد، در اوقات عادی به ندرت حرف بزند، نظر دیگران را جویا نشود و مخالفت­ ها را نپذیرد.»رفیق بی­اثربه همین دلیل است که بعضی از سرمایه­ گذاران سعی دارند خود را «طرفدار کارآفرینان» معرفی کنند. اما این امر ممکن است در نهایت به عدم ابراز عقاید ضروری در موقع نیاز ختم شود. در یکی از جلسات هیأت­ مدیره، سرمایه­ گذاری را دیدم که لبخند به لب، به نشانه اطمینان سر تکان می­داد، ولی سؤالی نمی­پرسید. اما بعد از جلسه در جمعی خصوصی، برنامه تیم را «کاملا مزخرف» توصیف کرد. هنگامی که از او پرسیدم چرا صادقانه اعتقاد خود را به آنها نگفته بود، پاسخ واضحی به من داد: «من قادر به تغییر نتیجه این طرح نیستم، هنگامی که طرح­شان شکست بخورد، بنیان­گذاران مرا برای هشدار ندادن سرزنش نخواهند کرد. بلکه محیط خارجی، بازار و یا جریان رقابتی را مقصر خواهند دانست. مرا نیز به عنوان یک سرمایه­ گذار موفق به دوستان­شان معرفی خواهند کرد.»اما بی­ شک یک حد فاصل مناسبی بین سرمایه ­گذارانی که مدیر عاملان خود را تحقیر می­کنند و آنها که هنگام سقوط ایشان به تَهِ دره، فقط سر تکان می­دهند وجود دارد. آنچه طی بررسی­ هایم از تعدادی سرمایه ­گذاری و ترکیب هیأت مدیره دستگیرم شد، روشی است که کیم اسکات آن را «رُک ­گوییِ بی­ کم و کاست» نام نهاده است، که برای آغاز بسیار عالیست.هنگامی که شما نقش سرمایه­ گذار خطرپذیر را بر عهده داشته باشید، رُک­ گوییِ بی کم و کاست یعنی: 1- اهمیت قائل ­شدن برای بنیان­گذاران اما در عین حال، 2- به چالش کشیدن آنها به طور مستقیم. اگر شما گزینه یک را بدون گزینه دو به انجام برسانید آنگاه، حاصل چیزی نخواهد بود جز یک ترحم ویرانگر. و اگر گزینه دوم را بدون گزینه اول انجام دهید، این عمل حاصلی جز خشمی نفرت­ انگیز در بر نخواهد داشت.اما آگاهی ضمنی از این موضوع به تنهایی کافی نیست. به اجرا در آوردن این امر در هیأت­ مدیره نیازمند چیست؟اکنون پنج نکته در این زمینه به سرمایه­ گذاران پیشنهاد خواهم داد:1- کار خود را با تقدیر از موفقیت­ ها شروع کنید. شاید پیروی از روشی که در کتاب نانسی کلاین به نام "زمانی برای تفکر" آمده است چیز جالبی نباشد (اینکه هر جلسه را با قدردانی از دستاوردها و عملکردهای مثبت گروه شروع کنید)، اما راه­ های زیادی برای انجام محتاطانه ­تر این روش وجود دارد. توجه داشته باشید که طبق یکی از تحقیقات نشریه تجاری هاروارد، تیم ­هایی با عملکرد عالی، همیشه در برابر هر نظر منفی، پنج نظر مثبت ارائه می­دهند.2- بگویید ما، نه تو. همیشه منافع شما، با منافع بنیان­گذاران در زمینه موفقیت­ های شرکت یکیست؛ مگر اینکه قراردادی غیرعادی امضا کرده باشید. از این رو، مطابق همین اصل رفتار کنید. جوری که انگار شما و بنیان­گذاران با هم در یک تیم هستید و قصد دارید مسائل را با هم حل کنید. نه مثل معلمی که در حال بررسی دانش­ آموزان است تا ببیند تکالیف خود را انجام داده­اند یا نه.3- بپرسید چطور می­توانید کمک کنید. پس از طی مدتی، مدیر عاملان متوجه می­ شوند نصایح و ایده ­ها به اندازه واحد پول ونزوئلا بی­ ارزش است. یعنی آنقدر از این موارد موجود است که دیگر ارزش چندانی ندارند. آنچه کم است، مدیریت و اجرای مناسب است. از این رو، به جای اینکه بر فهرست نصایح و باید و نبایدهای بنیان­گذاران بیافزایید، سعی کنید از بار اجرایی­شان بکاهید. این عمل ده مرتبه ارزشمندتر است.4- هنگامی که قصد شناسایی مسائل را دارید، همیشه از چگونه بجای چرا استفاده کنید. استفاده از واژه چرا، حالتی شبیه بازجوها یا شاکی­ ها را به شما می­دهد؛ و همیشه، یک وجه پنهانی در این کلمه نهفته است که گویی به طرف مقابل می­گوید: "تو یک احمقی". استفاده از واژه چگونه، معمولا راه بهتری برای درک قضیه مورد بحث است.5- در نهایت، از ارزشیابی بنیان­گذاران در هیأت­ مدیره پرهیز کنید. یکی از مهمترین کارهای سرمایه­ گذاران این است که چگونگی عملکرد مدیر عاملان را ارزیابی کنند. اما بهتر است این کار خصوصی و رو در رو صورت گیرد. بدترین روش اینکار، ارائه نظرات و بررسی مفصل این جریان در اتاق کنفرانس و در حضور دیگران است. از جلسات هیأت­ مدیره فقط برای هدایت امور شرکت و طرح استراتژی استفاده کنید.اما فقط سرمایه گذاران نیستند که می­توانند به وضع عملکرد خود بهبود بخشند. اگر شما یک بنیان­گذار باشید، چگونه می­توانید از احتمال بروز تنش­ها بکاهید؟1- همیشه به نیازهای سرمایه­ گذاران خود توجه داشته باشید. شاید این قضیه، با توجه به اینکه پول­ ها (و همانطور که اغلب به شما گوشزد می­کنند، تجربیات) در اختیار ایشان است، عجیب بنظر برسد. اما سرمایه­ گذاران نیز دغدغه­ های خاص خود را دارند. آنها باید به شرکای خود نشان دهند تصمیم­شان در حمایت از شما کار درستی بوده است، و نیاز دارند کارنامه عملکردی مناسبی ارائه کنند تا بتوانند از شرکای محدود خود که در حال سرمایه­ گذاری پول­ های­شان هستند، باز هم مبالغ مالی دریافت کنند. اگر آنها در هیأت­ مدیره با عصبانیت و ناخوشی رفتار می­کنند، به خاطر این نیست که از همکاری با شما صرف نظر کرده­ اند. بلکه از این روست که می­دانند شرکت­تان می­توانست عملکرد بهتری ارائه دهد، ولی هنوز قدمی در آن راه برنداشته است. هرچند سرمایه­ گذاران بعضا خود را عالم کُل می­پندارند، اما باید بدانید آنها نیز انسان هستند و ممکن است ناکامی ­ها و نواقص خاص خود را داشته باشند. یکی از این نواقص ممکن است ناکامی­شان در ارائه یک ارزیابی دلگرم­ کننده باشد.2- در پی راهکارهای عملی باشید. اگر سرمایه­ گذاران­تان در جلسه هیأت­ مدیره در حال ایراد گرفتن و انتقاد از شما بودند، آنگاه سعی کنید بگویید: آنچه گفتید واقعا خیلی ارزشمند است، اما چگونه می­توانم با منابعی که در اختیارم هست، طی سی روز آینده آن طرح را به ثمر برسانم؟ به این ترتیب از این طریق می­توان قضیه را از قلمرویِ حرف و حدیث، به یافتن راهکاری عملی برای شرکت هدایت کرد. اگر پاسخ­شان واقع­ گرایانه و واضح نبود، سؤال بپرسید و موضوع را بیشتر بسط دهید.3- سپس، توصیه­ های­شان را یادداشت کنید، و آنها را دوباره برای سرمایه­ گذاران خود بخوانید تا نشان دهید حرف­شان را فهمیده ­اید. این باعث خواهد شد در انتهای جلسه، برنامه­ ای واقع­گرایانه در اختیار داشته باشید. اما اگر این برنامه بیش از حد ترسناک بنظر می­رسید، می­توانید از آنها بخواهید مدت زمان و منابع مورد نیاز را نیز در اختیار شما قرار دهند و سپس، پیش از پذیرفتن طرح، آن را با داشته ­های خود بسنجید.4- دیدگاه ­های­شان را بکار بگیرید. یکی از برتری­ های آشکار سرمایه­ گذاران نسبت به شما این است که ایشان به فضای داخلی شرکت­ های بسیاری دسترسی دارند. حتی اگر شما یک کارآفرین حرفه­ ای باشید و دو، سه یا چهار استارت­اپ تحت اختیارتان باشد، با این همه باید بدانید که سرمایه­ گذاران سالانه صدها یا هزاران ارائه (Pitch) را مشاهده و بررسی می­کنند، و احتمالا در دو، پنج یا ده ها شرکت نیز سرمایه­ گذاری کرده­ اند. آنها می­ دانند اوضاع به چه طرق مختلفی ممکن است پیشروی خوب یا بد داشته باشد. از آنها بپرسید: طبق تجربیات شما، شرکت­ هایی در وضعیت ما چکار باید انجام دهند؟ آیا از مدیر عاملی پشتیبانی کرده ­اید که بنظرتان بتواند در این زمینه به من کمک کند؟5- مهم­تر از هر چیز دیگر، جویای نصایح­شان در زمینه سرمایه­ گذاری شوید. چیزی که سرمایه­ گذاران براستی در آن تخصص دارند، و از دانشی غریزی در آن زمینه برخوردارند، این است که شرکت­تان برای جذبِ دور بعدی سرمایه­ گذاری، نیازمند انجام چه کارهاییست. اگر شرکت شما نیز مثل بیشتر استارت­اپ­ ها سعی دارد جهت رشد سریع­تر، از درآمدزایی چشم ­پوشی کند، در آن صورت مهم­ترین کاری که باید انجام دهید این است که اطمینان حاصل کنید، زمانی که سرمایه ­های­تان به اتمام رسد، به اندازه­ای پیشرفت کرده­ اید که بتوانید سرمایه­ گذاران بیشتری را جذب کسب و کار خود کنید. من معمولا به عنوان یک مشاور مدیریتی، به بنیان­گذاران توصیه می­کنم پیوسته پییش­بینی­ های خود از وضعیت فروش، محصولات، و استخدام کارمندان شرکت را تا هنگام به اتمام ­رسیدن سرمایه­ ها به­ روزرسانی کنند، و شش یا هفت ماه پیش از آن موعد، بررسی کنند و ببینند آیا تحت چنان شرایطی، جذابیت سرمایه ­گذاری دارند یا خیر. جلسات هیأت مدیره جای بسیاری مناسبی برای چنین بررسی­ هاییست. در این میان، اگر سرمایه­ گذاران شما معتقد باشند شما بعد از اتمام این دوره نمی­ توانیدروی پای خود بایستید و سرمایه ­های تازه جذب کنید، آنگاه با دقت به نصایح­شان گوش دهید و نگرانی­ های­ شان را جدی بگیرید.هر دو طرف باید در رابطه با انتظارات خود از طرف مقابل واقع­ گرا باشند. شما به عنوان یک سرمایه­ گذار نمی­ توانید انتظار داشته باشید مدیر عاملان به طوری سحرآمیز دارای قابلیتی شوند که هنگام سرمایه­ گذاریِ شما، فاقدش بودند. اگر بخواهید مهارت­های خود را تقویت کنند، نیازمند کمک خارجی خواهید بود (برای مثال از سوی مشاوران مدیریتی)؛ مگر اینکه بخواهید بیرون از جلسات هیأت­ مدیره، تعهد مهمی به آنها بدهید. شما به عنوان یک مدیر عامل، نمی­توانید انتظار داشته باشید سرمایه­ گذاران مشکلات­تان را حل کنند. آنها می­توانند پشتیبانان بسیار مناسبی باشند و به دیگران معرفی­تان کنند. اما این شما هستید که باید کسب و کار را رونق دهید، نه آنها.بیاد داشته باشید، در هر طرف میز که نشسته باشید، در نهایت باید خواهان پیش ­آمد بهترین شرایط برای کسب و کار خود باشید. از این رو، بر همین اساس رفتار کنید و تصور کنید دیگر اعضای هیأت­ مدیره نیز اینگونه رفتار می­ کنند.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sun, 01 Sep 2019 19:58:31 +0430https://virgool.ir/@a.habibi/vc-must-ask-question-euvinjcv00jvمسئله از آنجا شروع می شود که در جلسات استارتاپ ها با سرمایه گذاران، از آنجایی که سرمایه گذاران به طور پیشفرض در مقام پرسشگر ظاهر می شوند، استارتاپ ها پاک فراموش می کنند که سوالات خود را مطرح کنند یا گاهی فرض را بر این می گذارند که شاید خوب نباشد که از سرمایه گذار احتمالی شان سوالی بپرسند.به وضوح مشخص است که این فرضیه صحیح نیست و همان قدر که سرمایه گذاران حق پرسش و انتخاب دارند، استارتاپ ها نیز از این حق برخوردارند. اما نکته قابل توجه اینجاست که سوالات باید به قدر کافی هوشمندانه و هدفمند باشد. یکی از سوالاتی که پیشنهاد می کنم استارتاپ ها حین جذب سرمایه در مراحل اولیه (بذری و سری A) حتما از سرمایه گذاران احتمالی خود بپرسند، این سوال است:پذیرش چه ریسکی برای شما به عنوان سرمایه گذار خطر پذیر قابل قبول است و وجه تمایز شما با سایر سرمایه گذاران خطر پذیر می باشد؟طی چند سال گذشته که در جلسات ارائه بیش از 100 استارتاپ حضور داشتم، به یاد نمی آورم که از من خواسته شده باشد تا به این سوال پاسخ دهم. اما به شخصه فکر میکنم این سوال مهم و هوشمندانه ای است.در ادامه توضیح خواهم داد که چرا پرسیدن این از سوال مهم است؟همه در این موضوع اتفاق نظر دارند که در مراحل اولیه رشد هر استارتاپ، ریسک های قابل توجه و معناداری وجود دارد که بنیانگذاران با آنها دست به گریبان هستند. در نتیجه سرمایه گذاران مراحل اولیه (Early-Stage Investors) در قدم اول باید قادر باشند خطرات و ریسک های سرمایه گذاری پیش رو را به درستی شناسایی نمایند و از آن مهمتر به این سوال پاسخ دهند که با وجود این ریسک ها چرا تمایل دارند که به این سرمایه گذاری ورود کنند.