https://virgool.ir/feed/@Studiotaheriمصطفی طاهری، معمار و بنیان‌گذار استودیو طاهری | معمار آرامش. درباره معماری ایرانی، طراحی ویلا و خانه، نور، حریم و کیفیت زندگی می‌نویسم. studiotaheri.comfa2026-11-10 18:27:08https://files.virgool.ir/upload/users/4699846/avatar/cQ7icw.pnghttps://virgool.ir/@Studiotaherihttps://virgool.ir/@Studiotaheri/خونه-خوب-از-همون-ورودی-معلوم-می-شه-lbpvahux8g1kنوشتهٔ مصطفی طاهری | طاهری طراحطراحی ورودی خانه فقط انتخاب در و جاکفشی نیست؛ مسیر رسیدن به اتاق‌ها، آشپزخانه و پذیرایی هم اهمیت دارد. پیش از خرید خانه، این مسیرها را چطور بررسی کنیم؟فرض کنید مهمان دارید و تازه از بیرون رسیده‌اید. می‌خواهید خریدها را به آشپزخانه ببرید، لباس عوض کنید یا مستقیم به اتاقتان بروید. اما برای هرکدام از این کارها باید از مقابل مهمان‌ها و میان محدودهٔ نشستن آن‌ها عبور کنید.وقتی پذیرایی خالی است، شاید این مسئله به چشم نیاید. حضور مهمان نشان می‌دهد که مسیرهای خانه چقدر با زندگی روزمرهٔ خانواده سازگارند. چرا رسیدن به اتاق‌خواب باید به عبور از فضای پذیرایی وابسته باشد؟ورودی خانه فقط جای جاکفشی نیستدر طراحی ورودی خانه، علاوه بر محل کفش و لباس، باید مسیر حرکت آدم‌ها را هم بررسی کرد. مهمان پس از ورود به کجا می‌رود؟ اعضای خانواده چگونه به اتاق‌ها می‌رسند؟ خریدها از چه مسیری وارد آشپزخانه می‌شوند؟در الگویی که برای «آپارتمان ایرانی امروز» دنبال می‌کنم، ورودی تا جای ممکن باید امکان دسترسی به سه محدوده را فراهم کند. این تقسیم‌بندی، پیشنهاد من برای بررسی روابط فضاهاست و باید با ابعاد خانه و شیوهٔ زندگی ساکنان تطبیق پیدا کند.فضای عمومی، شامل پذیرایی و سرویس مهمان است؛ مهمان بهتر است برای استفاده از آن‌ها وارد محدودهٔ اتاق‌خواب‌ها نشود. فضای خصوصی، اتاق‌خواب‌ها، حمام خانواده و فضاهای شخصی را در بر می‌گیرد؛ دسترسی خانواده به این بخش بهتر است از میان محل نشستن مهمان نگذرد.فضای میانی را در این الگو، آشپزخانه، نشیمن روزمره و غذاخوری خانواده در نظر می‌گیرم. نشیمن روزمره محل زندگی معمول خانواده است؛ ممکن است در یک خانه از پذیرایی جدا باشد و در خانه‌ای دیگر با آن در یک فضای مشترک قرار بگیرد.برای مثال، وقتی با چند کیسه خرید وارد می‌شوید، مسیر مناسب تا آشپزخانه می‌تواند رفت‌وآمد را ساده‌تر کند. منظور از دسترسی مناسب هم لزوماً کوتاه‌ترین خط روی نقشه نیست؛ باید محل بازشدن درها و چیدمان مبلمان را هم دید.از منطق هشتی چه می‌توان آموخت؟در برخی خانه‌های تاریخی ایران، هشتی و دالان میان بیرون و فضای داخلی قرار می‌گرفتند و به [تنظیم ورود و محدودکردن دید مستقیم](https://revistes.upc.edu/index.php/ACE/article/view/2653/333) کمک می‌کردند. این سابقه، برای من فرصتی است تا دربارهٔ نحوهٔ ورود به آپارتمان امروز فکر کنم.قرار نیست برای هر آپارتمان، هشتی هشت‌ضلعی طراحی کنیم. پرسش این است: با بازشدن در ورودی، چه چیزی دیده می‌شود و فرد تازه‌وارد چگونه به فضای موردنظرش می‌رسد؟گاهی یک فضای ورودی کوچک، تغییر جهت دسترسی یا جانمایی بهتر درها می‌تواند بخشی از مسئله را حل کند. البته کنترل دید از در ورودی با مستقل‌کردن مسیر اتاق‌ها یکسان نیست؛ ممکن است دید مستقیم محدود شود، اما اعضای خانواده همچنان ناچار باشند از میان پذیرایی عبور کنند.حریم بیشتر، به چه قیمتی؟دسترسی مستقل به همهٔ بخش‌ها در هر آپارتمانی ممکن یا مطلوب نیست. اگر برای جداکردن مسیرها، راهروهای طولانی بسازیم و از ابعاد اتاق‌ها یا فضای زندگی کم کنیم، ممکن است مسئلهٔ دیگری به وجود بیاوریم.حفظ حریم آپارتمان باید در کنار نورگیری، ابعاد قابل استفاده و رفت‌وآمد راحت بررسی شود. در خانه‌های کوچک، گاهی هدف واقع‌بینانه این است که عبور از میان مبلمان کمتر شود یا در اتاق‌خواب مستقیماً روبه‌روی محل نشستن مهمان قرار نگیرد.همچنین باید عادت‌های خود خانواده را شناخت. خانواده‌ای که مهمان رسمی کمی دارد و پذیرایی و نشیمن را مشترک استفاده می‌کند، ممکن است اولویت‌های متفاوتی داشته باشد. کیفیت پلان خانه را باید با زندگی ساکنانش سنجید.قبل از خرید خانه، مسیرها را روی نقشه بکشیدفقط به متراژ پذیرایی و تعداد اتاق‌ها نگاه نکنید. جای تقریبی مبل‌ها را مشخص کنید و مسیرهای روزمره را با انگشت یا مداد دنبال کنید:• آیا می‌توانم از ورودی به اتاق‌خواب برسم، بدون اینکه از میان محل نشستن مهمان عبور کنم؟• وقتی خرید دارم، مسیر مناسبی تا آشپزخانه وجود دارد؟• مهمان برای استفاده از سرویس، وارد محدودهٔ خصوصی خانواده می‌شود؟• با بازبودن در اتاق‌خواب، از محل نشستن مهمان چه مقدار از داخل آن دیده می‌شود؟• آیا چیدمان معمول مبلمان، مسیرهای نشان‌داده‌شده روی نقشه را مسدود می‌کند؟برای من، طراحی خانهٔ ایرانی امروز از توجه به همین رابطه‌ها آغاز می‌شود. قوس، آجر و کاشی هم می‌توانند بخشی از زبان معماری باشند؛ انتخاب آن‌ها باید در کنار بررسی حریم، دسترسی و نیازهای خانواده انجام شود.پیش از خرید یا تأیید نقشه، یک موقعیت واقعی را امتحان کنید: مهمان در پذیرایی نشسته و شما با خرید وارد خانه شده‌اید. مسیرتان تا آشپزخانه و بعد اتاق‌خواب را مشخص کنید؛ آیا این رفت‌وآمد برای خانوادهٔ شما راحت است؟[مصطفی طاهری](https://virgool.io/@Studiotaheri)، معمار و بنیان‌گذار استودیو طاهری است. در نوشته‌های «طاهری طراح»، با رویکرد «معمار آرامش»، دربارهٔ معماری ایرانی و رابطهٔ طراحی فضا با کیفیت زندگی می‌نویسد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشWed, 28 Oct 2026 14:55:43 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/آشپزخونه-از-کابینت-شروع-نمی-شه-s0qq1qfmtvc9نوشتهٔ مصطفی طاهری | طاهری طراحدر طراحی آشپزخانه، پیش از انتخاب رنگ کابینت و جزیره، باید مسیر خرید، آماده‌سازی غذا، پخت‌وپز و جمع‌کردن ظرف‌ها را بررسی کرد؛ آشپزخانهٔ شما چطور کار می‌کند؟خیلی وقت‌ها وقتی حرف از آشپزخانه می‌شود، ذهنمان مستقیم می‌رود سمت کابینت؛ رنگ، جنس، مدل درها و صفحهٔ روی آن. بعد هم نوبت این سؤال می‌رسد که جزیره داشته باشیم یا نه.اما برای من، طراحی آشپزخانه از بررسی استفادهٔ روزمره شروع می‌شود. پیش از تعیین جای سینک، اجاق و یخچال، باید بدانیم چه کسانی اینجا کار می‌کنند، چه چیزهایی می‌پزند و هنگام آماده‌کردن یک وعده غذا چه مسیری را طی می‌کنند.اول یک وعده غذا را روی نقشه آماده کنیمفرض کنید با چند کیسه خرید وارد خانه شده‌اید. خریدها را کجا می‌گذارید تا مواد یخچالی، خشکبار و مواد نیازمند شست‌وشو را جدا کنید؟ آیا برای این کار سطح آزادی دارید یا باید بخشی از میز غذاخوری را خالی کنید؟حالا می‌خواهید غذا آماده کنید. مواد اولیه از یخچال یا کابینت بیرون می‌آیند؛ بعضی به شست‌وشو نیاز دارند و بعضی مستقیم روی سطح آماده‌سازی قرار می‌گیرند. تختهٔ کار کجاست؟ وسایل لازم در دسترس‌اند؟ بعد از آماده‌سازی، چطور به اجاق می‌رسید؟با پایان پخت، کار آشپزخانه تمام نمی‌شود. غذا باید به محل صرف منتقل شود و ظرف‌های کثیف برگردند. محل تخلیهٔ باقی‌ماندهٔ غذا، سینک، ماشین ظرفشویی و جای نگهداری ظرف تمیز هم بخشی از همین بررسی است.این مسیر همیشه یک خط ثابت نیست. شیوهٔ آشپزی، نوع غذا و تعداد افرادی که هم‌زمان کار می‌کنند، آن را تغییر می‌دهد. هدف این است که چند کار واقعی خانواده را روی پلان امتحان کنیم.سطح کار هم به‌اندازهٔ تجهیزات مهم استدر جانمایی تجهیزات آشپزخانه، فقط جای خود دستگاه‌ها را نبینیم. یخچال به فضایی برای گذاشتن مواد بیرون‌آمده نیاز دارد و آماده‌سازی غذا هم سطحی می‌خواهد که با وسایل ثابت پر نشده باشد.ممکن است سینک، اجاق و یخچال روی نقشه نزدیک هم باشند، اما سطح مناسب آماده‌سازی در طرف دیگر آشپزخانه قرار گرفته باشد. در این حالت، فاصلهٔ کم تجهیزات به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که آشپزخانه خوب کار می‌کند.