https://virgool.ir/feed/@Sara.Heydarian«نه نویسنده‌ام، نه شاعر؛ من تنها کسی هستم که در آغوشِ واژه‌ها به خویشتن بازمی‌گردد. شاید اینجا، راهی باشد به سوی قراری گمشده… هم برای من، هم برای تو.»fa2026-11-10 18:28:17https://files.virgool.ir/upload/users/3994946/avatar/Vr9TOa.jpghttps://virgool.ir/@Sara.Heydarianhttps://virgool.ir/@Sara.Heydarian/عهدِ-نخست-سرآغازِ-ریگ-جن-پارت-چهارم-dlogmwecj1jcپارت چهارم: فاصله‌ی میان قدم‌هاپیروز مشعل را بالاتر گرفت. نور زرد و بی‌رمق بر ستون‌های تیره لغزید. با صدایی که می‌کوشید محکم بماند، گفت:«از هم جدا نمی‌شویم. هرچه شنیدید، هرچه دیدید، تا وقتی با چشم خودمان راه خروج را ندیده‌ایم، هیچ‌کس قدمی از جمع دور نمی‌شود.»خواجه‌منصور هنوز روی سنگ‌فرش نشسته بود. دست‌هایش را به قبایش می‌مالید؛ گویی می‌خواست خاکستر را از پوستش پاک کند، اما هر بار که انگشتانش را به هم می‌کشید، سیاهی میان بندهای انگشتش بیشتر می‌شد.داریا کنارش زانو زد.«دستت را نشان بده.»منصور دستش را عقب کشید.«چیزی نیست.»«پس چرا می‌لرزد؟»تاجر به انگشتانش نگاه کرد. لرزش چنان خفیف بود که شاید در روشنایی روز به چشم نمی‌آمد، اما زیر نور مشعل پنهان نمی‌ماند.«سردم است.»داریا دست او را گرفت. پوستش سرد بود، اما نه مثل سنگ‌های دژ. نبضش زیر انگشتان داریا می‌زد؛ نامنظم و تند. تاجر نگاهش را بالا آورد و به صورت داریا دوخت.«تو مرا می‌شناسی؟»داریا لحظه‌ای مکث کرد. نمی‌دانست مرد تا کجا خودش را به یاد می‌آورد.«خواجه‌منصور هستی. تاجر پارچه. از ری به یزد می‌رفتی.»مرد چند بار پلک زد. لب‌هایش تکان خوردند، اما چیزی نگفت.داریا دستش را رها کرد.«یادت هست؟»منصور آهسته سر تکان داد. بعد، چنان‌که از پاسخ خودش مطمئن نباشد، پرسید:«منصور... همین است؟»پیروز که دهلیز را می‌پایید، برگشت.«بس کن مرد. اسمت را که فراموش نکرده‌ای.»منصور نگاهش کرد. چیزی در چهره‌اش بود که داریا نمی‌توانست نامی برایش پیدا کند؛ نه گیجیِ کسی که تازه از خواب پریده باشد و نه وحشت مردی که مرگ را پیش رو ببیند. بیشتر به کسی می‌مانست که واژه‌ای آشنا شنیده، اما به یاد نمی‌آورد چرا باید برایش اهمیتی داشته باشد.کاووس زیر لب گفت:«شاید دژ چیزی از او برداشته باشد.»پیروز تند چرخید.«چه چیزی؟»پیرمرد به نقش کج روی ستون خیره ماند.«نمی‌دانم. اما آدمی که چیزی گم کرده، پیِ آن می‌گردد. این مرد حتی نمی‌داند چه چیزی را باید گم‌شده بداند.»کسی پاسخی نداد. منصور ناگهان دست بر سینه گذاشت و نفس‌های کوتاهی کشید. بعد چشم‌هایش را بست:«باید حساب را صاف کنم.»پیروز بازویش را گرفت و بلندش کرد.«حسابی در کار نیست. راه می‌افتیم.»در امتداد دیوار به راه افتادند. پیروز پیشاپیش می‌رفت و نور را بر زمین و پیش‌رو می‌انداخت. داریا پشت سرش بود، بعد کاووس و منصور. صدای کشیده شدن پاپوش‌ها روی سنگ‌فرش تنها صدایی بود که در دالان می‌پیچید. داریا هر چند قدم یک‌بار به پشت سر نگاه می‌کرد؛ نه از سر ترس، بلکه می‌خواست فاصله‌ی میان همراهانش را به خاطر بسپارد. در آن تاریکی، فاصله هم چیزی بود که ذهن می‌توانست اشتباه به یاد بیاورد.به نخستین ستون که رسیدند، پیروز ایستاد. داریا کنار نقش اسطرلاب حک شده با نوک خنجر خطی مورب انداخت و عقب آمد.«اگر دوباره رسیدیم، می‌فهمیم در دایره چرخیده‌ایم.»پیروز گفت: «اگر برسیم.»دالان باریک‌تر می‌شد و سقف فرود می‌آمد. در چند جا، رطوبت از دیواره‌ها چکه کرده و لکه‌هایی تیره کف دالان ساخته بود. داریا سرانگشتش را به سنگ خیس زد؛ سرد بود، اما بوی خفیف و ناخوشایندی داشت، چیزی شبیه ماندگیِ کهنه‌ی آهن در نم.صدای چکیدن آب از جلو می‌آمد.یک قطره... مکث... قطره‌ای دیگر.سپس ناگهان قطع شد.پیروز درنگ کرد. از تاریکیِ پیش‌رو، صدای نفس کشیدن برخاست؛ سنگین و بریده. انگار کسی در سایه پنهان شده بود و تلاش می‌کرد بالا و پایین رفتن سینه‌اش را مهار کند.پیروز تیغ را پیش کشید.«کیستی؟»پاسخی نیامد. داریا مشعل را گرفت و جلو برد. روشنایی تا پیچ دالان رسید، اما جز سنگ‌های نمور چیزی پیدا نبود.صدا دوباره آمد. این بار درست از پشت سرشان.خواجه‌منصور ناله‌ای خفه کرد. پیروز با شتاب چرخید و تیغ را مقابل تاریکی گرفت.«خودت را نشان بده!»صدا برید.سکوت که برگشت، داریا متوجه شد زمین زیر پایشان تغییر کرده است. درست در چند قدمی جایی که رد شده بودند، ردی از رطوبت کشیده شده بود؛ لکه‌هایی باریک و نمناک، شبیه جای پای برهنه‌ای که روی سنگ گذاشته باشند.ردها از میان تاریکیِ پشت سر آغاز می‌شدند و در امتداد دیواره‌ی سخت و بی‌شکاف تمام می‌شدند. به هیچ راهی نمی‌رسیدند.پیروز با تیغ به سنگ کوبید؛ سنگ یکپارچه بود.همان دم، صدایی نزدیک شأنه‌ی داریا گذشت؛ نه فریاد بود و نه زمزمه، صدایی بود که از عمق شکاف دیوار بیرون می‌خزید:«راه را اشتباه آمده‌ای.»داریا بر جا خشک شد.«چه راهی؟»صدا آرام‌تر شد، گویی از پشت لایه‌های سنگ عقب می‌نشست:«آنچه تو را به اینجا آورده، هنوز پشت سرت است.»داریا برگشت. پیروز، کاووس و منصور چند قدم عقب‌تر ایستاده بودند. مشعل میان آن‌ها می‌سوخت و سایه‌ها را بر دیواره می‌انداخت. داریا به سایه‌ی خودش نگریست. روی سنگ افتاده بود، اما سرِ سایه به سمت دیوار بود، نه رو به خودش.پلک زد و مشعل را تکان داد. سایه برگشت و روی تنه‌ی سنگی لغزید.پیروز به او نزدیک شد؛ در نگاهش خشم و تشویش در هم تنیده بود.«داریا، چرا مدام می‌ایستی؟ با دیوارها نجوا می‌کنی؟»داریا سنگینی نگاهش را تاب آورد.«صدایی از سنگ‌ها می‌آید.»«به صداها گوش نده. حواست به گام‌هایت باشد.»کمی جلوتر، دالان به دو شاخه تقسیم می‌شد.راه سمت چپ سراشیب بود و بوی ماندگی آب می‌داد. راه راست با شیبی تند بالا می‌رفت. پیروز مشعل را پایین آورد، دست آزادش را بالا گرفت و پوست دستش را رو به دهانه‌ی راه بالا چرخاند.چند لحظه ایستاد. بعد نفسش را بیرون داد.«جریان هوا هست. ضعیف است، اما از راه بالا می‌آید. شاید به روزنی در بالای دژ برسد. از بالا می‌رویم.»کاووس دست بر دیوار گذاشت و سرش را به سوی دهانه‌ی سراشیب چرخاند.«آب به زیر می‌رود. اگر چاه یا قناتی خشک در این دژ باشد، شاید راهش از همین پایین بگذرد.»خواجه‌منصور هم خیره به تاریکیِ سراشیب زمزمه کرد:«صدای بازار می‌آید... دکان‌ها بازند...»پیروز با خشونت شانه‌ی منصور را گرفت.«بازاری در کار نیست. راه بالا نسیم دارد. همه از پی من بیایید.»پیروز پیش افتاد. شیب تند بود و سنگ‌ها برآمده. کاووس و منصور پشت سرش حرکت کردند و داریا در انتهای صف قرار گرفت.چند گام بیشتر نرفته بودند که داریا احساس کرد چیزی درست نیست.پیروز تنها ده قدم جلوتر بود، اما صدای قدم‌هایش چنان دور به نظر می‌رسید که گویی در انتهای تالاری بزرگ راه می‌رود. داریا چشمانش را باریک کرد. در روشنایی زرد مشعل، پیروز و آن دو نفر دیگر نزدیک دیده می‌شدند، اما سایه‌هایشان روی دیواره‌ی روبه‌رو چنان کشیده و دوردست افتاده بود که تناسب فضا به هم می‌ریخت. هر قدمی که برمی‌داشت، به نظر می‌رسید فاصله‌شان بیشتر می‌شود، بی‌آنکه تندتر رفته باشند.ناگهان از پشت سر داریا صدایی آمد.آرام، خسته، با خس‌خسی که در روزهای بیماری مادرش در اتاق کوچک خانه می‌پیچید:«کیا... چراغ را خاموش کن. خوابم می‌آید.»داریا در جا میخکوب شد.این جمله از حافظه‌اش پاک نمی‌شد. آخرین جمله‌ای بود که مادرش، پیش از سرد شدن دست‌هایش، در سکوت خانه گفته بود.خواست دهان باز کند و پیروز را بخواند، اما صدا در گلویش شکست.همان لحظه، تپشی از سنگ‌های زیر پایش گذشت.تَق.لرزش کوتاهی در دیواره افتاد. داریا سر بلند کرد. پیروز به عقب چرخیده بود، اما مشعل در دستش به طرز نامأنوسی کم‌سو به چشم می‌آمد.«داریا! بیا جلو!»صدای پیروز انگار از ته چاهی عمیق می‌آمد؛ بااینکه فقط چند گام فاصله داشتند.پیش از آنکه داریا گامی بردارد، سطح دالان با صدای خشن ساییده شدن سنگ بر سنگ جا‌به‌جا شد. کف راه زیر پای داریا ناگهان یک بند انگشت پایین نشست. پیروز دست دراز کرد تا قبای او را بگیرد. ناگهان سنگی عظیم از سقف پایین آمد و با ضربه‌ای سهمگین، دیواره‌ای سیاه میان داریا و همراهانش نشاند.داریا خود را به سنگ کوبید. مشت بر آن زد، اما هیچ شکافی وجود نداشت.از پشت سنگ، صدای خفه‌ای به گوش رسید. پیروز بود که با قبضه‌ی تیغ ضربه می‌زد:«داریا!... آنجا بمان!... روزنی پیدا می‌کنیم!»سپس صدای کاووس آمد، دورتر و نامفهوم‌تر:«...اسطرلاب... جهت را...»و بعد همه‌چیز در سکوت غرق شد. دیگر نه ضربه‌ای آمد و نه آوازی.نور مشعل پیروز ناپدید شده بود. تنها تاریکی مطلق مانده بود و بوی تند سنگ تازه‌تراشیده.داریا دست‌هایش را روی سطح سرد دیوار کشید تا جهتی بیابد. انگشتانش به شیارهای زبری خورد؛ خطوطی تازه که با عمق روی سنگ کنده شده بودند.با سرانگشت لمس کرد:د... ا... ر... ی... ا...نام خودش بود.دستش را پس کشید. صدای ناشناس، نه از پشت دیوار و نه از دوردست، بلکه درست از کنار گوشش، در همان تاریکیِ محض برخاست:«هنوز هم می‌خواهی بدانی چه چیزی صدایت می‌زند؟»داریا تکیه‌اش را به دیوار داد. سرمای سنگ از پارچه‌ی قبایش گذشت و به تنش نشست.«تو کیستی؟»صدا پاسخی نداد.ادامه دارد...سارا حیدریانسارا حیدریانTue, 13 Oct 2026 12:44:20 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/عهدِ-نخست-سرآغازِ-ریگ-جنپارت-سوم-ykqq2cb3eu31پارت سوم: آنچه سنگ بازمی‌گویدصدا دیگر نیامد. نه پژواکی ماند و نه طنینی. سکوت چنان بر تالار سنگینی می‌کرد که داریا صدای ضربان خون را در شقیقه‌هایش می‌شنید.چهار مرد همچنان در میان ستون‌ها ایستاده بودند و هیچ‌کس جرئت نمی‌کرد نخستین قدم را بردارد.پیروز هنوز تیغ به دست داشت. آرنجش را به پهلو چسباند تا لرزش دستش کمتر شود و بی‌آنکه سر بگرداند، از میان دندان‌های فشرده گفت: «تکان نخورید. چشم از دایره‌ی نور برندارید.»خواجه‌منصور دست بر بازوی قَبای داریا انداخته بود. نوک انگشتانش از وحشت چنان در پارچه فرورفته بود که به پوست می‌رسید. بوی تند و لزجِ عرقِ سردش تالار را برداشته بود. من‌من‌کنان گفت: «رفت؟... پیروز، به مقدسات سوگند بگو که رفت؟»پیروز پاسخی نداد. تیغ را در دست می‌فشرد، اما در آن تاریکی چیزی نبود که بتواند به آن حمله کند.کاووس چند قدم آن‌سوتر ایستاده بود. اصلاً به تاریکی نگاه نمی‌کرد؛ چشمان سفید و پرآبش به خاکستر زیر پایشان خشکیده بود. اسطرلاب برنجی در میان انگشتان لرزانش آرام تکان می‌خورد و صدای فلزیِ خفیفی می‌داد.کاووس سر برداشت. صدایش خش‌دار و خشک بود:«ما چهار نفریم؟»پیروز بی‌آنکه برگردد، با فکِ منقبض گفت: «مگر حواست زایل شده، پیرمرد؟ چهار نفریم. راه بیفت»کاووس آهسته و با طنینی خفه گفت:«پیروز... مشعل را پایین‌تر بیاور.»پیروز تشر زد: «جای پای شتران را می‌جویی در این ظلمت؟ حواست به سرایت تاریکی باشد پیرمرد.»کاووس اصرار کرد، این بار با رگه‌ای از التماس در حنجره‌ی زنگارش:«پایین بیاور... به حقِ نان و نمکی که خوردیم، پایین بیاور.»پیروز نگاهش کرد، نورِ لاغر و زردگونِ مشعل روی سنگ‌فرش افتاد.چهار جفت ردپا دیده می‌شد؛ رد پاپوش‌های خودشان. میان آن‌ها، جای یک پای برهنه بود. پاشنه‌ای باریک و انگشتانی بلند که انتهایشان سنگ سیاه را خراش داده بود.فقط یک رد.نه اثری از آمدن بود و نه رفتن.پیروز تیغش را نزدیک زمین برد، دستش لرزی خفیف داشت.«کسی میان ما بوده.»داریا زانو زد. پیش از آنکه خاکستر را لمس کند، بویی آشنا به مشامش رسید؛ روغن سیاه‌دانه و کندر. همان بویی که در شب‌های آخر زندگی مادرش، اتاق کوچک خانه را پر می‌کرد.به دالان سمت چپ نگاه کرد.داریا... پسرم... بیا اینجا...درنگ کرد، صدای واقعی مادرش را به یاد آورد. سرفه‌های شبانه، دست سردش بر پیشانی داریا و نامی که در خلوت خانه صدایش می‌زد.کیا.مادرش هرگز او را داریا صدا نمی‌کرد. این نام را کاتبان در اسناد می‌نوشتند و مردم بازار به زبان می‌آوردند. برای مادرش، او همیشه کیا بود؛ نام دایی جوان‌مرگش.داریا از جا برخاست.«آن صدا که مرا به سمت دالان کشید مادرم نبود.»پیروز نگاهش کرد.«از کجا می‌دانی؟»«چون مرا به نامی صدا زد که مادرم هیچ‌وقت به کار نمی‌برد.»نگاهش دوباره به ردپا افتاد.«صدای او را می‌شناخت، اما خودش را نه.»از ستون روبه‌رو صدای خراشیدن سنگ برخاست.هر چهار نفر برگشتند.خطی باریک روی سطح ستون پدید آمد. سپس خطی دیگر. ذرات سیاه به زمین ریختند و به‌تدریج نقش اسطرلابی روی سنگ شکل گرفت؛ حلقه‌هایی ناموزون و خطی کج در کنار حلقه‌ی سوم.کاووس یک قدم جلو رفت، اما همان‌جا ایستاد.«این نشان پدر من است.»اسطرلاب برنجی‌اش را بالا آورد و پشت آن را نشان داد.«پدرم حلقه‌ی سوم را همیشه کج می‌ساخت. می‌گفت اگر عیبی در کار نباشد، سازنده را از ساخته‌اش نمی‌توان شناخت.»کاووس رنگ باخته بود.«هیچ‌کس آن را ندیده بود.» صدایش می‌لرزید. «جز من و پدرم.»داریا به نقش روی ستون نگاه کرد. خطوط هنوز تازه بودند. دژ چیزی را از خاطر کاووس بیرون کشیده و روی سنگ نشان داده بود؛ همان‌طور که صدای مادرش را از خاطره‌ی او ساخته بود.«شاید این سنگ‌ها چیزهایی را که در ذهن ماست، بازمی‌گردانند.»پیروز گفت: «پس آن مردان کجا هستند؟»داریا جوابی نداشت.از کنارشان صدای سکه برخاست.خواجه‌منصور سرش را چرخاند. دستش روی همیان چرمی آویخته به کمرش نشست.صدای برخورد دینارها دوباره آمد؛ بعد همهمه‌ی بازاری دور و صدای مردی که بهای پارچه‌ای را می‌پرسید. خواجه‌منصور لبخند زد. لبخندی کوتاه و ناآرام، چنان‌که گویی کسی را در میان جمعیت شناخته باشد.«بار ابریشم...» زمزمه کرد. «همه‌اش مال من است.»پیروز بازویش را گرفت.«به صدا گوش نده.»خواجه‌منصور دستش را پس زد.«تو چیزی نمی‌شنوی؟ حسابم مانده. باید حساب را صاف کنم.»