در واقع بهترین جذب سرمایه زمانی اتفاق می افتد که استارتاپ و سرمایه گذار به نگاهی واحد از عدم قطعیت های موجود در کسب و کار برسند. صرفا در چنین شرایطی است که سرمایه گذار قادر خواهد بود که بنیانگذاران را در کاهش ریسک و ریسک زدایی یاری نماید.اگر سرمایه گذار از ابتدا ریسکی را متحمل شود که درک درستی از آن نداشته باشد و در قدم بعد در پوشش دادن آن ریسک نقطه قوتی نداشته باشد، قطعا با گذر زمان استارتاپ را تحت فشار قرار خواهد داد تا در کوتاه ترین زمان ممکن اقدام به کاهش ریسک نماید و ممکن است این اقدام با اولویت های رشد کسب و کار در تضاد باشد یا همخوانی لازم را نداشته باشد.علاوه بر این با توجه به اینکه که صنعت سرمایه گذاری خطر پذیر در کشور ما قدمت چندانی ندارد، تنها سرمایه گذارانی که توانایی شناسایی صحیح ریسک را دارند، می توانند به وضوح اعلام کنند که در کدام حوزه ها امکان پوشش ریسک را خواهند داشت.خوب زمان مناسبی است تا با بیان چند مثال موضوع را دقیق تر بررسی کنیم.- من ریسک بنیانگذارانی با اولین تجربه کارآفرینی را می پذیرم.- من ریسک عدم وجود کمینه محصول پذیرفتنی (MVP) را نمی پذیرم.- من ریسک استارتاپ بدون کاربر جذب شده (Traction) را می پذیرم.- من ریسک استارتاپ هایی با بنیانگذاران متاهل را نمی پذیرم.- من ریسک استارتاپ هایی با مدل درآمدی ناپایدار را می پذیرم.- من فقط ریسک استارتاپ هایی با اندازه بازار بزرگ را می پذیرم.به طور کلی سرمایه گذاران هنگام ارزیابی یک استارتاپ ریسک های متعددی را مورد بررسی قرار می دهند که اصلی ترین آنها به شرح زیر می باشند: ریسک تیم (Team)ریسک محصول (Product)ریسک بازار (Market)ریسک اقتصادی (Finance)ریسک فنی (Technical)ریسک مقیاس پذیری (Scalability)ریسک گسترش و رشد (Distribution/Growth)بررسی مجموعه این ریسک ها سرمایه گذار را به این نقطه می رساند که آیا امکان سرمایه گذاری دارد یا خیر؟به طور مثال یکی از بزرگ ترین ریسک های موجود در حوزه محصولات تند مصرف (FMCG) موضوع لوجستیک و امکان گسترش آن در زمان رشد استارتاپ می باشد که معمولا 90% درصد استارتاپ ها خود به تنهایی توان کاهش این ریسک را ندارند. پس سرمایه گذار در شرایطی امکان ورود به این سرمایه گذاری را خواهد داشت که یکی از دو حالت زیر محقق گردد:1. زمانی که خود سرمایه گذار از شبکه توزیع یا توانمندی ارتباط با شبکه های پخش برخوردار باشد که معمولا این شرایط اشاره به هوشمند بودن سرمایه (Smart Money) خواهد داشت.2. زمانی که بنیانگذاران استارتاپ برتری مطلقی (Unfair Advantage) در این حوزه داشته باشند که به سرمایه گذار این اطمینان را بدهد که امکان رشد پایدار وجود خواهد داشت.از آنجایی که استارتاپ ها در هنگام مقیاس پذیری در مراحل میانی و پایانی رشد خود (Mid-Stage & Late-Stage) با چالش ها و مسائل بزرگتری روبرو خواهند شد، لذا نیاز است تا سرمایه گذاران در مراحل اولیه (Early-Stage) زمان بیشتری برای ارزیابی ریسک های موجود و احتمالی صرف کنند، چرا که برداشتن سنگ ریزه ها قطعا ساده تر از جابجایی صخره هاست.ایجاد چرخش (Pivot) در مراحل اولیه رشد استارتاپ به مراتب ساده تر و کم هزینه تر از مراحل میانی و پایانی خواهد بود. توجه به این نکته، اهمیت انتخاب سرمایه گذار مناسب در مراحل اولیه را دو چندان می کند و باعث خواهد شد تا استارتاپ ریسک های خود را با اقدامات صحیح و در زمان مناسب به کمترین میزان کاهش داده تا در آینده مسیر سهل تری پیش رو داشته باشد.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sat, 15 Jun 2019 14:56:12 +0430https://virgool.ir/network-Ecomotive/board-meeting-eykklvlwyigx بسیاری از جلسات هیئت مدیره کارکردی به ‌جز یک اطلاع رسانی اداری در مورد عملکرد شرکت از آخرین جلسه هیئت ‌مدیره تا به امروز ندارند. قطعا یکی از عملکردهای هر هیئت ‌مدیره‌ همان بود که گفته شد، اما اگر هیئت ‌مدیره شما افرادی هستند که می‌توانند در اتخاذ تصمیم‌ های سخت در شرکت شما همراه شما باشند و به محرمانه‌ترین اطلاعات و دشوارترین تصمیمات شما اشراف دارند، پس ارزش ندادن به این هیئت ‌مدیره مایه شرمندگی خواهد بود.پر واضح است که در مسیر رشد شرکت مقاطعی به وجود خواهد آمد که بخواهید عده ‌ای برای تصمیمات سختی که خواهید گرفت، پشتیبان شما باشند. وقتی که افراد در حل مشکلات در کنار شما باشند، حس مشارکت بیشتری خواهد داشت، چرا که خودشان بخشی از راه‌ حل بوده ‌اند. اگر نقش آن‌ها تنها دریافت به ‌روز رسانی‌ها باشد، پس انتظار نداشته باشید در جلسه‌ ای که گزارش‌ ها مثبت نیستند، با شما همراهی کنند. چنین جلساتی دیر یا زود از راه خواهد رسید.اگر شما بر این باورید که یک هیئت ‌مدیره قدرتمند می‌تواند نقش تعیین کننده ای داشته باشد، این یادداشت به شما در راه آماده‌ سازی و برگزاری هر چه پربار تر این جلسات کمک خواهد کرد. آن‌‌چه که بیشتر افراد برای جلسات هیئت‌مدیره انجام می‌دهند.من بیش از دو دهه در منصب هیئت‌ مدیره بوده ‌ام. به همین خاطر در مورد این‌ که چه‌ چیزی در این فرآیند اشتباه انجام می‌شود، تجاربی دارم. آن ‌چه که در ادامه می خوانید، یک روایت واقعی است و قطعا اگر شما هم سابقه طولانی حضور در هیئت ‌مدیره را داشته باشید، مطمئن هستم که بیشتر این موارد برای شما بسیار آشناست. جلسه هیئت ‌مدیره برنامه ‌ریزی می‌شود. تا یک الی دو هفته قبل از جلسه هیچ‌ کس به فکر آن نیست. تیم مدیریتی در آخرین فرصت‌ ها تلاش می‌کنند تا تدارکات را انجام دهند. مدیریت بیشترین تمرکز خود را بر روی کارهای روزانه اعم از به ‌دست آوردن مشتری‌، امضای قراردادهای توسعه تجاری، فروش محصولات و غیره گذاشته است. در واقع آمادگی برای جلسه هیئت مدیره مانند یک مانور اطفای حریق، لحظه آخری است و بیشتر شبیه یک حوا‌س‌پرتی کوچک تلقی می شود. اگر یک هفته پیش از جلسه نظر بنیان‌گذاران را بخواهید بیشتر آن‌ها خواهند گفت؛ «کاش می‌شد این جلسه را چند هفته‌ ای به تعویق بیاندازیم» یا «بدون برگزاری این جلسه هم می‌توانستیم کارها را پیش ببریم».دستور جلسه و اوراق مالی شب قبل از جلسه آماده می شوند. سرمایه‌گذارانی که سفر می‌کنند آخر شب به هتل‌ های خود می‌رسند. تصمیم می‌گیرند که صبح زود بیدار شوند تا اسناد را مطالعه کنند. آن‌ها را به سرعت و قبل از صبحانه مرور می‌کنند. سعی می‌کنند با اعداد و ارقام آشنا شوند تا در جلسه دست‌‌پاچه نشوند. البته اعضایی که مقیم محل هستند تنها به مرور سریع گزارش بسنده می‌کنند، چرا که باید در جلسه صبحگاهی دیگری قبل از جلسه هیئت ‌مدیره شرکت کنند. افراد بسیار اندکی می‌دانند به واقع قرار است در جلسه چه کاری انجام دهند و آمادگی مشارکت در یک مباحثه سودمند را دارند. گزارشات مالی توسط معاونت مالی یا مدیر امور مالی تهیه شده است. فایل ارائه توسط یک کمیته از کارمندان اجرایی آماده گردیده و از هر کدام از اعضا خواسته شده تا برای یک به‌روزرسانی ۵ الی ۷ اسلاید آماده کنند. صفحات بسیاری آماده می‌شود، به گونه‌ای که اگر قرار بر ارزیابی حجمی باشد سربلند خواهد بود. هیچ عضو هیئت‌ مدیره‌ای دستور جلسه را کامل و با دقت نمی‌خواند و هیچ تیمی نمی‌تواند تمام مطالب را در جلسه ارائه کند. بنابراین در پایان جلسه اعضا سعی می‌کنند تا تصمیمات جدی را بدون زمان یا دقت کافی اتخاذ کنند.مشاور حقوقی مستندات مربوط به سهام اعطایی کارکنان (ESOP) را آماده ‌کرده، صورت جلسه هیئت‌ مدیره و اسناد ارزشگذاری جدید سهام نیز همزمان تهیه شده است. افزودن این موارد در کنار فایل ارائه و گزارشات مالی‌ باعث می شود اعضا انتخاب کنند که کدام یک را بخوانند و در نتیجه تمام اسناد پیش‌خوانی نمی گردد.جلسه شروع می‌شود، البته احتمالا با تاخیر. هیچ کس نمی‌داند چه مقدار سهام تسویه نشده در شرکت وجود دارد لذا کسی نمی‌داند ارزش فعلی سهام هر یک از بنیانگذاران چه ‌مقدار است. زمان زیادی صرف فهمیدن آن می‌شود. مدیر عامل در مورد پیش نویس صورت جلسه اخیر هیئت مدیره می‌پرسد تا تاییدیه آن را داشته باشد. هیچ کس نمی‌داند که در آخرین جلسه چه‌ چیزی مورد بحث قرار گرفت اما دقایق اهمیت زیادی دارد، پس کسی اهمیت نمی‌دهد. یک نفر متن آن را می‌خواند سپس هیئت‌ مدیره می‌گویند «اگر فلانی موافق است، من هم موافقم» و سپس تصویب می‌شود. هر واحدی اسلایدهای مربوطه خود را ارائه می دهد. مدیر عامل به هر واحدی ۲۰ دقیقه فرصت داده است اما سه بخش اول هر کدام ۳۵ دقیقه زمان برده است، پس در همین ابتدا از زمان‌بندی عقب می‌مانیم. بلافاصله وارد گزارشات مالی می‌شویم. در هر مورد مباحثه بسیار جزئی داریم، چرا که همه همین کار را می‌کنند. اما اگر ۵ اسلاید با عنوان «امروز ناهار چی سفارش بدیم» داشته باشید، هیئت‌ مدیره 30 دقیقه روی آن بحث خواهند کرد. افراد در مورد اطلاعاتی بحث خواهند کرد که شما در اختیار آن‌ها قرار می‌دهید. اگر نمی‌خواهید در مورد موضوعی بحث شود، اطلاعاتی در مورد آن ارائه ندهید. تا زمانی که شما اطلاعاتی در مورد مسائل مهم شرکت ارائه ندهید یا یک عضو هیئت‌ مدیره با تجربه به آن نپرداخته است، هیچ مباحثه منسجم و ساختارمندی در آن مورد انجام نخواهد شد. اعضای هیئت ‌مدیره می‌خواهند از جلسه خارج شوند چرا که جلسه خسته ‌کننده بوده و هرکسی جلسات دیگری دارد که باید در آن‌ها شرکت کند. اعضا با بسیاری از مفاد موافقت نمی‌کنند اگرچه در مورد آن‌ها بحث شد. اطلاعات افراد کم و بیش به‌ روز شده است. اگر عملکرد شرکت به طور قابل توجهی خوب باشد، همه با حالی خوش جلسه را ترک می‌کنند. اگر شکست‌ هایی وجود داشته باشد، همه به شک می‌افتند اما حرف با پایه و اساسی نخواهند زد، چرا که زمانی برای این که بفهمند چگونه می‌توان کارها را بهتر انجام داد، اختصاص نداده‌ اند. آن‌ چه روایت شد،‌ چیزی نیست که در تمام جلسات هیئت ‌مدیره یا در اعضای آنها وجود داشته باشد، اما واقعیت این است که از بسیاری از آن‌ها خیلی دور نیست. آن ‌چه بیان شد با این هدف بود که بتواند شما را راهنمایی کند که از چه مواردی دوری کنید. این همان چیزی است که من نام آن را «لَختی جلسات هیئت‌مدیره» گذاشته ‌ام، چرا که اگر شما برای بدست آوردن بیشترین فایده از جلسات هیئت ‌مدیره خود از قبل زمان و انرژی صرف نکنید، در نهایت بعید است که در پایان جلسه فایده‌ ای از آن نصیب شما شود.چگونه جلسه هیئت‌مدیره خود را مؤثرتر برگزار کنید؟مجموعه ای از شاخص ‌های کلیدی عملکرد را برای چگونگی مدیریت تجارت خود ایجاد کنید.