در [راهنمای برنامه‌ریزی آشپزخانهٔ NKBA](https://kb.nkba.org/uploads/2022/05/Kitchen-Planning-Guidelines.pdf) نیز توصیه شده مسیر اصلی رفت‌وآمد از میان محدودهٔ کار بین سینک، اجاق و یخچال عبور نکند. این توصیه کمک می‌کند علاوه بر ارتباط تجهیزات، رفت‌وآمد سایر اعضای خانواده را هم ببینیم.برای مثال، وقتی یک نفر مشغول پخت‌وپز است، فرد دیگری برای برداشتن آب از یخچال از کجا عبور می‌کند؟ اگر ماشین ظرفشویی باز باشد، مسیر حرکت در آشپزخانه همچنان قابل استفاده است؟ جزیره‌ای که در تصویر زیباست، در این موقعیت چه اثری دارد؟نقشهٔ کابینت از کدام تصمیم‌ها پیروی می‌کند؟به نظر من، رابطهٔ آشپزخانه با ورودی، نشیمن و غذاخوری باید از مرحلهٔ طراحی معماری بررسی شود. جای سطح آماده‌سازی، محل ذخیرهٔ مواد غذایی و دسترسی‌ها هم نباید تا پایان پروژه نامشخص بمانند.معمار یا طراح آشپزخانه باید این روابط را با مشارکت استفاده‌کننده روشن کند. کابینت‌کار نیز در جزئیات ساخت، اتصالات، یراق و امکان اجرای طرح نقش مهمی دارد. همکاری این افراد بهتر است پیش از نهایی‌شدن طرح و محل تأسیسات آغاز شود.من ترجیح می‌دهم نقشهٔ اصلی کابینت از دل همین بررسی‌ها بیرون بیاید و با دانش اجرایی کابینت‌کار تکمیل شود. تصمیمی که روی کاغذ مناسب به نظر می‌رسد، باید با اندازهٔ واقعی تجهیزات، نحوهٔ بازشدن درها و محدودیت‌های اجرا هم تطبیق داده شود.آشپزخانهٔ خوب را با یک کار واقعی بسنجیمممکن است آشپزخانه‌ای متریال گران و تجهیزات خوبی داشته باشد، اما برای آماده‌کردن یک غذای ساده مجبور شوید مدام دور بزنید یا وسایل را جابه‌جا کنید. در مقابل، آشپزخانه‌ای ساده‌تر می‌تواند با دسترسی مناسب و سطح کار کافی، استفادهٔ راحت‌تری داشته باشد.پیش از تأیید پلان آشپزخانه، یکی از غذاهایی را که معمولاً می‌پزید انتخاب کنید. مراحلش را از بیرون‌آوردن مواد تا جمع‌کردن ظرف‌ها روی نقشه دنبال کنید و محل توقف، گذاشتن وسایل و عبور افراد را نشان بدهید.برای من، سؤال اول این است: کسی که هر روز از این فضا استفاده می‌کند، چطور کارش را انجام می‌دهد؟ پاسخ به همین سؤال باید مبنای چیدمان تجهیزات و کابینت‌ها باشد؛ بعد می‌توان دربارهٔ رنگ، جنس و جزئیات ظاهر تصمیم گرفت.[مصطفی طاهری](https://virgool.io/@Studiotaheri)، معمار و بنیان‌گذار استودیو طاهری است. در نوشته‌های «طاهری طراح»، با رویکرد «معمار آرامش»، دربارهٔ معماری ایرانی و رابطهٔ طراحی فضا با کیفیت زندگی می‌نویسد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشWed, 28 Oct 2026 00:11:26 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/از-خانه-های-حیاط-دار-تا-آپارتمان-امروز-guz3bswjb2i8چی شد آپارتمان‌نشین شدیم؟ از خانه حیاط‌دار تا آپارتمان امروزما یک‌شبه آپارتمان‌نشین نشدیم.شهرها بزرگ‌تر شدند، جمعیت بیشتر شد، قیمت زمین بالا رفت و ساخت‌وساز کم‌کم به سمت ارتفاع رفت. خانه‌های حیاط‌دار یکی‌یکی جایشان را به ساختمان‌های چندطبقه دادند.این تغییر تا حد زیادی اجتناب‌ناپذیر بود. نمی‌شود شهری با چند میلیون نفر جمعیت را فقط با خانه‌های یک‌طبقه گسترش داد.پس مشکل من خودِ آپارتمان نیست.سؤال این است که وقتی از خانه حیاط‌دار به آپارتمان رسیدیم، چه چیزهایی را هم همراه حیاط کنار گذاشتیم؟فقط حیاط را از دست ندادیمحیاط در خانه ایرانی فقط یک فضای خالی وسط ساختمان نبود.جایی بود که می‌شد صبح چند دقیقه زیر آسمان نشست، بچه بازی کند، گیاهی رشد کند یا پنجره‌ای به فضای باز نگاه کند.وقتی حیاط حذف شد، قرار بود بخشی از این نقش را بالکن بگیرد.اما در خیلی از آپارتمان‌های امروز، بالکن آن‌قدر کوچک یا بدجانمایی شده که آخرش تبدیل می‌شود به جای کولر، بند لباس یا انبار.از طرف دیگر، ورودی خانه هم تغییر کرد.در بسیاری از خانه‌های قدیمی، از کوچه یک‌راست وارد فضای اصلی زندگی نمی‌شدی. بین بیرون و داخل فاصله‌ای بود که حریم خانه را نگه می‌داشت.حالا در بعضی پلان‌های آپارتمانی، در واحد را باز می‌کنی و تقریباً همه‌چیز جلوی چشم است.این دیگر مسئله «قدیمی یا مدرن» نیست.مسئله کیفیت زندگی در آپارتمان است.آپارتمان‌نشینی قرار نبود به معنی حذف همه‌چیز باشدما برای استفاده بهتر از زمین به ساختمان چندطبقه رسیدیم.قبول.اما چرا باید نتیجه‌اش این باشد که نور طبیعی کمتر شود، بالکن از زندگی حذف شود، حریم ضعیف‌تر شود و فضای مشترک ساختمان فقط به پارکینگ و راهرو خلاصه شود؟آپارتمان می‌تواند مدرن باشد و در عین حال از بعضی اصول معماری ایرانی یاد بگیرد.نه با قوس و کاشی و آجر تزئینی.با طراحی بهتر.ورودی‌ای که حریم داشته باشد.بالکنی که واقعاً بشود در آن نشست.پنجره‌ای که فقط برای پرکردن نما نباشد.فضای جمعی‌ای که خانواده واقعاً بتواند دور هم باشد.و مشاعاتی که فقط مسیر رفتن از آسانسور تا درِ واحد نباشند.حالا باید چه کار کنیم؟فکر نمی‌کنم راه‌حل این باشد که آرزو کنیم همه دوباره به خانه حیاط‌دار برگردیم.برای بخش بزرگی از زندگی شهری امروز، چنین چیزی اصلاً عملی نیست.اما می‌توانیم یک سؤال جدی‌تر از طراحی آپارتمان بپرسیم:چه چیزهایی در خانه‌های حیاط‌دار ارزش داشت که هنوز برای زندگی امروز به آن‌ها نیاز داریم؟حریم؟نور؟رابطه با طبیعت؟جایی برای نشستن بیرون از اتاق؟فضای مناسب برای دورهم‌بودن خانواده؟ارتباط بهتر با همسایه و محله؟شاید آینده معماری ایرانی همین‌جا باشد.قرار نیست آپارتمان را شبیه خانه صد سال پیش کنیم.باید ببینیم چطور می‌شود چیزهایی را که آن خانه برای زندگی فراهم می‌کرد، با زبان معماری امروز دوباره طراحی کرد.چون آپارتمان احتمالاً قرار نیست از زندگی ما حذف شود.پس بهتر است یاد بگیریم چطور بهتر در آن زندگی کنیم.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشWed, 14 Oct 2026 07:31:19 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/وقتی-آب-بخشی-از-معماری-ویلا-می-شود-yx80smvucugxاستخر ویلای قاب؛ وقتی آب بخشی از معماری ویلا می‌شودوقتی ویلای قاب را طراحی می‌کردم، از ابتدا قرار نبود استخر صرفاً یک امکان تفریحی باشد که جایی در گوشه باغ قرار بگیرد.کارفرما استخر می‌خواست، اما برای من سؤال این بود که آیا می‌شود از همین خواسته، چیزی بیشتر برای معماری ویلا ساخت؟جواب ما این بود: استخر را به خود بنا نزدیک کنیم و آب را وارد تجربه روزمره خانه کنیم.استخر فقط وقتی مهم نیست که کسی شنا می‌کنددر خیلی از ویلاها، استخر یک عنصر جداست.جایی در محوطه قرار می‌گیرد و وقتی کسی قصد شنا ندارد، نقش آن هم تقریباً تمام می‌شود.در طراحی ویلای قاب سعی کردیم این رابطه را عوض کنیم.استخر به دل معماری نزدیک شد؛ طوری که از فضاهای داخلی دیده شود و با تراس‌ها ارتباط مستقیم داشته باشد.نتیجه این شد که آب فقط زمان شنا حضور ندارد.وقتی داخل خانه‌ای، می‌بینیش.وقتی روی تراس نشسته‌ای، کنار توست.و وقتی کسی داخل آب نیست، باز هم بخشی از تصویر معماری باقی می‌ماند.هم استخر، هم حوض، هم آب‌نمابرای من، بخش جالب ماجرا همین چندکارکردی بودن آب بود.این عنصر از یک طرف استخر ویلا است؛ جایی برای شنا و استفاده تفریحی.اما در همان زمان، از داخل خانه می‌تواند نقش حوض و آب‌نما را هم داشته باشد.یعنی به‌جای اینکه سه عنصر جداگانه در پروژه داشته باشیم، یک عنصر می‌تواند چند نقش مختلف را برعهده بگیرد.این نگاه در طراحی استخر ویلا برای من مهم‌تر از شکل خود استخر بود.مسئله فقط این نبود که استخر چه فرمی داشته باشد؛ مسئله این بود که در کجای معماری قرار بگیرد و چه رابطه‌ای با داخل خانه، تراس و باغ بسازد.آب باید وارد معماری شود، نه اینکه بعداً به آن اضافه شودوقتی آب از ابتدا جزئی از طراحی باشد، رابطه‌اش با بنا فرق می‌کند.در ویلای قاب، حضور آب کنار بنا باعث شد ارتباط میان فضای داخلی، تراس و محوطه مستقیم‌تر شود. بازتاب نما و نور در سطح آب هم بخشی از تصویر پروژه شد.این تصمیم از ابتدا در کنار پلان، تراس‌ها و بازشوهای بزرگ شکل گرفت؛ نه اینکه بعد از تمام‌شدن طراحی، جایی برای استخر پیدا کنیم.