از تاریکی صدایی آمد:«ده درم... دوازده درم... هنوز می‌خواهی؟»رنگ از صورت منصور پرید. دهانه‌ی همیان را باز کرد و آن را روی سنگ‌فرش برگرداند.چیزی جز خاکستر بیرون نریخت.مرد به زمین خیره ماند. بعد زانو زد و خاکستر را با هر دو دست جمع کرد.«این‌ها مال من است.»داریا به سویش رفت.«خواجه، رهایش کن.»منصور خاکستر را در مشت فشرد. ذرات سیاه از میان انگشتانش بیرون زدند. ناگهان دستش را به سوی دهان برد.پیروز او را کشید. داریا بازویش را گرفت، اما منصور به سرفه افتاد. سرفه‌هایش خشک و بی‌صدا بود؛ دهانش باز می‌شد، ولی هوا به‌سختی از گلویش می‌گذشت.«نفس بکش!» پیروز او را به پهلو چرخاند.داریا دست بر گردن تاجر گذاشت. نبضش تند می‌زد.پس از چند لحظه، منصور سرفه‌ای شدید کرد و توده‌ای خاکستر بر سنگ ریخت. سپس هوا را با صدایی خشن به درون کشید و بی‌حرکت ماند.«خواجه؟»چشم‌های منصور باز شد.زنده بود.اما وقتی داریا همیان خالی را برداشت و به او نشان داد، مرد به آن نگاه کرد؛ بی‌آنکه نشانی از شناخت در چهره‌اش پیدا شود.«این مال توست؟» داریا پرسید.منصور مدتی به کیسه خیره ماند.«نمی‌دانم.»پیروز به داریا نگاه کرد. هیچ‌کدام چیزی نگفتند.از آن سوی ستون‌ها صدای گریه‌ای بلند شد.یکی از باربران بود؛ یا دست‌کم صدایی که به او شباهت داشت.«پیروز! اینجا! راه را پیدا کردم.»پیروز بی‌اختیار برگشت.«کدام‌طرفی؟»صدا از سمت راست آمد.«اینجا! زود باش.»پیروز قدمی برداشت. داریا بازویش را گرفت.«صبر کن.»پیروز با خشونت دستش را رها کرد.«شاید یکی از آن‌ها زنده مانده باشد.»«شاید هم همان چیزی باشد که صدای مادرم را ساخت.»پیروز به او خیره ماند. سپس تیغش را محکم‌تر گرفت و رو به تاریکی فریاد زد: «اگر زنده‌ای، نام خودت را بگو.»صدایی نیامد.بعد، از پشت سرشان، صدای خود پیروز برخاست:«اگر زنده‌ای، نام خودت را بگو!»خواجه‌منصور ناله‌ای کرد. کاووس زیر لب دعایی خواند. پیروز رنگ باخته بود، اما این بار به سوی صدا نرفت.داریا به این فکر کرد که شاید دژ فقط از خاطرات مردگان صدا نمی‌سازد؛ شاید صدای زندگان را هم می‌تواند تقلید کند.همان دم، صدایی نزدیک گوشش زمزمه کرد:«خوب است. دست‌کم یکی از شما یاد گرفته که گوش ندهد.»داریا از جا پرید و برگشت.هیچ‌کس پشت سرش نبود.صدای پیروز از روبه‌رو می‌آمد. کاووس هنوز کنار ستون بود و خواجه‌منصور با چشمانی خسته به کف سنگی نگاه می‌کرد.داریا لب‌هایش را تکان داد.«تو کیستی؟»صدای ناشناس پاسخ نداد.تنها چیزی که شنید، خش‌خش کوتاهی بود؛ شبیه عبور باد از شکاف سنگی.بعد، زمزمه بار دیگر در گوشش پیچید:«آن‌ها راه را پیدا نمی‌کنند.»داریا این بار بی‌آنکه صدایی از گلویش بیرون بیاید، در دل پرسید: «چه راهی؟»این بار، صدا دورتر بود.«راهی که تو باید پیدا کنی.»داریا خواست پرسش دیگری بپرسد، اما صدای پیروز او را به خود آورد.«با چه کسی حرف می‌زنی؟»داریا به او نگاه کرد. نمی‌توانست از صدایی بگوید که فقط خودش می‌شنید.«با هیچ‌کس.»پیروز به او اعتماد نکرد، اما چیزی نپرسید.از دوردست، دوباره صدای ضربه‌ای برخاست.تَق.هر چهار نفر به سوی تاریکی برگشتند.این بار، پیش از آنکه ضربه‌ی بعدی فرود بیاید، داریا صدای دیگری شنید؛ صدایی آن‌قدر آهسته که نمی‌دانست از گوشش می‌آید یا از جایی درون سرش.«نزد من بیا.»مشعل در دست پیروز می‌لرزید.داریا به شکاف میان ستون‌ها نگاه کرد. آنجا چیزی دیده نمی‌شد؛ تنها تاریکی بود و راهی که به نظر می‌رسید هرچه بیشتر به آن نگاه می‌کند، دورتر می‌شود.سه همراهش هنوز کنارش بودند.برای نخستین بار، داریا احساس کرد صدایی که او را می‌خواند، نه از این سنگ‌ها بود و نه به هیچ‌کدام از همراهانش تعلق داشت؛ صدایی بود که انگار خود نیز در این تاریکی، گرفتار بود.ادامه دارد...سارا حیدریانسارا حیدریانMon, 12 Oct 2026 06:56:50 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/در-حریم-دنج-ما-y8rtfygi1dnyگاهی یک اتفاق، در ذهن دو نفر، دو داستان متفاوت می‌سازد.ما تصمیم گرفتیم داستانی بنویسیم و از دو زاویه روایت کنیم. من، ماجرا را از نگاه باران می‌نویسم و قوس سیاه، همان لحظه‌ها را از نگاه آرمان روایت می‌کند.اتفاق‌ها یکی هستند، اما احساسات، افکار و ناگفته‌ها متفاوت .این دو روایت را کنار هم بخوانید تا ببینید پشت یک اتفاق مشترک، چه دنیاهای متفاوتی پنهان شده‌اند.روایت آرمان، به قلم قوی سیاهروایت باران، به قلم مندر حریم دنج مانزدیک به نیم ساعت بود که بیرون کافه، میان سرمای گزنده‌ی پاییز ایستاده بودم. باد سرکش مثل تازیانه به تن خیابان می‌خورد، برگ‌های خشک را بی‌رحمانه دور خودش می‌چرخاند و سوزِ سرما تا مغز استخوانم نفوذ می‌کرد. اما دلم نمی‌خواست داخل بروم؛ مدام در خیالم می‌دیدم که از پیچ خیابان می‌پیچد، نگاهم می‌کند و من همان‌جا با گرم‌ترین لبخندم چشم‌به‌راهش ایستاده‌ام. دلم پر می‌کشید که به محض رسیدنش، دست‌های مردانه و همیشه گرمش را میان انگشتانم بگیرم، گرمای وجودش را نفس بکشم و شانه به شانه‌ی هم، قدم به گرمای کافه بگذاریم.دقایق اما کش می‌آمدند و خبری از او نبود. سرما کم‌کم بر جانم غلبه کرد و وقتی دیدم دیر کرده، با سرانگشتانی کرخ و دلی که نگرانش شده بود، تسلیم شدم و به داخل پناه بردم.اما به محض اینکه پشت آن میز همیشگی نشستم، انگار جهان برایم در نقطه‌ای دور و امن متوقف شد. آن گوشه‌ی دنج و کم‌نور، پناهگاهی بود که تمام دلتنگی‌های چند روزه‌ام را در آن پنهان کرده بودم؛ جایی که انگار روح خسته‌ام فقط با دیدن او راه خانه را پیدا می‌کرد.در باز شد و بالاخره آمد. نگاهم را به چهره‌اش دوختم. قلبم با دیدنش فرو ریخت؛ خستگی از سر و رویش می‌بارید، خستگیِ عمیقی که حتی لبخند همیشگی‌اش هم حریفِ پنهان کردنش نمی‌شد. اما میان همان پلک‌های خسته، برقی در چشمانش سوسو می‌زد که خوب می‌شناختمش؛ نوری که فقط و فقط برای من روشن می‌شد.طاقت نیاوردم. دلتنگی‌ام در قالب لحنی نشست که ردی از گلایه‌ای نرم داشت. زمزمه کردم:«دیر کردی عزیزم.»تکیه داد به پشتی صندلی. لبخندی زد که این‌بار تلخیِ بی‌پناهِ بی‌خوابی‌هایش را لو می‌داد. خیره شد به چشمانم و گفت:«اضافه کاری وایسادم که زودتر بیام خواستگاریت؛ می‌خواهم تکلیفِ این دلِ بی‌تاب، همین روزها روشن بشه.»حرفش بوی غیرت و عشق می‌داد، اما درست وسط سینه‌ام تبدیل به بغضی سنگین شد. هنوز جمله‌اش تمام نشده بود که دست پیش آورد و انگشتانم را در حصار امن دست‌هایش گرفت. آن تماس پوست‌به‌پوست، مثل جرقه‌ای در سرمای مغز استخوانم نشست. نگاهش را حتی برای یک لحظه از چشم‌هایم نگرفت و با صدایی که آرام‌تر و نگران‌تر شده بود، پرسید:«چند دقیقه بیرون بودی؟»نمی‌خواستم نگرانم شود؛ او خودش به اندازه‌ی کافی زیر بار دنیا خم شده بود. کوتاه پاسخ دادم:«خیلی نبود.»لبخندی کج زد و نگاهش از چشمانم سُر خورد روی دست‌هایم که هنوز توی دست‌های بزرگ و مردانه‌اش می‌لرزید:«پس چرا دست‌هات این‌قدر یخه؟»دست‌هایم را با احترامی عاشقانه بالا برد و به سمت دهانش کشید. نفس‌های گرمش را آرام و پیوسته میان انگشتانم رها کرد. آن لحظه، در آن سکوتِ پر از هیاهوی عشق، من غرق در گرمایی شدم که از بخار نفس‌هایش بلند می‌شد؛ گرمایی که فقط پوستم را داغ نمی‌کرد، قطره‌قطره به رگ‌هایم نفوذ می‌کرد و مستقیم به جانم می‌نشست.اما دیگر تاب نداشتم؛ نگاه کردن به خستگی و تحلیل رفتن مردی که تمام دنیای من بود، داشت بندبند وجودم را پاره می‌کرد. آرام دستم را از میان حصار گرم دست‌هایش بیرون کشیدم. می‌خواستم لمسش کنم، می‌خواستم بفهمد که این‌همه عذاب را می‌بینم. سرانگشتانم را به زبریِ ته‌ریش چندروزه‌اش کشیدم. لمس زبری صورتش در کنار مظلومیت پنهان در نگاهش، صدام را لرزاند:«آرمان، داری خودت را بیش از حد عذاب می‌دی... ببین، زیر چشم‌هات گود افتاده.»به جای جواب، کف دستم را به لب‌هایش فشرد؛ بوسه‌ای کوتاه و داغ بر آن نشاند و دوباره دستم را با طمأنینه روی میز گذاشت؛ درست مثل سندی محکم برای قولی که داده بود، گویی می‌خواست پیوندمان را با صلابت روی چوب میز تثبیت کند. با صدایی محکم گفت:«یادت هست جلوی پدرت چی گفتم؟ گفتم هر کاری می‌کنم تا خوشبخت بشی. این‌ها بهای همون خوشبختیه.»اخمی دلبرانه بر پیشانی نشاندم؛ از آن اخم‌هایی که خوب می‌دانستم دلش را می‌لرزاند و نفسش را بند می‌آورد. دلم نمی‌خواست خودش را برای خوشبختیِ من فدا کند. دستم طاقت نیاورد؛ دوباره انگشتانم به سراغ صورت خسته‌اش رفت و نرمیِ پوستم، گودیِ زیر چشم‌هایش را لمس کرد. با این نوازش، آرمان چشمانش را بست؛ مثل کودکی خسته از جنگِ دنیا که تنها مأمن و آرامشش، همین سرانگشتانِ بی‌قرار من باشد. حس کردم آرامش ذره‌ذره از سرانگشتانم به روحش تزریق می‌شود.قلبم سرریز از عشقی شد که دیگر در قالب واژه‌ها جا نمی‌گرفت. لب گشودم:«می‌دونی چقدر دوستت دارم؟ می‌دونی چقدر ممنونم که برای ساختنِ این آینده، تمامِ جونت رو وسط گذاشتی؟ آرمانم... قربونت بروم، من همه‌جوره ممنونِ تو هستم.»آرمان چشمانش را باز کرد. سکوت کرد و لب از لب باز نکرد. اما سکوتش فریادِ همه‌چیز بود؛ نیازی به حتی یک کلمه هم نبود. تمام حرف‌های نگفته‌مان، تمام وعده‌های تلخ و شیرینِ فردا، و تمام عشق‌بازیِ روح، در همان سکوتِ عمیق و تلاقیِ بی‌وقفه‌ی نگاهمان جاری شد. در عمق نگاهش غرق شدم؛ میان چشم‌های او و من، داستانی بود که فقط خودمان دو نفر الفبایش را بلد بودیم.پایانسارا حیدریانسارا حیدریانSun, 11 Oct 2026 15:38:03 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/عهدِ-نخست-سرآغازِ-ریگ-جن-پارت-دوم-jgzvfsd4cddzپارت دوم: پژواک‌های دروغین توفان از پشت سر، با دهانی از ماسه و غبار سرخ، دشت را فرو می‌بلعید. باد چنان سیلی می‌زد که نفس در سینه حبس می‌گشت. شترها از وحشت بر جا میخکوب شده بودند، کف به دهان آورده و پوزه‌ها را به سوی شکاف دروازه کشانده بودند؛ گویی بوی مرگِ درون دژ را به گزندِ تیغه‌های برانِ ریگِ بیرون ترجیح می‌دادند.پیروز مهار شتر پیشاهنگ را دور دست پیچید و فریاد کشید:«داخل شوید. داخل شوید وگرنه این توفان پوست از گرده‌مان می‌کند.»کاروان شتابان خود را از دهانه‌ی سنگیِ دروازه به درون دژ کشاند. آخرین نفر که داریا بود، به زحمت پای لرزانش را از آستانه گذراند. در همان آن، لنگه‌های عظیم چوبین با ضربه‌ای سهمگین به هم آمدند. بومِ بسته شدن در، طنینی در دهلیز انداخت که ترس را تا عمق استخوانِ کاروانیان نشاند. طوفان شن بیرون ماند؛ در یک دم، صدایش چون آوازی دور و نامفهوم خفه گشت.سکوتی سنگین و چسبناک حاکم شد؛ انگار هوا هم در دهلیز به بند کشیده شده بود و راهی به شش‌ها نمی‌برد.یکی از قراولان با دستانی لرزان چخماق زد. جرقه‌ای جهید و شعله‌ی کم‌جان مشعل بالا آمد. نور زرد و رنجور، تنها تا چند قدم پیش رو را روشن می‌کرد: تالاری فراخ و نمور، با ستون‌هایی از سنگِ تراشیده‌ی چهارگوش که سقف را در تاریکیِ مطلق گم کرده بودند. کفِ دژ با سنگ‌فرشی صیقلی، سیاه و پوشیده از لایه‌ای خاکستر مفروش بود.دو قراول دیگر نیز مشعل‌هایشان را از شعله‌ی او روشن کردند و حالا سه مشعل، اندکی دید بهتری در تالار می‌دادند.میرک را از جهازِ شتر پایین کشیدند. تنِ سرقراول بی‌جان بر سنگ‌ها رها شد. ناله‌هایش دیگر به صدای آدمی نمی‌مانست؛ خِش‌خِشی ممتد و توخالی بود. داریا زانو زد کنارش تا شیشه‌ی جوشانده را به لب‌هایش نزدیک کند، اما همین که سرانگشتش به گردن میرک خورد، پس کشید. نبض نبود؛ زیر پوستِ تیره‌رنگ، چیزی مثل جریانِ دانه‌های ریزِ ماسه زیر فشار دست جابه‌جا می‌شد. ناگهان تن میرک تکانی خشک خورد. فکش لرزید و توده‌ای غلیظ از غبارِ خاکستری از میان دندان‌هایش بیرون ریخت. بادِ گنگی در کف تالار وزید و آن خاکستر را در خود پیچید و میان تاریکی ستون‌ها غیب کرد. سرِ قراول به پهلو افتاد؛ تهی، بی‌صدا، مثل چوبی پوسیده در آفتاب تموز.وحشت مثل زهر در خون همراهان دوید. یکی با فریادی بریده عقب نشست: «اینجا گورستان است! در را باز کنید... باید برگردیم!»پیروز مشعل را به دست گرفت و همراه دو نفر، هراسان به سوی دروازه برگشت تا راه بیرون را بسنجد. داریا نیز به دنبالشان چرخید، اما نوری که بر دیوار روبه‌رو افتاد، نفس را در سینه‌شان برید.دروازه‌ای در کار نبود.جایی که تا چند لحظه پیش دهانه‌ی فراخ چوبین قرار داشت، اکنون دیواری ممتد، صاف و کهن از سنگ‌های نتراشیده و سیاه قد کشیده بود؛ بدون هیچ درز، کلون یا شکافی. پیروز با مشتِ گره‌کرده بر سنگ کوبید؛ ضربه صدایی خفه داد، مثل کوبیدن بر صخره‌ای که هزار سال در دل کوه خوابیده باشد. هیچ بابی گشوده نبود؛ انگار اصلاً درگاهی وجود نداشته است.«گم شد... راه برگشت نیست!» صدای تاجر بزاز از ته حلق کنده شد.«خاموش» پیروز چرخید و مشعل را جلوی صورت‌ها تکان داد، گرچه رگ‌های برآمده‌ی گردنش از تزلزل خودش خبر می‌داد: «پای هم بمانید. شترها را به قطار ببندید. این دژ هرچه باشد، بالاخره راهی به برجی یا روزنی دارد.»اما همان‌که رو به جلو حرکت کردند، تالار رفتاری غریب پیش گرفت. پای هر ستون، دالانی تاریک دهان باز کرده بود که بوی هوای مانده و خاک سرد می‌داد. در پیچِ نخستین ستون، صدای پایی گم شد. داریا به عقب برگشت؛ سه نفر از باربران با دو شترِ بار پنبه، که درست پشت سرش گام برمی‌داشتند، نبودند. هیچ صدایی نیامده بود؛ نه فریادی، نه لغزشی بر سنگ‌فرش. فقط تاریکیِ مطلق جای آنها نشسته بود.کاووسِ اختربین با چشمانی از حدقه درآمده نالید: «آب شدند... زمین بلعیدشان.»پیروز نعره کشید: «جلو بروید. متفرق نشوید.»اما پژواک صدایش در تالار شکست و هزار صدای دیگر پس داد. از میان شکاف سنگ‌ها و از قعر دهلیزهای جانبی، زمزمه‌هایی آغاز شد. داریا در سرش صدای همهمه‌ای ناموزون شنید؛ واژگانی شکسته، شبیه صدای ساییده شدن دو ورق چرم خشک روی هم.