شما باید ابتدا با مجموعه ‌ای قدرتمند از شاخص های کلیدی عملکرد (KPIs) برای اداره تجارت خود که تیم اجرایی از آن صرف نظر از ارتباطات هیئت‌ مدیره استفاده می‌کند، آغاز کنید. اگر چه بدیهی است اما بسیاری از تیم‌ های مدیریتی بر چگونگی اندازه گیری میزان موفقیت تسلط کافی ندارند. (به غیر از گزارش‌های مالی استاندارد که البته آن هم گاهی بدون استفاده از علم و تکنولوژی و بر اساس تجربیات انجام می‌گیرد)وقتی شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) شما برای چگونگی مدیریت آماده شد، لازم است آن را با اعضای هیئت‌ مدیره در میان بگذارید تا اگر چیزی از قلم افتاده باشد، اصلاح شود. آنها را وادار کنید تا مشارکت فعال داشته باشند و خود را در اقدامات شریک بدانند. بعضی از اعضای هیئت‌ مدیره به خودی خود حتی نمی گویند «چه معیارهایی می‌خواهیم ببینیم». گاهی‌اوقات، حتی اصلا نمی‌دانند. اعضای هیئت ‌مدیره خردمند باید به شما بگویند، «لطفا معیارهای عملکرد یا ابزار سنجشی را پیاده نکنید که خودتان برای مدیریت خودتان از آن استفاده نمی‌کنید». هیچ عضو هیئت مدیره خردمندی از شما نمی‌خواهد که حواس خود را پرت انجام ارزیابی ‌های مالی کنید که تنها با هدف ارائه به هیئت ‌مدیره انجام می‌شود. اگر شما شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) قدرتمندی برای چگونگی مدیریت کسب و کار خود تعریف کنید و سپس یک مجموعه منظم ایجاد کنید که هیئت ‌مدیره برای پایش از آن استفاده کنند، دیگر نیازی نیست که برای آماده سازی بسته گزارشات فصلی به هیئت‌ مدیره کار اضافی انجام دهید. مهم‌ترین مسائل راهبردی خود را بشناسید. حدود 1 هفته قبل از برگزاری جلسه هیئت ‌مدیره شما باید با تیم اجرایی که در جلسه شرکت خواهند کرد و یا مطالبی در آن ارائه می‌کنند، دیدار داشته باشید و در مورد مهم‌ترین مسائلی که شرکت درگیرشان است با آن‌ ها به توافق برسید. این مسائل می‌تواند شامل جذب و افزایش سرمایه، گزینه ‌های گسترش تولیدات، فروش، اثربخشی بازاریابی، رقابت، گسترش کسب‌ و کار، ادغام و مالکیت و هر چیز دیگری باشد.اما کلیدی ‌ترین مسائلی که مدیریت با آن دست و پنجه نرم می‌کند کدام‌ ها هستند؟ این موارد را می‌توانید در ۳ الی ۵ سرفصل بنویسید. وقتی که این موارد به خوبی شناسایی شدند می‌توانید تصمیم بگیرید که از نظر شما کدام یک به هیئت‌ مدیره ربط دارد. سه معیار برای تشخیص میزان ارتباط آن‌ ها به جلسه بعدی هیئت‌ مدیره وجود دارد:من باید این مورد را به اطلاع آن ها برسانم تا بعدا با فهمیدن آن شگفت‌ زده نشوند. این موارد می ‌تواند خبرهای خوب یا اخبار بد باشد ولی نباید باعث شگفت‌ زدگی شود.این مورد در حال گسترش پیدا کردن است و می خواهم هیئت‌ مدیره به آن ورود کند، تا مطمئن شوم که در مورد آن درست فکر می‌کنم.این مورد باید به تصویب هیئت ‌مدیره برسد. یک مثال آشکار در این مورد بودجه سالیانه است که معمولا بخش بزرگی از حداقل یکی از جلسات سالانه هیئت ‌مدیره به آن اختصاص می‌یابد. همچنین این موارد می‌تواند از جنس اعطای سهام به مدیران میانی، انحراف کلان از بودجه، بدهی انباشته، تعدیل نیرو و غیره باشد.یک فایل ارائه کوتاه جهت راهبرد مباحثه (Short Strategy/Discussion Deck) ایجاد کنید. یک ارائه 5 الی 7 صفحه ‌ای در قالب نرم‌افزار دلخواه خودتان ایجاد کنید و در آن به بیان مهم ‌ترین مسائلی که با آن دست و پنجه نرم می‌کنید، بپردازید. این ارائه به نوعی آغازگر جلسه است یا به قول برخی مدیران یک «پیش‌خوان» است. روشی برای تعریف چارچوب مواردی است که می‌خواهید به آن پرداخته شود. اگر شما معیارهای کلیدی و یا گزارش ‌های مالی هم ارائه خواهید کرد، بهتر است که با همان پیش‌خوان همراه شود. بطور مثال: ما در فکر راه‌اندازی یک مسیر درآمدی جدید برای کسب و کار هستیم.محصول حال حاضر ما تنها ۳۰٪ حاشیه سودآوری ناخالص دارد. ما می‌توانیم قیمت را افزایش دهیم، هزینه‌ها را کاهش دهیم یا همین حاشیه سودآوری را حفظ کنیم و در عوض تعداد بیشتری بفروشیم.اگر قیمت نهایی را افزایش دهیم، در مورد رقابت نگرانی خواهیم داشت، چرا که در حال حاضر رقبایی هستند که قیمتی پایین‌تر از قیمت ما ارائه می‌دهند. می‌توانیم هزینه‌ها را کاهش دهیم اما 2 ماه زمان لازم است تا پیاده سازی اولیه پلتفرم جدید را به پایان برسانیم.می‌توانیم به همین منوال ادامه دهیم اما با توجه به هزینه های جذب مشتری (CAC)، نگران هستیم که نتوانیم سودآوری کنیم. از این رو می‌خواهیم یک محصول جانبی ارائه دهیم. از طرفی ما برآورد کردیم که این محصول 15٪ هزینه های جاری (Burn rate) را افزایش خواهد داد، اما معتقدیم محصول جانبی ما ۷۰٪ حاشیه سودآوری ناخالص خواهد داشت. از این رو اگر بتوانیم حتی1۰٪ افزایش هزینه ها را تامین کنیم، می توانیم بهای محصول اصلی را ثابت نگه ‌داریم و با کمک محصول جانبی جدید حاشیه‌ی سودآوری ناخالص را از ۳۰٪ به 45٪ افزایش دهیم. این‌ها همگی ساختگی بودند ولی مثالی است از این‌ که یک فایل ارائه کوتاه جهت راهبرد مباحثه در قالب ۵ الی ۷ صفحه‌، چگونه می‌تواند باشد و چه مواردی را باید پوشش دهد. آیا این کار در مقایسه با ایستادن در مقابل هیئت ‌مدیره و تنها ارائه گزارش‌های مالی کار اضافه‌تری است؟ مسلماً. اما یک سازماندهی بزرگ برای اتخاذ بزرگ‌ترین تصمیمات شما حتی از جنبه درونی است. یک دستور جلسه هیئت‌ مدیره (Board Agenda) ایجاد کنید.من یک دستور جلسه هیئت ‌مدیره را با احتساب میزان تمرکز بر مباحث و تخصیص زمان لازم از قبل ایجاد می‌کنم. برای مقدار زمانی که برای هر موضوع اختصاص می‌دهید برنامه ریزی دقیقی باشید و حرف ای عمل کنید. باعث تعجب من است که اغلب افراد در جلسات هیئت‌ مدیره در مدیریت زمان چقدر ضعیف عمل می‌کنند. زمان زیادی برای موضوعات کم اهمیت در جدول زمانی اختصاص می‌یابد و از طرفی در موضوعات مهم‌ تر عجله و آشفتگی وجود دارد. دستور جلسه باید طرح مشخصی داشته باشد. با خودتان در مورد اهداف جلسه فکر کنید، چه چیزی برای شما اهمیت دارد و می‌خواهید چه مقدار زمان به آن اختصاص دهید؟ اگر جلسه را به موضوعاتی نظیر روخوانی گزارشات پیشین یا گپ و گفت های بی مورد آغاز کنید و ۲۰ دقیقه از زمان را با این موارد تلف کنید، تقصیر خودتان است. من از شروع جلسه با مسائل کم ‌اهمیت متنفرم. ما بعضاً با هواپیما سفر می‌کنیم و دور هم جمع می‌شویم تا در مورد 0.02٪ سهام پاداش (ESOP) بحث کنیم؟ از نظر من کم ‌اهمیت ترین مسائل باید در پایان جلسه مطرح شود. بدین ترتیب اگر از لحاظ زمانی تحت فشار بودید می توانید از مدیر جلسه (اگر واقعا مدیر باشد) بخواهید که در پایان کمی عجله کند یا می‌توانید مصوبه آن را از طریق موافقت‌ نامه ‌های کتبی بعد از پایان جلسه اخذ کنید یا در یک فرصت استراحت ۱۵ دقیقه ای بین جلسات برای تصویب آنها برنامه ریزی کنید. دستور جلسه خود را برای موضوعاتی که برای شما بیشترین اهمیت را دارند اختصاص دهید.گزارشات مالی خود را 72 ساعت قبل از جلسه آماده کنید.بیش از ۹۰ درصد گزارشات مالی ۱ الی ۲ روز پیش از جلسه آماده می‌شنود و فکر می‌کنم ۶۵ درصد آنها ۱ روز قبل ارسال می شوند. مدت محدودی برای اعضای هیئت‌ مدیره وجود دارد تا بتوانند گزارش ها را بخوانند، آن‌ها را درک کنند، با گزارش‌های قبلی مقایسه کنند و سئوالات خود را آماده کنند.جای تعجبی ندارد که جلسه شما به یک جلسه اطلاع‌رسانی و بروزرسانی مالی تبدیل می‌شود. شما نباید از اعضای هیئت‌ مدیره انتظار داشته باشید که یک گزارش را ظهر روز قبل از جلسه دریافت کنند و در عین حال ۳ جلسه دیگر در همان روز نداشته باشند و تا عصر آن گزارش را خوانده باشند. اگر شما براساس الگویی ثابت، همیشه از سه روز (۷۲ ساعت) قبل گزارشات را به دست اعضای هیئت مدیره برسانید، هیچ کس نمی‌تواند برای توجیه نخواندن آن‌ها بهانه بیاورد و به این ترتیب شما دلایل مستحکمی خواهید داشت که در خلال جلسه به بررسی دقیق و با جزئیات آنها نپردازید.دستور جلسه را برای هر یک از اعضای هیئت‌ مدیره جداگانه بفرستید/از قبل تماس‌ تلفنی برقرار کنید. دستور جلسه را از قبل ارسال کنید و از تیم اجرایی بخواهید که با اعضای هیئت مدیره تماس بگیرند تا بدانید لازم است مواردی به دستور کار اضافه شود یا اینکه با کلیات آن موافق هستند. اگر برای تدوین "فایل ارائه راهبرد مباحثه" خود قبل از جلسه زمان کافی دارید، بهتر خواهد بود که آن را هم ارسال کنید. از نظر من بهترین کار این است که مدیر عامل با هر کدام از اعضای غیر موظف هیئت ‌مدیره تماسی در حدود 15 تا 30 دقیقه برقرار کند تا گزارشات مالی جزء به جزء بررسی گردد و اطلاعات راهبردی و دستور جلسه مرور گردد.از نظر من به دلایلی این کار حیاتی است:مطمئن می‌شوید که هرکدام از اعضای هیئت‌ مدیره واقعا عملکرد شما را درک کرده‌ اند و در روز جلسه آماده برای گفتگو/مباحثه هستند. متوجه می‌شوید، در مورد تصمیماتی که شما باید بگیرید چه فکری می‌کنند. از این طریق اگر بخواهند چیزی به دستورکار جلسه اضافه کنند، می‌توانید این کار را انجام دهید. اگر با تصمیمی مخالف باشند مي‌توانید دلیل آن را بدانید. اگر نیازمند حمایتی از جانب آن‌ ها برای تصمیمات بزرگ هستید، می‌توانید جهت‌گیری آن‌ها را بدانید.فکر کنید آمادگی قبل از جلسه شما همانند یک رهبر حزب کنگره است که رأی‌ها را می‌شمارد. همانقدر جدی و دقیق.پیش‌ تماس‌ها همچنین به شما کمک می‌کند که ارتباط متقابل شما شکل پیدا کند و از این طریق وقتی همه در جلسه هستند، کنترل جلسه را راحت‌تر در اختیار خواهید گرفت.آیا اینها زیاده روی محسوب نمی شود؟ احتمالا همینطور است. اما همه این‌ها بخشی از مدیریت هیئت‌مدیره است، که خود بخشی از اداره موثر یک شرکت است. اگر بازی را از پیش مدیریت کنید، بازی بهتری خواهید کرد. اگر قبل از جلسه هیئت مدیره، مسائل مالی را حل و فصل کنید، می توانید زمان بیشتری را در بحث‌های مهم و زمان کمتری برای انتشار اطلاعات صرف کنید. سخن آخر مطمئن هستم که همه اعضای هیئت ‌مدیره با ارزیابی‌های من در مورد آماده شدن برای جلسه بزرگ هیئت ‌مدیره موافق نیستند. برخی از اعضا احتمالا از پیش ‌تماس‌ها متنفرند و احتمالا آن را اضافه کاری می‌دانند. بعضی از اعضا بیشتر تمایل دارند که گزارشات مالی در روند جلسه مرور شود.من شخصا فکر نمی‌کنم که حق با آن‌ها باشد ولی فکر من اهمیتی ندارد. آن‌چه مهم است این است که خودتان بدانید چگونه با هیئت‌ مدیره کار کنید. دهه‌ها تجربه به من یاد داد که برنامه ریزی برای جلسه باعث برگزاری موثرتر آن خواهد شد. اما مهم‌تر از آن داشتن هیئت‌ مدیره‌ای است که با شما همراه باشد.سلب مسئولیت: من طی این سال‌ها در هیئت ‌‌‌مدیره ‌های زیادی حضور داشتم. من در مورد شرکت خاصی صحبت نمی‌کنم. اما اگر آنچه گفتم شبیه شرکت شما است و فکر می‌کنید در مورد شرکت شما صحبت می‌کنم به این خاطر است که نه فقط شرکت شما که 50٪ شرکت‌ها همین گونه اداره می‌شوند.برگرفته از یادداشت Mark Suster، کارآفرین و سرمایه گذار خطرپذیر در نشریه آنلاین Mediumابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Tue, 30 Apr 2019 15:00:25 +0430https://virgool.ir/@a.habibi/آمار-بازدید-مطالب-من-در-سال-۹۷-bbgz6fm1fpmsمن در سال گذشته، در مجموع ۱۱ مقاله در ویرگول منتشر کردم. در طول این سال مقالات من ۹۷ مرتبه لایک شدند و ۱۸ نظر نیز بر روی آن‌ها ارسال شد. با مطالعه این مقالات، ۳۱ نفر تصمیم گرفتند تا من را در ویرگول دنبال کنند تا از مقالات بعدی من باخبر شوند.مخاطبیندر طول این سال، مقالات من توسط ۱,۸۳۰ نفر در ویرگول مطالعه شده است. مدت زمانی که این افراد در حال مطالعه‌ی آن‌ها بوده‌اند برابر با ۱۰۷,۱۱۶ ثانیه است. اگر فرض کنیم در حال حاضر جمعیت ایران ۸۰ میلیون نفر است، این یعنی من توانسته‌ام سرانه مطالعه کشورم ایران را ۰/۰۰۱۳۳۹ ثانیه افزایش دهم. شاید بتوانیم این عدد را به «اثر پروانه‌ای» تشبیه کنیم؛ چرا که هر کدام از نویسندگان در ویرگول توانسته‌ایم عددی کوچک را به سرانه مطالعه کشور اضافه کنیم اما مجموعِ تک تکِ این اعداد، یک عدد بزرگ شده است. من در کنار سایر کاربرانِ ویرگول توانستیم در سال ۹۷، سرانه مطالعه ایران را ۴/۱۲۲۳۴۳ ثانیه افزایش دهیم.می‌توانیم برای سال ۹۸، اتفاقات بزرگتری را رقم بزنیم.