برای من، آب در معماری وقتی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که فقط یک وسیله تزئینی یا یک امکان لوکس نباشد.باید ببینیم در زندگی واقعی خانه چه نقشی دارد.یک سؤال ساده برای طراحی ویلااگر قرار است بخش قابل‌توجهی از زمین و هزینه پروژه صرف استخر شود، چرا حضورش فقط به زمان شنا محدود باشد؟در ویلای قاب، جواب ما این بود که آب را وارد خودِ معماری کنیم.به‌جای اینکه استخر را جایی کنار ویلا بگذاریم، تلاش کردیم ویلا و آب بخشی از یک تصویر واحد باشند.شاید تفاوت یک استخر معمولی با استخری که واقعاً بخشی از معماری ویلاست، از همین‌جا شروع شود:اینکه حتی وقتی کسی شنا نمی‌کند، هنوز حضورش برای فضا معنا داشته باشد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشTue, 13 Oct 2026 13:37:32 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/کاشی-فیروزه-ای-فضای-بی-نظم-را-ایرانی-نمی-کند-odja9yphayn2وقتی می‌خواهیم یک فضای «ایرانی» طراحی کنیم، معمولاً اولین واکنش این است: آجر بیاوریم، قوس بزنیم، کاشی فیروزه‌ای اضافه کنیم. اما اگر خطوط اصلی فضا بی‌منطق باشند، این نشانه‌ها فقط ظاهر را شلوغ می‌کنند.## قبل از تزئین چه چیزی باید درست باشد؟محور حرکت، نسبت دیوارها، ریتم بازشوها و رابطه پر و خالی. هندسه به چشم می‌گوید کدام بخش اصلی است، کجا باید مکث کند و اجزا چطور به یک کل تعلق دارند.این حرف به معنی تقارن اجباری نیست. یک پلان نامتقارن هم می‌تواند منظم باشد؛ به شرطی که شکست‌ها و تفاوت‌هایش دلیل داشته باشند.مشکل از جایی شروع می‌شود که فرم‌های جذاب را کنار هم می‌چینیم و بعد برای ایرانی‌کردنشان آجر و کاشی اضافه می‌کنیم. تزئین نمی‌تواند بی‌نظمی را پنهان کند؛ معمولاً آن را بیشتر نشان می‌دهد.## یک آزمون سادهرنگ و مصالح را در ذهن حذف کنید. فقط خطوط، حجم‌ها و بازشوها را ببینید. آیا فضا هنوز منسجم است؟ آیا قاب‌ها با هم نسبت دارند؟ آیا مسیر نگاه روشن است؟اگر بدون رنگ و نقش، ترکیب فرو می‌ریزد، احتمالاً هنوز معماری شکل نگرفته است.## این نگاه در خانه امروز چه چیزی را عوض می‌کند؟هندسه فقط مربوط به نمای بنا یا سقف‌های پرکار نیست. در خانه امروز، جای درها، امتداد دیوارها، محور دید، قاب پنجره، چیدمان مبلمان و حتی خط کابینت‌ها باید با یکدیگر حرف بزنند.مثلاً اگر پنجره در یک دیوار جای درستی داشته باشد، هم نور بهتر پخش می‌شود، هم دیوارهای کناری برای چیدمان آزاد می‌مانند. اگر سقف کاذب بدون ارتباط با پلان شکسته شود، شلوغی بالای سر با نظم زندگی پایین تضاد پیدا می‌کند.این دقت معمولاً هزینه بیشتری نمی‌خواهد؛ تصمیم زودتر و منسجم‌تر می‌خواهد. وقتی نظم از ابتدا شکل بگیرد، پروژه برای ساختن هویت مجبور نیست به تزئینات متعدد پناه ببرد.معماری ایرانیِ امروز قرار نیست نسخه‌ای از خانه تاریخی باشد. سبک زندگی، سازه و تأسیسات عوض شده‌اند. چیزی که هنوز می‌توانیم از آن یاد بگیریم، دقت در نظم و تناسب است.برای من، ایرانی‌بودن یک فضا باید قبل از کاشی و قوس، در هندسه‌اش دیده شود. تزئین می‌تواند هویت را کامل کند؛ اما جای معماری را نمی‌گیرد. این ترتیب، نقطه شروع طراحی است.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشFri, 09 Oct 2026 22:22:35 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/چرا-نباید-تمام-باغ-را-از-همان-ورودی-ببینیم-zfyu3p7sqmcsاگر از دمِ در باغ تا انتهای آن را یک‌جا ببینی، خیلی زود برای چشم تمام می‌شود.یکی از راه‌های طراحی منظر این است که فضا را کم‌کم آشکار کنیم؛ نه اینکه همه‌چیز همان لحظه اول دیده شود.مسیر می‌تواند کمی جهت عوض کند. یک درخت بخشی از دید را بگیرد. آب یا اختلاف سطح نقطه مکث بسازد. چند قدم جلوتر، فضای تازه‌ای دیده شود.این کار فقط برای باغ بزرگ نیست. در یک حیاط کوچک یا روف‌گاردن هم می‌شود با جانمایی درست گیاه، مسیر یا یک جداره کوتاه، چند لایه دید ساخت.نکته مهم این است که این عناصر تزئینی نباشند. درخت باید فضا بسازد، نه فقط حاشیه را پر کند. آب باید دلیل فضایی داشته باشد، نه اینکه صرفاً نگهداری اضافه ایجاد کند. اختلاف سطح هم وقتی ارزش دارد که حرکت، مکث یا خلوت را بهتر کند.در طرح اصلی «ویلای قاب» در آبسرد، یکی از ایده‌های محوطه همین بود: باغ در یک نگاه تمام نشود و با حرکت، بخش‌های مختلفش کم‌کم آشکار شوند.این تجربه یک معیار ساده به من داده:از ورودی حیاط بایست و نگاه کن. اگر تمام فضاها و انتهای محوطه را همان لحظه می‌بینی، از خودت بپرس آیا واقعاً لازم است همه‌چیز یک‌جا لو برود؟گاهی برای بزرگ‌تر حس‌شدن فضا، بیشتر از متر اضافه به «کشف» نیاز داریم.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSun, 04 Oct 2026 09:58:30 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/گرون-ترین-جای-خونه-qgd4bumvugtgوقتی برای خرید خونه می‌ریم، آشپزخونه معمولاً خیلی زود توجهمون رو جلب می‌کنه؛ مخصوصاً وقتی کابینت‌ها نو باشن، صفحه خوب باشه و همه‌چیز مرتب و شیک به نظر برسه.ولی آشپزخونه فقط جایی نیست که نگاهش کنی. قراره هر روز توش زندگی کنی.برای همین من موقع بررسی یک خونه، آشپزخونه رو فقط با تعداد کابینت یا قیمت متریال نمی‌سنجم. اول می‌بینم کسی که بیشتر از این فضا استفاده می‌کنه، قراره چطور توش کار کنه.آشپزخانه خوب برای چه کسی طراحی شده؟یکی زیاد آشپزی می‌کنه، یکی کم.یک خانواده آشپزخانه باز رو دوست داره و می‌خواد با نشیمن در ارتباط باشه. یک خانواده حریم بیشتری می‌خواد.پس برای طراحی آشپزخانه یک جواب ثابت وجود نداره.قبل از انتخاب کابینت، رنگ، متریال یا حتی فرم آشپزخانه باید بدونیم چه کسی بیشتر از این فضا استفاده می‌کنه، چه وسایلی داره و عادت‌های روزمره‌اش چیه.ممکنه یک آشپزخانه خیلی گرون و زیبا باشه، ولی برای کسی که هر روز ازش استفاده می‌کنه راحت نباشه.پلان آشپزخانه را با حرکت امتحان کنموقع خرید خانه یا طراحی پلان آشپزخانه، فقط وسط فضا نایست و نگاه نکن.چند کار روزمره رو توی ذهنت انجام بده.خریدها رو از کجا وارد می‌کنی؟یخچال کجاست؟برای شستن و آماده‌کردن غذا چقدر جابه‌جا می‌شی؟کنار اجاق سطح کار داری؟وقتی درِ یخچال یا کابینت باز می‌شه، راه کسی بسته نمی‌شه؟دو نفر می‌تونن هم‌زمان توی آشپزخانه کار کنن یا مدام مزاحم هم می‌شن؟همین چند سؤال خیلی بیشتر از ظاهر کابینت درباره کیفیت واقعی طراحی آشپزخانه بهت اطلاعات می‌ده.کابینت بیشتر همیشه بهتر نیستتعداد کابینت مهمه، ولی قابل‌استفاده‌بودنش مهم‌تره.ممکنه یک آشپزخانه پر از کابینت باشه، اما قفسه‌ها بد تقسیم شده باشن، گوشه‌ها عملاً قابل استفاده نباشن یا برای برداشتن یک وسیله مجبور بشی چند چیز دیگه رو جابه‌جا کنی.پس موقع انتخاب خانه فقط نپرس «چقدر کابینت داره؟»ببین این کابینت‌ها واقعاً به درد زندگی تو می‌خورن یا نه.آشپزخانه را در خرید خانه جدی بگیرآشپزخانه می‌تونه یکی از پرهزینه‌ترین قسمت‌های ساخت یا بازسازی خانه باشه. کابینت، صفحه، تجهیزات، یراق و اجرا هزینه کمی ندارن.ولی خرج بیشتر، الزاماً آشپزخانه بهتری نمی‌سازه.اگه داری خونه می‌خری، چند دقیقه بیشتر توی آشپزخونه بمون. کشوها رو باز کن. جای یخچال، سینک و اجاق رو ببین. مسیر رفت‌وآمد رو چک کن و تصور کن یک روز معمولی قراره چطور توی این فضا بگذره.آشپزخونه خوب لزوماً گرون‌ترین آشپزخونه نیست.آشپزخونه خوب اونیه که با زندگی آدم‌های همون خونه جور دربیاد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSat, 03 Oct 2026 10:24:55 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/پنجره-بزرگ-همیشه-بهتر-نیست-mds9gng8pwuuخیلی وقت‌ها وقتی درباره طراحی خانه حرف می‌زنیم، پنجره بزرگ خودش یک امتیاز حساب می‌شود؛ مخصوصاً پنجره سرتاسری یا شیشه تا کف.ولی من قبل از اینکه درباره اندازه پنجره تصمیم بگیرم، یک سؤال ساده دارم: این پنجره قرار است چه چیزی به زندگی داخل خانه اضافه کند؟اگر روبه‌رو منظره خوبی داشته باشید و ساختمان مشرفی هم نباشد، پنجره بزرگ می‌تواند انتخاب خیلی خوبی باشد. می‌تواند نور طبیعی بیشتری وارد فضا کند، ارتباط داخل و بیرون را بیشتر کند و منظره را وارد زندگی روزمره کند.