سپس در میان همهمه‌ی بادِ حبس‌شده، نوایی نرم و آشنا از تاریکیِ دالان سمت چپ برآمد: «داریا... پسرم... بیا اینجا... من در بند مانده‌ام...»داریا در جا خشک شد. خون در رگ‌هایش یخ بست. آن لحن، طنینِ صدای مادرش بود؛ صدایی که سال‌ها پیش، زیر خاکِ نمناک گورستان ری به خاک سپرده شده بود. کششی مهیب، مثل نخی نامرئی، پاهایش را به سوی دهلیز تاریک می‌کشید. گامی به سمت سیاهی برداشت.پیروز یقه‌ی قبای داریا را با خشم چنگ زد و او را به عقب پرتاب کرد: «گوش نگیر کاتب‌زاده. داد زدم که گوش نگیرید! اینها دروغِ ریگ است... سراب است. این سنگ‌ها نجوای هرچه را که در دل جا گذاشته‌ای به رُخت می‌کشند تا پراکنده‌مان کنند!»فریادِ کمک‌خواهیِ باربرانِ گم‌شده ناگهان از دو سوی مخالف تالار طنین انداخت؛ از دهلیز راست، صدای گریه‌ی یکی از آنها می‌آمد و از دهلیز چپ، التماس دیگری. کاروان در جنونِ ترس شکافته شد. دو تن از قراولانِ باقی‌مانده، شمشیر کشیده و هذیان‌گویان به سوی دالان‌ها دویدند: «آنجایند. به گمانم در را یافتند.»«نروید!» پیروز فریاد زد، اما همراهان دسته‌دسته به دنبال صداها در تاریکی گم گشتند. تاریکی چنان سریع دهان بست که گویی هیچ دالانی از اول هم نبوده است.اکنون تنها پیروز، داریا، خواجه منصور و کاووس با مشعلی رو به خاموشی، در میانه‌ی حلقه‌ای از ستون‌های سنگی تک‌افتاده بودند. سکوت بازگشت؛ اما سکوتی که آبستنِ چیزی عظیم بود.شعله‌ی مشعل گویی از سرما لرزید، زبانه در کام کشید و در پِت‌پِتی کوتاه، به زبانه‌ای آبی و رنجور بدل شد. هوا آن‌چنان منجمد شد که دندان‌های کاووس بی‌اختیار به هم می‌خورد.و آن‌گاه، از دوردستِ تاریکِ دژ، صدایی برخاست.تَق.سکوت.تَق.ضربه‌ای سنگین و منظم بر سنگ‌فرش؛ نه شبیه گامِ آدمی بود و نه راه رفتن هیچ جانداری که تاکنون در بیابان دیده بودند. صدایی سخت، خشک و بی‌شتاب، انگار فرود آمدن تبری سنگی بر بستری از استخوان باشد.با هر ضربه، خاکسترِ خفته میان درزهای سنگ‌فرش می‌لرزید و انگار به درون سنگ فرو می‌رفت.کاووس نفسش را در گلو خفه کرد. انگشتان پیروز دور دسته‌ی شمشیرش چنان فشرده شد که بندهایشان به سپیدی زد.صدای سوم نزدیک‌تر آمد.تَق.این بار، موجی از سرمای گزنده پیشاپیش صدا دوید. سایه‌ای در انتهای دالان لرزید و گذشت؛ نه سری داشت و نه پیکری پیدا. تنها هیبتی گذرا بود؛ تکه‌ای از تاریکیِ غلیظ‌تر از شب که از انتهای دالان گذشت و در سیاهی فرو رفت.اما دیگر تنها نبودند.ادامه دارد...سارا حیدریانسارا حیدریانWed, 07 Oct 2026 07:19:53 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/عهدِ-نخست-سرآغازِ-ریگ-جن-wtzezkzrxqzqپارت اول: سکوتِ دَرایدر باراندازِ سنگ‌فرش کاروانسرای ری، هوا هنوز بوی سرگین خیس و دودِ کُنده‌سوزهای سحرگاهی می‌داد، اما آنچه بر سرش چانه می‌زدند، طمع بود.خواجه‌منصور، تاجر بزاز، نگینِ مفرغ‌نشانی را زیر باریکه‌ی آفتابِ اولِ صبح گرفته بود و با دلالی دوره‌گرد یکی‌به‌دو می‌کرد:«این را به نام لعلِ سرخ بدخشان، ده درم پای من حساب می‌کنی؟ نگینش از پشتِ نور مثل آبِ تیره است!»داریا، قبای کرباسی گردگرفته‌اش را تکاند و توبره‌ی سنگینش را روی زمین گذاشت. نزدیک شد؛ بی‌آنکه خود را پیش بیندازد، با لحنی شمرده گفت: «رخصت می‌دهید نگاهی بیندازم خواجه؟»انگشتر را میان دو انگشت گرفت. آن را با زاویه، مایل به نورِ ملایم صبح چرخاند و چشم راستش را تنگ کرد. نگاهش روی رگه‌ها و لکه‌های ابرمانند درون گوهر لغزید: «رنگش به لعل می‌زند خواجه، اما این رگه‌های خطی و کدورتِ پنهان در مغزِ سنگ، مرا بیشتر به بَلاش گمان می‌برد تا لعل بدخشان. چهار درم شاید برایش زیاد هم باشد.»دلال دندان‌قروچه‌ای کرد و انگشتر را قاپید، دور شد. خواجه‌منصور نگاهی با تحسین به داریا انداخت: «دست‌مریزاد. جوانکی چون تو این ظرافتِ سنگ را از کجا چشیده؟»داریا دستارِ پشمی‌اش را روی پیشانی استوار کرد: «پدرم در راسته‌ی کاتبان ری، سال‌ها نسخه‌های دارویی و رساله‌های مربوط به کانی‌ها را رونویسی می‌کرد؛ من هم در دکانش میان هاونِ گیاهان و صیقلِ سنگ‌ها بزرگ شدم. حالا با این کاروان تا یزد می‌آیم؛ شنیده‌ام در دارالکتابِ آنجا، رونوشتی از رساله‌ای کهن در احوال کانی‌ها و طبع خاک‌ها هست که نسخه‌ی کاملش در ری نیست.»همان دم، پیرمردِ صاحب کاروانسرا از پای هشتی بانگ زد: «پیروز! اگر تا پیش از برآمدن کامل روز از راه فرعی بیابان نپیچید، تا غروب به آب‌انبارِ نخست نمی‌رسید.خبر رسیده دزدان نائین بر راهِ اصفهان نشسته‌اند.»پیروز، ساربان کهنه‌کار با ریشِ حنابسته و دستانی شیارخورده، بندِ جهاز شتر پیشرو را گره زد. داریا با تردید به سمتش رفت: «استاد پیروز... راه فرعی از بیابانک تا یزد آب کافی دارد؟»پیروز بدون آنکه سر بالا کند، پوزخندی زد: «چهار منزل تا نخستین آبادی راه است، کاتب‌زاده. اگر راه باز بود از جاده می‌رفتیم، اما کویر هم حساب‌وکتاب خودش را دارد. پای ردِ من بیایی، ریگ سلامت می‌رساندت. بترسی و از کاروان بیرون بزنی، شن خشکت می‌کند.»پیروز عرق پیشانی‌اش را با پشت دست پاک کرد و نگاهی به داریا انداخت.«پدرت را خوب می‌شناسم. نگران نباش؛ سفارشت را به من کرده.»بعد به شتری که پشت سر داریا ایستاده بود اشاره کرد.«آن شتر توست. سوار شو؛ وقت رفتن است.»سپس رو به کاروان برگشت و با صدایی بلند، خواب‌ماندگان را برای حرکت از چرت صبحگاهی بیدار کرد.سوار شدن داریا نشان داد تنش با جهاز شتر غریب است. با اولین نیم‌خیز شتر، تعادلش به هم خورد، پایش در بندِ جهاز پیچید و میان بارهای پنبه‌ای واژگون شد؛ چنان مضحک که صدای خنده‌ی نگهبانانِ مسلح تا پشت دروازه رفت. داریا با گونه‌های گل‌انداخته، مهار را سفت چسبید و دم برنیاورد.در آخر، کاروان با کشیده‌ترین صدای بمِ دَرایِ پیشاهنگ از دروازه بیرون زد.دو روز نخست در کوبش آفتاب و سکوت گذشت. کاروانیان نه مجالی برای برپایی چادرهای سنگین داشتند و نه بیابان چنین فرصتی می‌داد؛ شب‌ها تنها زیلوهای نمدی و جاجیم‌های زبر را دور کُنده‌های تَنَک پهن می‌کردند و به شکم شتران تکیه می‌زدند.پاهای داریا درون پاپوش‌های چرمی تاول زد و شب‌ها کنار آتش از کوفتگی استخوان‌هایش زیر لب غر می‌زد. میان همان خستگی‌ها، وقتی ماری زرد و باریک از کنار پاپوشش گذشت، داریا چنان از جا جست که کاسه‌ی آب واژگون شد و خنده‌ی ساده‌ی هم‌سفران خستگیِ راه را شکست؛ ترسی چنان انسانی که او را از قالب کاتبی غریب به جوانی صمیمی در چشم همراهان بدل کرد.اما از ظهر روز سوم، بیابان چهره گرداند.پیروز پیاپی از جهاز پایین می‌آمد، به جهت باد و خاربوته‌های خشک نگاه می‌کرد و پیشانی در هم می‌کشید. تپه‌های شنی با نشانه‌هایی که در سفرهای پیشین به خاطر داشت هم‌خوان نبودند؛ گویی نقشه زیر پای زمین دگرگون شده بود.غروب همان روز، «میرک»، سرقراولِ درشت‌اندام کاروان، ناگهان کنار شترش بر زانو افتاد. سرفه‌های خشک و تنگی‌نفسِ پیاپی توانش را برید. داریا به خاطر سال‌ها وردستی در دکان پدر و آشنایی با گیاهان دارویی، بی‌درنگ خودش را به میرک رساند. دستمالی سپید جلوی دهان قراول گرفت اما آنچه از دهان میرک بیرون ریخت، بلغم یا خون نبود؛ رگه‌هایی از دوده و خاکی نرم و خاکستری بود که روی دستمال می‌نشست.داریا مچِ دست قراول را گرفت و بلافاصله دستش را عقب کشید. پوست دست و پیشانی میرک داغ نبود؛ سرد بود، سردتر از هوای گرگ‌ومیش کویر.در میان وحشت کاروانیان، از گیاهان توبره دم‌کرده‌ای فراهم کرد تا سوزش سینه‌ی میرک را آرام کند، اما دستانش می‌لرزید؛ طبع این غبار، طبع هیچ ریگزار و خاکی که تا آن روز در رساله‌ها خوانده بود نبود. بوی سنگِ مرده و سرمای تاریکی می‌داد.کاروان به راه افتاده بود تا در خنکای شب پیش برود، اما داریا متوجه شد دیگر نوای درای شترِ پیشاهنگ به گوش نمی‌رسد. شتر در حرکت بود، درای بر گردنش تکان می‌خورد، اما هیچ صدایی از فلز برنمی‌خاست.نیمه‌شب، جهان از حرکت ایستاد. پیروز فرمان استراحت سر داد.داریا کنار آتش، تکیه‌داده به پهلوی شترش نشسته بود و با قلم‌تراش روی تکه‌ای چرم، یادداشت می‌نوشت. ناگهان احساس کرد هوا به غلظت نشسته است؛ شترها بی‌صدا و بی‌قرار، پوزه‌ها را به خاک می‌مالیدند.کمی جلوتر، «کاووسِ اختربین» اسطرلابِ برنجی‌اش را در دست گرفته و روی ریگ‌ها نشسته بود. پیروز با مشعلی نیمه‌جان بالای سرش ایستاده بود.کاووس سر بالا گرفت. حرکت انگشتانش روی حلقه‌های برنجی خشکید و لب‌هایش به رعشه افتاد. به آسمان اشاره کرد و با صدایی تهی گفت:ـ «پیروز... جُدَی نیست. نه بنات‌النعش مانده، نه هیچ ستاره‌ای بر فلک. آسمان مرده است.»پیروز به آسمان نگریست. داریا نیز سر برداشت؛ سیاهیِ بالای سرشان از جنس شب نبود؛ پرده‌ای یک‌دست و قیرین بود که تمام پهنه‌ی آسمان را پوشانده بود.کاووس در حالتی خلسه‌مانند زمزمه کرد: «ما گم نشده‌ایم پیروز... این زمین است که گم شده. ما در هیچ جاده‌ای از خاک خدا نیستیم.»پیروز زیر لب پرخاش کرد: «چه می‌گویی مرد؟ مگر می‌شود؟ باید از این پشته شنی بالا برویم تا شاید نشانه‌ای از آبادی یا آتش کاروانی دیگر ببینیم.»پیروز، کاووس و یکی از قراولان شتابان از دیواره‌ی تپه‌ی ماسه‌ای بالا رفتند. داریا به همراه باقی کاروانیان در پایین پشته منتظر ماندند.همان لحظه، بادی تند و ناگهانی از چهار جهت شروع به وزیدن کرد؛ بادی که بوی خاکستر سرد می‌داد. آتش‌ها به ناگه همه خاموش شدن.داریا برای بستن گوشه‌های شالش دست برد، اما در زوزه‌ی آن بادِ سرخ، صدایی غیرعادی شنید؛ زمزمه‌هایی گنگ و نامفهوم، مثل صدای به‌هم‌سوده‌شدن هزاران سنگریزه‌ی خشک که اسمی شبیه به نام خودش را میان خاکسترها هجی می‌کردند.«داریا»مو بر تنش راست شد.فریاد خفه‌ی پیروز از فراز تپه برخاست: «بیایید بالا. همگی بیایید بالا.»داریا و کاروانیان، مهارِ شتران را در دست گرفتند، ماسه‌ها را شکافتند و نفس زنان خود را به لبه‌ی تپه رساندند.مشعل خاموش شده بود، اما در دل سیاهی بی‌ستاره، منظره‌ای دهشتناک پیش رویشان باز شد.پشت تپه‌ی ماسه‌ای، جایی که باید دشتِ هموار و بی‌انتها می‌بود، دیوارهای سنگی و باروهایی عظیم سر کشیده بودند؛ دژی فراخ و خاموش، ساخته‌شده از سنگ‌های تراش‌خورده و بی‌روزن که پوسیدگی و تاریکی بر آن نشسته بود. بوی همان خاکستر سرد از درز سنگ‌هایش برمی‌خاست.توفان شن دشت پشت سرشان را می‌بلعید و راه بازگشتی نمانده بود.داریا پلک زد؛ پیش از آنکه کسی به سوی آن گام بردارد، دروازه‌های سترگ و فرسوده‌ی دژ، بی‌آنکه دستی لمسشان کند، با غژغژی خشک و آهسته به درون گشوده شدند.ادامه دارد...سارا حیدریانسارا حیدریانMon, 05 Oct 2026 09:38:59 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/آخرین-پیاله-سوران-xdguk6no4p40در دامنه‌ی کوهساری دورافتاده، روستایی بود با دیوارهای گِلی و نخل‌های خاکستری.در آن خاک، مردگان آرام نمی‌گرفتند. تن زیر لایه‌های خاک می‌پوسید، اما یادها و ناگفته‌هایشان چون مِهی سربی‌رنگ از روزنه‌های زمین بالا می‌زد و در کوچه‌ها می‌پیچید. هر که از میان مِه می‌گذشت، دیگر خودش نبود؛ مردی میانه‌ی راه، زنبیل خرما را رها می‌کرد و با صدای بلند دختربچه‌ای را صدا می‌زد که چهل سال پیش در چاه افتاده بود؛ زنی بر سر تنور، خمیر را رها می‌کرد و دست‌های سوخته‌اش را به بوی پیراهن مادری می‌چسباند که چهره‌اش را ندیده بود. گذشته، چون توری چسبناک بر روی اکنون می‌افتاد و آدم‌ها در حسرت‌های مردگان، عقل و حیات خویش را گم می‌کردند.تنها سدِّ میان آبادی و این تباهی، «میراث‌دار» بود؛ تنی که قرعه به نامش افتاده بود تا در کلبه‌ای دورافتاده در لب شوره‌زار، بارِ تمام یادها را به دوش بکشد. هر صبح و شام، پیاله‌هایی از آب و غبارِ مِه را سر می‌کشید تا هوا برای دیگران صاف بماند. اما بهای هر جرعه، پاک شدنِ پاره‌ای از جان خودش بود.ماهور سال‌ها بود که دیگر نام خواهرش را نمی‌دانست. بوی نان تنور خانه‌شان از حافظه‌اش پریده بود و چهره‌ی خودش در آب را نمی‌شناخت. با هر پیاله، خاطره‌ای غریبه جایش را در سر او می‌گرفت: صدای شکستن استخوان سربازی در جنگی کهن، گریه‌ی کودکی ناشناس، التماس بیماری بر بستر مرگ.با این‌همه، گاهی میان تب‌های شبانه، ناخودآگاهش چیزی را پس می‌زد که پاک‌شدنی نبود. مردی با سرانگشتانی گل‌آلود، روی دیوار رویاهایش طرح یک پیاله می‌کشید؛ پیاله‌ای با لبه‌ای اندک کج. در دل تاریکی، بوی خاک خیس‌خورده و صدای چرخش مداوم چرخی سنگی در گوشش می‌پیچید، و گرمای دستی بر شقیقه‌اش می‌نشست که می‌گفت: «دست من وقتی تو روبه‌رویم می‌ایستی، دیگر صاف کار نمی‌کند ماهور...» ماهور وحشت‌زده بیدار می‌شد، پیراهنش خیس از عرق، و انگشتانش هنوز حس زبری گل خشک‌شده را به یاد داشتند؛ بی آنکه بداند چرا.او به یاد نمی‌آورد که در سال‌های پیش از قرعه، مردی به نام «سوران» برای نگاهش خاک را شکل می‌داد. به یاد نمی‌آورد روزی را که ریش‌سفیدان نام او را از کوزه‌ی تقدیر بیرون کشیدند و سوران با چنگ و دندان در برابرشان ایستاد، تا جایی که با سنگ و دشنام او را تا غارهای بالادستِ صخره راندند و گفتند اگر حتی سایه‌اش به نزدیکی کلبه‌ی میراث‌دار بیفتد، خونش حلال است. ریش‌سفیدان خوب می‌دانستند که بند نافرمان عشق، مانعِ تسلیم شدن در برابر آیین است؛ غافل از اینکه میان افسانه‌های دیرین خاک نجوا می‌شد: «خاطره را به زور نمی‌توان از میراث‌دار جدا کرد؛ یادها تنها زمانی تنِ او را رها می‌کنند که به دستی سپرده شوند که نخستین پیوندِ روحش با او بوده است.»و ماهور، در زیر هجوم پیاله‌های سربی، نخستین چیزی را که به دست فراموشی سپرد، نام و چهره‌ی همان سفالگر بود.تا آن شب؛ شبی که تبی سیاه ناگهان به جان آبادی افتاد. بیش از بیست تن در فاصله‌ی غروب تا نیمه‌شب خاموش شدند.