ویدیوی آمار مخاطبین من را ببینید: https://cdn.virgool.io/annual-report-97/xwvicih9cbiy-ol6U.mp4 ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sat, 06 Apr 2019 10:02:20 +0430https://virgool.ir/@a.habibi/فیلترینگ-را-دریابیم؛-نگاهی-نو-به-صورت-مسئله-zhd0xvshxy8xیادش بخیر، روزهایی را به یاد می آورم که دستگاه ویدیو و فیلم های ویدیویی به مثابه کالای قاچاق و خلاف شرع تلقی و در کوچه و خیابان های تهران پیچیده لای پتو جابجا میشد. مدتی که گذشت نوبت ماهواره شد و از گرفتن رسیور ها تا جمع آوری هوایی دیش های ماهواره پیش رفت.با نفوذ اینترنت اما، وارد چالش جدید و پیچیده تری شدیم. آن اوایل که فیلترینگی در کار نبود سرعت اینترنت هم، یاری استفاده کاربردی از این فضا را نمی داد. اما با بالا رفتن ضریب نفوذ اینترنت و افزایش پهنای باند، کاربران در فضایی بدون محدودیت شروع به فعالیت کردند. گسترش این فعالیت ها کم کم باعث شد نگاه ها به این پدیده جدید معطوف شود و تمرکز از روی ماهواره و سایر تجهیزات ممنوعه دیگر برداشته شد و فیلترینگ به معنای امروزی اش پا به عرصه وجود گذاشت.(به قول شاعر، فیلترینگ های قبل از تو سوء تفاهم بود).اما در این جولان گاه جدید، فیلترینگ کم کم پیشرفت کرد و از فیلتر کردن وب سایت ها و سرویس های خارجی که خسته شد سراغ سرویس های خودی آمد. سلطان فیلترینگ که تلگرام بود، در کمال ناباوری مثل عبدالمالک ریگی در همان زمین و هوا در گرک و میش فیلتر شد و در کمال ناباوری تا به خودمان آمدیم دیگر اثری از آن نیافتیم. تهدید ها اما این روز ها حول محور اینستاگرام و سرویس پر مخاطب دیوار می گردد. البته ناگفته نماند که هر از گاهی صابونش به تن استارتاپ های ریز و درشت در حوزه های مختلف هم می خورد، اما تو گویی این ها حس فیلتر کردن را اغنا نمی کند و همیشه اهداف بزرگ تر در دستور کار قرار دارد.اما واقعا تا کی؟این قصه قدیمی دزد و پلیس یا پاک کردن صورت مسئله قرار است تا چه زمانی ادامه داشته باشد و دامن چند کسب و کار دیگر را بگیرد؟ مگر نه این که حمایت از تولید داخل؟ مگر نه این که اشتغال زایی؟ پس کو؟ کجاست عمل به این شعار های زیبای پر طمطراق!فارغ از هزینه های گزاف فیلترینگ از هر نوعش که تاکنون متقبل شده ایم، چرا قصد داریم خودمان را هر روز با مسئله ای جدید درگیر کنیم؟ واقعا آیا از خودمان نمی پرسیم که امروز دیوار را فیلتر کردیم، فردا با شیپور چه کنیم؟ شیپور را فیلتر کردیم، هزاران سرویسی که به صورت وایرال (ویروسی) این روز ها در دست کاربران می چرخند و مورد استفاده قرار می گیرد را چه کنیم؟به نظرم تامل و تعمقی بس عمیق لازم داریم. ریشه یابی لازم داریم.شاید بهتر باشد در مواقعی به جای حرکات گازانبری که خود حاشیه سازی می کند و تجربه ثابت کرده که اثر سوء و عکس خواهد داشت، کمی تلطیف به خرج دهیم و تیزهوشانه با مردم مدارا کنیم و رویکردهای میان مدت و بلند مدتی را پیش بگیریم که شاید اجرایش زحمت و صبر بیشتری طلب کند و اثری تدریجی داشته باشد اما قطعا نتیجه اش مثبت و مستمر خواهد بود.جامعه ای که امروز توأم با مصائب اقتصادی با مسائل فرهنگی نیز دست به گریبان است، باید از حاکمیت بردباری ببیند تا خود نیز بردباری پیشه کند وگرنه بازار اقدامات عجولانه که بیشتر تخریب به همراه دارد تا آبادانی، به اندازه کافی داغ است.اما به گمانم شاه بیت این مسئله محتواست، چه زمانی که دستگاه ویدیو بود و چه حالا که فضای مجازی است. حال بیایید کمی واقع بینانه بنگریم، مگر نه اینکه محتوا ایجاد شده در این فضا ها (تلگرام، اینستاگرام، دیوار و ...) محتواهای تولید شده توسط خود کاربران است! به قول متخصصان اهل فن UGC (User-Generated Content) است. پس گناه این سرویس های مادر مرده چیست که در تهیه مثقالی از این محتوا ها دخیل نیستند؟ بماند که تاکنون به هر سازی که زده شده نیز رقصیده اند. از مجوز های گوناگون از نهاد های مختلف گرفته تا وضع قوانین حقوقی سختگیرانه برای کاربران.با تحلیلی ساده، خیلی سخت نیست که دریابیم مشکل اصلی نزد کاربران این سرویس ها ست و نه خود سرویس. امروز نوبت اینساتگرام و فردا نوبت سرویس ثالثی خواهد بود که هدفش خلق ارزش و سهولت در زندگی مردمان است اما به دلیل عدم استفاده مناسب توسط کاربران مورد غضب قرار می گیرند.از سوی دیگر موضوعی که گویی این روزها به ورطه فراموشی سپرده شده، مسئولیت پذیری و پاسخگویی است. به واقع این توقع زیادی است که ما از کاربران فضای مجازی انتظار مسئولیت پذیری و پاسخگویی در قبال محتوای تولیدی شان داشته باشیم در شرایطی که خود در مسند امور اجرایی کشور هیچ میلی با پاسخگویی نداریم و آنچه خود باید داشته باشیم را از مردم طلب کنیم. قصه همان قصه ی قدیمی رطب خورده و منع رطب است. پسندیده این است تا قدم اول را خود برداریم و سپس آحاد مردم را به انجامش دعوت کنیم.و اما کاربران. می دانیم که سرعت پیشرفت تکنولوژی این روزها به شدت بیشتر از سرعت شکل گیری فرهنگ استفاده از آن تکنولوژی است و تقریبا تمام دنیا با این چالش روبرو هستند. اکثر کشورها به نوعی اقداماتی در راستای رفع این شکاف فرهنگی صورت داده اند. حال اینجا دوباره نوبت سوال از وضعیت خودمان می شود. ما در این راستا چه کردیم؟همگی از شاخ های نوظهور اینساگرام می نالیم و باب گلایه از این شرایط را در هر محفلی باز می کنیم، ولی شب که میشود، به بهانه رفع خستگی هم که شده روی یکی دو تا از این کلیپ های سخیف و بی سر و ته کلیک می کنیم و دقایقی را صرف تماشای آن ها می کنیم، غافل از اینکه این رفتارمان آب در آسیاب آنها ریختن است.جالب تر اینکه بعضا تیتر اول اخبار رسمی رسانه ملی هم سراغ این محتوا ها می رود و خواسته یا ناخواسته به شناخته تر شدنشان کمک می کند. حتی برایشان زمان پخش زنده روی آنتن می گیریم و از به تمسخر نشستن شان لذت می بریم.ما را چه شده است؟ پایش که بیفتد دم از فرهنگ غنی چند هزار ساله می زنیم، اما در عمل صد افسوس که آن کار دیگر می کنیم.این حقیر نیز حرفی به غیر از حرف های تکراری کارشناسان و صاحبان اندیشه ندارم و مجبورم به جملات نخ نمای این روزها بسنده کنم و بگویم باید به فرهنگ سازی به طور جد فکر کرد. باید به داد این خرده فرهنگ های غلط رسید وگرنه دیری نمی پاید که برمیگردیم و میبینیم چیزی از آن فرهنگ ستودنی که روزی باعث افتخارمان بوده، باقی نمانده است. امروز بی فرهنگی و بی مبالاتی گریبان جامعه ما را گرفته و به جای اینکه چوب این ناهنجاری را به خورد کسب و کارهای بی گناه بدهیم، بهتر است خود مسئولیت اعمال خویش را به عهده بگیریم و سعی کنیم فیلترینگ را از خودمان شروع کنیم.هزینه و غرامت های فراوانی که به واسطه فیلترینگ سرویس های مختلف متحمل کسب و کار های نوپا می کنیم، نه راهگشاست و نه درمانی برای این درد. این درد را درمانی دیگر باید.باید به خودمان قول هایی بدهیم، البته نه از آن قول هایی که تا ابد منتظر رسیدن شنبه آتی برای انجامش می مانیم. باید شروع کرد و هر چه زودتر، بهتر. قول بدهیم که هر محتوایی را برای وقت گذرانی انتخاب نکنیم، قول بدهیم که هر مطلبی را باز نشر نکنیم، قول بدهیم که رفتار مسئولانه ای در فضای مجازی داشته باشیم، قول بدهیم و عمل کنیم و بدانیم که این رفتار ماست که جرقه حمایت از نوآفرینان این سرزمین است. همان نوآفرینانی که با راه اندازی سرویس هایی کارآمد سعی در راحت تر نمودن زندگی ما می کنند و ابزارهایی کاربردی در اختیار ما قرار می دهند. اینگونه است که کمک می کنیم تا دیگر شاهد متوقف کردن یا فیلتر کردن هیچ سرویسی به دلیل رفتارهای ناهنجار کاربرانش نباشیم.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Mon, 25 Feb 2019 13:03:20 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/productivity-zones-uwntjbkzrh1zتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.یه وقتایی مثلِ شب امتحان، یا روزی که فرداش باید یه کاری رو سرِ موعدش به کارفرما برسونیدمُ، تصور کنید.از خستگی و خواب آلودگی داریم پس میوفتیم، ولی به زورِ قهوه و نسکافه و نوشیدنی انرژی زا، داریم خودمونُ بیدار و هوشیار نگه می داریم تا برای امتحان فردامون آماده شیم یا کاری که دستمونهَ رو به یه جای قابل قبول برسونیم و آماده ش کنیم برای تحویل دادن. دقت کردین، خیلی وقتا اینجور کارها، خروجی خیلی خوبی ندارن. معمولا یا یه چیزی رو جا میندازیم، یا یه جایِ کار، یه اشتباهِ عجیب و غریب داریم و در کُل انگار کاری که زمان های دیگه توو نیم ساعت انجامش میدادیمُ 2 ساعت طول میدیم و آخرش بازم به اون کیفیتی که انتظارشُ داریم، انجام نمیشه.واقعا توو این شرایط مشکل چیه؟حالا بیایم یه جور دیگه به این موضوع نگاه کنیم. تا حالا به این فکر کردین، چی میشه که یه هنرمند توو یه بازه ی زمانی، یه اثر بی نظیرُ خلق میکنه که با بقیه ی آثارش متفاوته، یا یه موسیقی دان، یه دفعه یه قطعه موسیقیِ عالی میسازه که واقعا از شنیدنش خسته نمیشیم!دلیل هر دو اتفاق، مشابهِ و اون چیزیهِ که ما بهش میگن زون (Zone).زون در کلمه، به معنیِ منطقه و ناحیه اس. اما توو علم بهره وری، به معنیِ شرایطیهِ که توش قرار داریم. میشه یه جورایی اسمشُ، موود (Mood) یا حس اون لحظه مون هم گذاشت.ما وقتی توی زون درست قرار داشته باشیم، همیشه خروجیِ کاری که توو اون شرایط داریم انجام میدیم، عالی میشه. این دقیقا علتِ اصلیِ خلق یه اثر خارق العاده اس، یا ساختن یه قطعه موسیقیِ به یاد موندنی.و همین زون، باعث میشه که یه وقتایی هر چی تلاش میکنیم که یه کارِ با کیفیت انجام بدیم، اتفاق نیوفته و به زورِ قهوه و نوشیدنیِ انرژی زا، بازم در آخر یه جایِ کارمون بلنگهِ.زون یا موود یا حالتِ جسمی و روحیی که تووش قرار داریم، نقش مهمی توو کیفیتِ خروجی کار ما داره.به این زون ها، محدوده های بهره وری یا Productivity Zones میگن.بر اساس دسته بندیِ Eric Bloom، زون های که ما تووش قرار میگیریم، عمدتا به چهار دسته تقسیم میشن. Productivity zonesT – Top of your Game. سوار بر کار A – Alert, but not Creative. هوشیار اما غیر خلاقS – Sluggish. تنبل و کُند K – Keeping awake. به زور، بیدار مواقعی که ما توو زونِ T قرار داریم، یعنی زمانیه که ما کاملا سوار بر کار هستیم و بهترین موقع است برای انجام دادن کارهای خلاقانه، کارهای مهم و کارهایی که نیاز به تمرکز بالا دارن. مثلا نوشتن طرح توجیهی یه پروژه، نوشتن یه مقاله، ساخت یه فایل ارائه برای یه جلسه ی مهم، ساخت یه قطعه ی موسیقی، یا شروع به خلق یه اثر هنری.حالا مواقعی که توو زونِ A قرار داریم، یعنی زمانیِ که ما هوشیاری لازم برای انجام هر کاری رو داریم، اما اونقدر ذهنمون خلاق نیست که بتونه خروجیِ عجیب و غریبی داشته باشه. پس این زمان، بهترین موقع است برای انجام دادنِ کارهای روزمره مون که به یه تمرکز و توجهِ متوسط نیاز دارن. مثل نوشتن یه ایمیل کاری یا پاسخ دادن به اون، تنظیم گزارش فعالیت، ارتباط با مشتریان، تدوینِ قطعه ی موسیقی که قبلا ساختیم یا حتی انجام کارهای مواقعِ سوار بر کار، البته به شرطی که بتونیم تمرکزمونُ دوباره به مرورِ زمان بیشتر کنیم و خلاقیت ذهنیمونُ افزایش بدیم.میرسیم به وقتایی که توو زونِ S قرار داریم. در این مواقع ما توو شرایطی قرار داریم که درسته، میتونیم به کار ادامه بدیم، اما سرعت و دقتمون به هر دلیلی کم شده و یه جورایی داریم کند و آهسته پیش میریم. کارهای متناسبی که توو این مواقع میتونیم انجام بدیم، کارهایی مثل گوگل کردن و Search کردنِ توو اینترنت، خوندن مطالب و گزارشات روزانه همکارامون، دیدن ویدیو های غیر آموزشی و کلا کارهایی که ذهنُ خیلی درگیر نمیکنن و شامل فعالیت های ساده هستن.