اما همیشه شرایط این‌طور نیست.پنجره تا کف وقتی روبه‌رویت پنجره همسایه استفرض کنید پنجره اتاق خواب یا نشیمن دقیقاً روبه‌روی پنجره واحد مقابل قرار گرفته.اینجا پنجره سرتاسری لزوماً مزیت نیست. ممکن است شیشه بیشتری داشته باشید، اما برای حفظ حریم خصوصی مجبور شوید بخش زیادی از روز پرده را بسته نگه دارید.در چنین فضایی من یک سؤال مشخص می‌پرسم:پایین این شیشه قرار است چه چیزی به شما بدهد؟اگر جواب فقط «شیشه بیشتر» است، شاید اصلاً لازم نباشد پنجره تا کف ادامه پیدا کند.در بعضی فضاها می‌شود لبه پایین پنجره را بالاتر آورد، هنوز نور خوبی گرفت و در عین حال حریم بیشتری داشت.نور طبیعی و دید یکی نیستندیکی از اشتباه‌هایی که در طراحی پنجره می‌بینم این است که نور و دید را یکی حساب می‌کنیم.ممکن است یک اتاق به نور طبیعی خوب احتیاج داشته باشد، اما اصلاً لازم نباشد تمام فضای بیرون از داخل دیده شود.پس برای انتخاب اندازه پنجره باید جداگانه ببینیم چقدر نور می‌خواهیم، بیرون چه چیزی ارزش دیدن دارد و از ساختمان روبه‌رو چقدر به داخل خانه دید وجود دارد.این موضوع برای اتاق خواب، نشیمن و خانه‌هایی که فاصله کمی با ساختمان مقابل دارند، مهم‌تر می‌شود.طراحی پنجره را فقط از نمای ساختمان نبینیدمن برای انتخاب پنجره فقط از بیرون ساختمان نگاه نمی‌کنم.از داخل اتاق هم باید ببینیم چه خبر است.تخت کجاست؟ مبل کجا قرار می‌گیرد؟ آدم‌ها کجا می‌نشینند؟ از پنجره چه چیزی می‌بینند؟ همسایه از چه زاویه‌ای می‌تواند داخل را ببیند؟جواب همین سؤال‌ها روی ارتفاع، محل و اندازه پنجره اثر می‌گذارد.گاهی پنجره بزرگ بهترین جواب است. گاهی هم یک پنجره کوچک‌تر که درست جانمایی شده، خیلی بهتر کار می‌کند.برای همین با این جمله که «پنجره هرچه بزرگ‌تر، بهتر» موافق نیستم.قبل از انتخاب پنجره سرتاسری یا شیشه تا کف، اول مشخص کنید از پنجره چه می‌خواهید: نور طبیعی، منظره، حریم خصوصی یا ترکیبی از این‌ها.وقتی این را بدانید، تصمیم درباره اندازه پنجره خیلی ساده‌تر می‌شود.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشFri, 02 Oct 2026 05:58:25 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/برای-چه-کسی-خانه-می-سازیم-pep3tccdjucmوقتی درباره طراحی خانه صحبت می‌کنیم، معمولاً خیلی زود به پلان، متراژ، تعداد اتاق‌ها، نور، نما و سبک معماری می‌رسیم.اما یک سؤال باید قبل از همه این‌ها مطرح شود:این خانه دقیقاً برای چه کسی طراحی می‌شود؟پاسخ ظاهراً ساده است: برای یک خانواده.اما مسئله از همین‌جا شروع می‌شود. ما خانواده ایرانی امروز را چقدر می‌شناسیم؟سبک زندگی خانواده ایرانی فقط به تعداد اعضا محدود نیستدو خانواده چهارنفره، با متراژ و حتی توان مالی مشابه، ممکن است به دو خانه کاملاً متفاوت نیاز داشته باشند.برای یک خانواده، مهمان‌داری بخش مهمی از زندگی است. برای خانواده‌ای دیگر، حفظ حریم بین فضای مهمان و بخش خصوصی خانه اهمیت بیشتری دارد.در یک خانه، آشپزخانه می‌تواند مرکز ارتباط اعضای خانواده باشد. در خانه‌ای دیگر، نوع آشپزی و نیاز به حریم باعث می‌شود فضای آشپزخانه شکل متفاوتی پیدا کند.پس شناخت سبک زندگی خانواده ایرانی فقط با دانستن تعداد اعضای خانواده یا سن آن‌ها کامل نمی‌شود.نوع روابط خانوادگی، میزان مهمان‌داری، حریم، عادت‌های روزمره، شیوه استفاده از فضا و حتی میزان حضور اعضای خانواده در خانه، می‌تواند مستقیماً روی طراحی خانه و پلان مسکونی اثر بگذارد.خانه سبک زندگی را شکل می‌دهد یا سبک زندگی خانه را؟این رابطه یک‌طرفه نیست.از یک طرف، سبک زندگی خانواده باید روی طراحی خانه اثر بگذارد.اما از طرف دیگر، خود خانه هم می‌تواند به‌مرور روی رفتار اعضای خانواده تأثیر بگذارد.اینکه اعضای خانواده کجا دور هم جمع شوند، مهمان تا کجای خانه وارد شود، ارتباط آشپزخانه با نشیمن چگونه باشد یا فضای خصوصی اعضای خانواده چطور از بخش عمومی جدا شود، فقط تصمیم‌های معماری نیستند.این تصمیم‌ها روی زندگی روزمره اثر می‌گذارند.به همین دلیل، معماری مسکونی صرفاً ظرفی برای زندگی نیست؛ بخشی از همان زندگی است.آیا معماری مسکونی ایران، خانواده ایرانی امروز را می‌شناسد؟اینجا سؤال مهم‌تری شکل می‌گیرد.در طراحی بخش قابل‌توجهی از خانه‌های امروز، نیازها و الگوهای زندگی واقعی خانواده چقدر بررسی می‌شود؟گاهی با پلان‌ها و تصاویری روبه‌رو می‌شویم که می‌توانند تقریباً متعلق به هر نقطه‌ای از دنیا باشند.استفاده از تجربه‌های معماری جهان نه‌تنها اشکالی ندارد، بلکه ضروری است. مسئله زمانی شروع می‌شود که یک الگو، بدون شناخت خانواده‌ای که قرار است در آن زندگی کند، مستقیماً وارد طراحی شود.تصویری که در یک مجله معماری، اینستاگرام یا پینترست جذاب به نظر می‌رسد، لزوماً برای زندگی یک خانواده ایرانی مناسب نیست.این تصاویر می‌توانند منبع ایده باشند؛ اما جای شناخت ساکن را نمی‌گیرند.معماری ایرانی معاصر از شناخت زندگی امروز شروع می‌شودبحث درباره معماری ایرانی معاصر معمولاً خیلی سریع به فرم، نما، آجر، حیاط مرکزی یا عناصر معماری تاریخی می‌رسد.اما شاید یک مرحله قبل از همه این‌ها وجود داشته باشد:شناخت انسان ایرانی امروز.اگر ندانیم خانواده ایرانی امروز چطور زندگی می‌کند، چه چیزهایی برایش مهم است و چه انتظاری از خانه دارد، صرف استفاده از فرم‌های معماری گذشته نمی‌تواند به‌تنهایی معماری ایرانی امروز را شکل دهد.معماری ایرانی فقط از مطالعه بناهای گذشته به دست نمی‌آید؛ شناخت جامعه و شیوه زندگی امروز هم بخشی از همین مسیر است.قبل از طراحی خانه باید چه چیزی را بشناسیم؟شاید قبل از ترسیم اولین خط پلان، باید چند سؤال ساده مطرح شود:این خانواده چطور زندگی می‌کند؟حریم چه جایگاهی در زندگی آن‌ها دارد؟چقدر مهمان دارند؟بیشتر کجا کنار هم وقت می‌گذرانند؟آشپزخانه چه نقشی در زندگی روزمره آن‌ها دارد؟هر عضو خانواده چقدر به فضای خصوصی نیاز دارد؟خانه قرار است چه نوع زندگی‌ای را پشتیبانی کند؟پاسخ همین سؤال‌ها می‌تواند نقطه شروع یک طراحی مسکونی متناسب با سبک زندگی باشد.و شاید پیش از آنکه بپرسیم «خانه ایرانی امروز باید چه شکلی باشد؟»، باید سؤال بنیادی‌تری را جواب بدهیم:واقعاً می‌دانیم برای چه کسی داریم خانه می‌سازیم؟@studiotaheriمصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشMon, 28 Sep 2026 09:32:06 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/ساباط-سایه-ای-که-از-کوچه-هامون-رفت-naiep21nomujساباط؛ سایه‌ای که از کوچه‌هامون رفتگاهی برای فهم معماری ایرانی، زیادی به شکل‌ها خیره می‌شیم.طاق رو می‌بینیم، آجر رو می‌بینیم، بادگیر رو می‌بینیم، ساباط رو می‌بینیم و بعد فکر می‌کنیم اگه بخوایم معماری ایرانی رو برگردونیم، باید دوباره همین شکل‌ها رو تکرار کنیم.ولی به نظرم سؤال مهم‌تر اینه:اصلاً چرا این چیزها ساخته شده بودن؟ساباط مثال خیلی خوبیه.توی بافت تاریخی یزد، بخشی از کوچه‌ها و گذرها پوشیده می‌شدن. یکی از کارهای خیلی روشن این پوشش، ساختن سایه و راحت‌تر کردن حرکت توی آفتاب بود. حتی در پرونده ثبت جهانی یزد، یونسکو هم به ساباط‌ها به‌عنوان گذرهای نیمه‌پوشیده یا پوشیده‌ای اشاره می‌کنه که از عابر در برابر آفتاب محافظت می‌کردن.یعنی معماری فقط به ساختمون فکر نمی‌کرد.به آدمی هم فکر می‌کرد که قراره وسط ظهر از این کوچه رد بشه.ساباط فقط یه فرم قشنگ نبوداگه امروز یه ساباط قدیمی ببینی، احتمالاً اولین چیزی که توجهت رو می‌گیره فرم طاق، مصالح یا حال‌وهوای اون فضاست.ولی کسی که اون کوچه رو ساخته، فقط دنبال ساختن یه تصویر قشنگ نبوده.یه مسئله واقعی داشته: آفتاب.و معماری سعی کرده همون مسئله رو حل کنه.کوچه باریک‌تر می‌شده، دیوارها سایه می‌ساختن و در بعضی قسمت‌ها خود مسیر هم پوشیده می‌شده. این منطق در شهرهای گرم و خشک دیگه مثل کاشان هم دیده می‌شه؛ جایی که ساختار گذرها و بخش‌های پوشیده به راحت‌تر شدن رفت‌وآمد در شرایط اقلیمی کمک می‌کرده.