مِه از گورستان همچون دیواری سیاه و ستبر برخاست و به در و دیوار کلبه کوبید. ماهور پیاله پشت پیاله نوشید. بیش از بیست مرگ، بیش از بیست احتضار و فریاد در رگ‌هایش فوران کرد. استخوان‌های کاسه‌ی سرش تیر کشید. رگ‌های گردنش کبود شد و دهانش طعم آهن و زهر گرفت. تنش دیگر تاب نمی‌آورد؛ مِه از منافذ پوستش پس می‌زد و او خود را در آستانه‌ی مرگ می‌دید.نیمه‌شب، پای‌برهنه در کلبه را گشود. نوری در کار نبود، اما گام‌های لرزانش بی‌هیچ تردیدی روی سنگلاخ‌ها برداشته می‌شدند؛ تلوتلوخوران از روستای خواب رفته خارج شد، شیب صخره را پیمود و در دهانه‌ی غار بر زمین افتاد.​شعله‌ی ضعیف کوره‌ی سفال‌گری، سایه‌ی مردی را روی سنگ‌ها انداخته بود. ماهور به زحمت سر بلند کرد. چشمانِ سیاهش به چشمانِ مات مرد دوخته شد. با صدایی که از شدتِ درد می‌لرزید، زمزمه کرد: «تو... تو کیستی؟ نمی‌دانم چرا اینجام...»سوران انگار هنوز باور نداشت که ماهور واقعاً در دهانه‌ی غار ایستاده است. خود را به او رساند. خودش بود؛ همان زنی که سال‌ها در خیال و خواب، دوباره و دوباره به آغوشش کشیده بود.اشک بی‌صدا از میان گلِ خشک‌شده‌ی گونه‌هایش راه باز کرد. با دلی شکسته لب گشود: «ماهور... منم. سورانِ تو»رعشه‌ای در تن ماهور افتاد. کلمات در تاریکی ذهنش پژواک گرفتند: «این صدا... من این صدا را میانِ آوارِ خواب‌هایم شنیده‌ام...»سوران دست گشود و یک قدم جلو آمد.ماهور با دیدن باریکه‌های دود سربی که از لای انگشتان و گوشه‌ی لب خودش بیرون می‌زد، خود را عقب کشید و هراسان فریاد زد: «جلو نیا... دست به من نزن! من سراپا دردم، زهرم، مرگم... اگر لمسم کنی، تو را هم می‌بلعند.»سوران ایستاد. نگاهش آرام بود؛ آرامشی که از سال‌ها انتظار می‌آمد. لبخندی کم‌رنگ گوشه‌ی لبش نشست و گفت: «دیر شده ماهور... بگذار این بار من پیاله‌ی تو باشم.»پیش از آنکه ماهور بتواند بگریزد، سوران او را در آغوش کشید. دست‌های زبر و گِل‌آلودش دور شانه‌های لرزان ماهور پیچید و لب‌هایش را بر لب‌های مه‌گرفته‌ی او گذاشت.دمی هولناک بر غار حاکم شد. سوران مِه را، همراه با خاطرات مسموم، اندوه‌ها، نام‌ها و چهره‌های غریبه، با تمام نیرویی که از سال‌ها حسرت در جانش مانده بود، از سینه‌ی ماهور بیرون کشید و فرو داد.صدای ناله‌ای خفه از گلوی مرد برخاست. پاهایش سست شد و لب بر لب هم، با چشمانی خیس، هر دو به زانو افتادند. ماهور لرزش سهمگینی را زیر پوست او حس کرد؛ همزمان با وارد شدن مِه به جان سوران، تنِ مرد رو به سفتی نهاد. حرارت بدنش ناگهان فرو نشست. دست‌هایی که ماهور را نگه داشته بودند، سخت‌تر و سنگین‌تر شدند؛ رنگِ پوستش گویی آب از دست می‌داد و به سرخیِ گلِ کوره می‌زد. در زیر نور ماه که از روزنه‌ی سقف می‌تابید، خطوطی شبیه ترک‌های ظریف روی گردن و بازوان سوران دهان باز کرد.ماهور سبکیِ ناگهانی و عجیبی را در رگ‌هایش چشید؛ گویی سنگی عظیم از قفسه‌ی سینه‌اش فرو ریخت و هوای زلال کوهستان به جایش نشست. چشمانش تار شد و در آرامشی بدون همهمه، در آغوش سنگین و سرد مرد به خواب رفت.سپیده که از روزنه‌ی صخره‌ها بر کف غار تابید، ماهور چشم باز کرد.نه دردی در استخوان‌هایش بود و نه صدایی از مردگان در کاسه‌ی سرش هیاهو می‌کرد. ذهنش مانند برکه‌ای پس از باران، صاف و زلال بود؛ اما در اعماق آن زلالی، هیچ خاطره‌ای ، هیچ نامی از گذشته شناور نبود.برخاست. کوره‌ی سفالگری خاموش بود. پیرامون را نگاه کرد. هیچ جنبنده‌ای در غار نبود، جز تندیسی از گل سرخ در چند قدمی‌اش؛ تندیس مردی که زانو بر خاک زده بود، با سینه‌ای فراخ و دست‌هایی گشوده به حالت آغوش. از میان ترک‌های باریک روی تنه‌ی سفالینش، رگه‌هایی تیره از دوده و مِه در بند افتاده بود و دیگر به هوا برنمی‌خاست.ماهور، آهسته و بی‌صدا، گامی به جلو برداشت. تپش قلبش تند شده بود؛ حسی غریب و بی‌تاب‌کننده، مثل از دست دادن عزیزی، بر دلش چنگ می‌زد.انگشتانش را با احتیاط روی سینه‌ی سرد و سخت تندیس لغزاند. هنوز در عمق سفال، رگه‌ای از گرمایی دور و آشنا نفس می‌کشید.اشکی داغ از گوشه‌ی چشمش چکید و روی پوسته‌ی ترک‌خورده‌ی تندیس سر خورد. با صدایی که از بی‌پناه‌ترین نقطه‌ی جانش برمی‌خاست، نجوا کرد:«تو را نمی‌شناسم... اما چرا برایت دلتنگم؟»پایانسارا حیدریانسارا حیدریانSat, 26 Sep 2026 19:29:42 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/بوی-حنا-و-صندوقچه-ku0emytauvkxآن روز، مادرم خودش کلید صندوقچه را برداشت، صدایم کرد.تعجب کردم.از وقتی یادم می‌آمد، کلید صندوقچه یا لای جانمازش بود یا به بند شلوارش گره می‌خورد. حتی برای برداشتن یک چارقد هم اول دستش را می‌شست، بعد درِ صندوق را باز می‌کرد؛ انگار صندوقچه، صندوق نبود، حرمت خانه بود.کنار آن نشست.قفل برنجی را باز کرد.درِ چوبی، با ناله کوتاهی بالا آمد.بوی چوب گردو، صابون و گل محمدی خشک، آرام توی اتاق پیچید.نفسم را بی‌اختیار نگه داشتم.لباس‌ها، یکی روی دیگری، میان پارچه‌های سفید خوابیده بودند؛ انگار سال‌ها منتظر همین روز مانده باشند.چشمم دنبال همان لباس گشت.لباس آبی.نه آبی معمولی.نه آبی دریا.رنگش مثل آسمان بعد از باران بود؛ وقتی هنوز خورشید کامل بیرون نیامده است.مادر لباس را بیرون آورد؛ پیراهنی بلند با دامنی پرچین که تا روی ساق پا می‌رسید. روی آن، جلیقه‌ای از مخمل سرمه‌ای می‌نشست که دور تا دورش با نوارهای رنگی و چند سکه نقره‌ای تزیین شده بود. سرآستین‌های سفید چین‌دار از زیر جلیقه بیرون می‌زد و پایین دامن، ردیفی از سکه‌های کوچک دوخته بودند که با هر قدم، نرم به هم می‌خوردند و صدایی ریز، مثل خنده کودکی، در هوا می‌پاشیدند.چند بار، وقتی مادرم خانه نبود، درِ صندوق را یواشکی باز کرده، فقط همان لباس را لمس کرده بودم.دلم می‌خواست بدانم پارچه‌ای که مادرم همیشه با آن می‌خندید، زیر دست چه حسی دارد.مادر گَرد نامرئی روی شانه‌های لباس را فوت کرد.بعد گفت: بیا، گل‌بهار.گمان کردم می‌خواهد نشانم بدهد و دوباره تا کند.جلو رفتم.لبخندی گوشه لبش نشست.لباس را طرفم گرفت.ـ امشب نوبت توئه.چند لحظه فقط نگاهش کردم.ـ یعنی... می‌تونم بپوشمش؟ـ اگه مواظبش باشی.لباس را بغل کردم.بوی صندوقچه را می‌داد؛ بوی سال‌هایی که من هنوز به دنیا نیامده بودم.پرسیدم: این همونیه که همیشه می‌پوشیدی؟مادر سرش را تکان داد.ـ هر وقت عروسی بود... هر وقت ده، بوی شادی می‌گرفت.بعد با لبخند اضافه کرد: این رو مادر و مادربزرگم برای جهازم دوخته بودن. برام خیلی عزیزه. اون وقت‌ها دامنش به این بلندی هم نبود؛ یا من کوتاه شده‌ام، یا لباس پیر.خندیدم.ـ لباس که پیر نمی‌شه.مادر نگاهم کرد.ـ چرا می‌شه.دستش را روی آستین لباس کشید.ـ فقط بلد نیست شکایت کنه.به کمک مادر لباس را با احتیاط تنم کردم. همان موقع صدای صفیه از پشت دیوار بلند شد.ـ گل‌بهار!دویدم دم حیاط.صفیه خودش را از روی دیوار نیمه‌کاهگلی بالا کشیده بود. همین که چشمش به لباس افتاد، دهانش باز ماند.ـ وای...سرم را بالا گرفتم.ـ قشنگه؟ـ خیلی.از روی دیوار پایین پرید.ـ خونه‌ی ما در نداره؟ـ مگه دیوار چشه!آمد دورم چرخید.ـ اگه امشب یه پسری از پشت پنجره ببینتت، فردا مادرش میاد خواستگاری!سنگ‌ریزه‌ای از زمین برداشتم و به طرفش پرت کردم.ـ برو آماده شو، فضول!سنگ چند وجب آن‌طرف‌تر افتاد. صفیه خندید و فرار کرد.ـ نگفتم که خودت عروس می‌شی، گفتم خواستگار پیدا می‌کنی!مادرم از توی اتاق گفت: شما دوتا، اگه حرفاتون تموم شده، زودتر آماده شین. وقت تنگه.صفیه با خنده گفت: چشم، زن‌دایی!بعد آهسته در گوشم زمزمه کرد: امشب می‌ریم سرمه هم می‌کشیم.چشم‌هایم برق زد.ـ اگه ننه‌م بفهمه...ـ نمی‌فهمه.هر دو همان‌قدر مطمئن بودیم که هیچ مادری از کار دخترهای چهارده‌ساله سر درنمی‌آورد.و هر دو سخت اشتباه می‌کردیم.صفیه تا پیچ کوچه دوید و برگشت.ـ زود باش! دخترخاله‌های نرگس همه جمع شدن.خواستم دنبالش بدوم که مادرم صدایم زد.ـ گل‌بهار!برگشتم.چارقد را با دو دست گرفته بود. آمد جلو، موهایی را که از کنار گوشم بیرون زده بود، پشت گوشم برد و چارقد نازک آبیِ گلدار را آرام روی سربند سفیدم بست. چند سکه کوچک از دو سوی سربند آویزان بود و هر بار که سرم را تکان می‌دادم، نرم به گونه‌هایم می‌خورد.چند لحظه سرتاپایم را نگاه کرد.ـ چقدر خانم شدی... انگار از اول برای تو دوخته بودن.دلم می‌خواست بپرسم قشنگ شده‌ام یا نه، اما روم نمی‌شد.قبل از آن‌که چیزی بگویم، دست برد توی صندوقچه و آینه کوچکی با قاب نقره‌ای بیرون آورد.آینه را مقابلم گرفت.دختر توی آینه را شناختم...اما نه کامل.انگار کمی از خودم بلندتر شده بود.لباس آبی، صورتم را روشن‌تر نشان می‌داد و سکه‌های ریز پایین دامن، کنار چارقدم، با هر نفسم آرام تکان می‌خوردند.لبخند زدم.مادرم هم لبخند زد.ـ فقط یه چیز مونده.از جعبه چوبی کوچکی، دو بند مهره آبی بیرون آورد و دور مچ دستم بست.ـ مادربزرگت می‌گفت چشم بد، اول دنبال شادی خوشگلی و شادی آدم می‌گرده، از چشم بد دور باشی.همین که خواستم از در بیرون بزنم، صدای مادرم پشت سرم آمد.ـ گل‌بهار!ـ جان؟ـ یادت باشه امشب مهمونیه، نه بازی. خانم باش.سرم را تکان دادم.ته دلم اما مطمئن بودم هر جا صفیه باشد، بازی هم هست.خانه نرگس فقط چند کوچه آن‌طرف‌تر بود.هنوز به در خانه نرسیده بودیم که صدای دهل از دور شنیده می‌شد؛ ضربه‌هایش آرام بود، انگار داشت مردم را خبر می‌کرد.کوچه پر از رفت‌وآمد بود.زن‌ها بقچه به بغل، سلام‌سلام‌کنان می‌رفتند. پیرمردها دم در خانه‌ها ایستاده بودند و با لبخند، رفت‌وآمد را تماشا می‌کردند.بوی اسپند، پیش از آن‌که خودِ خانه پیدا شود، به استقبالم آمد.صفیه از لای جمعیت خودش را به من رساند.نفس‌نفس می‌زد.ـ بیا... بیا... تا زن‌ها حواسشون نیست.ـ کجا؟جواب نداد.دستم را گرفت و از کنار اتاق اصلی رد شد. از دالان باریکی گذشتیم و به اتاق کوچکی رسیدیم.شمس‌گل، دختر دایی نرگس، تا ما را دید، در را نیمه‌بست.ـ زود باشین. اگه خاله زلیخا بفهمه، پوست همه‌مونو می‌کنه.صفیه از توی بقه‌اش سرمه‌دان برنجی کوچکی بیرون آورد.با غرور گفت: از صندوق ننم برداشتم.با نگرانی پرسیدم: بعد می‌فهمه؟ـ وقتی برگردوندمش، از کجا بفهمه؟شمس‌گل خندید: از این‌که نصف سرمه‌ش کم شده!همه خیلی ریز خندیدیم.صفیه سرمه‌دان را باز کرد.بوی سرمه، تلخ و آشنا، توی اتاق پیچید.اول به چشم‌های خودش کشید.بعد سراغ من آمد.ـ تکون نخور.پلک‌هایم را محکم بستم.ـ نترس بابا...نوک سرمه‌کش، خنک از کنار پلکم رد شد.ـ تموم.آینه را جلوی صورتم گرفت.چشم‌هایم انگار یک‌دفعه درشت‌تر شده بودند.دستم را روی گونه‌ام گذاشتم.ـ وای...شمس‌گل گفت: حالا خوشگل‌تر شدی.همان لحظه، صدای خاله زلیخا مثل رعد توی حیاط پیچید.ـ صفیه... شمس‌گل... کجایین شما؟سه‌ نفری به هم نگاه کردیم.رنگ از صورتمان پرید.صفیه با عجله درِ سرمه‌دان را بست. شمس‌گل آن را زیر تشکچه پنهان کرد. من با گوشه چارقدم، دور چشمم را پاک کردم؛ اما هرچه بیشتر پاک می‌کردم، سرمه بیشتر پخش می‌شد.در اتاق باز شد.خاله زلیخا روی آستانه ایستاد.اول به من نگاه کرد.بعد به صفیه.بعد به شمس‌گل.دلم داشت از سینه بیرون می‌زد.چند لحظه بعد، خاله زلیخا آهی کشید و آمد جلو. گوشه چارقدش را کمی با زبان خیس کرد و آرام، سرمه اضافی را از زیر چشمم پاک کرد.بعد گفت: سرمه قشنگه... اما اگه اندازه باشه.سرمه‌دان را که گوشه‌اش از زیر تشکچه پیدا بود، برداشت؛ درش را محکمتر کرد و دوباره گذاشت توی دست صفیه.لبخند زد.ـ حالا دیگه بیاین بیرون. عروس از صبح نشسته چشم‌انتظار، شماها هنوز دارین خودتونو تماشا می‌کنین.همین که از اتاق بیرون آمدیم، صدای قوشمه بلند شد.این بار دیگر آرام نبود.زن‌ها کِل کشیدند و از وسط حیاط، صدای کسی آمد: خانواده داماد رسیدن!صدای کِل زن‌ها چنان یک‌باره بالا رفت که گنجشک‌های روی درخت توت، هراسان از شاخه‌ها پریدند.من و صفیه تا دم ایوان دویدیم.حیاط پر شده بود از زن‌هایی که برای دیدن مهمان‌ها قد می‌کشیدند.درِ چوبی خانه باز بود.اول، مادر داماد پا به حیاط گذاشت؛ زنی چهارشانه با چارقد ابریشمی زیتونی که حاشیه‌اش با نخ طلایی گلدوزی شده بود. صورتش آرام بود، اما لبخندش گرمایی داشت که دل آدم را قرص می‌کرد.پشت سرش، دو زن جوان سینی‌های بزرگی را روی سر گرفته بودند.سینی‌ها زیر دستمال‌های قلمکار پنهان بود.عمه خورشید آرام در گوش مادرم گفت: خدا خیرشون بده... دستِ پُری اومدن.بعد از آن‌ها، زن‌های دیگر وارد شدند؛ هر کدام چیزی در دست داشتند. یکی بقچه‌ای از پارچه، یکی مجمعه‌ای پر از شیرینی، یکی کاسه‌ای مسی که رویش را با پارچه سفیدی پوشانده بودند.همین که به میانه حیاط رسیدند، عمو صفر دهل را با تمام زور کوبید.«دووم... دووم... دووم...»یوسف هم بی‌درنگ قوشمه را به لب برد.آهنگ، مثل آب زلال، میان حیاط دوید.بی‌بی گوهر از ته مجلس صدا زد: وایسادین چیکار؟ شاباش بدین!زن‌ها یکی‌یکی جلو آمدند. اسکناس‌های تاخورده و سکه‌های نقره رنگ را روی سینی انداختند.یکی می‌گفت: خدا خیر و برکت بده.دیگری می‌گفت: الهی همیشه خونه‌تون چراغون باشه.صدای برخورد سکه‌ها با کف سینی، از هر موسیقی دیگری برایم شیرین‌تر بود.نفهمیدم چرا.شاید چون حس می‌کردم هر سکه، دعایی است که شکل فلز به خودش گرفته.در همین شلوغی، دستمال قلمکار را از روی یکی از سینی‌ها کنار زدند.«وای...» از دهان چند زن با هم بیرون آمد.پارچه‌ای از مخمل زمردی، زیر نور عصر برق زد. کنارش، چارقد ابریشمی، جوراب‌های دست‌بافت، گیوه‌ای نو، دو کله‌قند کوچک که روبان سبز دورشان بسته بودند و جعبه‌ای مخملی که گوشواره‌های طلایی ظریفی در آن خوابیده بود.صفیه آرام گفت: می‌بینی؟فقط سر تکان دادم.نرگس هنوز داخل اتاق بود و چیزی از این همه هیاهو نمی‌دید.خاله زلیخا بقچه را گرفت و با احترام برد داخل.زن‌ها هم دنبالش راه افتادند.