و در آخر زونِ K. وقتی که توو این زون قرار میگیریم، بهتره هیچ کارِ کامپیوتری انجام ندیم و کاری که نیاز به تمرکز و فعالیت داره رو دست نگیریم، چون اصلا موقعِ خوبی نیست و احتمال داره که هر چی رشته بودیم، پنبه شه. بهترین کارهایی که توو این زون پیشنهاد میشه که انجام بدیم، کارایی مثلِ تمیز کردن میزِ کارمون، دسته بندی و آرشیو اسناد و مدارک، و تیک کردن و بازنویسیِ لیست کارهامون یا همون To-D-List مونه.همونطور که متوجه شدین، این روش به ما کمک میکنه تا کارهایی که برای انجام دادن انتخاب میکنیمُ، بر اساس میزان انرژی و حالات روحی و جسمی مون انتخاب کنیم و عملا هوشمندانه، بریم سراغ کاری که داریم شروع میکنیم.این شیوه کمک میکنه تا با انتخاب درست، بهره وریمونُ به طرز عجیبی افزایش بدیم و همیشه توو زونِ درست، کار متناسب با اونُ انجام بدیم.حالا اینجا یه سوال مهم توو ذهنمون شکل میگیره، که اگه کارمونُ متناسب با زونی که توش هستیم، انتخاب نکنیم، چه اتفاقی میوفته؟ یا از اون مهمتر، اصلا از کجا بدونم که الان توو کدوم زون قرار داریم؟جواب ساده اس. این سوالیِ که حالِ فعلی مون جوابشُ میده. به احوال و انرژی مون که دقت کنیم، خیلی راحت میتونیم متوجه شیم که الان توو کدوم زون قرار داریم و بر اساس زونی که حدس میزنیم توش هستیم، یه کارُ انتخاب میکنیم.حالا شروع میکنیم، چند دقیقه انجامش میدیم و میبینیم که آیا انرژیمون متناسبِ کاری که داریم انجام میدیم، هست یا نه! بعد از چند دقیقه وقتِ تصمیم گیریه. اگه تناسبِ لازم بین زونی که تووش هستیم، با کاری که شروع کردیم وجود داره، که ادامه میدیم، اما اگه غیر از این باشه، باید به لیست کارهامون رجوع کنیم و دوباره کارِ دیگه ای رو انتخاب کنیم که تناسبِ کافی رو با زونِ فعلی مون داشته باشه.یه کم که با این روش پیش بریم، یه سوال دیگه برامون به وجود میاد که آیا میتونیم تلاش کنیم که زونمونُ بهبود بدیم؟ بله یا خیر؟!جواب، شاید بله، یا شاید هم خیر باشه. این خیلی به شرایطِ در لحظه ی خودمون بستگی داره.مثلا اگه بعد از نهاره و یه کم سنگین شدیم و کاری که قبل از نهار انجام میدادیمُ الان نمیتونیم ادامه بدیم، اینجا از اون مواقعیِ که با یه لیوان قهوه، یه کم قدم زدن توو فضای باز و شستن دست و صورت، یه انرژی تازه میگیریم و با زیرکی، زونمونُ ارتقا میدیم.اما اگه مثلا ساعت 10 شبِ و بعد از یه روز کاریِ شلوغ و پر استرس، توقع داریم که زونمونُ تغییر بدیم تا بتونیم چند تا کارِ دیگه رو انجام بدیم، اینجا جواب منفیه. این همون جاییه که ما بارها تلاش کردیم که بشه اما نشده. پس تلاش بیهوده نکنیم و به حرف ذهن و بدنمون گوش بدیم و بهشون اعتماد داشته باشیم.خُب، با این احوال، ما چطوری میتونیم به صورت ریشه ای کمک کنیم که اکثر مواقع توو زون های بهره ور قرار داشته باشیم تا بهره وریمون به حداکثر خودش برسه؟از اولین راه های موثری که میشه پیشنهاد داد، انجام فعالیت های فیزیکی و ورزشهِ. با ورزش کردن، بدنِ ما آمادگیِ اینُ پیدا میکنه که مدت زمان بیشتری توو زون های T و A بمونه و در نتیجه میتونیم بیشتر به کارهای مهمِ مون بپردازیم.صحبت با آدم های پر انرژی و دیدن ویدیو های انگیزشی هم راهِ دیگه ایِ که میتونه به ما کمک کنه که از لحاظ روحی آمادگی بیشتری پیدا کنیم و بتونیم خودمونُ توو زون های اصلی حفظ کنیم و مفید تر باشیم.خوردن قهوه و در اصل بالا بردن کافئین هم تاثیر زیادی روی انرژی مون میزاره.و در نهایت بالا بردن تمرکز ذهنی هم، یه راه میان مدت، اما بسیار تاثیر گذارهِ. این کار نیاز به تمرین و ممارستِ مداوم داره که البته قبل تر راجع به شیوه های ارتقای اون، زیاد صحبت کردیم.حالا اگه یه پروژه ی بزرگ داشتیم، باید چطور عمل کنیم؟همون طور که جاهای دیگه هم به این نکته بارها اشاره کردیم، تنها راهش اینه که ،توو یه همچین مواقعی، کارها رو به بخش های کوچیک تر تقسیم کنیم و از ساده ترین بخش شروع کنیم. بعد از تکمیل بخش های ساده تر، کم کم سراغِ قسمت های سخت تر میریم تا یواش یواش با بیشتر شدن تمرکز ذهنیمون بتونیم از پسِ کار بر بیایم و به راحتی تمومش کنیم.خُب، اگه بخوایم زون هامونُ به شکل یه جدولِ To-do-list داشته باشیم که کارهامونُ توو بخش های مربوط به خودش دسته بندی و یادداشت کنیم و بر اون اساس از زونِ مربوطه، کار متناسب با اولویت بندی درستُ انتخاب کنیم، جدوامون به این شکل میشه.دو تا نکته ی مهم هم می خوام اضافه کنم که کمک میکنه، از این روش استفاده درست تری داشته باشیم.اول اینکه وقتی حس میکنیم که انرژی و توان داریم، کارهای مهم تر و شروع کنیم.و بعد اینکه اگه الان حسِ انجامِ کاری رو داریم، همین الان شروع کنیم. این بهترین موقع برای انجامشه. پس کارُ به تعویق نندازیم و استارت بزنیم.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Wed, 09 Jan 2019 11:15:21 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/ultradian-rhythm-uzl60ppzec1sتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. با ورود به عصر ارتباطات، پدیده ی جدیدی به نام مالتی تسکینگ (Multi-Tasking) به وجود اومد و افراد به صورت خودکار شروع کردن به انجام دادن چند تا کار با هم، اون هم به صورت موازی. چک کردن موبایل، همزمان فکر کردن به یه موضوع، و از اون طرف تایپ یه گزارش کار میشه یه مثال روزمره.اوایل ظهور این پدیده، همه این تصورُ داشتند که اینطوری بهره وری شون افزایش پیدا میکنه اما به مرور زمان، محقق ها به این نتیجه رسیدن که مالتی تسکینگ نه تنها کمکی به بهره وری نمیکنه بلکه به شدت مُضر هم هست. جالبه که بدونید، میگن حتی مالتی تسکینگ روی IQ هم اثر سوء داره. ذهن انسان در واقع به لحظه، توانایی تمرکز روی یه فعالیتُ داره و اگر این تمرکز به هر دلیلی به هم بخوره، تمرکز دوباره انرژی مضاعفی میبره.بدن انسان بطور کلی یک سری ریتم بیولوژیکی درونی داره که رفتارها و عملکردِ ما رو کنترل میکنه. اصطلاحاً به این مبحث Biological Clock میگن. Biological Clock یا ساعت بیولوژیکی، کنترل بدن انسانُ به 5 تا ریتم تقسیم میکنه. یکی از اون ریتم ها که اولین ریتم هم هست، ریتم آلترادین ِ. Ultradian به ریتمی میگن که توی بازه زمانیِ بیشتر از یک ساعت و کمتر از 24 ساعت قرار داره. این همون ریتمیِ که ما توش یه ساعت هایی رو با انرژی هستیم و یه ساعت هایی انرژی مون کمتر میشه و حس میکنیم که تمرکزمون کمتر شده.حالا این موضوعات چه ربطی به برنامه ریزی زمانی داره؟ریتم آلترادین یه تکنیکِ برنامه ریزیِ زمان هم محسوب میشه.این ریتم از دوره های زمانیِ 90 تا 120 دقیقه ای تشکیل میشه که به دو بخش Peak و استراحت تقسیم میشه.ریتم آلترادین مثل یه نمودار سینوسی میمونه، که 90 دقیقه اَش فعالیتِ با تمرکز محسوب میشه و 30 دقیقه اَش استراحت. البته منظور از این استراحت، میتونه انجام یه کاری باشه که نیاز به تمرکز نداره. یعنی حتما نیاز نیست که نیم ساعت بشینیم و هیچ کاری نکنیم. 90 دقیقه کار با تمرکز و 30 دقیقه کاری که نیاز به تمرکز نداره.همه مون کار های زیادی انجام میدیم که میدونیم نیاز به تمرکز نداره، مثل چک کردن ایمیل ها، تایپ یه گزارش یا خیلی کار های دیگه. پس بعد از 90 دقیقه کار با تمرکز، زمان مناسبی برای انجام دادن این جور کار ها فراهم میشه.این تکنیک به خاطر اینکه با ریتم طبیعیِ بدن انسان مطابقت داره، جزءِ تکنیک های پر طرفدارِ برنامه ریزی زمان به حساب میاد.آزمایش ها روی این تکنیک نشون داده که تمرکز روی یه موضوع، در بهترین حالت بیشتر از 90 دقیقه نمیتونه باشه و بعدش، ذهن به یه استراحت و ریکاوری نیاز داره تا بتونه دوباره به حالت آماده باش برگرده و 90 دقیقه دیگه به انجام کار بپردازه. البته رسیدن به تمرکز 90 دقیقه ای، از همون روز اول تقریبا یه کارِ محالِ، ولی قطعا با تمرین قابل دستیابیِ. بالا بردن تمرکز هم، مثل ورزش کردن نیاز به تمرین و گذشت زمان داره. کم کم به مرور زمان تمرین ها جواب میده و تمرکزمون بالاتر میره تا به حداکثر ممکن برسه.شعار این تکنیک اینه که انرژی اهمیت بیشتری نسبت به زمان داره.دلیل این ادعا، اینِ که انرژی، قابل کنترلِ ولی زمان نه. برای همین تمام تمرکز این تکنیک روی استفاده درست از انرژیه.تکنیک Ultradian پیشنهاد میکنه که برای دستیابی به تمرکز مجدد، میتونیم از گوش دادن به موسیقی کمک بگیریم. موسیقی برای تلطیف خاطر، راه حل مناسبیه و ما میتونیم برای ریکاوری سریع تر ذهنمون، توی زمان های استراحت، به موسیقی گوش بدیم. یه اصطلاح جالب هست که میگه اون ما نیستیم که موسیقی رو روشن میکنیم، اون موسیقیِ که ما رو روشن میکنه.فقط یادمون نره که وقتی تمرکز کردیم و داریم یه کارُ با دقت انجام میدیم، اجازه ندیم که این تمرکز گرانبها به راحتی از بین بره. باید هر نوع ارتباط و تماس و پیام و تلگرام و غیره رو بزاریم برای زمان استراحت، تا از شرایط مطلوب ذهنیمون، بهترین استفاده رو بکنیم.گوش دادن به ریتم بدن کمک زیادی میکنه تا ما بتونیم ساعت های پر بازدهِ مون رو پیدا کنیم و برای ساعت های کم بازده مون برنامه ریزی درستی انجام بدیم. فقط باید یاد بگیریم که درست به ریتم بدنمون گوش بدیم و باهاش بیشتر ارتباط برقرار کنیم. البته خوبه که یادمون باشه، وقتی خسته شدیم و حس کار نداریم، این فقط یه دوره ی نیم ساعته اس و بعد از نیم ساعت با کمی تلاش، میتونیم تمرکزمون رو به دست بیاریم و دوباره با انرژی، به ادامه کارهامون بپردازیم.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Mon, 24 Dec 2018 17:06:58 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/batching-ajnggdpa90n2توجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.از اونجایی که بحث برنامه ریزی برای زمان موضوع خیلی مهمیِ، تکنیک و متد های زیادی براش وجود داره. اما معمولاً هر فردی با یه تکنیک ارتباط برقرار میکنه و تکنیک های دیگه شاید خیلی براش کارآمد نباشه. البته این طبیعیه. اما برای اینکه بببینیم تکنیکی که انتخاب کردیم، چقدر خوبه!، باید یه دانش کلی از بقیه تکنیک ها هم داشته باشیم و شروع کنیم به مقایسه ی با هم. ببینیم تفاوت هاشون در چیه؟ چه نقاط مشترکی دارن و در نهایت کدومش برای ما میتونه کاربردی تر باشه. اینطوری حتی میتونیم از نکات آموزنده ی تکنیک های دیگه هم استفاده کنیم و عملکردمونُ بهتر و بهتر کنیم.الان هم میخوایم بریم سراغ یه تکنیک جدید برای برنامه ریزی زمان، به اسمِ Batching. بَچینگ به معنی کلمه میشه همون دسته بندی. اما خُب این تکنیک هم مثل بقیه ی تکنیک هایی که تا حالا معرفی کردیم، کلی ریزه کاری داره که با دونستن و رعایت کردنشون می تونیم بهره وری خودمونُ تا حد زیادی افزایش بدیم. با یک جمله معروف و خیلی درست شروع می کنم. "هر وقت که حواسمون به هر دلیلی از کاری که داریم انجام می دیم، پرت بشه، 15 دقیقه زمان میبره تا بتونیم تمرکزمون رو دوباره روی اون کار بدست بیاریم."این جمله، خیلی جمله درستیه، البته مطمئنم که شما خودتون بارها اینُ تجربه کردین و دقیقاً میدونین که چطور میشه که خیلی ساده تمرکزمونُ از دست میدیم!این روزها ما داریم توی دوره ای از پیشرفت تکنولوژی زندگی میکنیم که همه دارن تمام سعی شونُ میکنن تا توجه ما رو به خودشون جلب کنند. به نوعی این روزا متداول شده که میگن: "پول تو توجهِ". از تبلیغاتِ تلویزیونی گرفته تا اینستاگرام و تلگرام و فیسبوک، همه هر چی ترفند بلدنُ، بکار میگیرن تا توجه ما رو بیشتر به خودشون و خدماتشون جلب کنن. اما خوب این اتفاق تا یه جاییش خوبه. از یه جایی به بعد تبدیل میشه به یه موضوع آزار دهنده.