اینجاست که برای من معماری ایرانی جذاب می‌شه.نه به خاطر اینکه طاق داره.به خاطر اینکه برای یه نیاز واقعی، جواب معماری پیدا کرده.امروز قرار نیست دوباره همه کوچه‌ها رو طاق بزنیماینجا معمولاً یه اشتباه پیش میاد.وقتی می‌گیم باید از معماری ایرانی یاد بگیریم، بعضی‌ها سریع می‌رن سراغ تکرار فرم.ساباط داشتیم؟ خب دوباره ساباط بسازیم.بادگیر داشتیم؟ دوباره بادگیر بذاریم.قوس داشتیم؟ همه‌جا قوس بزنیم.من این رو بازگشت به معماری ایرانی نمی‌دونم.ممکنه امروز توی یه خیابون، اصلاً طاق زدن جواب درستی نباشه. شاید یه ردیف درخت، یه سایه‌بان درست، یه رواق، عقب‌نشستگی حساب‌شده‌ی بنا یا حتی فرم خود ساختمون بتونه همون کار رو خیلی بهتر انجام بده.فرم می‌تونه عوض بشه.ولی اون سؤال هنوز سر جاشه:آدمی که اینجا راه می‌ره، زیر آفتاب چه وضعی داره؟شاید چیزی که از دست دادیم، خودِ ساباط نباشهبه نظرم چیزی که بیشتر از ساباط از کوچه‌هامون رفته، همین مدل فکر کردنه.اینکه معماری قبل از هر چیزی بپرسه آدمی که قراره از این فضا استفاده کنه، چی لازم داره؟خیلی از خیابون‌ها و پیاده‌روهای امروز ما ممکنه از نظر عرض، کف‌سازی یا ظاهر کاملاً طراحی شده باشن، ولی ظهر تابستون حاضر نباشی ده دقیقه توشون راه بری.اونجا مشکل فقط نبودن چندتا درخت نیست.مشکل اینه که آسایش آدم از اول جزء مسئله طراحی نبوده.ساباط برای من یادآوری همین موضوعه.اینکه معماری می‌تونه حتی وسط یه کوچه، حال زندگی آدم رو کمی بهتر کنه.معماری ایرانی رو از روی شکلش نشناسیممن فکر می‌کنم اگه قرار باشه معماری ایرانی برای امروز حرفی داشته باشه، باید اول بفهمیم عناصرش چه کاری انجام می‌دادن.ساباط سایه می‌ساخت.حیاط فقط فضای خالی وسط خونه نبود.بادگیر فقط یه فرم شاخص روی بام نبود.هرکدوم از این‌ها بخشی از یه جواب بودن.جواب به اقلیم، زندگی، حریم، آسایش یا رابطه آدم با فضا.برای همین شاید لازم نباشه ساباط رو عیناً برگردونیم.ولی خیلی خوبه دوباره یادمون بیاد که کوچه هم باید به فکر آدمی باشه که ازش رد می‌شه.این به نظرم خیلی ایرانی‌تر از تکرار یه طاق قدیمیه.@studiotaheriمصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSat, 26 Sep 2026 08:05:56 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/حیاط-مرکزی-توی-بازار-فقط-حیاط-نبود-tfd43clctzaeوقتی از حیاط مرکزی حرف می‌زنیم، ذهن خیلی‌هامون مستقیم می‌ره سمت خونه‌های قدیمی ایرانی.ولی حیاط مرکزی فقط برای خونه نبود.توی بازار ایرانی هم نقش مهمی داشت؛ مخصوصاً در سراها.راسته‌ی بازار جایی بود که حرکت می‌کردی، مغازه‌ها رو می‌دیدی و از یک نقطه به نقطه‌ی بعدی می‌رفتی. اما وقتی وارد حیاط یک سرا می‌شدی، ریتم فضا عوض می‌شد.دیگه فقط در حال عبور نبودی.می‌شد ایستاد، قرار گذاشت، حرف زد و کمی از شلوغی مسیر فاصله گرفت. از طرفی همین حیاط کمک می‌کرد راحت‌تر بفهمی فضاهای مختلف مجموعه کجا قرار گرفتن.یعنی حیاط فقط یک فضای خالی وسط ساختمان نبود.هم به بنا نظم می‌داد، هم وسط یک فضای تجاری، جایی برای مکث و ارتباط آدم‌ها می‌ساخت.به نظرم این یکی از نکته‌های مهم معماری ایرانیه که هنوز هم می‌شه ازش استفاده کرد.قرار نیست امروز عین یک سرای قدیمی رو دوباره بسازیم. مسئله اینه که بفهمیم چرا اون حیاط وجود داشته و امروز چه چیزی از منطقش به درد ما می‌خوره.برای همین در سرای زمرد هم حیاط مرکزی برای ما صرفاً یک فرم تاریخی نبود.می‌خواستیم وسط یک مجموعه‌ی تجاری، دوباره فضایی داشته باشیم که آدم فقط ازش رد نشه؛ بتونه چند لحظه هم اونجا بمونه.شاید یکی از چیزهایی که معماری تجاری امروز کمتر بهش فکر می‌کنه همین باشه:همه‌ی فضاها نباید فقط برای عبور و خرید طراحی بشن.بعضی جاها باید فقط اجازه بدن آدم کمی بایسته.@studiotaheriمصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشWed, 23 Sep 2026 06:16:11 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/وقتی-خونه-برای-مهمون-جا-نداره-sice8siqor7sما ایرانی‌ها همیشه برای مهمون جای خاصی داشتیم.فقط توی حرف هم نبود.خیلی وقت‌ها بهترین بخش خونه برای مهمون کنار گذاشته می‌شد. حتی اگه خونه خیلی بزرگ نبود، باز صاحبخونه سعی می‌کرد یه جوری جا باز کنه که مهمون بتونه بمونه.ولی امروز یه اتفاق عجیبی افتاده.مهمون هنوز هست، رفت‌وآمد هنوز هست، ولی خیلی از خونه‌ها دیگه اصلاً برای موندنش جا ندارن.مهمون میاد، چند ساعت می‌شینه و می‌ره.چون اگه بخواد شب بمونه، تازه مسئله شروع می‌شه:کجا بخوابه؟کجا وسایلش رو بذاره؟اگه بچه همراهش باشه چی؟اگه چند روز بمونه چی؟اینجاست که می‌فهمیم تغییر خونه فقط تغییر پلان نبوده.یه بخشی از سبک زندگی‌مون هم باهاش تغییر کرده.مهمون فقط به پذیرایی بزرگ احتیاج ندارهیکی از تناقض‌های خونه‌های امروز همینه.گاهی پذیرایی خیلی بزرگه؛ حتی برای مهمونی‌های شلوغ.ولی اگه یکی از مهمون‌ها بخواد شب بمونه، خونه هیچ جوابی براش نداره.یعنی برای «دیدن مهمون» جا داریم، ولی برای «موندن مهمون» نه.و این دوتا خیلی با هم فرق دارن.مهمون‌نوازی فقط این نیست که یه سالن بزرگ داشته باشیم، میز بزرگ بذاریم و چند ساعت دور هم باشیم.یه زمانی موندن کنار هم هم بخشی از مهمونی بود.فامیل از شهر دیگه می‌اومد.شب می‌موند.صبح با هم صبحونه می‌خوردن.بچه‌ها بیشتر کنار هم بودن.خونه برای این شکل از زندگی جا داشت.وقتی خونه تغییر می‌کنه، رفتار ما هم تغییر می‌کنهمن نمی‌خوام بگم کوچک‌شدن خونه تنها دلیل کم‌شدن رفت‌وآمدهای خانوادگیه.قطعاً عوامل خیلی بیشتری وجود داره؛ از سبک زندگی و کار گرفته تا فاصله شهرها و تغییر روابط اجتماعی.ولی معماری هم بی‌تأثیر نیست.وقتی خونه امکان موندن رو ازت می‌گیره، طبیعی‌ه که موندن هم سخت‌تر بشه.وقتی مهمون برای خوابیدن جا نداره، دیدارها کوتاه‌تر می‌شن.وقتی چند نفر اضافه، کل نظم خونه رو به هم می‌زنن، دعوت‌کردن سخت‌تر می‌شه.کم‌کم رفت‌وآمدی که قبلاً طبیعی بود، تبدیل می‌شه به کاری که باید برای انجامش کلی برنامه‌ریزی کرد.این دقیقاً همون جاییه که معماری از چند تا دیوار و اتاق بیشتر می‌شه.خونه روی مدل زندگی ما اثر می‌ذاره.معماری ایرانی برای امروز یعنی همینوقتی از معماری ایرانی حرف می‌زنم، منظورم فقط طاق و آجر و کاشی نیست.اتفاقاً مهم‌تر از همه این‌ها، اینه که بفهمیم خونه ایرانی برای چه نوع زندگی‌ای شکل گرفته بود.خانواده توش چه نقشی داشت؟مهمون کجا بود؟حریم چطور شکل می‌گرفت؟آدم‌ها چطور کنار هم بودن و در عین حال فضای خصوصی خودشون رو هم داشتن؟اگه قرار باشه معماری ایرانی رو برای امروز دوباره تعریف کنیم، باید به همین سؤال‌ها برگردیم.قرار نیست توی هر آپارتمان امروزی یه اتاق رو فقط برای مهمون خالی نگه داریم.این نه همیشه ممکنه و نه منطقی.ولی می‌شه خونه رو طوری طراحی کرد که وقتی مهمون میاد، امکان موندن داشته باشه.یه اتاق که بتونه دو کار انجام بده.فضایی که در حالت عادی کار یا مطالعه باشه و موقع نیاز تبدیل به جای خواب بشه.یه نشیمن که چیدمانش اجازه بده چند نفر اضافه هم راحت بمونن.یعنی مسئله فقط «متراژ بیشتر» نیست.مسئله اینه که از اول، مهمون رو از صورت مسئله حذف نکنیم.شاید چیزی بیشتر از یک اتاق رو از دست دادیموقتی جای مهمون از خونه حذف می‌شه، فقط یه اتاق از پلان کم نشده.یه امکان از زندگی حذف شده.امکان اینکه یکی بمونه.اینکه شب حرف‌زدن‌ها ادامه پیدا کنه.اینکه صبح دوباره دور یک میز بشینیم.اینکه بچه‌ها بیشتر همدیگه رو ببینن.اینکه دیدارها فقط به چند ساعت رسمی محدود نشن.شاید همه این‌ها مستقیماً کار معماری نباشه، ولی معماری می‌تونه براش جا باز کنه یا جا رو ازش بگیره.برای من این هم بخشی از معنی «معماری ایرانی برای امروز»ه.اینکه فقط ظاهر خونه‌های قدیمی رو یادمون نمونه؛ سبک زندگی‌ای رو هم که پشت اون معماری بوده ببینیم.و دوباره از خودمون بپرسیم:خونه‌ای که امروز طراحی می‌کنیم، برای آدم‌های زندگی‌مون هم جا داره؟مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSun, 20 Sep 2026 16:14:15 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/گران-ترین-انباری-خونه-kwlixluteozmگران‌ترین انباری خونه‌مون کجاست؟بالکن.چند متر از باارزش‌ترین فضای خونه رو می‌سازیم، پولش رو هم کامل می‌دیم، ولی آخرش چی می‌شه؟جای کارتن، جارو، بند لباس و وسایلی که نمی‌دونیم کجا بذاریم.مشکل این نیست که مردم بلد نیستن از بالکن استفاده کنن. خیلی وقت‌ها خودِ بالکن جوری طراحی شده که واقعاً کار دیگه‌ای نمی‌شه باهاش کرد.نه اندازه‌اش برای نشستن درسته، نه جای مناسبی از خونه قرار گرفته و نه از اول معلوم بوده قرار است چه نقشی در زندگی داشته باشه.فقط اسمش بالکنه.بالکن باید وارد زندگی خونه بشهبرای من بالکن یک فضای اضافه نیست.مخصوصاً توی آپارتمان، می‌تونه حکم یک حیاط کوچیک رو داشته باشه؛ جایی که از فضای بسته خونه بیرون میای، می‌نشینی، چند تا گیاه داری و بدون اینکه واقعاً از خونه خارج بشی، با فضای باز ارتباط پیدا می‌کنی.برای همین جای بالکن هم خیلی مهمه.اینکه به کدوم قسمت خونه وصل باشه، چقدر عمق داشته باشه و اصلاً بشه توش نشست یا نه، تعیین می‌کنه این چند متر واقعاً بخشی از زندگی بشه یا چند متر بلااستفاده باقی بمونه.بالکن خوب لزوماً بالکن خیلی بزرگ نیست.ممکنه متراژ زیادی هم نداشته باشه، ولی اگر درست طراحی شده باشه، واقعاً می‌تونی ازش استفاده کنی.معماری ایرانی این فضاهای بینابینی رو جدی می‌گرفتیکی از چیزهایی که می‌شه از معماری ایرانی یاد گرفت، اهمیت فضاهای نیمه‌بازه.ایوان فقط یک بیرون‌زدگی جلوی ساختمان نبود. فضایی بود بین داخل و بیرون؛ نه کاملاً اتاق، نه کاملاً حیاط.من نمی‌گم امروز دوباره همون ایوان تاریخی رو کپی کنیم.اصلاً مسئله کپی‌کردن فرم نیست.مسئله اینه که بفهمیم چرا چنین فضایی ارزش داشته و امروز چطور می‌تونیم همون منطق رو برای زندگی آپارتمانی دوباره تعریف کنیم.مسئله چند متر بالکن نیستوقتی درباره کیفیت خونه حرف می‌زنیم، خیلی راحت همه‌چیز تبدیل می‌شه به عدد.متراژ واحد چقدره؟بالکن چند متره؟چند اتاق داره؟ولی دو بالکن با متراژ یکسان می‌تونن دو کیفیت کاملاً متفاوت داشته باشن.یکی تبدیل می‌شه به بخشی از زندگی روزمره خونه.اون یکی از روز اول تبدیل می‌شه به انباری.فرقش فقط در مترمربع نیست؛ در طراحی و جای درستشه.و این موضوع توی آپارتمان‌های فشرده امروز مهم‌تر هم می‌شه.چون هرچقدر زندگی ما بیشتر داخل فضای بسته آپارتمان جمع می‌شه، ارزش یک فضای بازِ درست بیشتر می‌شه.گاهی همین بالکن می‌تونه فرق بین یک «واحد مسکونی» و جایی باشه که واقعاً حس خونه داره.شاید قبل از اینکه بالکن رو چند متر فضای اضافه در پلان ببینیم، باید دوباره از خودمون بپرسیم:این چند متر قراره کجای زندگی آدمی که اینجا زندگی می‌کنه قرار بگیره؟مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSat, 19 Sep 2026 02:09:03 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/تعریف-خونه-رو-فراموش-کردیم-fq9q4tm99806یه واقعیت تلخ اینه که ما سال‌هاست دیگه خونه نمی‌سازیم؛ داریم لونه می‌سازیم.ما معمارها و سازنده‌ها خیلی وقته تعریف خونه رو فراموش کردیم.خونه فقط چند متر فضا نیست که روی پلان بچینیم، بسازیم، بفروشیم و تحویل بدیم.خونه بخشی از زندگی یه خانواده‌ست.جاییه که آدم بعد از یه روز سخت برمی‌گرده، در رو می‌بنده و باید بتونه آروم بگیره. جایی برای خلوت، کنار هم بودن، بزرگ شدن بچه‌ها و ساختن خاطره.برای همین، ما فقط ساختمون طراحی نمی‌کنیم.داریم فضایی رو شکل می‌دیم که قراره سال‌ها با یه خانواده زندگی کنه.ولی وقتی همه مسئله می‌شه اینکه بیشترین متراژ رو توی کمترین فضا جا بدیم، یه چیزی گم می‌شه.ممکنه روی پلان همه‌چی درست باشه؛ اتاق خواب هست، آشپزخونه هست، سرویس هست، پنجره هم هست.ولی آیا واقعاً خونه‌ست؟آدم توش آروم می‌گیره؟حریم داره؟می‌تونه زندگی خودش رو داشته باشه؟یا باید هر روز خودش رو با ساختمون تطبیق بده؟این‌ها حاشیه معماری نیستن؛ اصل ماجران.شاید قبل از اینکه درباره نما، متریال، سبک و ترند حرف بزنیم، باید دوباره از خودمون بپرسیم:اصلاً داریم چی می‌سازیم؟خونه قرار نیست فقط آدم‌ها رو توی خودش جا بده.باید جایی باشه که بشه توش زندگی کرد.حالا یه نگاه به جایی که خودت توش زندگی می‌کنی بنداز:واقعاً خونه‌ست؟یا فقط لونه‌ایه که اسمش رو گذاشتیم خونه؟مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشWed, 16 Sep 2026 05:58:46 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/اگر-بازار-ایرانی-را-امروز-می-ساختیم-سرای-زمرد-و-معماری-ایرانی-برای-امروز-yis9ezflxvliچرا ساختمانی که در دل بازار تهران ساخته می‌شود، باید طوری باشد که انگار می‌توانست هر جای دیگری هم ساخته شود؟سرای زمرد از همین سؤال شروع شد.برای من، بازار تهران فقط محل خریدوفروش نیست. خودِ واژه «بازار» هنوز مجموعه‌ای از تصویرها و تجربه‌های فضایی را با خودش می‌آورد: راسته، حجره، طاق، نور، حرکت، مکث و فضاهایی که در طول زمان کنار هم شکل گرفته‌اند.البته بازارهای تاریخی ایران یک الگوی واحد نداشته‌اند و نمی‌شود همه آن‌ها را با یک تصویر خلاصه کرد. اما همین تفاوت‌ها یک نکته را روشن می‌کنند: بازار فقط یک کاربری تجاری نیست؛ بخشی از هویت شهری و معماری ماست.مسئله سرای زمرد از همین‌جا جدی شد.اگر در چنین بستری یک ساختمان جدید می‌سازیم، آیا می‌توانیم زمین را مثل صفحه‌ای خالی ببینیم و ساختمانی طراحی کنیم که نسبتش با بازار تهران فقط در آدرسش خلاصه شود؟برای من پاسخ منفی بود.اما این به معنی برگشتن به گذشته یا بازسازی یک بازار تاریخی هم نیست.کپی‌کردن گذشته، معماری ایرانی نمی‌سازدیکی از ساده‌ترین راه‌ها برای «ایرانی نشان دادن» یک ساختمان، استفاده از چند نشانه آشناست: طاق، آجر، کاشی یا فرم‌هایی که از معماری تاریخی می‌شناسیم.این عناصر می‌توانند ارزشمند باشند، اما حضورشان به‌تنهایی کافی نیست.اگر ندانیم یک فرم چرا به وجود آمده، چه نقشی داشته و در چه شرایطی کار می‌کرده، ممکن است فقط ظاهر گذشته را تکرار کنیم.در سرای زمرد سؤال مهم‌تر این بود: چه چیزی در منطق بازار ایرانی هنوز ارزش خواندن دارد؟نحوه حرکت آدم‌ها، ورود نور، شکل ارتباط فضاها، امکان مکث، نسبت فضاهای تجاری با یکدیگر و پیوند بنا با زندگی روزمره، همه می‌توانند بخشی از این مطالعه باشند.این نگاه فرم تاریخی را حذف نمی‌کند. برعکس، تلاش می‌کند قبل از استفاده از فرم، دلیل حضورش را بفهمد.فرق میان تقلید و بازخوانی همین‌جاست.نیاز امروز هم بخشی از مسئله استطرف دیگر ماجرا، زندگی امروز است.تجارت، تجهیزات، خدمات، دسترسی، ایمنی و انتظار مردم از یک ساختمان تجاری تغییر کرده است. بنابراین نمی‌شود یک الگوی تاریخی را عیناً برداشت و انتظار داشت بدون تغییر به نیاز امروز پاسخ بدهد.اگر فقط گذشته را بازسازی کنیم، خطر این وجود دارد که معماری به صحنه‌آرایی تبدیل شود؛ ساختمانی که گذشته را نمایش می‌دهد، اما با زندگی امروز رابطه محکمی ندارد.پس مسئله برای ما انتخاب میان گذشته و امروز نبود.سؤال این بود که چه چیزی را می‌شود ادامه داد، چه چیزی باید تغییر کند و چه چیزی لازم است از نو طراحی شود.جمله‌ای که هسته سرای زمرد را برای ما توضیح می‌دهد، همین است:«بازار ایرانی، برای نیازهای امروز.»معماری ایرانی برای امروزمن «معماری ایرانی برای امروز» را یک سبک ثابت نمی‌بینم.قرار نیست هر ساختمان معاصر ایرانی حتماً مجموعه مشخصی از فرم‌ها و مصالح داشته باشد. همان‌طور که قرار نیست برای معاصر بودن، رابطه‌اش را با گذشته قطع کند.برای من این نگاه بیشتر یک روش طراحی است.اول باید بفهمیم کجا ایستاده‌ایم. بعد ببینیم در معماری آن مکان چه چیزی ارزش فهمیدن و ادامه‌دادن دارد. در مرحله بعد، همان ایده‌ها را با نیازهای واقعی امروز بسنجیم.گاهی ممکن است یک فرم تاریخی هنوز معنا داشته باشد. گاهی نه. گاهی منطق پشت یک فرم می‌تواند ادامه پیدا کند، اما شکل آن تغییر کند.