وقتی وارد اتاق شدم، نرگس روی تشکچه نشسته بود. پیراهن مخمل زرشکی تنش بود و روی آن، جلیقه‌ای مخملی با سکه‌دوزی‌های ظریف برق می‌زد. اما آن‌چه او را از همه زن‌های مجلس جدا می‌کرد، شال نازک قرمزی بود که از روی سربند سکه‌دارش تا روی شانه‌هایش می‌ریخت؛ توری سبک که نور فانوس از میانش رد می‌شد و صورت خندانش را سرخ‌تر نشان می‌داد.هر بار که لبخند می‌زد، اشک گوشه چشمش زیر آن شال سرخ می‌درخشید.تا مادر داماد را دید، بلند شد.مادر داماد جلو رفت.هر دو دست نرگس را میان دست‌هایش گرفت.ـ سلام، دخترم.صدایش آن‌قدر آرام بود که همه برای شنیدنش ساکت شدند.ـ از امشب، دو تا مادر داری.نرگس لبخند زد.اما لبخندش نیمه‌کاره ماند.چشمش به مادر خودش افتاد.فاطمه خانم کنار دیوار ایستاده بود. لبخند می‌زد، اما انگشت‌هایش آن‌قدر محکم گوشه چارقدش را می‌فشرد که بند انگشتانش سفید شده بود.مادر داماد جعبه مخملی را باز کرد. گوشواره‌ها را برداشت و آرام کنار گوش نرگس گرفت.زن‌ها یک‌صدا کل کشیدند.ـ ماشاءالله...ـ به‌به...ـ خدا قسمت همه دخترها کنه...صفیه آرام آرنجم را زد.ـ یه روز نوبت ما هم می‌شه؟به صورتش نگاه کردم.برای اولین بار، شوخی نمی‌کرد.نمی‌دانستم چه بگویم.فقط شانه بالا انداختم.بی‌بی گوهر که انگار حرفش را شنیده بود، خندید.ـ عجله نکنین دخترها... عروس شدن آسونه، زن موندن هنره.صفیه زیر لب گفت:ـ بی‌بی هر دفعه یه چیزی می‌گه که آدم اول می‌خنده، بعد تازه می‌فهمه چی گفت.در همان لحظه، عمو صفر از حیاط فریاد زد: خاله زلیخا!ـ ها، عمو؟ـ حنا آماده‌ست؟خاله زلیخا لبخند زد.ـ آماده‌ست.به کاسه بزرگ مسی که روی کرسی بود نگاه کرد. روی حنا را با دستمال سفیدی پوشانده بودند تا خشک نشود.دستمال را آرام کنار زد.بوی گلاب، حنا و میخک، یک‌باره در اتاق پیچید.همه بی‌اختیار ساکت شدند؛ حتی بچه‌ها.بی‌بی گوهر زیر لب گفت: خب... وقتشه دست عروس رنگ خوشبختی بگیره.کاسه مسی را آوردند و میان اتاق گذاشتند.دهل خاموش شده بود و فقط قوشمه، از دور، نغمه‌ای آرام می‌نواخت.خاله زلیخا آستین‌هایش را کمی بالا زد و کنار نرگس زانو زد. در روستای ما می‌گفتند دست خاله زلیخا خوش‌قدم است؛ برای همین، در هر کار خیری او را پیش‌قدم می‌کردند.دست‌های نرگس را میان دست‌های خودش گرفت.ـ سردته؟نرگس آرام سر تکان داد.ـ نه.اما صدایش آن‌قدر آرام بود که انگار از ته چاه بیرون آمده باشد.بانو خانم، زن عمو صفر، لبخند زد.ـ دروغ می‌گه. همه عروسا تو این شب دستاشون سرده. نه از سرما... از فردا.چند زن زیر لب گفتند: راست می‌گه...خاله زلیخا به فاطمه خانم و مادر داماد نگاه کرد؛ انگار از هر دو اجازه می‌خواست.بعد انگشتش را در حنا فرو برد.حنای تازه، نرم و خوش‌رنگ بود.اول، دایره کوچکی وسط کف دست راست نرگس کشید. بعد همان نقش را روی دست چپش تکرار کرد.با هر حرکت، زیر لب دعایی می‌خواند؛ آن‌قدر آهسته که فقط خودش و خدا می‌شنیدند.بعد کاسه را جلو برد.ـ هر کس دعایی برای عروس داره... بسم‌الله.اول، مادر نرگس جلو آمد.دست دخترش را گرفت.انگشتش را به حنا زد.اما همین که خواست روی دست نرگس بگذارد، مکث کرد.لب‌هایش لرزید.ـ الهی...بقیه جمله در گلویش ماند.اشک، بی‌اجازه روی گونه‌اش لغزید.نرگس دیگر طاقت نیاورد.سرش را روی شانه مادر گذاشت.هر دو آرام گریه می‌کردند.نه از آن گریه‌هایی که دل آدم را خالی می‌کند؛ از آن گریه‌هایی که تهش لبخند خوابیده است.بی‌بی گوهر آهسته از جا بلند شد. دستش را روی شانه فاطمه خانم گذاشت.ـ دختر که شوهر می‌کنه، از دلِ مادر نمی‌ره. فقط از این خونه می‌ره به اون خونه، ننه. حالا خوبه چهارتا خونه فاصله داره.فاطمه خانم میان اشک‌هایش خندید.ـ می‌دونم... ولی دل، حرف سرش نمی‌شه.بی‌بی گوهر از جیب جلیقه‌اش یک حبه قند بیرون آورد و آرام توی دهان نرگس گذاشت.ـ گریه با شیرینی قشنگ‌تره.همه خندیدند.همان خنده کوتاه، انگار بند سکوت را برید.در همین شلوغی، خاله زلیخا صدایم زد.ـ گل‌بهار!ـ جانم، خاله؟ـ شربت‌ها رو بیار، دخترم.ـ چشم.دویدم طرف مطبخ.روی سینی، لیوان‌های بلوری را پر از شربت آلبالو چیده بودند. رنگ سرخش زیر نور فانوس می‌درخشید.سینی را با هر دو دست برداشتم.دلم می‌خواست این بار، هیچ اتفاقی نیفتد.از لای جمعیت رد شدم.یک قدم...دو قدم...سه قدم...همان لحظه، پسر بچه‌ای دنبال یک نقل جلوی پایم پرید. جا خوردم.سینی کج شد.یکی از لیوان‌ها واژگون شد.شربت، درست روی دامن گلدار عمه فائزه ریخت.خشکم زد.دستم می‌لرزید.زیر لب گفتم: ببخشین...عمه فائزه به دامنش نگاه کرد. بعد به صورت رنگ‌پریده من.ناگهان زد زیر خنده.ـ ای شیطون! حالا دیگه همه می‌فهمن منم امشب سهمی از شربت عروسی داشتم!زن‌ها نفس راحتی کشیدند.یکی گفت: خوبه رو لباس سفید نریخت!دیگری خندید.ـ حالا که گل انداخته، قشنگ‌تر هم شده!زن‌ها یکی‌یکی جلو آمدند. هر کدام، نوک انگشتی حنا به دست نرگس گذاشتند و دعایی کردند.بعد نوبت دخترهای دم‌بخت شد.بی‌بی گوهر کاسه حنا را برداشت و با شیطنت گفت: ببینم... کدومتون دلش می‌خواد سال دیگه، مثل امشب، این‌جا بشینه؟دخترها یک‌صدا خندیدند.یکی صورتش را پشت چارقد پنهان کرد. یکی دیگری را هل داد.صفیه از پشت سر مرا جلو فرستاد.ـ این!ـ وای، صفیه!تعادلم به هم خورد و درست جلوی بی‌بی گوهر ایستادم.صورتم آتش گرفت.خواستم برگردم که بی‌بی دستم را گرفت.ـ وایسا.کف دستم را باز کرد. نوک انگشتش را به حنا زد و فقط یک نقطه کوچک وسط دستم گذاشت.ـ این، سهم تو.زن‌ها با خنده گفتند: ماشاءالله... انشاالله حنای اصلی.صدای دعا از هر طرف بلند شد.چنان خجالت کشیدم که سرم را پایین انداختم و به نوک کفشم خیره شدم.صفیه آرام خندید.ـ نگاهش کن... از حالا سرخ شده!خواستم تلافی کنم که بی‌بی گوهر گفت: صفیه!ـ جان، بی‌بی؟ـ تو هم بیا، شیطون‌بلا.صفیه با اعتماد جلو رفت.بی‌بی کف دست او را هم حنا گذاشت. بعد چشمکی زد و گفت: اینو باید رو لبت می‌زدم که تا آخر شب نتونی پرچونگی کنی.زن‌های جمع خندیدند.زن‌دایی رقیه گفت: قسمت باشه، هر دوتون یه روز عروس بشین.صفیه دستم را گرفت.حنا هنوز خیس بود.هر دو، بی‌اختیار، به کف دست‌هایمان نگاه کردیم.آن نقطه کوچک فقط حنا نبود.انگار بزرگ‌ترها با همان نقطه، مرا یک قدم از کودکی دورتر کرده بودند.در همان لحظه، صدای دهل دوباره از حیاط بلند شد؛ این بار محکم‌تر از همیشه.عمو صفر فریاد زد: زن‌ها! حنا بسته شد... حالا نوبت شادیه!خانه از جا کنده شد.نرگس، با دست‌های حنابسته، میان حلقه زن‌ها ایستاده بود. اشک هنوز گوشه چشمش برق می‌زد، اما لبخندش از همه چراغ‌های خانه روشن‌تر بود.صفیه بی‌هوا دستم را گرفت.ـ گل‌بهار! بیا.ـ کجا؟ـ وسط.ـ نه...ـ یعنی چی نه؟آن‌قدر کشید که ناچار همراهش شدم.دخترها حلقه‌ای دور نرگس ساختند. نرگس دست‌های حنابسته‌اش را بالا نگه داشته بود تا نقش حنا خراب نشود، اما پاهایش آرام با آهنگ همراهی می‌کرد.صفیه چرخید و گفت:ـ حالا تو!ـ بلد نیستم.ـ دروغ نگو.دستم را بالا آورد.ـ فقط پاشنه... پنجه... همین.یک قدم برداشتم.دامن آبی دور پاهایم تاب خورد.سکه‌های پایینش به هم خوردند.صدای ظریفشان، میان آن همه هیاهو، فقط به گوش خودم رسید.دومین قدم را محکم‌تر برداشتم.بعد سومین.کم‌کم خنده روی لب‌هایم نشست.بی‌بی گوهر از همان گوشه صدا زد: خورشید!مادرم برگشت.ـ جان بی‌بی؟ـ ببین دخترت، لباسو زنده کرده.مادرم نگاهم کرد.چیزی نگفت.فقط همان لبخند آرامش را عمیق‌تر زد.دلم گرم شد.برای اولین بار حس کردم آن لباس آبی دیگر فقط لباس مادر نیست. خاطره جوانی او، برای چند ساعت، روی شانه‌های من نشسته بود.در همین وقت، حسن با صورتی گل‌انداخته از دویدن، از میان جمعیت رد شد. در دستش کاسه کوچکی از گردو و کشمش بود.داد زد: راه بدین!کسی راه نداد.یکی بغلش کرد. یکی گونه‌اش را کشید. دیگری مشتی نقل توی جیبش ریخت.حسن خودش را خلاص کرد و دوباره دوید.اما این بار پایش به لبه قالی گیر کرد.کاسه از دستش رها شد.گردوها و کشمش‌ها مثل دانه‌های باران روی قالی و حیاط پخش شدند.حسن همان‌جا خشکش زد.نگاهش میان کاسه خالی و خاله زلیخا رفت‌وآمد می‌کرد.خاله زلیخا دست به کمر زد.ـ حسن!پسرک لبش را گاز گرفت.ـ به خدا...بی‌بی گوهر نگذاشت جمله‌اش تمام شود.خم شد، یک مشت گردو از روی قالی جمع کرد و توی دامنش ریخت.بعد رو به زن‌ها گفت: هر کی امشب خرابکاری نکرده، معلومه هنوز به مجلس نرسیده.زن‌ها خندیدند.عمه فائزه هم نشست و گردوها را جمع کرد.صفیه زیر لب گفت: امشب نوبت حسن بود.نگاهی به لکه کم‌رنگ شربت روی دامن عمه فائزه انداختم و خندیدم.ـ دیگه خیالم راحت شد.ـ از چی؟ـ از این‌که فقط من خرابکاری نمی‌کنم.هر دو زدیم زیر خنده.کمی آن‌طرف‌تر، مادر داماد آرام به کنار فاطمه خانم رفت. بی‌آن‌که حرفی بزنند، دست همدیگر را گرفتند.مدتی همان‌طور کنار هم ایستادند.نه به هم نگاه کردند، نه چیزی گفتند.فقط دست‌هایشان آرام در دست هم بود.شب آرام‌آرام روی روستا می‌نشست.فانوس‌ها روشن‌تر از پیش می‌سوختند. بوی اسپند هنوز در هوا بود و از مطبخ، عطر برنج دم‌کشیده و دارچین می‌آمد.بچه‌ها، خسته اما راضی، گوشه حیاط نشسته بودند و آخرین نقل‌ها را می‌شمردند.من کنار حوض ایستادم و دستم را، که هنوز نقطه کوچکی از حنا روی آن بود، در نور فانوس نگاه کردم.صفیه کنارم آمد.آرنجش را به بازویم زد.ـ چی نگاه می‌کنی؟لبخند زدم.ـ هیچی... فقط دلم نمی‌خواد امشب تموم بشه.نرگس آرام و بااحتیاط به حیاط آمد. حنای کف دستش کم‌کم خودش را می‌بست.بی‌بی گوهر رفت کنارش.ـ دستاتو زیاد تکون نده.نرگس لبخند زد.ـ خارش گرفته.ـ هرچی بیشتر بخاره، می‌گن شوهرت بیشتر دوستت داره.صفیه فوری گفت: پس یه پر بیارین، بیشتر بخارونیم!حیاط از خنده پر شد.نرگس هم خندید؛ آن‌قدر که اشک دوباره گوشه چشمش نشست.اما این بار، اشکش از غم نبود.کم‌کم صداها آهسته‌تر شد.زن‌ها یکی‌یکی نشستند. بعضی چارقدشان را شل کردند و بعضی دیگر مشغول جمع کردن استکان‌ها و سینی‌ها شدند.از مطبخ، هنوز بوی برنج دم‌کشیده می‌آمد و بخار دیگ از پنجره کوچک بالا می‌رفت.نرگس کنار مادرش نشسته بود. هر دو آرام با هم حرف می‌زدند و گاهی بی‌اختیار می‌خندیدند؛ انگار می‌خواستند پیش از آن‌که صبح برسد، همه حرف‌هایی را که سال‌ها فرصت گفتنش را نداشتند، همان یک شب به هم بگویند.صفیه نقلی را که ته جیبش مانده بود، نصف کرد و نیمش را به من داد.گفت: می‌دونی؟ـ چی؟ـ فردا شب این خونه ساکت می‌شه.نگاهی به پنجره اتاق نرگس انداختم.چراغ گردسوز پشت پنجره هنوز روشن بود.آهسته گفتم:ـ آره...صفیه نقل را در دهانش گذاشت.ـ من اگه جای خاله فاطمه بودم، نمی‌ذاشتم دخترم بره.خواستم بگویم «رسمه.»اما نگفتم.چون خودم هم نمی‌دانستم اگر روزی جای او باشم، دلم به رسم راضی می‌شود یا نه.پوقتی از خانه نرگس بیرون آمدیم، شب کاملاً روی روستا نشسته بود.فانوس‌ها یکی‌یکی خاموش می‌شدند. صدای دهل، حالا از پشت چند کوچه می‌آمد؛ دور، آرام و خواب‌آلود.راه خانه را در سکوت آمدیم.برای اولین بار، نه من حرفی می‌زدم، نه صفیه.انگار هر دو چیزی از آن شب را توی دلمان بغل کرده بودیم.مادرم همین که به خانه رسید، چراغ گردسوز را روشن‌تر کرد.بعد، بی‌آن‌که چیزی بگوید، کمکم کرد دکمه‌های جلیقه را باز کنم.لباس آبی را آرام از تنم بیرون آورد.برای لحظه‌ای دلم گرفت؛ انگار با درآوردن آن لباس، شادی امشب هم داشت از تنم جدا می‌شد.مادرم لباس را در دستم گذاشت.نگاهش آرام بود.ـ خودت تاش کن.لباس را روی تشک پهن کردم.این بار عجله نکردم.چین‌های دامن را صاف کردم. سکه‌های پایینش را از لای پارچه بیرون کشیدم که نشکنند. آستین‌ها را روی هم خواباندم.بعد، همان‌طور که دیده بودم مادرم همیشه انجام می‌دهد، یک بار دیگر با کف دست روی لباس کشیدم.نمی‌دانم چرا.فقط حس کردم لباس این‌طور کمتر چروک می‌شود.مادرم چیزی نگفت.فقط از گوشه چشم نگاهم می‌کرد.وقتی لباس را تا کردم، آن را گرفت.لبخندی زد؛ آرام، کوتاه، اما پر از رضایت.ـ آفرین.همین یک کلمه بود.اما دلم را گرم کرد.لباس دوباره به صندوقچه برگشت.مادرم آن را میان پارچه‌های سفید گذاشت.درِ صندوق را بست.قفل برنجی، همان صدای کوتاه همیشگی را کرد.تق.صبح، نقطه حنا هنوز کف دستم مانده بود.رنگش از دیشب کم‌رنگ‌تر شده بود، اما هنوز می‌شد دیدش.رفتم کنار صندوقچه و دستم را روی درِ چوبی‌اش گذاشتم.برای اولین بار، دلم خواست بدانم مادرم چند ساله بود که آن لباس را پوشید؛ چند بار با همان دامن آبی در عروسی‌های روستا چرخید؛ و پیش از من، چند بار دستش را با حنا رنگ کرد.آن شب، من فقط یک لباس آبی نپوشیدم.برای اولین بار، سهم کوچکی از خاطره زن‌های خانه‌مان را به تن کردم.و هنوز، هر وقت از دور صدای دهلی به گوشم می‌رسد، پیش از آن‌که یاد عروسی بیفتم، یاد صندوقچه‌ای می‌افتم که بوی گل محمدی خشک می‌داد؛ و مادری که با سپردن یک لباس، بی‌آن‌که خودش بداند، دست دخترش را گرفت و آرام از مرز کودکی گذراند.پایان«ببخشید اگر قلمم در وصفِ شکوهِ این سنتِ زیبا، کوتاه و صغیف بود؛ شاید هیچ واژه‌ای نتواند طعمِ بوی حنا و گرمای این آیین را به درستی بر زبان بیاورد.»سارا حیدریانسارا حیدریانSat, 15 Aug 2026 18:30:49 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/یک-عصر-شیرین-با-دوست-های-ویرگولی-pvqqp06ovourهمه‌چیز از یک دعوت دوستانه شروع شد؛یک دورهمی شیرین و به‌یادماندنی که بانی‌اش کسی نبود جز سید مهدار بزرگوار.راستش هنوز نمی‌دانم چه شد که در دقیقهٔ نود توانستم به این دعوت «بله» بگویم. شاید قسمت بود، شاید خواست خدا، شاید هم بعضی دیدارها آن‌قدر دوست‌داشتنی‌اند که راهشان را از میان همهٔ «نشدن‌ها» باز می‌کنند تا اتفاق بیفتند.مقصد، بام‌لند بود.سید زودتر رسیده بود و با خوشحالیِ خیلی خیلی خیلی زیاد منتظرم بود. ما تا آن روز همدیگر را از نزدیک ندیده بودیم؛ اما بالاخره به لطف تلفن و کمی جست‌وجو، دم ورودی بام‌لند همدیگر را پیدا کردیم.