آزار دهنده از این جهت که باعث حواس پرتیِ ما میشه. نوتیفیکیشن های گاه و بی گاه، صدا های عجیب و غریب گوشی های هوشمند یا تماس های بی وقت، پیامک های بی ربط، ایمیل های تبلیغاتی و پُست های فورواردی و هزار تا چیز دیگه، که انگار همه دست به دست هم دادن تا نزارن ما کارمونُ با تمرکز انجام بدیم. ما هم که یک جورایی انگار دنبال بهونه ایم تا هر چیز دیگه رو به کار خودمون ترجیح بدیم. تا یه نوتیفیکیشن میاد، سریع روش کلیک میکنیم تا ببینیم پشتش چه خبره!همین اتفاقا منجر میشه به حواس پرتی و تمرکز ما رو بهم میزنه. حالا تا بیایم روی کاری که داشتیم انجام میدادیم، دوباره متمرکز بشیم، 15 دقیقه زمان میبره و اینجوری میشه که آخر ساعتِ کاری، به خودمون میایم و می بینیم که هنوز کلی از کارهایی که براشون برنامه ریزی کرده بودیم رو انجام ندادیم و دوباره کارها روی هم تَلمبار میشه.تکنیک Batching، قصد داره، تمرکز ما رو با شیوه های پیشنهادیش به حداکثر برسونه و حواس پرتی هامون رو به حداقل. حالا چطوری؟بچینگ میگه ما باید همه کارهای کوچیکی که توشون فعالیت های مشابه انجام میدیم رو توی یک گروه دسته بندی کنیم و همه رو توی یک زمان مشخص، با هم انجام بدیم.این مفهوم اصلیِ بچینگ ِ.مثال واضحش این شکلی میشه که، مثلاً وقتی در طی روز ایمیل ها، تماس ها و کامنت های مختلفی میگیریم، به جای اینکه همون لحظه وقتی وسط یک کار دیگه هستیم، جوابشونُ بدیم، همه رو جمع کنیم و یک زمان مشخصُ اختصاص بدیم به جواب دادن بهشون.این طوری حواس پرتی رو به حداقل میرسونیم و تمرکز روی کار ها را به نسبت زیادی افزایش میدیم. حالا چرا فکر میکنیم که Batching جواب میده؟اول اینکه اصطلاحا، زمانِ گرم کردنِ کارُ به حداقل میرسونه.توی مثال ایمیل، تا Inbox ما باز بشه و شروع کنیم به چک کردن ایمیل، یک زمانی میگذره که ما اینجا بهش میگیم زمان گرم کردن (دقیقاً مثل ورزش که وقتی میخوایم تمرینی رو شروع کنیم؛ قبلش چند دقیقه گرم میکنیم).شاید این زمان برای یک بار اصلاً به چشم نیاد ولی وقتی طی روز چندین بار تکرار بشه، اونوقت زمان قابل توجهی میشه. نکته ی جالب اینکه، ما بصورت ذهنی به یه زمانِ تاخیر برای تغییر کاری که انجام می دادیم با کار جدیدی که قراره شروع کنیم، نیاز داریم که اصطلاحاً بهش سوئیچ کردن میگیم. این سوئیچ کردن زمانی رو از ما میگیره که تکرار شدنش مدت زمان از دست رفته مونُ بیشتر میکنه. بچینگ با از بین بردن این زمانها مستقیماً کمک میکنه که از وقتمون استفاده بهتری بکنیم و تمرکزمونُ از دست ندیم.حُسن دومِ Batching، کم کردنِ بهم ریختگی های طی روزِ.بجای اینکه مثلاً هفت بار توی یه هفته وقت بگذاریم برای تنظیمِ نامه ها، این هفت بارُ توی یک یا دو بار انجام میدیم. بجای اینکه هر روز کلی زمان بذاریم برای بررسی Inbox ایمیل هامون، فقط روزی یک یا دو بار انجامش میدیم. به جای اینکه گزارش کار روزانه یا هفتگی مونُ تیکه تیکه و توی چند مرحله بنویسیم، فقط یه بار برای نوشتن کُلش وقت میذاریم. حُسنِ آخر هم که کاملاً مشخصه. افزایش تمرکز و در نهایت افزایش بهره وری وقتی ما روی دور میوفتیم، یا به قولی گرم میشیم، سرعت و تمرکزمون افزایش پیدا میکنه و حواس پرتی مون به حداقل میرسه. نتیجه اش هم میشه اتمام درستِ کاری که شروع کردیم.یه تشبیهِ درست هست که میگه، Batching دقیقا مثل Meditation روی کارها میمونه و تمام سعی اِش اینه که ما تمرکزمونُ روی کارها از دست ندیم و بدون هر نوع عواملِ آزاردهنده، تمام ذهنمونُ به کاری که داریم انجام میدیم، اختصاص بدیم.خُب، حالا یک سری کارهایی که با Batching خوب میشه دسته بندیشون کرد و با هم مرور میکنیم.ایمیل - بجای اینکه هر ساعت چِکشون کنیم، روزی یک بار، توو یه زمان مشخص بهش میپردازیم.مطالعه - بجای اینکه مطالب جالب و خوندنی که به دستمون میرسه رو هر زمان که شد بخونیم، اونها رو موکول میکنیم به یک یا دو زمان مشخص توی هفته.وبلاگ نویسی - بجای اینکه هر روز بشینیم مطلب تهیه کنیم برای وبلاگمون، هفته ای یک یا دو بار وقت میزاریم و کُلی مطلب برای طی هفته تهیه میکنیم و بطور منظم، هر روز منتشرشون میکنیم.تماس های تلفنی - بجای اینکه هر لحظه که یک چیزی یا کاری یادمون افتاد، تلفنُ برداریم و شروع کنیم به زنگ زدن، یک لیست از تماس هایی که میخواهیم بگیریمُ تهیه میکنیم و توی یک زمان مشخص با همه شون تماس میگیریم.فعالیت های کامپیوتری - بجای اینکه زمان های زیاد و پراکنده ای رو پشت کامپیوتر برای انجام کارمون سپری کنیم؛ همه کارهامونُ متمرکز و یک جا، توی یک زمان مشخص انجام میدیم و بعدش دیگه از دست کامپیوتر خلاص میشیم.خرید - بجای اینکه زمان و وقت زیادی رو برای رفتن به خرید و خشکشویی و کارهای مشابه، توی ترافیک از دست بدیم، همه رو توو یک روز خاص در هفته انجام بدیم.آشپزی - بجای اینکه هر روز وقت زیادی بگذاریم برای آماده کردن شام، میتونیم تمام غذای مورد نیاز هفته مونُ، توی یک یا دو روزِ هفته آماده کنیم و طی هفته میل کنیم.فکر کردن - بجای اینکه تا مسئله ای پیش میاد که نیاز داره راجع بهش فکر کنیم، همون موقع شروع به فکر کردن بکنیم، میتونیم تمرکزمونُ به هم نزنیم و زمان مشخصی رو توی روز برای فکر کردن و تصمیم گیری های درست اختصاص بدیم.سیستم های بهره وری - به جای اینکه از چند تا سیستم مختلف و موازی برای مدیریت بهره وری مون استفاده کنیم، همه اطلاعاتُ To-do-List ها و ایمیل هامون رو روی یه سیستم متمرکز کنیم.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sun, 02 Dec 2018 11:13:21 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/time-boxing-ymg587qexvihتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. تکنیک دیگه ای که برای برنامه ریزی زمانی میتونیم ازش استفاده کنیم، تایم باکسینگِ.تایم باکسینگ میگه به جای اینکه ما یه کارُ بدون در نظر گرفتن زمان شروع کنیم و انجامش بدیم تا تموم بشه، بیایم براش محدوده ی زمانی مشخص کنیم و متعهد شیم که اون کارُ توی محدوده زمانی خودش به انجام برسونیم.همون طور که از اسم این تکنیک مشخصه، تبدیل زمان به جعبه های مشخص زمانی یا در واقع محدوده های زمانی تعیین شده، اصلی ترین کاریِ که باید انجام بدیم. اینطوری هر کاری حتما باید توی باکس خودش اتفاق بیوفته.تایم باکسینگ روی یه سری موارد اساسی تاکید داره، که میخوایم الان به چندتا از اونا اشاره کنیم و سعی کنیم تا با تمرین کردن، این مواردُ رعایت کنیم و به انجام برسونیم.اول اینکه، کارهای بزرگُ آهسته پیش ببریم.تایم باکسینگ میگه، به جای اینکه کل کارُ به قولی کُنترات برداریم و یهو بخوایم شروع کنیم که تموم شه، یه کم منطقی تر برخورد کنیم و کار رو به بخش های کوچیک تر تقسیم کنیم. حالا برای هر بخش یه محدوده زمانی واقعی مشخص کنیم.این کار چند تا حُسن داره. اول اینکه ما مجبور نیستیم همه ی انرژی روزمونُ بزاریم روی یه کار که برامون فرسایشی بشه و از انجامش خسته بشیم. از طرفِ دیگه سعی میکنیم بهره وری رو با اولویت بخشیدن به بقیه کارها بالا نگه داریم و به بهونه ی انجام دادن یه کار بزرگ، بقیه کار ها رو تعطیل نکنیم تا روی هم تَلنبار بشه و فشار کاری رو روی خودمون بیشتر کنیم.دومین مورد اینِ که، سعی کنیم از شرِ وظایف آزار دهنده خلاص بشیم.برنامه ریزی برای زمان، همیشه یه آفت بزرگ داره، اونم کارهای ریز ریزیِ که طی روز پیش میان و ما رو مشغول خودشون میکنن. البته تا زمانی که یکی دو تا کار در روز باشه، مشکل جدی ایجاد نمیکنه اما امان از وقتی که تعداد این کارهای کوچیک اونقدر زیاد شه که عملا مجبور شیم یه زمان قابل توجه از برنامه روزمونُ به انجام اونا اختصاص بدیم.تایم باکسینگ توو همچین شرایطی پیشنهاد میکنه که یه باکسِ مشخص در روز، اختصاص بدیم به این جور کارها، که هم از پراکندگیشون جلوگیری کنیم و هم اینکه آزار دهندگی اونا رو به حداقل برسونیم.سومین مورد، جلوگیری از تنبلیِ.همه ی ما کارایی داریم که بعضی وقتا فراموش میکنیم انجامشون بدیم یا هر وقت میریم سراغشون که شروع کنیم به انجام دادنشون، یه جورایی حس تنبلی میاد سراغمون و باعث میشه انجام دادن اون ها رو به تعویق بندازیم.تایم باکسینگ میگه توو این مواقع، با مشخص کردن محدوده زمانی دقیق برای انجامش، سعی کنیم به مقاومت ایجاد شده غلبه کنیم. از طرفی خودمونُ با طولانی شدن کار، خسته نمیکنیم. یعنی تا زمانِ باکس مربوطه تموم شد، باکس زمانی دیگه ای برای ادامه اش مشخص میکنیم و اون کار رو میزاریم کنار تا دوباره وقتِ انجامش برسه و میریم سراغ کار های دیگه.چهارمین مورد، کمال گراییِ.یه اصطلاح هست که میگه کمال گرایی اون روی سکه ی تعللِ.نه به اون که، کاری رو دست نمیگیریم و شروع به انجامش نمیکنیم، نه به این که وقتی به انجام یه کاری علاقه داریم، اون قدر میچسبیم بهش که از انجام کارهای دیگمون عقب می افتیم.برای همه مون پیش اومده که به یه کاری علاقه بیشتری داشته باشیم، طوری که روی انجام دقیق و درستش اونقدر حساس بشیم تا حتی از گذشت زمان هم غافل شیم و وقتی به خودمون بیایم، ببینیم که ساعت ها گذشته و کُلی کار دیگه داشتیم که رو زمین مونده و توی برنامه اون روزمون نرسیدیم که انجامشون بدیم. به این حالت میگن، کمال گرایی.همونطور که تایم باکسینگ توی انجام کارایی که خیلی میل به انجامشون نداریم، به ما کمک میکنه که کم کم بریم سراغشون و اونا رو توو زمان های مشخص به انجام برسونیم، این جا وقتی کمال گرا هم میشیم، تایم باکسینگ با مشخص کردن محدوده زمانی برای هر کاری، جلوی این کمال گرایی مون رو میگیره و نمیزاره که تمام وقتمونُ صرف انجام یه کار بکنیم و از انجام کار های دیگه ای که براش برنامه ریزی کردیم، جا بمونیم.خُب، رسیدیم به مورد پنجم. کار دیگه ای که تایم باکسینگ میکنه، اینه که با از بین بردن آشفتگی ذهنی و از بین بردن افکار غیر مرتبط، تمرکزمونُ توی انجام کارها افزایش میده که در نهایت به افزایش بهره وری منجر میشه.و مورد آخر. محققا ثابت کردن که خط زدن کارهای انجام شده از لیست کارهامون، تاثیر ذهنی زیادی داره و باعث میشه انگیزه ی ما برای ادامه کارها بیشتر شه.توی تکنیک تایم باکسینگ هم، وقتی ما باکس برنامه ریزی شده ای رو به پایان میرسونیم، همین اثر ذهنی رو تجربه می کنیم و چون احساس پیشرفتُ حس میکنیم، انگیزمون برای ادامه ی کار بیشتر میشه.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Mon, 19 Nov 2018 10:15:30 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/pomodoro-fmx4jbkeuhjbتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.تکنیک پُمودورو، با ایجاد تمرکز بیشتر به ما کمک میکنه تا برای زمانمون بتونیم برنامه ریزی بهتری داشته باشیم.کلمه ی پُمودورو به زبان ایتالیایی میشه گوجه فرنگی و در اصل یه نوع سسِ گوجه فرنگیِ معروفه که بیشتر با پاستا سِرو میشه.پُمودورو سعی میکنه به ما یاد بده که به جای جنگیدن با زمان، بتونیم باهاش دوست باشیم و ازش درست استفاده کنیم.یکی دیگه از مهمترین چیزایی که پُمودورو روش تاکید میکنه، مدیریت حواس پرتیِ. بله، درست شنیدین، مدیریت حواس پرتی.