مهم این است که تصمیم از روی شناخت گرفته شود، نه صرفاً برای ساختن ظاهری «ایرانی» یا «مدرن».سرای زمرد یک پاسخ نهایی نیستسرای زمرد قرار نیست نسخه‌ای باشد که بتوان آن را در هر شهر و هر پروژه تکرار کرد.اگر چنین نسخه‌ای بسازیم، دوباره به همان مشکلی برمی‌گردیم که از ابتدا درباره‌اش سؤال داشتیم: معماری‌ای که مکان برایش فرقی نمی‌کند.این پروژه یک پاسخ طراحی به یک موقعیت مشخص است؛ ساختمانی جدید در دل بازار تهران.برای همین، پیش از اینکه درباره جزئیات فنی، سازه، تأسیسات یا تصمیم‌های اجرایی آن حرف بزنیم، باید چرایی پروژه روشن باشد.بعد می‌شود هر تصمیم را جداگانه بررسی کرد و پرسید: این انتخاب چه نسبتی با ایده اصلی پروژه دارد؟ آیا از منطق معماری ایرانی آمده؟ آیا پاسخی به نیاز امروز است؟ یا صرفاً یک تصمیم فنی برای حل مسئله‌ای مشخص؟این تفکیک مهم است، چون اجازه نمی‌دهد هر ویژگی پروژه را فقط به دلیل حضورش در سرای زمرد، به «معماری ایرانی» نسبت بدهیم.سرای زمرد برای من از یک سؤال شروع شد و هنوز همان سؤال بهترین راه ورود به پروژه است:اگر امروز بازار ایرانی را دوباره طراحی می‌کردیم، چه چیزی از گذشته را نگه می‌داشتیم، چه چیزی را تغییر می‌دادیم و چه چیزی را از نو می‌ساختیم؟پاسخ این سؤال قرار نیست فقط در حرف بماند.باید بتوان آن را در تصمیم‌های خود پروژه دنبال کرد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشTue, 15 Sep 2026 19:51:16 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/ساختمان-با-تحویل-کلید-تمام-نمی-شود-s0gdtlpzvyyaروز تحویل همه‌چیز تمام‌شده به نظر می‌رسد.واحدها آماده‌اند، مشاعات تمیزند و کلیدها تحویل داده می‌شوند.اما واقعیت ساختمان تازه وقتی معلوم می‌شود که آدم‌ها واردش می‌شوند و زندگی شروع می‌شود.خیلی از چیزهایی که روی نقشه درست به نظر می‌رسند، تازه در استفاده روزمره امتحان می‌شوند.برای همین، بعد از ساخت برج زمرد سوهانک حدود سه سال مدیریت برج را هم ادامه دادیم.می‌خواستیم ببینیم چیزی که ساخته بودیم، در زندگی واقعی چطور جواب می‌دهد.## فضای خوب، بدون قاعده کافی نیستفرض کنید ساختمان سالن مشترک، فضای بازی یا روف‌گاردن خوبی دارد.اگر معلوم نباشد چه کسی، چه زمانی و با چه شرایطی می‌تواند از آن استفاده کند، همان فضای خوب می‌تواند تبدیل به محل اختلاف شود.برای همین در برج زمرد، برای استفاده از مشاعات، رزرو بعضی فضاها، زمان بازی کودکان، ورود به روف و شیوه پرداخت شارژ، قواعد مشخصی در نظر گرفته شد.این به معنی نبود اختلاف یا رضایت کامل همه ساکنان نیست.نکته مهم برای ما چیز دیگری بود:فضای مشترک فقط به طراحی خوب نیاز ندارد؛ شیوه استفاده از آن هم باید از قبل معلوم باشد.## بعضی مشکلات تازه بعد از سکونت دیده می‌شوندتا وقتی ساختمان خالی است، همه‌چیز مرتب به نظر می‌رسد.اما وقتی خانواده‌ها ساکن می‌شوند، سؤال‌های واقعی شروع می‌شوند:چه کسی مسئول نظافت است؟اگر چیزی خراب شد چه کسی باید پیگیری کند؟ظرفیت استفاده از یک فضا چقدر است؟هزینه‌ها چطور تقسیم می‌شوند؟چه کسی تصمیم‌ها را ثبت و اجرا می‌کند؟این‌ها شاید در نگاه اول مسئله معماری به نظر نرسند، اما اگر از قبل به آن‌ها فکر نشده باشد، کیفیت همان فضاهایی که برایشان هزینه شده به‌مرور پایین می‌آید.## قبل از تحویل، فقط کلید را تحویل ندهیمقرار نیست معمار یا سازنده برای همیشه مدیر ساختمان بماند.اما ساختمان نباید طوری تحویل داده شود که از فردای آن روز همه‌چیز به سلیقه آدم‌ها وابسته باشد.بخشی از کار می‌تواند این باشد که همراه ساختمان، قواعد اصلی استفاده، مسئولیت‌ها و شیوه نگهداری هم روشن باشد.تجربه برج زمرد برای ما یک چیز را خیلی واضح کرد:ساختمان وقتی تمام نمی‌شود که آخرین کارگر از پروژه بیرون می‌رود.تازه وقتی خانواده‌ها وارد می‌شوند، معلوم می‌شود چیزی که ساخته‌ایم چقدر برای زندگی واقعی آماده بوده.ساختمان را نباید فقط ساخت و رفت.باید تا جایی که لازم است ماند، دید، یاد گرفت و پاسخگو بود.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشSat, 12 Sep 2026 14:48:44 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/خونه-باید-قبل-از-ورود-سرعتت-رو-کم-کنه-ybhrcbzb4mmjما معمولاً درِ ورودی رو فقط مرز بین بیرون و داخل می‌بینیم؛ در رو باز می‌کنیم و وارد خونه می‌شیم.اما توی خیلی از خونه‌های قدیمی ایرانی، ورود این‌قدر ناگهانی نبود.از کوچه که وارد می‌شدی، معمولاً چند مرحله بین بیرون و فضای اصلی خونه وجود داشت؛ هشتی، دالان، تغییر مسیر، تغییر نور یا حتی تغییر اندازه فضا.همین چند قدم ساده، یه کار مهم انجام می‌داد:سرعت آدم رو کم می‌کرد.تو از خیابون و شلوغی بیرون می‌اومدی، ولی یک‌دفعه پرت نمی‌شدی وسط زندگی خونه.چند لحظه فرصت داشتی از فضای بیرون جدا بشی و وارد حال‌وهوای خونه بشی.قرار نیست دوباره هشتی قدیمی بسازیموقتی از معماری ایرانی حرف می‌زنیم، منظور این نیست که هر آپارتمان امروزی باید هشتی و دالان تاریخی داشته باشه.خونه‌های امروز، متراژها، سبک زندگی و حتی شکل شهر با گذشته فرق کرده.اما سؤال مهم اینه:هشتی فقط چه شکلی داشت، یا چه کاری انجام می‌داد؟اگر فقط شکلش رو ببینیم، بخش بزرگی از معماری ایرانی رو از دست می‌دیم.البته اگر قوس، آجر، حیاط یا خود هشتی رو دوست داریم، هیچ ایرادی نداره از اون‌ها استفاده کنیم.مسئله اینه که کنار شکل، منطقش رو هم بشناسیم.این فکر امروز چه شکلی می‌تونه داشته باشه؟لازم نیست فضای بزرگی داشته باشیم.گاهی یک تغییر مسیر کوتاه، تفاوت نور، یک فضای جمع‌وجور برای درآوردن کفش و گذاشتن وسایل، یا حتی چند قدم فاصله تا رسیدن به نشیمن می‌تونه حس ورود رو عوض کنه.موضوع فقط این نیست که از خیابون وارد خونه بشیم.موضوع اینه که چطور وارد خونه بشیم.ورودی می‌تونه فقط یک در باشه، یا می‌تونه چند لحظه فرصت بده تا شلوغی بیرون رو پشت سر بذاریم.معماری ایرانی فقط چیزی نیست که دیده می‌شهیکی از چیزهایی که برای من در معماری ایرانی مهمه، همین فکرهای پشت فضاهاست.خیلی وقت‌ها ما قوس، آجر، شیشه رنگی یا هشتی رو می‌بینیم؛ اما دلیل شکل‌گیری اون‌ها رو کمتر می‌پرسیم.درحالی‌که پشت خیلی از این فضاها، فکر درباره حریم، نور، حرکت، خانواده و آرامش وجود داشته.معماری ایرانی امروز می‌تونه کاملاً امروزی باشه؛ با متریال و تکنولوژی امروز.حتی می‌تونه از فرم‌های قدیمی هم استفاده کنه.اما مهمه که بدونیم چرا هر تصمیم رو می‌گیریم.گاهی همین چند قدم بین خیابون و خونه، می‌تونه تفاوت بزرگی بسازه.خونه لازم نیست یک‌دفعه شروع بشه.گاهی بهتره اول سرعتت رو کم کنه، بعد راهت بده تو.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشThu, 10 Sep 2026 13:02:45 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/وقتی-نزدیک-نصف-هزینه-خانواده-پای-خانه-می-رود-aukjr2chsnqfبحران مسکن را معمولاً با قیمت خانه و اجاره می‌سنجیم.اما یک عدد دیگر شاید بهتر نشان بدهد که فشار مسکن چقدر وارد بقیه زندگی خانواده شده است.طبق نتایج هزینه و درآمد خانوار در سال ۱۴۰۳، گروه «مسکن، سوخت و روشنایی» ۴۳.۷ درصد از هزینه خانوار شهری را به خود اختصاص داده است.دقت کنیم: این عدد سهم از هزینه است، نه درآمد.یعنی در سبد متوسط هزینه یک خانوار شهری، از هر ۱۰۰ تومان نزدیک ۴۴ تومان به این بخش می‌رسد و حدود ۵۶ تومان برای مجموع بقیه هزینه‌های زندگی باقی می‌ماند.## با آن ۵۶ تومان چه باید کرد؟خوراک، درمان، آموزش، رفت‌وآمد، پوشاک، تفریح و باقی هزینه‌های زندگی باید از همین بخش تأمین شوند.البته این عدد به این معنا نیست که همه خانواده‌ها شرایط یکسانی دارند.مستأجر یا مالک‌بودن، شهر محل زندگی، درآمد و تعداد اعضای خانواده می‌تواند شرایط را کاملاً تغییر دهد.اما یک چیز را می‌شود از این عدد فهمید:هزینه خانه سهم بسیار بزرگی از تصمیم‌های اقتصادی خانواده شهری را گرفته است.شاید سؤال مهم‌تر این باشد:بعد از تأمین هزینه خانه، چقدر حق انتخاب برای بقیه زندگی باقی می‌ماند؟