و چه دیدار شیرینی بود؛ چقدر سید اشک ریخت از خوشحالی...دیدن کسی که تا پیش از آن فقط از پشت کلمات، نوشته‌ها و تماس‌ها می‌شناختی، و حالا ناگهان روبه‌رویت ایستاده است برای او واقعا پر از هیجان بود.در همین فاصله، افسانه‌جونِ نازنینم به همراه خواهر دوست‌داشتنی‌شان طاهره خانم هم به ما ملحق شدند و جمع‌مان کم‌کم داشت شکل یک دورهمی واقعی را می‌گرفت.کمی کنار دریاچه قدم زدیم و البته چند عکس جانانه هم از سید گرفتم؛ عکس‌هایی که قرار بود وقتی به شهرشان برمی‌گردد، با افتخار پُزش را بدهد که بالاخره ویزای تهران را گرفته! 😄سعید و سما این دو کلاغ عاشق اما در ترافیک گیر کرده بودند. برای همین تصمیم گرفتیم برویم یک کافهٔ دنج بنشینیم تا آن‌ها هم خودشان را برسانند.کافه، بهانه‌ای شد برای چند ساعت حرف زدن، خندیدن و آشنا شدن از نزدیک؛ برای اینکه آدم‌هایی را که مدت‌ها در دنیای ویرگول، با نوشته‌ها و کلماتشان می‌شناختی، این بار نه از پشت صفحهٔ گوشی، که درست روبه‌رویت ببینی.کمی بعد، سعید و سما هم به ما ملحق شدند و آن عصر دوست‌داشتنی، کامل‌تر شد.راستش را بخواهید، یکی از شیرین‌ترین بخش‌های این دیدار برای من همین بود؛ اینکه بالاخره توانستم دوستان ویرگولی‌ام را از نزدیک ببینم، با آن‌ها گپ بزنم، بخندم و چند ساعت را کنار آدم‌هایی بگذرانم که پیش از این فقط از میان نوشته‌هایشان می‌شناختم.بعضی دیدارها شاید کوتاه باشند، اما حسشان مدت‌ها در آدم می‌ماند.این یکی برای من از همان دیدارها بود؛یک عصر ساده، صمیمی و دوست‌داشتنی که با یک «دعوت» شروع شد و با یک عالمه خاطرهٔ شیرین تمام شد.سید مهدار عزیز، ممنونم که بهانهٔ این دیدار شدی.باز هم تولدت مبارک.امیدوارم این دورهمی، اولینِ خیلی از دیدارهای بعدی باشد. ❤️سارا حیدریانسارا حیدریانWed, 12 Aug 2026 00:26:04 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/چمدانی-که-وا-نشد-amjdw8vuqvkuاز وقتی رفت، خانه دیگر خانه نشد.در را بسته‌ام، اما قفلش نکرده‌ام. مبادا دست‌هایش، همان دست‌هایی که آخرین بار گرمایِ خداحافظی‌شان را روی شانه‌ام حس کردم، بیایند و پشتِ درِ بسته بمانند.می‌خواهم وقتی برمی‌گردد، فقط یک فشارِ مختصر کافی باشد؛ بوی راه، بوی سربازی، بوی پسرم با بادِ حیاط بیاید داخل.چمدانش هنوز کنار طاقچه است.همان را که با هزار زحمت بستم، همان که خودش خندید و گفت: «ننه، چمدون نمی‌خواد.»گفتم: «پسرم! مادر چمدون می‌بنده برای دلِ خودش، نه برای کمرِ تو.»خندید و گفت: «آخه دیگه آخراشه، زود برمی‌گردم تا دومادم کنی.»من هم خندیدم. مادر مگر چه می‌فهمد از بازیِ روزگار؟فقط دلم را توی مشت فشردم و گفتم: «بگو به خدا... الهی شکرت. به سلامتی. برو، بیا چشم‌.»رفتنش مثل رفتنِ یک تکه از جانم بود.هر صبح که از خواب بیدار می‌شوم، اول نگاهم می‌افتد به جایی که کفشش می‌مانْد، بعد به در، بعد به آسمان.هنوز صدایش توی گوشم پیچ و تاب می‌خورد: «ننه، برایم دعا کن.»دعا کردم.به درگاه خدا زار زدم.به هر گوشه‌ی این خانه، اسمش را آهسته صدا زدم.اما او برنگشت.نه خودش آمد، نه خبری، نه نشانی، نه حتی مشتی خاک از او.شب‌ها، پیراهنش را از کمد درمی‌آورم؛ بو می‌کنم، می‌گذارم روی بالش، درست کنار خودم، و با تار و پودش حرف می‌زنم.می‌گویم: «ننه برات شام درست کرده، بلند شو بخور...»و بعد، هق‌هقم را توی سینه می‌خورم که همسایه‌ها نشنوند.حتی یک روز با خودم گفتم: شاید او مرده و من باید تسلیم شوم.رفتم قبرستان. میان همه‌ی قبرهای بی‌نشان گشتم؛ خاک را بو کردم، با هر سنگ‌قبری حرف زدم، تک‌تکشان را با دستم شستم.گفتم: «ننه! اینجایی؟ اگه آره، یه نشانه بده دلم آروم بگیره...»اما هیچ‌ جوابی نیامد.آن روز فهمیدم که او حتی در مرگ هم، نشانِ خودش را به من نمی‌دهد. شاید برای اینکه باور نکنم؛ شاید برای اینکه بمانم و امیدوار باشم.دیشب، در خواب دیدم که برگشته است.همان‌طور که همیشه می‌آمد؛ با موهای ژولیده، با همان نگاهِ معصوم، با همین چمدان.گفت: «ننه، گرسنه‌ام.»من دویدم توی آشپزخانه، غذا درست کردم، سفره پهن کردم.وقتی برگشتم... رفته بود.از خواب پریدم و تا صبح لرزیدم و گریه کردم؛ گریه‌ای که دیگر هیچ‌وقت تمام نمی‌شود.گاهی فکر می‌کنم او اصلاً وجود نداشته؛ شاید من در خوابی دور، پسری را بزرگ کردم که حالا فقط ردِ پایش روی فرش‌های خانه مانده. اما نه... عطرِ تنش هنوز در یقه‌ی پیراهنش نفس می‌کشد. آن را می‌بویم و تا صبح هذیان می‌گویم.خدا را چه دیدی؟ شاید او برگشته و درِ خانه را می‌زند، اما من چون خیلی پیر شده‌ام، صدایش را نمی‌شنوم. شاید او همین الان کنار من نشسته، دارد به این صورتِ چروکیده نگاه می‌کند و می‌گوید: «مادر، من که پیشِ توام...»هر وقت باد از کوچه می‌گذرد، خیال می‌کنم قدم‌های اوست.هر بار که در می‌لرزد، دلم یک‌باره می‌دود تا پشت در.اما باز من می‌مانم و چمدانِ وا نشده‌اش؛ و یک دلِ بی‌قرار که هنوز باور نکرده پسرش رفته باشد و دیگر هیچ‌وقت نیاید.فقط کاش... کاش آن‌قدر شجاعت داشتم که چمدانش را وا کنم.اما اگر وا کنم و ببینم لباس‌هایش نو مانده‌اند و بوی نایِ مرگ می‌دهند، آن‌وقت با این قلبِ تکه‌پاره‌ام چه کنم؟بگذار چمدان بسته بماند.من... من مادرم. کارِ مادر، فقط سوختن و پاییدن است. مادر پشتِ درِ خانه‌اش منتظرِ پسرش می‌ماند، حتی تا قیامت.حتی اگر همه بگویند تمام شد.برای من، تمام نشده.پسرم فقط رفته سربازی.قرار است برگردد.قرار است دامادش کنم.فقط... خدا!او کجای این دنیایِ بی‌رحم خوابیده است که صدایِ مادرش را نمی‌شنود؟پایانآهنگ از استاد حسین نورشرقسارا حیدریانسارا حیدریانFri, 07 Aug 2026 01:57:08 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/روایت-عروسِ-شن-iivfgdlghsebتوی ترکمن‌صحرا، طوفان که می‌آید، کسی بیرون نمی‌ماند. پیرها می‌گویند بادِ سرخ که از سمت دشت می‌وزد، خاک را جابه‌جا نمی‌کند؛ خاطره‌ها را پس‌وپیش می‌کند.«آراز» تازه بیست سالش شده بود؛ از آن چابک‌سوارهایی که اسب زیر پایش آرام نمی‌گرفت. آن روز، اسبش از صدای رعدی دور رم کرد و او را تا دل تپه‌های شنی کشاند. باد آن‌قدر تند بود که نفس کشیدن سخت شده بود. چشم‌هایش را با دست پوشاند تا راه را پیدا کند، اما میان گردباد، چیزی دید که جایش آنجا نبود.دختری با پیراهنی بلند و سرخ، آرام میان شن‌های سرگردان ایستاده بود؛ انگار باد به او نمی‌رسید. موهای بلندش روی صورتش ریخته بود و انگشت‌هایش بی‌وقفه روی هوا حرکت می‌کردند؛ انگار نخ‌های نامرئی را به هم می‌بافت.آراز صدا زد: ـ گم شدی؟دختر سر بلند کرد.چشم‌هایش سیاه بود؛ نه ترسناک، فقط عمیق. آن‌قدر عمیق که آراز بی‌اختیار ساکت شد.باد خوابید.وقتی دوباره نگاه کرد، دختر رفته بود.فقط روی شن‌ها، طرحی مانده بود که با نوک انگشت کشیده شده بود؛ نقش یک اسب.آراز همان‌جا خشکش زد.آن نقش، درست شبیه کره‌اسب سفیدی بود که سال‌ها پیش در طوفانی گم کرده بود؛ چیزی که جز خودش و پدرش، هیچ‌کس از آن خبر نداشت.از آن روز، زندگی آراز به انتظار وزیدن باد گره خورد.هر بار شن‌های داغ از دل دشت بلند می‌شدند، او راه شنزار را پیش می‌گرفت.دختر همیشه می‌آمد.هیچ‌وقت حرف نمی‌زد.فقط کنار آراز می‌نشست.آراز از گله می‌گفت، از مادرش که دیگر صدای خنده‌اش را به یاد نمی‌آورد، از پدرش که پیرتر شده بود، از اسب‌ها، از رؤیای رفتن تا آن سوی دشت.دختر فقط گوش می‌داد.گاهی با انگشتش روی شن چیزی می‌کشید.یک روز پرنده.یک روز چاه.یک روز خانه.و هر بار، پیش از آنکه آراز چیزی بپرسد، باد نقش‌ها را پاک می‌کرد.کم‌کم آراز فهمید کنار این سکوت، آرام‌تر از هر جای دیگری است.دیگر نمی‌آمد که فقط دختر را ببیند.می‌آمد تا خودش را پیدا کند.وقتی خواست دستش را بگیرد، انگشت‌هایش از میان دست دختر گذشت؛ مثل لمس کردن مه.دختر فقط لبخند زد.شب که شد، پدرِ آراز تنور را روشن می‌کرد و به دست‌های خاکیِ پسرش خیره شد: «دل و جانت بوی بیابان گرفته، پسر. بادِ صحرا فریبکار است. چیزهایی را در خود نشان می‌دهد که مال زمین نیستند. به چیزی دل نبند که نمی‌توانی در آغوشش بگیری.»آراز چشمان سرخش را پایین انداخت.پدر ادامه داد: «دشت، چیزهایی را که مال خودش است، به کسی نمی‌دهد. مواظب باش. پاییز نزدیک است و آسمان که تغییر کند، دشت هم چهره عوض می‌کند.»آراز چیزی نگفت، اما در دلش می‌دانست که دیگر دیر شده است.فقط به شعله‌های آتش خیره ماند.روزها گذشت.آراز دیگر نمی‌توانست زندگی را بدون انتظار باد تصور کند.پاییز که رسید، آسمان رنگ دیگری گرفت.آن روز دختر از همیشه ساکت‌تر بود.روی شن‌ها چیزی کشید.این بار آراز قبل از آنکه باد نقش را ببرد، آن را دید.یک قطره.بعد دختر برای اولین بار لب‌هایش را تکان داد.صدایی نداشت.اما آراز از حرکت لب‌هایش فقط یک واژه را فهمید:«برو...»همان لحظه آسمان شکافت.اولین قطره باران روی پیشانی دختر نشست.آراز دوید.خواست او را در آغوش بگیرد.اما دختر زیر دست‌هایش آرام‌آرام فرو ریخت.هر قطره باران، تکه‌ای از پیراهن سرخش را به گل تبدیل می‌کرد.اشکش شن بود.دست‌های آراز از گل خیس پر شد.و دیگر هیچ.باران که بند آمد، روی تپه فقط لکه‌ای از گل سرخ مانده بود.آراز همان‌جا نشست، تا صبح. کسی دنبالش نگشت؛ در ایل، غیبتِ یک شب برای مردی که عاشقِ دشت بود چیزِ عجیبی نبود. وقتی برگشت، پدرش چیزی نپرسید. فقط دستش را روی شانه‌ی پسرش گذاشت — کاری که سال‌ها بود انجام نداده بود — و گفت: «سخته...می‌دونم.» همین. آراز فهمید که پدرش هم، یک‌جایی در جوانی‌اش، شاید همین باد را دیده بوده.آن زمستان، آراز کم حرف می‌زد. بهار که آمد، دوباره سرِ کار رفت، دوباره خندید، اما یک چیز دیگر شده بود؛ مثلِ کسی که تکه‌ای از خودش را در دشت جا گذاشته.سال‌ها گذشت. آراز پیرمردی شد که در میان اهالی به یک چیز معروف بود؛ او هرگز همراه دیگران برای آمدن باران دعا نمی‌کرد. در عوض، هر بار که بادِ سرخ می‌وزید و گردباد تپه‌های شنی را به لرزه درمی‌آورد، روی تپه‌ای می‌ایستاد و منتظر می‌ماند تا طوفان، معشوقش را دوباره به او پس بدهد.پایان✍️ یادداشت نویسنده:«این داستان بازآفرینی ادبی من بر پایهٔ بن‌مایه‌ها، باورها و فضای فولکلور ترکمن است؛ نه نقل یک روایت واحد و ثبت‌شده.»سارا حیدریانسارا حیدریانSat, 01 Aug 2026 17:44:18 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/بدون-عنوان-tkzryuynvdwvمیتونی مخالف باشی اما عاشق وطنت باشی.می‌تونی واسه مهسا پست بذاری،اما بچه‌های ناو دنا هم اشکتو دربیارن.می‌تونی هم واسه کیان اشک بریزی،هم واسه ماکان.می‌تونی هم عزادار بچه‌های د.ی‌م.ا.ه باشی وهم بچه‌های میناب و لامرد!می‌تونی هم حالت از خیلی از داخلی‌ها بهم بخوره،هم از خیلی از خارج‌نشین‌ها.در کل می‌تونی در حالی که متنفری و خسته و خشمگینی،عاشق وجب به وجب خاک کشورت باشی... 💔گر ستم خوب است آری بر شما هم می‌رسدهرچه می‌خواهی بدی کن وقت ما هم می‌رسداز همان دستی که داری بی‌گمان خواهی گرفتترکه‌هایت را بزن چوب خدا هم می‌رسد...😔به خدا که بی خدایی بِه از این خدا نماییکه هر آن‌چه ما کشیدیم، ز هرآنکه با خدا بودبه خدا که کفر و عصیان، به از این ثنا و ایمانکه به لب خدا خدا و، به عمل، عذابِ ما بودکه اگر خدایتان این و اگر وفایتان این؛به خدا که فخر ما این، که مسیر ما جدا بود...اذان صبح به افق اصفهان 🖤من هیچ وقت قدم اول رو برای بی‌احترامی برنمی‌دارم. پس اگر این پست با مذاغتون همون خونی نداره، لطفا فقط سکوت کنید.با احترامسارا حیدریانسارا حیدریانTue, 28 Jul 2026 20:44:49 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/رویای-شیرین-اما-پوشالی-dgcxli2ict4kکسانی که نوشته‌هایم را می‌شناسند، می‌دانند بیشتر از عشق، تاریخ، عرفان و داستان می‌نویسم. راستش هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم روزی قلمم را از دنیای قصه بیرون بیاورم و درباره بازار، سرمایه یا محتوای فضای مجازی بنویسم.اما این روزها هرچه بیشتر در شبکه‌های اجتماعی چرخیدم، بیشتر با ویدیوهایی روبه‌رو شدم که با چند عدد و چند ضرب و تقسیم ساده، رؤیای پولدار شدن را می‌فروشند؛ رؤیایی که گاهی پشت آن، واقعیت‌های مهم، ریسک‌ها و حتی قوانین پنهان شده‌اند.این نوشته نه از سر ادعای کارشناسی، بلکه از سر دغدغه است. دغدغه برای اینکه شاید یک نفر، فقط یک نفر انسان معمولی، قبل از قرض گرفتن، وام گرفتن یا به خطر انداختن تمام سرمایه زندگی‌اش، چند دقیقه بیشتر فکر کند، تحقیق کند و بعد تصمیم بگیرد.هر محتوایی که سودهای نجومی و بدون ریسک را وعده می‌دهد، ارزش یک سؤال ساده را دارد: اگر این‌قدر آسان بود، چرا همه ثروتمند نیستند؟این روزها اکسپلور اینستاگرام پر شده از ویدیوهایی که با یک فرمول ساده، ادعای ثروتمند کردن شما را دارند: «این کار را بکن، این‌قدر سود کن!» اما بیایید ماشین‌حساب‌های فانتزی اینفلوئنسرها را کنار بگذاریم و با واقعیت سخت بازار روبه‌رو شویم.بخش اول: رؤیای درآمد ۶۰۰ میلیونی از موتورهای مزایده‌ایادعایی که در تصویر می‌بینید:«با ۲۰۰ میلیون سرمایه برو میدان خراسان، ۴ تا موتور هوندا ۱۲۵ مزایده‌ای (دونه‌ای ۵۰ میلیون) بردار. کاری سندش را بکن، ببر تو دیوار دونه‌ای ۱۰۰ میلیون بفروش. ۲۰۰ میلیون سود می‌کنی! ماهانه ۳ بار این کار رو بکنی، ۶۰۰ میلیون کاسبی، به همین راحتی و بدون زحمت!»حقیقتی که از شما پنهان می‌کنند (سانسور واقعیت‌های حقوقی و فنی):1.هزینه‌های پنهان خرید از مزایده: قیمت پایه مزایده شاید وسوسه‌کننده باشد، اما هزینه‌های خلافی معوقه، عوارض شهرداری، هزینه پارکینگ خواب‌چند ساله و مالیات نقل وانتقال بر عهده خریدار است. علاوه بر این، موتوری که سال‌ها در پارکینگ آفتاب خورده، نیاز به بازسازی کامل انجین، سیم‌کشی و ظاهری دارد که حداقل ۱۵ تا ۲۵ میلیون هزینه روی دست شما می‌گذارد و تمام حاشیه سود فرضی را می‌بلعد.