پُمودورو اعتقاد داره که ما زمان زیادی رو به خاطر چیزایی که حواسمونُ پَرت میکنن، از دست میدیم. مثلا یه پیام جدید روی تلگرام یا فیسبوک، که یهو از راه میرسه و با یه نوتیفیکیشن، رشته ی افکارمونُ پاره میکنه، یا اینکه یهو وسط کار، دقیقا جایی که تمرکز کردیم و داریم حسابی با دقت کار میکنیم، یادِ تعویضِ روغن ماشینمون میافتیم، یا کُلی چیزهای دیگه که هواسمونُ پَرت میکنن و خودمون بهتر از همه میدونیم که چه چیزایی هستن!پُمودورو میگه توی این مواقع تا جایی که میتونیم باید از این اتفاقا جلوگیری کنیم، یا بزاریمش توی لیستِ اولویت هامون و به ادامه کاری که انجام میدادیم، برسیم.پُمودورو اعتقاد داره که این روش برای اغلب افراد، ابزار و تکنیکِ مناسبیهِ. مثلا نویسنده ها، برنامه نویس ها، والدین، دانش آموز ها، معلم ها، مدیرها و کارگردان ها.حالا تکنیک پُمودورو چطوری کار میکنه؟پُمودورو در اصل برای افزایش بهره وری و ایجاد تمرکز، 5 مرحله رو مشخص کرده که مراحل تکرار پذیری هستن.مرحله ی اول با تقسیم زمان به بلوک های 25 دقیقه ای شروع میشه.کاری که قراره انجام بدیم و انتخاب میکنیم و زمان و تنظیم میکنیم روی 25 دقیقه. حالا شروع میکنیم 25 دقیقه، با تمرکز، به کارمون میپردازیم. بعد از 25 دقیقه ی اول 5 دقیقه استراحت میکنیم و دوباره شروع میکنیم یه 25 دقیقه ی دیگه متمرکز میشیم روی کار. این 5 دقیقه استراحت دو تا کاربرد اصلی داره. اول اینکه بتونیم یه استراحت بکنیم و دوباره تمرکز کافی برای ادامه ی کارُ به دست بیاریم و بعد اینکه میتونیم به تماس های بی پاسخ، پیامک ها یا پیام های تلگرامیمون جواب بدیم و مدیریت حواس پرتی رو اجرایی کنیم.این چرخه رو اون قدر تکرار می کنیم تا کاری که براش برنامه ریزی کرده بودیم به اتمام برسه. فقط یادمون باشه، یه قانون کوچیک این وسط از قلم نیوفته.به هر 25 دقیقه کار با 5 دقیقه استراحت که مجموعا میشه 30 دقیقه، یه پُمودورو میگن. بعد از هر 4 پُمودورو، به جای 5 دقیقه زمان استراحت، بین 20 تا 30 دقیقه رو برای تنفس اختصاص میدیم تا کاملا ریکاوری بشیم و برای یه شروع دوباره انرژی و تمرکز کافی رو به دست بیاریم.برای استفاده از این تکنیکِ جالب، ابزارهای زیادی وجود داره که روی فضای اینترنت قابل دسترسه. یکی از بهترین گزینه ها، استفاده از وب سایت رسمی Pomodorotechnique.com هست که میتونه توی استفاده ی درست از این تکنیک، خیلی به کارمون بیاد.یه نکته جالب اینه که ما کم کم بعد از مدتی که از پُمودورو استفاده میکنیم، میتونیم شروع کنیم به اندازه گیری و سنجش بهره وریمون. البته با معیار پُمودورو و ببینیم که یه کار چند تا پُمودورو زمان میبره تا تکمیل شه و دفعات بعدی که میخوایم انجامش بدیم، سعی کنیم این زمانُ کوتاه تر کنیم و اینطوری به بهینه انجام شدن کارامون کمک زیادی میکنیم و در نتیجه وقت بیشتری برای بقیه کارهامون خواهیم داشت.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Tue, 13 Nov 2018 11:16:48 +0330https://virgool.ir/coderlife/goals-vs-imaginations-pdlbffl600ozتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. اگه یادتون باشه، وقتی شروع کردیم به صحبت راجع به Smart بودن هدف، اینُ گفتیم که می خوایم یه بار برای همیشه تکلیفمونُ با معقوله ی Smart مشخص کنیم. حالا منظورم از گفتن این حرف چی بود؟!خیلی وقتا این سوال به وجود میاد که آیا واقعا همه ی هدف هامون باید Smart باشن؟ یا بهتر بگم، آیا اصلاً میشه همه ی هدف ها رو Smart تعریف کنیم؟اگه بخوام جوابِ آخرُ همین اول بدم، باید بگم نه. واقعا نمیشه.در واقع اهداف هم انواع مختلف دارن. یه سری اهداف که منشا گرفته از نیم کره ی چپ مغزمون هستن، کاملا منطقی شکل می گیرن و بیشتر ریشه استدلالی و محاسباتی دارن. این نوع اهداف قابلیت تطابق با ویژگی های Smart دارن.اما خوب همیشه همه ی اهداف ریشه ی منطقی ندارن. بعضی از اهداف هستن که منشاءشون از نیم کره ی راست مغزه و بیشتر جنبه ی احساسی و تصویری دارن. این نوع اهداف توی برنامه ریزی ها، معمولا به عنوان تخیل، آرزو، کارای بلند پروازانه و خواسته های عجیب و غریب جلوه میکنه، که بعضاً همین اهدافن که منجر میشن به اتفاقات بزرگ. مثل رویای پروازِ براداران رایت. هدفِ پرواز کردن توو اون زمان اصلا هدف منطقی به نظر نمیومد و از جنس هدفهای منطقی نبود. حتی برای اکثر مردم اتفاق افتادنش هم قابل باور نبود، چه برسه به اینکه هدف تلقی بشه. یا اهداف دیگه ای مثل سفر انسان به فضا یا حتی اختراع برق یا کامپیوتر و اینترنت.این اهداف شاید به ظاهر خیلی تابع ویژگی های اهداف Smart نباشن، ولی وجود دارن و اتفاقا باید خیلی هم جدی گرفته بشن.مصداقِ امروزیش میشه ایده اولیه ی کلی از همین استارتاپ هایی که میبینیم داره گوشه و کنار دنیا، فرهنگ زندگیمون و تغییر میده. اوبر، اسنپ، دیجی کالا، فرانش و خیلی های دیگه.نیم کره ی راست و چپ مغز، دقیقا مثل پای راست و چپ میمونه.ما برای راه رفتن درست، به هر دوشون نیاز داریم و با یه پا حتما می لنگیم. در نتیجه برای اینکه به طور کلی به اهدافمون توو زندگی برسیم، باید از قدرت 2 تا نیم کره ی مغزمون بهره بگیریم تا تعادل فکری داشته باشیم و بتونیم با سرعت به سمت آینده ای روشن حرکت کنیم.برای همینه که اینجا میخوام برگردم به موضوع اصلیمون و بگم که واقعا همیشه لازم نیست همه ی هدف هامون Smart باشن و هیچ اشکالی نداره که بعضی از اهدافمون متفاوت باشه. فقط نکته ی مهم اینجاس که باید بتونیم نوع هدف ها رو درست شناسایی کنیم و تفاوت بینشون و تشخیص بدیم تا بتونیم دسته بندی درستی براشون داشته باشیم. بقیه اش دیگه خیلی کار سختی نیست. اولویت بندی و شروع به کار با تمام انرژی و توان.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sun, 04 Nov 2018 11:10:40 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/prioritizing-sws14pg1biy4توجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.خُب رسیدیم به اولویت بندی. حالا چطوری اولویت بندی کنیم؟اصلا قبل از هر چیز، اولویت بندی یعنی چه؟اولویت بندی یعنی، چطوری به طور آگاهانه بتونیم کارها رو به تعویق بندازیم و براساس توانمندی هامون، از کارهای مهمتر شروع کنیم.یکی از دلایلی که معمولاً سیستم های برنامه ریزی جواب نمیدن و باهاشون دچار مشکل میشیم، اینه که ما یه لیست بلند بالا از همه کارهامون درست میکنیم و توقع داریم که به همشون برسیم و انجامشون بدیم. اما این در عمل یه کار کاملا غیر حرفه ای و ناکارآمدهِ.پس کار درست چیه؟ کار درست اینه که بتونیم اولویت بندیِ درستی انجام بدیم و یه سری از کار ها رو آگاهانه به تعویق بندازیم و شاید حتی اصلا انجامشون ندیم. حتی باید یه لیستِ نه، داشته باشیم. لیستِ نه، یه سری از کارهاس که اصلا نباید انجامشون بدیم یا باید به شخص دیگه ای ارجاعشون بدیم. اینکه ما بتونیم هنر نه گفتنُ یاد بگیریم، خودش یه قدم بزرگه. اینکه بدونیم کجا باید نه بگیم و کجا آره هنریهِ که باید بهش دست پیدا کنیم.حالا در ادامه بیشتر راجبش صحبت میکنیم.یه دلیلِ دیگه که ما نمی تونیم تو برنامه ریزی ها و اولویت بندی هامون موفق عمل کنیم، ترسِ ماست. معمولاً ترس های ما هستن که باعث میشن که ما نتونیم اولویت بندی درستی داشته باشیم. ترس از به تعویق انداختن، ترس از نه گفتن، ترس از انجام نشدنِ کار، ترس از انتقاد شدن، ترس از قضاوت شدن یا خیلی ترس های دیگه که مانع تصمیم گیری درستِ ما میشن. ولی باید یادمون باشه که انسان های موفق همیشه با ترس هاشون روبرو میشن و به اون ها غلبه میکنن. خُب، کم کم بریم سر اصل مطلب.یک مسیر مشخص داشته باشیمبدونیم که در واقع کجا باید بله بگیم و کجا نه.نه ها را ارجاع بدیم.با ترس هامون روبرو بشیم. توی دنیای امروز، اولویت بندی خودش یه جور علم محسوب میشه و تکنیک های زیادی برای این کار معرفی شده. حالا ما اینجا می خوایم چند تا از این تکنیک ها رو با هم مرور کنیم، تا ببینیم دنیا داره چطوری با این معقوله برخورد میکنه و یاد بگیریم که چطوری میتونیم یه اولویت بندی اثر گذار برای کارامون داشته باشیم.پس لطفا حتما نوشته های بعدی من رو در این خصوص دنبال کنید تا با تکنیک های زیر بیشتر آشنا بشیم و یاد بگیریم که چطوری میشه اون ها رو درست پیاده سازی کرد و به صورت کاربردی ازشون بهره برد.قانون پارتو (20/80)قانون 5 تاییماتریس آیزن هاورتوجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Wed, 31 Oct 2018 11:26:15 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/5w1h-paeunrzjbqigتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. همیشه پرسیدن سوالِ درستهِ، که منجر به جواب درست میشه و این پُر واضحه که اگه سوالمون درست نباشه، قطعا جواب درستی هم دریافت نمیکنیم.توو دنیای کسب و کار، یه متد هست به اسم Five W’s and One H که بهمون کمک میکنه تا سوالای درستی مطرح کنیم تا بتونیم به جوابای درست تری برسیم. حالا بریم ببینیم متد Five W’s and One H بهمون چی یاد میده؟!این متد به شکل مخفف 5W1H نشون داده میشه و متدیِ که از 6 تا سوال اساسی تشکیل شده. یه جورایی میشه گفت همون 5 بعلاوه 1 خودمونهِ.سوالات What, Where, When, Who, Why میشن 5 تا سوال اصلی که با W شروع میشن و یه سوال مهمِ دیگه هم داریم که با H شروع میشه. How?معنی سوالات که مشخصه. چه چیزی؟ چه جایی؟ چه وقتی؟ چه کسی؟ به چه دلیلی؟ و در آخر چطوری؟توو فارسی فکر کنم میشه بهش گفت 6 چِ.پرسیدن این 6 تا سوال کلی، یه متده که به ما کمک میکنه راجع به هر موضوعی اطلاعات مهمی به دست بیاریم و بتونیم بر این اساس تصمیمای درست تری بگیریم.مهم نیست اندازه پروژه، کار، هدف یا مقصودمون چقدر باشه! قطعا جواب دادن به این سوالا باعث میشه راه حل بهتری برای رسیدگی به موضوعمون پیدا کنیم. پس استفاده از 5W1H ُ توی هر کاری به خاطر بسپاریم.حالا برای اینکه یه کم ریزتر بشیم، برای هرکدوم از این سوالایِ کلی، چند تا نمونه مثال میزنیم تا کاربرد دقیقشُ بهتر متوجه بشیم.چه چیزی (What) رو میشه اینطوری پرسید: What to Do? چه کاری میتونم انجام بدم؟What is our main Value? ارزش اصلیِ ما چیه؟What is our Requirement? نیاز هامون چیه؟What is our Goal? هدفمون چیه؟What are we trying to Achieve? میخوایم چه چیزایی بدست بیاریم؟What are our Resources? چه منابعی داریم؟What are the Impacts? چه تاثیراتی وجود داره؟چه جایی (Where) هم اینطوری پرسیده میشه:Where to Do it? کجا انجامش بدم؟Where is going to be used? کجا قراره استفاده بشه؟ Where to Advertise/Announce? کجا تبلیغش کنم یا ازش رونمایی کنم؟Where should we communicate? کجا باید با هم در ارتباط باشیم؟چه وقتی (When) رو هم به این صورت میشه پرسید:When to Do it? کِی باید انجامش بدم؟When will be Start? کِی شروع میشه؟When will be Finish? کِی تموم میشه؟When should we launch? کِی باید راه اندازیش کنم؟چه کسی (Who) رو هم میشه به صورت کلی اینطوری پرسید:Who to Do it? چه کسی انجامش بده؟Who is Involve? چه کسایی توو انجامش دخیل هستن؟Who is Benefited? چه کسی منتفع میشه؟Who is Responsible for what? چه کسی مسئولیت چه چیزی رو بر عهده داره؟Who could help? چه کسایی میتونن کمک کنن؟Who are our experts? چه کسایی متخصصامون هستن؟Who is impacted? چه کسایی تحت تاثیر قرار میگیرن؟چرا (Why) رو هم میشه اینطوری پرسید:Why to Do it? چرا باید انجمش بدم؟Why do we think it will happen? چرا فکر میکنیم که اتفاق میوفته؟Why others are not doing this? چرا دیگران انجامش نمیدن؟