وقتی سهم مسکن بالا می‌رود، فشارش فقط در اجاره یا قسط دیده نمی‌شود. می‌تواند روی محل زندگی، رفت‌وآمد، کیفیت آموزش و درمان، تفریح و حتی امکان پس‌انداز برای آینده اثر بگذارد.اینجاست که بحران مسکن دیگر فقط مسئله قیمت یک خانه نیست؛ به مسئله کیفیت کل زندگی تبدیل می‌شود.## این موضوع چه ربطی به معماری دارد؟معماری به‌تنهایی نمی‌تواند بحران اقتصادی مسکن را حل کند.اما وقتی خانواده چنین هزینه سنگینی برای خانه می‌پردازد، چیزی که در مقابل این هزینه دریافت می‌کند مهم‌تر می‌شود.متراژ پرت، اتاقی که درست چیده نمی‌شود، مسیرهای اضافه یا هزینه نگهداری غیرضروری دیگر فقط ایرادهای کوچک طراحی نیستند.وقتی هر متر خانه گران به دست می‌آید، هر متر باید تا جای ممکن برای زندگی واقعی مفید باشد.طراحی خوب در چنین شرایطی فقط درباره زیبایی نیست؛ درباره این است که خانواده از چیزی که برایش این‌همه هزینه کرده، واقعاً بتواند استفاده کند.## بحران مسکن فقط نداشتن خانه نیستوقتی از بحران مسکن حرف می‌زنیم، نباید فقط ببینیم چه کسی خانه دارد و چه کسی ندارد.ممکن است یک خانواده خانه داشته باشد، اما هزینه همان خانه آن‌قدر سنگین باشد که آزادی انتخابش در بقیه زندگی محدود شود.رقم ۴۳.۷ درصد به‌تنهایی همه ابعاد بحران مسکن را توضیح نمی‌دهد.اما یک هشدار جدی است:خانه فقط سقفی بالای سر ما نیست؛ وقتی سهمش از هزینه زندگی بیش از حد بزرگ می‌شود، روی تصمیم‌های دیگر خانواده هم سایه می‌اندازد.پس قبل از اینکه درباره راه‌حل حرف بزنیم، شاید باید یک سؤال را جدی‌تر بپرسیم:خانه چقدر از زندگی خانواده را گرفته است؟منبع آماری:نتایج طرح هزینه و درآمد خانوار ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران، بازنشر تابناکhttps://www.tabnak.ir/fa/news/1328036/مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشTue, 08 Sep 2026 13:26:16 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/ویلا-بدون-طبیعت-چه-فرقی-با-آپارتمان-دارد-xi94euggcxtfاگر طبیعت را حذف کنیم، ویلا چه فرقی با آپارتمان دارد؟وقتی اسم ویلا می‌آید، خیلی‌ها اول به خود ساختمان فکر می‌کنند: نمای جذاب، پنجره‌های بزرگ، تراس و فضای داخلی خوب.اما اگر تمام ارزش ویلا همین باشد، یک سؤال ساده پیش می‌آید:خیلی از همین کیفیت‌ها را نمی‌شود داخل شهر هم داشت؟چیزی که ویلا را واقعاً متفاوت می‌کند، فقط خود بنا نیست؛ زمینی است که دور آن داریم، درختی که سایه می‌دهد، آبی که می‌بینیم و فضایی که اجازه می‌دهد بخشی از زندگی از داخل ساختمان بیرون بیاید.برای همین، محوطه چیزی نیست که بعد از طراحی ساختمان سراغش برویم.محوطه بخشی از خود ویلاست.ویلا یعنی زندگی فقط داخل ساختمان نباشددر آپارتمان، معمولاً بخش بزرگی از زندگی داخل واحد اتفاق می‌افتد.اما ویلا یک فرصت اضافه به ما می‌دهد؛ اینکه نشستن، غذا خوردن، قدم‌زدن، بازی بچه‌ها یا حتی چند دقیقه خلوت، بتواند بیرون از ساختمان و کنار طبیعت اتفاق بیفتد.اگر تمام زمین را فقط فضای باقی‌مانده دور بنا ببینیم، این فرصت را از ویلا گرفته‌ایم.محوطه خوب قرار نیست فقط از بالا یا در عکس زیبا باشد. باید آدم را به بیرون بکشد و دلیلی برای ماندن در فضای باز بسازد.تجربه ویلای قابدر طرح ویلای قاب، محوطه قرار نبود فقط چند درخت و مسیر دور ساختمان باشد.آب، درخت، اختلاف سطح، مسیر حرکت و فضاهای نشستن از ابتدا بخشی از تجربه باغ دیده شدند.ایده این بود که وقتی وارد محوطه می‌شوید، همه باغ را یک‌جا نبینید؛ در طول حرکت، بخش‌های مختلف آن کم‌کم برایتان آشکار شود.هدف این بود که طبیعت فقط پس‌زمینه ساختمان نباشد.بنا و باغ باید کنار هم یک تجربه واحد می‌ساختند.همین نگاه برای من یکی از تفاوت‌های اصلی ویلا با یک ساختمان شهری است: در ویلا، خودِ بیرون هم باید طراحی شود تا زندگی در آن جریان پیدا کند.قبل از متراژ بنا، به زندگی بیرون فکر کنیدیکی از اشتباه‌هایی که در طراحی ویلا زیاد می‌بینیم این است که تقریباً تمام توجه روی ساختمان می‌رود و هرچه از زمین باقی ماند، می‌شود محوطه.ترتیب فکر باید برعکس باشد.قبل از اینکه فقط درباره متراژ بنا، تعداد اتاق‌ها یا شکل نما تصمیم بگیریم، باید بپرسیم:چه بخشی از زندگی قرار است بیرون اتفاق بیفتد؟آیا جای نشستن زیر سایه داریم؟آیا باغ فقط دیده می‌شود یا واقعاً می‌توان در آن زندگی کرد؟آیا ساختمان به طبیعت باز می‌شود یا فقط کنار آن قرار گرفته؟جواب همین سؤال‌هاست که یک خانه روی زمین بزرگ را به ویلا نزدیک می‌کند.اصل ویلا، رابطه با طبیعت استبرای داشتن یک ساختمان خوب لازم نیست حتماً ویلا بسازیم.در شهر هم می‌شود ساختمان‌های بسیار خوبی داشت.ارزش ویژه ویلا جایی شروع می‌شود که ساختمان به طبیعت وصل می‌شود و بخشی از زندگی روزمره را با خودش به بیرون می‌برد.برای من، ویلا فقط یک خانه بزرگ‌تر نیست.ویلا یعنی زندگی‌ای که بین ساختمان و طبیعت شکل می‌گیرد.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشTue, 08 Sep 2026 01:12:00 +0330https://virgool.ir/@Studiotaheri/روف-گاردن-با-چند-گلدان-حیاط-نمی-شود-uogpo5fhnsjiروف‌گاردن با چند گلدان حیاط نمی‌شودبعضی روف‌گاردن‌ها در عکس جذاب‌اند، اما وقتی قرار است واقعاً چند ساعت از آن‌ها استفاده کنید، سؤال‌های اصلی شروع می‌شوند:آب و برق کجاست؟ وسایل چطور به روف می‌رسند؟ تأسیسات مزاحم فضا نیستند؟ چه کسی و چه زمانی می‌تواند از آن استفاده کند؟مسئله فقط سبزکردن بام نیست. مهم این است که این فضا چه بخشی از زندگی آپارتمانی را می‌تواند جواب بدهد.در برج زمرد سوهانک، روف‌گاردن حدود هزار مترمربع بود و برای مهمانی، جشن تولد، مراسم خانوادگی، هیئت مذهبی، آشپزی، نشستن و خلوت برنامه‌ریزی شد.امکانات باید از استفاده بیایندآشپزخانه، سینک، یخچال، کباب‌پز و پریزها برای استفاده واقعی پیش‌بینی شدند.اهمیت این فهرست در لوکس‌بودنش نیست. وقتی قرار است خانواده چند ساعت آنجا بماند، غذا آماده کند یا دور هم بنشیند، امکانات هم باید با همین استفاده‌ها جور باشند.برای یک ساختمان کوچک‌تر ممکن است یک فضای نشستن خوب با آب و برق کافی باشد.اصل ماجرا ساده است: اول مشخص کنیم مردم قرار است آنجا چه کار کنند، بعد امکانات را بچینیم.مدیریت هم بخشی از ماجراستورود روف با کارت کنترل می‌شد و خانواده‌ها می‌توانستند زمان مشخصی را رزرو کنند. هدف این بود که فضای مشترک، بی‌صاحب و مبهم نماند.هر فضای مشترکی قبل از استفاده به چند جواب روشن نیاز دارد: چه کسی می‌تواند وارد شود؟ چه زمانی؟ با چه قاعده‌ای؟ نگهداری و تحویل فضا چطور انجام می‌شود؟این بخش را هم نمی‌شود فقط از روی طراحی قضاوت کرد. برای اینکه بفهمیم این مدل در عمل چقدر جواب داده، به داده استفاده و نظر ساکنان نیاز داریم.تأسیسات باید از اول حل شونددر روف برج زمرد، لوله‌ها و هواکش‌ها به نقاط متمرکز منتقل شدند و اختلاف سطح‌های لازم در کف‌سازی پنهان شد.بادگیرهای خط آسمان هم فقط عنصر نمایی نماندند؛ به آلاچیق و محل نشستن تبدیل شدند.یعنی تأسیسات، ظاهر و استفاده روزمره جدا از هم دیده نشدند.قرار نیست نسخه برج زمرد را کپی کنیماینکه در برج زمرد آشپزخانه، یخچال یا چند محل پخت‌وپز وجود داشت، به این معنی نیست که هر بامی همین فهرست را لازم دارد.جمعیت ساختمان، مدل استفاده، هزینه نگهداری و توان مدیریت در هر پروژه فرق می‌کند.ممکن است برای یک ساختمان یک فضای نشستن کوچک کافی باشد و برای ساختمان دیگری برنامه کامل‌تری لازم باشد.چیزی که ارزش استفاده دارد، خودِ امکانات نیست؛ ترتیب تصمیم‌هاست:اول استفاده، بعد زیرساخت، بعد شکل و جزئیات.قبل از طراحی روف‌گاردن، پنج سؤال از انتخاب گیاه و کف‌پوش مهم‌ترند:قرار است آنجا چه کار کنیم؟چه امکاناتی لازم داریم؟چه قاعده‌ای برای استفاده داریم؟تعمیر و نگهداری چطور انجام می‌شود؟و چه فضایی برای جمع‌شدن یا خلوت می‌خواهیم؟روف‌گاردن وقتی به حیاط نزدیک می‌شود که بشود در آن زندگی کرد؛ نه فقط وقتی از دور سبز دیده شود.مصطفی طاهری | معمار آرامشمصطفی طاهری | معمار آرامشMon, 31 Aug 2026 08:30:30 +0330