(حمل، پارکینگ، خلافی، خسارت بدنه، نبود کلید، نبود سند قطعی، تعویض پلاک، خواب سرمایه، ریسک رد شدن در راهور، زمان معامله و فروش)2. سراب «فروش ۱۲ موتور در ماه بدون زحمت»: بازار خرید و فروش موتور بسیار رقابتی است. فروش ماهانه ۱۲ فروند موتور در دیوار آن هم بدون داشتن مغازه، جواز کسب، یا اعتبار بازاری، عملاً ادعایی خنده‌دار و غیراجرایی است.واقعیت این است که بازار، ماشین چاپ پول نیست. هر جا اختلاف قیمت واقعی وجود داشته باشد، افراد باتجربه خیلی زود از آن استفاده می‌کنند و آن فرصت از بین می‌رود.نگران‌کننده‌تر از خود این پست، تأثیری است که روی آدم‌های عادی می‌گذارد؛ کسی که شاید با دیدن چنین وعده‌ای، وام بگیرد، قرض کند یا تمام پس‌اندازش را وارد کاری کند که هیچ شناختی از آن ندارد.سرمایه‌گذاری یعنی شناخت، تجربه و پذیرش ریسک؛ نه اعتماد به یک ویدیوی یک دقیقه‌ای در اینستاگرام.قبل از اینکه پولتان را جابه‌جا کنید، از خودتان فقط یک سؤال بپرسید:اگر این فرمول واقعاً هر بار ۲۰۰ میلیون تومان سود قطعی می‌ساخت، آیا هنوز در یک پست اینستاگرامی به همه آموزش داده می‌شد؟ یا صاحبانش در سکوت، بارها از آن استفاده می‌کردند؟گاهی چیزی که شبیه «فرصت طلایی» به نظر می‌رسد، فقط یک سراب تبلیغاتی است. بین رؤیای پولدار شدن و واقعیت بازار، همیشه فاصله‌ای به نام ریسک وجود دارد؛ فاصله‌ای که این نوع محتواها معمولاً آن را نشان نمی‌دهند.بخش دوم: رؤیای خرید زردچوبه از سیستان و بلوچستاناین پست از پست قبلی هم خطرناک‌تر است؛ چون دارد یک فرصت محلی و مقطعی را به شکل یک فرمول همیشگی برای ثروتمند شدن نمایش می‌دهد.متن پست می‌گوید: برو از سیستان و بلوچستان ۵۰۰ کیلو زردچوبه بخر، کیلویی ۲۸۰ هزار تومان. بعد در بازار مولوی تهران کیلویی ۳۵۰ هزار تومان بفروش و از هر معامله ۲۵ میلیون سود کن. اگر ماهی ۵ بار این کار را انجام بدهی، ۱۲۵ میلیون تومان سود خالص داری!حالا بیاییم واقعی بررسی کنیم.اولین سؤالآیا واقعاً زردچوبه در سیستان و بلوچستان کیلویی ۲۸۰ هزار تومان است؟سیستان و بلوچستان تولیدکننده اصلی زردچوبه نیست. زردچوبه عمدتاً از هند وارد ایران می‌شود. در سیستان و بلوچستان فقط به دلیل مرز و واردات، بعضی عمده‌فروش‌ها فعالیت دارند. یعنی این استان مزیت مطلق در قیمت ندارد.دومفرض کنیم واقعاً کیلویی ۲۸۰ هزار تومان خریدی.۵۰۰ کیلو یعنی۲۸۰,۰۰۰ × ۵۰۰ = ۱۴۰ میلیون تومان سرمایه اولیهبعد چه؟پست جوری‌ست که انگار کالا خودش پرواز می‌کند تا تهران.در حالی که باید حساب کنی: کرایه کامیون، باربری، بیمه بار، افت وزن، انبار، بسته‌بندی، تخلیه، کارگر... همه این‌ها هزینه هستند.سومفرض کنیم در بازار مولوی کیلویی ۳۵۰ هزار تومان هم مشتری وجود داشته باشد.آیا هر کسی می‌تواند برود همان روز ۵۰۰ کیلو بفروشد؟خیر.بازار عمده‌فروشی شبکه خودش را دارد.بیشتر مغازه‌ها از تأمین‌کننده‌های ثابت خرید می‌کنند.اگر شما ناشناس باشید ممکن است:نقد نخرند. چک بدهند. اصلاً نخرند. قیمت پایین‌تر پیشنهاد کنند.چهارمهیچ حرفی از این‌ها نزده است: فساد احتمالی کالا، افت کیفیت، تغییر نرخ ارز، تغییر تعرفه واردات، اشباع بازار، رقابت، مالیات، سرمایه خوابیدهنکته‌ای که معمولاً افراد تازه‌کار متوجه نمی‌شوند. اگر اختلاف قیمت ۲۸۰ هزار و ۳۵۰ هزار واقعاً همیشه وجود داشت، تمام عمده‌فروش‌های کشور سال‌هاست این کار را انجام داده‌اند. در بازار کالا، اختلاف قیمت‌های بزرگ معمولاً خیلی زود توسط معامله‌گران حرفه‌ای از بین می‌رود.جمع‌بندیاین پست چند ویژگی مشترک با بسیاری از محتواهای تبلیغاتی اینستاگرامی دارد:فقط درآمد را نشان می‌دهد.هیچ عددی درباره هزینه‌ها ارائه نمی‌کند.ریسک نوسان قیمت را حذف می‌کند.فرض می‌کند همیشه خریدار با همان قیمت وجود دارد.فرض می‌کند کالا به‌راحتی و بدون هزینه جابه‌جا می‌شود.آیا چنین معامله‌ای ممکن است؟بله، ممکن است یک تاجر باتجربه در مقطعی خاص، از اختلاف قیمت بین دو بازار سود ببرد. اما این با چیزی که پست القا می‌کند کاملاً متفاوت است.پست این تصور را ایجاد می‌کند که هر فردی، بدون شناخت بازار، بدون ارتباط با عمده‌فروش‌ها، بدون در نظر گرفتن هزینه‌های حمل، انبارداری، خواب سرمایه و ریسک نوسان قیمت، می‌تواند ماهانه ۱۲۵ میلیون تومان سود خالص به دست آورد. این ادعا با واقعیت تجارت کالا همخوانی ندارد.اگر کسی با سرمایه محدود یا حتی با وام وارد چنین معامله‌ای شود، ممکن است نه‌تنها به سود نرسد، بلکه سرمایه‌اش برای هفته‌ها یا ماه‌ها در کالایی قفل شود که فروش آن به سادگی وعده داده‌شده نیست.به بیان ساده، این پست بیشتر یک تبلیغ برای جذب دنبال‌کننده است تا یک نقشه عملی و کم‌ریسک برای کسب درآمد.بخش سوم: رؤیای فروش طلا در بازار ترکیهاگر بخواهم فقط در یک جمله جواب بدهم:برای یک فرد عادی، این ایده که «طلا را از ایران بخر و در ترکیه بفروش و سود هنگفت بگیر» در اغلب موارد نه‌تنها یک فرصت تضمین‌شده نیست، بلکه می‌تواند از نظر قانونی و اقتصادی پرریسک باشد.حالا دقیق‌تر بررسی کنیم.۱) آیا واقعاً در ترکیه قیمت طلا بالاتر از ایران است؟اینجا یک سوءتفاهم رایج وجود دارد.طلای خام (شمش یا طلای آب‌شده) در همه جای دنیا تقریباً بر اساس قیمت جهانی اونس و نرخ ارز قیمت‌گذاری می‌شود. بنابراین اختلاف قیمت‌ها معمولاً آن‌قدر زیاد نیست که هر کسی بتواند با خرید از ایران و فروش در ترکیه سود بزرگی به دست بیاورد. اگر اختلاف قابل‌توجهی ایجاد شود، معامله‌گران حرفه‌ای و شرکت‌های بزرگ خیلی سریع آن را از بین می‌برند.۲) طلای زینتی تقریباً گزینه مناسبی نیستاگر ۱۰۰ گرم طلای زینتی بخری، هنگام فروش در ترکیه معمولاً این هزینه‌ها را از دست می‌دهی:اجرت ساختسود فروشندهمالیات یا هزینه‌های مربوط به خریددر بسیاری از موارد، خریدار ترک طلا را فقط به ارزش طلای خام محاسبه می‌کند و برای طراحی و اجرت آن پولی نمی‌دهد.در نتیجه، انتقال طلای زینتی برای کسب سود معمولاً توجیه اقتصادی ندارد.توضیح سادهضرر ۵۰ درصدی در طلای زینتی: شما در ایران طلای ۱۸ عیار ساخته‌شده را با ۱۰ تا ۱۵ درصد اجرت ساخت و سود فروشنده می‌خرید. اما در ترکیه، طلا از شما به عنوان طلای دست‌دوم/آب‌شده و بر اساس ارزش ذاتی عیار ۲۴ خریده می‌شود. با یک محاسبه ساده (با احتساب قیمت روز)، شما در فروش طلای زینتی ایران در ترکیه، نزدیک به نیمی از سرمایه خود را از دست می‌دهید.۳) طلای آب‌شده یا شمش چطور؟از نظر اقتصادی، اگر اختلاف قیمت واقعی وجود داشته باشد، طلای آب‌شده یا شمش منطقی‌تر از طلای زینتی است.اما اینجا مشکل اصلی قانون است، نه فقط قیمت.۴) آیا می‌توان ۱۰۰ گرم طلا را راحت از ایران خارج کرد؟اینجا مهم‌ترین نکته است.طبق مقررات مسافری، طلا برای مصرف شخصی (جواهرات شخصی) با شرایط مشخص مجاز است، اما حمل طلای سرمایه‌گذاری، شمش یا طلای خام می‌تواند مشمول مقررات گمرکی و اظهار باشد و در صورت رعایت نکردن قوانین، با توقیف کالا، جریمه یا حتی پیگرد قانونی روبه‌رو شوید. همچنین برای ورود طلا به ترکیه نیز مقررات خاصی وجود دارد و برای مقادیر یا انواع خاص، اظهار و تشریفات گمرکی الزامی است.یعنی اگر کسی در اینستاگرام فقط بگوید «طلا را ببر ترکیه و بفروش»، ولی درباره قوانین خروج از ایران و ورود به ترکیه چیزی نگوید، بخش مهم ماجرا را حذف کرده است.۵) اگر ۱۰۰ گرم طلا بخری، به نیت فروش در بازار ترکیه سود می‌کنی؟پاسخ قطعی، نمی‌توان گفت.چون سود یا زیان به عوامل زیادی بستگی دارد:قیمت لحظه‌ای طلا در ایرانقیمت لحظه‌ای طلا در ترکیهنرخ دلار و لیرهزینه تبدیل ارزکارمزد خرید و فروشهزینه سفرهزینه حمل و بیمهریسک‌های قانونی و گمرکیممکن است در یک مقطع کوتاه اختلاف قیمت وجود داشته باشد، اما این به معنی وجود یک فرصت دائمی و بدون ریسک نیست.جمع‌بندیاگر کسی در اینستاگرام بگوید:«از ایران طلا بخر، ببر ترکیه، سود کلان کن.»اولین سؤالم این است:چه نوع طلایی؟ (زینتی، آب‌شده یا شمش؟)با چه مجوزی؟تا چه مقدار؟طبق قوانین کدام کشور؟هزینه‌های گمرکی، حمل، تبدیل ارز و ریسک قانونی را حساب کرده‌ای؟اگر هیچ‌کدام از این سؤال‌ها پاسخ داده نشده باشد، آن محتوا بیشتر شبیه یک تبلیغ اغواکننده است تا یک تحلیل واقعی بازار.نکته آخر هم این است که سودهای واقعی بازار معمولاً از اطلاعات تخصصی، سرمایه در گردش، ارتباطات تجاری و رعایت قوانین به دست می‌آید؛ نه از یک فرمول یک‌خطی در اینستاگرام. حتی اگر امروز اختلاف قیمتی وجود داشته باشد، برای یک فرد عادی با سرمایه محدود، تبدیل آن به سود واقعی و قانونی معمولاً بسیار دشوارتر از چیزی است که این نوع محتواها نشان می‌دهند.در دنیای واقعی کسب‌وکار، هیچ راه میان‌بر یا فرمول جادویی برای ثروتمند شدن یک‌شبه وجود ندارد. اینفلوئنسرها با ماشین‌حساب‌هایشان روی کاغذ اعداد را جابه‌جا می‌کنند تا فالوور بگیرند؛ اما هزینه‌های پنهان، قوانین حقوقی، استهلاک و ریسک‌های بازاری همان بخش‌هایی هستند که در ویدیوها سانسور می‌شوند.کلام آخر: خطاب به کسانی که روی ناآگاهی مردم عمارت می‌سازندسودهای واقعی بازار از تخصص، ارتباطات تجاری، سال‌ها خاکِ بازار را خوردن و رعایت قوانین به دست می‌آید؛ نه از فرمول‌های ۱۵ ثانیه‌ای در اینستاگرام. اینفلوئنسرهایی که روی کاغذ عددها را ضرب و تقسیم می‌کنند، فقط به دنبال لایک، فالوور و در نهایت فروختن پکیج‌های بی‌ارزش خود هستند.اما یک رویِ تاریک و تلخ در پشت این ویدیوها وجود دارد که نمی‌توان از آن چشم پوشید.خطاب به کسانی که برای چند کا فالوور بیشتر و کسب درآمد از تبلیغات، این تصویرهای دروغین را می‌سازند باید گفت:آیا واقعاً می‌توانید لقمه‌ای را که با این وعده‌های توخالی به خانه می‌برید، راحت قورت بدهید؟در این شرایط اقتصادی که مردم با سیلی صورت خود را سرخ نگه می‌دارند، پدر یا مادری که تمام پس‌انداز، وام یا پول پیش خانه‌اش را از سر ناچاری و به امید نجات خانواده‌اش، پای این فرمول‌های کاغذی می‌ریزد و در نهایت به خاک سیاه می‌نشیند، چگونه در وجدان شما جا می‌گیرد؟ فروپاشی یک زندگی، ناامیدی مطلق یک انسان و حتی فاجعه‌هایی بدتر ناشی از مال‌باختگی، بهای سنگینی است که مستقیماً روی شانه‌های شماست.اگر در این دریای طوفانی، قایق نجات مردم خسته نیستید، دست‌کم آن ریسمان پوسیده‌ای هم نباشید که آن‌ها را به اعماق آب می‌کشد. معیشت مردم، ابزار بازی با الگوریتم‌های اینستاگرام نیست.پی نوشت:اینکه بگوییم "خودِ مردم عاقل باشند و گول نخورند"، ساده‌ترین راه برای پاک کردن صورت‌مسئله و تبرئه‌کردن کسانی است که از امیدهای مردم تغذیه می‌کنند.واقعیت روان‌شناختی این است که "اضطرار معیشتی" و فقر، ذهن انسان را در وضعیت بقا قرار می‌دهد. وقتی کسی زیر فشار شدید اجاره‌خانه، بدهی، یا شرمندگی مقابل خانواده‌اش قرار دارد، مغز او دیگر مثل یک سرمایه‌گذار خونسرد در اتاق شیشه‌ای تصمیم نمی‌گیرد. انسانِ ناچار، به هر کورسوی امیدی چنگ می‌زند؛ نه از روی بی‌عقلی، بلکه از روی درماندگی.فریب دادنِ کسی که در حال غرق شدن است و به هر تخته‌پاره‌ای دست می‌اندازد، هنر نیست؛ بی‌رحمی است. مسئولیت اخلاقی کسی که تریبون دارد و آگاهی‌رسانی می‌کند، بسیار فراتر از این توجیه‌هاست. ما نمی‌توانیم بنشینیم و بگوییم "بگذاریم قربانیان فریب بخورند چون باید عاقل‌تر می‌بودند"؛ بلکه باید جلوی کسانی را بگیریم که از این ناچاری، برای خودشان نردبانِ لایک و درآمد می‌سازند.درضمن این فقط سه نمونه بود...سارا حیدریانسارا حیدریانFri, 24 Jul 2026 15:44:08 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/سایه-روشن-های-نخلستان-nmfqvio4vs76سایهٔ نخل‌های کُتِج در تاریک‌روشنِ غروب، روی خاکِ تفتیده‌ی مکران کش می‌آمد. روی حصیری بافته از برگ گز نشسته بودم و به انگشتان استخوانیِ «پهلوان پیرداد» نگاه می‌کردم که مضرابِ بنجو را میان انگشتان پینه‌بسته‌اش جابه‌جا می‌کرد. بوی تندِ درمنه و دودِ هیزمِ کُور در هوا چرخ می‌خورد.پیرمرد نگاهش را از ورای غبار عینک کهنه‌اش به دفترچهٔ یادداشتِ روی زانویم دوخت. تکانی به شالِ سپیدِ روی شانه‌اش داد، چای کم‌رنگش را هورت کشید و با لحنی که بوی بادهای تموز را می‌داد، گفت: «شما شهری‌ها با این کاغذ و قلم‌ها از سرِ تَفنن می‌آیید سراغ این ریگزارها، یا واقعاً خریدارِ اندوهِ مکرانید؟»کمی روی حصیر جلوتر آمدم، عطر خاکِ گرم را نفس کشیدم و گفتم: «پهلوان، من همسفرِ کلماتم. نیامده‌ام برای تَفنن. آمده‌ام بپرسم چرا هنوز هم که هنوز است، این خاک بوی وفاداری می‌دهد؟ چرا هنوز صدای النگوهای هانی در باد می‌پیچد؟»لبخندِ تلخی میان محاسنِ سپیدش گم شد. بنجو را روی سینه فشرد، گویی مزارِ کهنه‌ای را در آغوش گرفته باشد. زیر لب زمزمه کرد: «پس کلمه‌ها آواره‌ات کرده‌اند... بنویس دخترم. بنویس مرید قصه نیست؛ مرید، زخمِ عمیق و کهنه‌ی این خاک است.»پیرمرد چشم‌هایش را بست، غبارِ سی سال آواز را از گلویش تکاند و با نوای سوزناکِ زهیروک، مرا با خود برد؛ برد به آن‌سوی ریگ‌های روان، به روزگاری که عشق، عیارِ مردان را در تاریکیِ دیوان‌خانه‌ها محک می‌زد...هانی و مریدبادِ سردِ دم صبح، عطر درمنه و خاکِ نم‌خورده را از دشت‌های وسیع مکران می‌آورد و بر سیمای مرید می‌کوفت. مرید، با آن بالاپوش سپید و بلند و دستاری که به استواری صخره‌های تفتان بر سر بسته بود، بر لبه‌ی تپه‌ی ماسه‌ای ایستاده بود. نگاهش در امتداد ریگ روان سر می‌خورد؛ جایی که سیاه‌چادرهای قبیله زیر سایه‌ی نخل‌ها کز کرده بودند. در دستانش، کمان معروفش بود؛ چوبی تیره و زمخت از جنس گز که تنِ سختش تنها با انگشتان ورزیده‌ی مرید مَحرَم بود. مرید، پهلوانِ شعر و تیر بود، اما روحش در چشمان زنی گره خورده بود که پشت حصیرهای بافته از برگ نخل روزگار می‌گذراند.