Why to invest on it? چرا باید روش سرمایه گذاری کرد؟و مورد آخر، سوال چطوری (How) رو میشه اینطوری مطرح کرد:How to Do it? چطور انجامش بدم؟How will it be implemented? چطوری پیاده سازی میشه؟How should we communicate? چطور باید ارتباط داشته باشیم؟How else could it be done? از چه راه های دیگه ای میشد انجامش داد؟ مجموع این سوالا میتونن کمک کنن که ما شرایط روشن تر و واظح تری برای تصمیم گیری داشته باشیم و بتونیم تصمیم های درست تری بگیریم.البته این نکته رو اضافه کنم که این سوالا پرسیدنشون کار آسونیه، اما جواب دادن بهشون واقعا نیاز به تفکر و دقت زیادی داره. حتما جواب های واقعی و دقیقی براشون داشته باشید.پس استفاده از متد 5W1H ُ برای گرفتن هر تصمیمی فراموش نکنیم.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Sun, 28 Oct 2018 15:28:33 +0330https://virgool.ir/enline/smart-goals-wpzyafhzztlyتوجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. تا حالا شاید Smart بودن اهداف، زیاد به گوشتون خورده باشه یا راجبش مطلبی خونده باشید. حتما زیاد شنیدیم که میگن یه هدف خوب باید Smart باشه. اما ما می خوایم یه بار برای همیشه اینجا تکلیفمونُ با معقوله Smart مشخص کنیم.برای همین اول بیایم بگیم که اصلا Smart یعنی چی؟اِسمارت در اصل مخفف حروف اول 5 تا کلمه اس. البته اینجا بین عُلما یه اختلافایی هست که این 5 تا کلمه دقیقا چه کلماتی هستن؟با حرف S شروع میکنیم. روی حرف S همگی اتفاق نظر دارن و میگن هدف باید Specific باشه. ینی مشخص، روشن و واضح باشه.روی حرف M هم خدا رو شکر این اتفاق نظر هنوز ادامه داره و میگن که هدف باید Measurable باشه. ینی قابل اندازه گیری.اما میرسیم به حرف A که 3 تا نظر مختلف بین علما هست. عده ای معتقدن که A ینی هدف باید Actionable باشه، به معنیِ قابل اجرا. عده ای دیگه میگن A اینجا ینی هدف باید Attainable باشه، به معنیِ باور پذیر و در نهایت عده ای میگن A ینی هدف باید Achievable باشه به معنیِ دسترس پذیر. البته هر 3 کلمه حدودا دارن به یه چیز اشاره میکنن که اون واقعی بودنِ هدفه.حرف بعدی R هست که این حرف هم با 2 نظر مختلف تفسیر شده. عده ای میگن R ینی هدف باید Realistic باشه، به معنیِ واقع بینانه. عده ای هم معتقدن که R ینی هدف باید Relevant باشه، به معنیِ مرتبط.و آخرین حرف، رسیدیم به حرف T. T هم 3 تا تفسیر داره که بازم یه جورایی هر 3 تا کلمه یه مضمونُ میرسونن. T اینجا میگه هدف باید Timely، Time Based، یا Time Bound باشه، که به معنیِ زمان بندی شده و بر پایه زمانِ.خُب همونطور که از معنی کلمات بالا معلومِ، Smart سعی میکنه بگه که کُلا یه هدف خوب باید کیفیت خوب و قابل اندازه گیریی داشته باشه. در نتیجه به طور خلاصه هدف خوب باید روشن و دقیق باشه، قابل اندازه گیری باشه، قابل دسترس باشه، واقع گرایانه باشه و زمان بندی شده باشه.حالا برای اینکه ببینیم هدفمون این مشخصاتُ داره یا نه، یه راه بیشتر وجود نداره. اینکه شروع کنیم از خودمون یه سری سوال بپرسیم تا با جواب دادنش معلوم شه، هدفمون Smart هست یا نه!؟برای اینکه بهتر متوجه بشیم، میریم سراغ یه مثال.مثلا وزن کم کردن. فرض کنیم که یه مراسم مهم در پیش داریم و میخوایم برای این مراسم، چند کیلویی وزن کم کنیم تا خوش تیپ تر به نظر بیایم. برای اینکه ببینیم این هدف، یه هدف خوب و Smart هست یا نه، شروع میکنیم به طرح یه سری سوال!از S شروع میکنیم تا ببینیم توو قدم اول هدفون Specific هست یا نه! که اگر نیست هم سعی کنیم هدف و روشن و واضحش کنیم.سوالاتمون میتونه اینا باشه:من دقیقا می خوام چه کاری رو انجام بدم؟چرا میخوام این کارو انجام بدم؟برای رسیدن به هدفم به چه چیزایی نیاز دارم؟چه محدودیتایی برای رسیدن بهش دارم؟و حالا جوابا.توو سوال اول پرسیدیم که من دقیقا می خوام چه کاری رو انجام بدم؟ که جوابش مشخصه. کاهش وزن.جواب سوالِ چرا میخوام این کارو انجام بدم؟ اینه که برای حفظ اندام، زیباییِ بیشتر و در نهایت حفظ سلامتی.خوب حالا برای رسیدن به وزن ایده آل به چه چیزایی نیاز دارم؟ از همه مهمتر زمان. زمان کافی و مستمر برای ورزش کردن و بعد پیدا کردن یه باشگاه نزدیک به محل کار یا خونه ام و در نهایت پول کافی برای ثبت نام. البته اگه یه پایه هم داشته باشم که همراهیم کنه که ایده آله.چه محدودیتایی برای رسیدن به هدفم دارم؟ اولیش دوباره همون محدودیتِ زمانه. مورد بعدی هم میتونه بُعد مسافت باشه و در نهایت شاید پیدا کردنِ یه باشگاه خوب. شاید کُلی سوال و جواب دیگه به ذهنمون برسه تا کمک کنه، هدفمون روشن تر بشه که ما الان بهش اشاره ای نکردیم. ولی شما می تونید با سوالای بیشتر، هدفُ روشن و واضح تر کنید.بعد از S، نوبت M ِ که باید براش سوال طرح کنیم تا ببینیم هدفمون Measurable یا قابل اندازه گیری هست یا نه؟!قبل ِهر چیز، برای هدفم معیار اندازه گیریی دارم؟ جواب مثبتِ. معیار های اندازه گیری میتونه وزن با واحد کیلوگرم و سایز که با واحد سانتی متر باشه.سوال بعدی اینکه، هدف من کم کردن چقدر وزن یا سایزه؟ جواب میتونه مثلا 7 کیلو یا 2 سایز باشه.حالا چطوری میتونم متوجه بشم که به هدفم رسیدم؟ با مقایسه وزن و سایز قبل از شروع ورزش و مقایسه اون به صورت هفتگی.حالا نوبت A ِ، Smart ِ. Attainable یا باور پذیر بودن، موضوع سوالاتمون توی این بخشه.آیا اصلا هدفم قابل دستیابی هست؟ که جواب بله اس.چطوری میتونم به هدفم برسم؟ خوب، من بر اساس میزانِ زمانی که میتونم به ورزش اختصاص بدم، باید یه برنامه ورزشی منظم و هدفمند داشته باشم و البته، یه رژیم غذایی درست و اصولی در کنار ورزش. وجود مربی اختصاصی هم، میتونه کمک زیادی بهم بکنه.خوب رسیدیم به R. Relevant، به معنی مرتبط بودن یا Realistic به معنی واقعی بودن، موضوع سوالات این بخشمونِ.آیا واقعا ارزششُ داره؟ جواب حتما بله اس. چون به غیر از موضوع زیبایی برام آورده های با ارزش تری مثل سلامتی داره.آیا با بقیه برنامه های زندگیم هم راستا هست؟ درسته که یه کم خالی کردن وقت برای ورزش توی برنامه هام کار سختیه، اما در کل چون ازرششو داره و انرژیی که از ورزش میگیرم روی راندمان کاریم تاثیر مثبت میزاره، پس با بقیه اهدافم هم، هم راستاس.منابع کافی برای رسیدن به هدفمُ دارم؟ منابع زمانی رو که دارم فراهم میکنم، منابع مالی هم که خدا رو شکر برای تامینش مشکلی ندارم.و در آخر هم T، که شامل سوالای مربوط به Time Bound بودن یا داشتن زمان بندی مشخص برای هدفمون هست، میشه.چقدر طول میکشه تا به هدفم برسم؟ یه دوره 3 ماهه.از چه تاریخی می خوام شروع کنم؟ 20 خرداد 96آخرین فرصت رسیدن به هدفم کِیه؟ 20 شهریور 96توو چه دوره های زمانی هدف گذاریمُ اندازه گیری کنم؟ دوره های 10 روزه زمانِ مناسبیه که پیشرفتمُ اندازه گیری کنم.اینا یه لیست از سوالایی بود که میشد پرسید تا ببینیم هدفمون Smart هست یا نه. البته سوالای بیشتری رو میشه بر اساس هدف مورد نظرمون مطرح کنیم تا مطمئن شیم که هدف هامون به اندازه کافی Smart هست!توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید. ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Wed, 24 Oct 2018 18:43:52 +0330https://virgool.ir/@a.habibi/eisenhower-matrix-woekluo7i8i8توجه: قبل از شروع به خواندن این مطلب، به اطلاع شما خواننده عزیز می رسانم که با کلیک کردن بر روی این بخش می توانید نسخه ویدیویی این مطلب را در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.این ماتریس اولین بار توسط رئیس جمهور سابق آمریکا، آقای آیزنهاور توو سال 1954 که به تقویم ما میشه حدودِ سال 1333، طی یه سخنرانی به مردم آمریکا معرفی شد. (Eisenhower Matrix)حالا ماتریس آیزنهاور چی میگه؟آیزنهاور در اصل کارها رو بر اساس 2 تا ویژگیِ اصلی تقسیم میکنه. اهمیت کار و فوریت کار.این 2 تا ویژگی اصلی در واقع یک ماتریس ایجاد میکنه که کارها رو به 4 دسته تقسیم میکنه.1- کارهای مهم و فوری2- کارهای مهم اما غیر فوری 3- کارهای غیر مهم اما فوری 4- کارهای غیر مهم و غیر فوری یک بعلاوه رو فرض کنید که صفحه را به 4 قسمت تقسیم میکنه، خط افقی میشه بردار فوریت و خط عمودی میشه بردار اهمیت. قسمت بالا سمت چپُ، اختصاص میدیم به کارهای مهم و فوری یا همون Q1قسمت بالا سمت راست، میشه کارهای مهم اما غیر فوری یا Q2قسمت پائین سمت چپ، میشه کارهای غیر مهم اما فوری یا Q3 و قسمت پائین سمت راست، میشه کارهای غیر مهم و غیر فوری یا Q4حالا وقتشه که کارامونُ براساس تعریف هایی که گفتم، دسته بندی کنیم و هر کارُ به قسمت مربوط به خودش انتقال بدیم.خُب، ماتریس آیزنهاور تکمیل شد. از اینجا به بعد، کار خیلی ساده است. از آخر به اول که بیایم، میریم سراغ کارهای غیر مهم و غیر فوری که اسمش و Q4 گذاشتیم. کارهای این قسمتُ بیخیال میشیم یا به قول معروف قیدشُ میزنیم، چون در واقع یه جورایی اینها اصلاً کار نیستن و فقط وقتمونُ تلف میکنن. پس تا جایی که میشه از انجامش خودداری میکنیم.بعدش میریم سراغِ کارای غیر مهم اما فوری، که اینجا اسمشُ Q3 گذاشتیم. اینجور کارها، معمولا کارایی هستن که باید ارجاعشون بدیم به شخص دیگه ای و سعی کنیم که با سپردنشون به دیگران هم فوری بودنشُ مد نظر قرار بدیم و هم اینکه بارِ انجام دادنشُ از رو دوش ِخودمون برداریم.چون انجام اینجور کارا، باعث میشن که از اهدفمون دور بمونیم و منابعمونُ هدر بدیم. بعضی وقتها این سئوال پیش میاد که، " آیا میشه انجامِ این نوع کارها رو موکول بکنیم به یه زمان دیگه؟"جواب اینِ که، چون اکثراً منبعِ تولید این کارها آدمهای دیگه ای هستن، با گفتن یه" نه" ساده و مودبانه، حتی می تونیم اونها رو تشویق کنیم تا خودشون راه حل بهتری برای انجامش پیدا کنن.حالا نوبت کارهای مهمی هست که غیر فوری هستن، که اینجا اسمشونُ گذاشتیم Q2انجام این کارها معمولاً کمک میکنه که ما به اهدفمون برسیم و بهره وری بیشتری داشته باشیم.پس صرف وقت براشون ارزش داره، اما چون تو انجامشون خیلی محدودیت زمانی نداریم، میتونیم با یک برنامه ریزی خوب، فرصتی مناسبی رو برای انجامش محیا کنیم و سر فرصت انجامش بدیم.خوب رسیدیم به مهمترین قسمت. کارهای مهم و فوری یا همون Q1.در اصل ، دو جور کار مهم و فوری داریم. یکی، اون کارهایی که نمی تونستیم پیش بینی شون کنیم و خیلی غیر منتظره بوجود اومدن و یکی دیگه، کارایی که براشون برنامه ریزی کردیم و الان فرصت انجامش رسیده یا تا دقیقه 90 نگهش داشتیم و الان دیگه باید انجامش بدیم.برای نوعِ اول، بهتره که همیشه یه کم زمان خالی برای انجام این مدل کارها کنار بگذاریم، که خیلی غافلگیر نشیم.اما برای نوعِ دوم، همین الان بهترین وقتِ انجامشه. زمانُ از دست ندیم و شروع کنیم.یک نکته مهم که تا تنور داغهِ باید بهش اشاره کنم! اینکه یادمون نره تمام این تکنیک ها و لیست ها و ماتریس ها یک سند زنده هستند.یعنی لحظه به لحظه در حال تغییرن و ما هر روز باید یک زمانی بهشون اختصاص بدیم و اون ها رو به روز کنیم و تغییرات جدیدُ توشون اعمال کنیم، که برامون درست کار کنند، وگرنه خیلی زود تاریخ مصرفش تموم میشه و اولویت هامون، از دستمون در میره. پس مراقب به روز رسانی شون باشیم، چون اولویت بندیِ کارها همواره در حال تغییره.توجه: خواننده گرامی شما می توانید با کلیک کردن بر روی این بخش، نسخه ویدیویی این مطلب در وب سایت آپارات مشاهده نمایید.ابوالقاسم حبیبی (امین)ابوالقاسم حبیبی (امین)Mon, 22 Oct 2018 16:59:26 +0330