از روزگار خُردی، از همان دمی که به آیین ایلیاتی ناف‌برانِ هم شدند، سایه به سایه در سایه‌سار نخل‌ها بالیده بودند. مهرشان پنهانی نبود؛ شبیه آفتابِ صریحِ بلوچستان، روی تن دشت پهن شده بود. همگان چشم‌به‌راه سورِ این دو دلداده بودند؛ چشم‌به‌راه روزی که مرید، هانی را با آن چشمانِ وحشی و النگوهای نقره‌ای که با هر حرکتِ مچش صدایی شبیه به چشمه‌های ساروان می‌ساخت، به چادر خویش بیاورد. اما تقدیر، پشت تپه‌های ماسه‌ای کمین کرده بود.یک شب، اجاقِ بزرگِ دیوان‌خانه‌ی «میرچاکر خان رند» روشن بود و شُعله‌های سرکش، سایه‌های پهلوانان را روی جدار چادر به رقص درمی‌آورد. سردارانِ بلوچ، با جلیقه‌های زردوزی و شمشیرهای غلاف‌نقره، گرداگرد آتش حلقه زده بودند و امیر چاکر، با چشمانی که چون عقابِ کوه‌های سلیمان می‌چرخید، بر پشتی‌های ابریشمی تکیه داشت. آن شب، شبِ سوگند بود؛ آیینی حیثیتی که مردان ایل، جان خود را در گِروی کلماتش می‌گذاشتند. یکی دست بر قبضه‌ی شمشیر نهاد و سوگند خورد که هرگز به پناهنده‌اش خیانت نکند. دیگری سوگند خورد که در جنگ پیش‌رو، پشت به دشمن نکند.میرچاکر، که پیش از آن بارها قامت کشیده و راه‌رفتنِ باوقار هانی را کنار رودخانه دیده بود و آتشی در دلش زبانه می‌کشید، رندانه چشم به مرید دوخت. امیر جامِ سفالین را بالا برد و با لحنی که بوی تحدّی می‌داد، گفت: «پهلوانانِ مکران را چه شده؟ نکند تن‌آسانی، دستارِ سخاوت را از سرتان تکانده است؟»غرور مرید، چون اسبی سرکش رم کرد. در حضور سرداران برخاست. دست بر قبضه‌ی شمشیر نهاد، صدایش در چادر طنین‌انداز شد و تقدیرِ خویش را رقم زد: «من، مرید فرزند مبارک، در حضور امیر و سرانِ رند سوگند یاد می‌کنم... که اگر کسی روز پنجشنبه، پس از بانگِ نمازِ پیشین، رو به من کند و حاجتی بخواهد، هرچه باشد به او ببخشم. وگرنه ننگِ این قبیله تا ابد بر کفنم ببارد.» سکوتِ سنگینی دیوان را فرا گرفت. میرچاکر خان، زهرخندی زد و زیر لب زمزمه کرد: «پنجشنبه... نماز پیشین.»روز موعود، آسمانِ مکران غبارآلود و سرخ بود. مرید، تازه از نماز فارغ شده بود و اسبش را تیمار می‌کرد که هیاهویی در چادرها پیچید. سه فرستاده از سوی امیر چاکر پیش پای او عِنان بازداشتند. یکی از آن‌ها، با صورتی عرق‌کرده پیش آمد: «مرید! امیر تو را به سوگندت می‌خواند. آفتاب از نیمه‌ی آسمان گذشته است.» قشو از دست مرید افتاد. پنداشت اسب اصیلش را می‌خواهند یا شمشیر جوهردارش را. اما فرستاده سر بلند نکرد و گفت: «امیر، هانی را می‌خواهد... برای پرده‌سرای خویش.»دنیا در چشمان مرید تیره شد؛ گویی غبارِ ریگزار را در گلوی او ریخته بودند. در میان هیاهوی شومِ قبیله، شتری با کجاوه‌ای پوشیده از پارچه‌های سرخ و زردوزی پیش آوردند؛ کجاوه‌ای که قرار بود هانی را به حجلهٔ غصب ببرد. هانی را سوار کردند. پردهٔ کجابه که کنار رفت، چشمانِ لبریز از اشکِ هانی در چشمان مرید گره خورد؛ نگاهی سرشار از دلخوری و غمی گنگ. با اولین قطره‌ای که غلتید، آن نشاطِ وحشیِ چشمانش برای همیشه مات شد؛ انگار روحِ هانی در مواجهه با این اجبار، سنگ شده و خود را در ژرفای سیاهیِ نگاهش پنهان کرده باشد. هنوز کجابه به پرده‌سرا نرسیده بود که دسته‌ای از گیسوانِ سیاهش، به ناگه سپید شد.مرید که اشک هانی را دید دستش به سمت دسته‌ی خنجرش رفت و رگ‌های گردنش چون طناب‌های کشیده‌شده برجسته شدند، اما تصویر سوگندِ شب دیوان، چون دیواری پولادین راه‌ بر دستش بست. شکستن عهد در مذهبِ ایل، تف‌شدن بر نامِ پدر بود. او برای آنکه فریاد نکشد و دستش به خونِ فرستادگان امیر آلوده نشود، دندان بر زبانِ خویش فشرد؛ آن‌قدر سخت که خونِ سرخ از گوشهٔ لبش جاری شد و روی سپیدی دستارش چکید. مرید، با چشمانی عاشق و پشیمان، رفتنِ کجابه را در میان شیونِ باد تماشا کرد. تن به تقدیرِ تلخ داد، لباس‌های زردوزی‌اش را پاره کرد، کمانش را در گوشه‌ای از چادر رها ساخت و آواره‌ی ریگزارها شد.هانی را به پرده‌سرای امیر بردند. روی فرش‌های گران‌بهای اهدایی پادشاهان هند، هانی با جامه‌ای سیاه و زبر نشسته بود. او نگریست، ضجه نزد و تمنا نکرد. در همان نخستین شبِ اسارت، رو به آسمانِ تیرهٔ مکران سوگند یاد کرد که تا روزی که نفس می‌کشد، این جامه‌ی مندرس و سوگوار را از تن به در نکند و تن به هیچ ابریشم و زری ندهد.سکوتش، زرّین‌ترین تالارهای امیر را به زندانی تاریک بدل کرده بود. او جنگی خاموش را آغاز کرده بود؛ با هر نگاهِ سرد و بی‌روحش به دیوارها و با امتناعش از لمسِ ابریشم، صولت و بزرگی میرچاکر را در هم می‌شکست. هانی با روحِ غایبش فرمانروایی می‌کرد؛ او فهماند که تنش اسیر پرده‌سراست، اما جانش در کوه و بیابان آواره است. امیر، در برابر این حزنِ باشکوه و مقاومتِ پنهان، خود را کوچک یافت، حرمت نگه داشت و بستر خویش را جدا کرد.در پی غباری که از رفتن هانی برپا شده بود، مرید در ریگزارها سرگردان شد. هر گامی که بر ریگ‌های داغ می‌نهاد، با خویش نجوا می‌کرد: «هانی، این ریگ‌های گداخته، تموزِ فراق توست. این بادهای تند، فریادهای نشنیده‌ی من است.» او با تشنه‌کامیِ بیابان خو گرفت تا آنکه پایش به کعبه رسید.سی سال‌ سر بر خاکِ حجاز نهاد تا دست‌هایش از تمنای تملکِ زمین خالی شود. در خلوتِ طواف‌ها و ذکرهای شبانه، زنجیرهای تعلق یکی‌یکی گسستند؛ اندوهِ برخاسته از خاک، سبک شد و تصویر هانیِ زمینی، جایش را به نوری از حقیقتِ ازلی داد. مریدِ جوان و زیبارو، در این سلوکِ طولانی جامه عوض کرد؛ تنش سوخت، ریشش به سپیدی برف شد و حالا «شیخ مرید» بود؛ عارفی که جز پلاسِ پاره و کشکولی تهی، هیچ نداشت و دنیا در چشمش به قدرِ پرِ کاهی نمی‌ارزید.روزی از روزها، پیرمردی ژنده‌پوش، غبارآلود و ناشناس با کشکول و عصا وارد دیوانِ میرچاکر خان شد. پهلوانانِ جوانِ قبیله، دورِ هم جمع شده بودند و در مهارِ کمانی کهنه و خاک‌گرفته درمانده بودند؛ کمانِ قدیمیِ مرید. هیچ‌کدام از جوانانِ تنومند نتوانسته بودند حتی زِهِ آن را یک انگشت جابه‌جا کنند. پیرمردِ غریب با قدم‌هایی لرزان جلو آمد. جوانان ایل او را ریشخند کردند: «پیرمرد! مردانِ جنگی زیر سنگینی این چوب خم شدند، تو با این تنِ نحیف چه می‌خواهی؟»پیرمرد سخنی نگفت. دست‌های استخوانی و پینه‌بسته‌اش را جلو برد. کمان را گرفت و با یک حرکتِ نرم و چابک، چنان خم کرد که بانگِ زِهِ آن، مثل صدای رعد در کوهستان پیچید.پشت پرده‌ی حصیریِ بخشِ زنان، زنی میان‌سال با گیسوان سپید و دستبندهای نقره که دیگر صدایی نداشتند، ایستاده بود. با شنیدن صدای بلند و رعدآسای کمان، بندِ دلِ هانی پاره شد. آن صدای آشنا را در تمام این سال‌های تنهایی، در گوشِ جانش نگاه داشته بود. هانی، بی‌اعتنا به رسم و رسوم، پرده را کنار زد و به میانِ میدان دوید. چشمانش در چشمانِ پیرمرد گره خورد. پیرمرد را شناخت؛ مریدش بود، اما نه در کالبد خاک. هانی فریاد زد: «مرید... مریدِ من!» و اشک، راهِ سرمه‌ی کهنه‌اش را شست.میرچاکر خان، با دیدن کمانِ کشیده‌شده و چهره‌ی شیخ، سرش را با شرمساری پایین انداخت. او ایستاد و رو به مرید گفت: «پهلوانِ من... خاک بر سرِ امارتی که عشقِ شما را گرفت. هانی مالِ توست. او را بردار و برو.» هانی، با دستانی لرزان، گوشه‌ی پلاسِ مرید را گرفت. آماده بود تا دوباره هانیِ او شود. اما مرید، آرام دستِ هانی را از روی لباسش برداشت. نگاهِ مرید دیگر از جنس خاک نبود؛ چشمانش مثل آسمانِ کویر، عمیق و بی‌انتها شده بود. مرید، با صدایی خسته اما آرام که شبیه وزش باد در نخلستان بود، گفت: «هانی... آن مریدِ تیرانداز، سال‌ها پیش در بیابان مرد. این که می‌بینی، جز سایه‌ای از او نیست. من در این سی سال، تو را در خدای خود یافتم و خدا را در تو.»میرچاکر خان گویی با این کلمات، تازیانه‌ای سنگین بر روحش فرود آمده باشد، لرزید. دستِ تکیه‌داده‌اش بر خنجرِ مرصع شل شد؛ نگاهش میان جامه‌ی مندرس مرید و گیسوان سپیدِ هانی چرخید و تاج و امارتش را در برابر این بی‌پایانیِ عشق، از پرِ کاهی سبک‌تر یافت. امیرِ رند، بی‌هیچ کلامی، آرام بر زانو نشست و بهتِ این وداع، بر دیوان‌خانه‌اش سایه انداخت.مرید برگشت و به سمت افق، جایی که دشتِ وسیع مکران به آسمان وصل می‌شد، قدم برداشت. هانی، گیسوان سپیدش را در بادِ سرخ رها کرد و گام در ردِ پای او گذاشت.صدای ساز پهلوان پیرداد فرو نشست. آخرین زنگِ سیمِ بنجو در سکوت شبِ نخلستان گم شد. پیرمرد چایِ سرد شده‌اش را سر کشید، با دستارِ سپیدش عرقِ پیشانی را پاک کرد و به دفترچهٔ من خیره شد؛ به دست‌هایی که چند دقیقه‌ای بود از نوشتن بازمانده بودند. با صدایی خش‌دار پرسید: «کلمه‌هایت توانستند بارِ این درد را بکشند؟»بغضِ گلویم را قورت دادم، خودکار را روی دفترچه فشردم و با صدایی که کمی می‌لرزید، پرسیدم: «پهلوان... بعدش چی شد؟ کجا رفتن؟ آخرِ این همه سال آوارگی، خاک مکران چطور اونا رو پذیرفت؟»پیرداد نگاهش را از من گرفت و به تاریکیِ بی‌انتهای دشت دوخت؛ جایی که نخل‌ها زیر نور ماه مثل سایه‌هایی ایستاده به نظر می‌رسیدند. دستِ لرزانش را روی تنِ چوبیِ بنجو کشید و آرام گفت:«بعدش رو هیچ‌کس به چشم ندید دخترم... یکی می‌گه رفتن مکه و همون‌جا خاک شدن، یکی می‌گه دلِ زمین باز شد و بلعیدشون. اما پهلوانای پیش از من، اونا که آواز رو از باد یاد گرفته بودن، می‌گفتن مرید و هانی هیچ‌جا نرفتن. می‌گفتن اونا توی همین غبارِ مکران قدم برداشتن و سبک شدن؛ اون‌قدر سبک که دیگه پایی نداشتن تا ردی روی ماسه‌ها بذارن. حقیقتش رو جز خدا و این ریگزارِ صبور، هیچ‌کس نمی‌دونه... اونا توی همین خاک جاودانه شدن.»بلند شدم. بادِ مکران تکانی به حصیرها داد و در هیاهوی تندِ شبانه، دستم را روی گوشم گذاشتم. پنداشتم در وزش آن بادِ تموز و میان کلماتِ پیرداد، صدای مبهمِ النگوهای نقره‌ای زنی را می‌شنوم که پا به پای سایه‌ای سپید، روی ریگ‌های روان قدم برمی‌داشت؛ گویی حق با پهلوان بود؛ آن‌ها در ریگزار گم نشده بودند، بلکه ریگزارِ تشنه، آرام‌آرام خودِ مرید و هانی شده بود.پایانتمامی حقوق این اثر محفوظ و متعلق به پدیدآورنده است. بازنشر یا کپی‌برداری از آن بدون ذکر نام نویسنده، مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد.سارا حیدریانسارا حیدریانWed, 08 Jul 2026 00:43:44 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/کوچک-زن-cbvzs3lrxojsسکوت که سهمِ چشم‌های کودک نیست؛اما وقتی می‌آید، بی‌صدا گوشه‌ی دل می‌نشیندو هیچ حرف نمی‌زند.تنها در چشم‌هایی پیدا می‌شودکه زودتر از سنشان، دنیا را فهمیده‌اند.بعضی چشم‌ها هنوز رنگِ بازی دارند،اما پشتِ پلک‌هایشان، خستگیِ سال‌ها خانه کرده است.انگار کسی، فصل‌های زیادی را در دلِ کوچکی جا داده باشد؛فصل‌هایی که سهمِ یک کودک نبود.چه زود بزرگ می‌شوند؛نه با گذشتِ سال‌ها،بلکه با هر اشکی که فرصتِ کودک ماندن را از آن‌ها می‌گیرد.و شاید معصومیت همین باشد؛اینکه دست‌هایت هنوز کوچک باشداما دلت، وزنِ تمامِ دلتنگی‌های جهان را تحمل کند.اینکه هنوز بتوانی با یک گل، یک عروسک یا تکه‌ای سنگ، ساعت‌ها حرف بزنی،چون آدم‌ها دیگر زبانِ دلت را نمی‌فهمند.دنیا همیشه از کودکان، لبخند می‌خواهد؛بی‌آنکه بپرسد پشتِ آن لبخند، چند رؤیای خاموش دفن شده است.هیچ‌کس نمی‌بیند بعضی لبخندها آخرین تلاشِ یک دلِ کوچک برای نشکستن‌‌اند.کاش هیچ کودکی، غم را این‌قدر نزدیک نشناسد؛کاش سهمِ دست‌های کوچکش فقط بازی باشد،سهمِ چشم‌هایش فقط رؤیا،و سهمِ قلبش تنها تپیدن برای زندگی...اما تا آن روز،جهان گاهی در سکوتِ یک نگاه خلاصه می‌شود؛نگاهی که هیچ نمی‌گوید،و درست به همین دلیل،همه‌چیز را فریاد می‌زند.آه، ای کوچک‌زن،​در این دنیایِ خاکستری،​با غمی که برای شانه‌های کوچکت زیادی بزرگ است،هنوز در میانِ این همه سکوت،دنبالِ چیزی شبیه زندگی می‌گردی؟پایانسارا حیدریانسارا حیدریانMon, 29 Jun 2026 15:01:27 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/ضیافتی-که-نشد-ynrcernhg3zcنیمه‌شب، بخش مراقبت‌های ویژه.راهرو در سکوت فرو رفته بود. عقربه‌های ساعت کند پیش می‌رفتند و تنها صدای یکنواخت دستگاه‌ها در فضا می‌پیچید.مرد روی صندلی فلزیِ سرد نشسته بود؛ بی‌حرکت، گویی تندیسی از ویرانی. کنار پایش جعبه‌ای بود با روبان‌های ساتن ارغوانی و زرفام؛ وصله‌ای غریب بر اندام این برزخ سپید.قرار بود امشب در بزم خواستگاری باز شود.تک‌پسرش، با آن قامت سروگونه که حالا پشت درهای بسته، میان لوله‌ها و کما گم شده بود، دل به دختری سپرده بود که قرار بود همه زندگی‌اش شود. اما تقدیر، گل‌فروشی را به مسلخ بدل کرده بود و پیراهن دامادی را به لخته‌های سرخ آغشته.تصور آن قامت رعنا بر تخت بیمارستان، برای مرد باورکردنی نبود.درِ بخش باز شد. دکتر بیرون آمد، دستکش‌هایش را در سطل انداخت و کنار او نشست.گفت:  «ضربهٔ سر جدی است… اما مشکل اصلی آن نیست.»لحظه‌ای مکث کرد و با انگشت به سینه‌اش اشاره زد.«یک سوراخ دقیق روی جناغ. لبه‌های زخم سوخته. چیزی از میان استخوان رد شده و رگ اصلی سینه را پاره کرده.»پدر نگاهش را از زمین برداشت.دکتر ادامه داد:  «با هر تپش قلب، خون داخل قفسه سینه جمع می‌شود. ریه‌ها دارند پر از خون می‌شوند.»صدای مرد از ته چاهی تاریک بیرون آمد:  «پس…؟»دکتر سرش را پایین انداخت.«خونریزی خیلی شدید است. کاری از دست ما برنمی‌آید.»لحظه‌ای دستش را روی شانهٔ مرد گذاشت.  «متأسفم.»و رفت.پدر ماند؛ تنها با جعبه‌ای که برای جشنی آماده شده بود که دیگر قرار نبود برگزار شود.پرستاران گاه از کنارش می‌گذشتند. نگاهشان پر از ترحمی بود که راهی برای بیان نداشت. سکوت، آرام‌آرام سنگین‌تر می‌شد.دقایقی بعد دو مرد با برانکارد وارد شدند.زمان کش آمد. مهتابی بالای سر سوسویی زد؛ انگار نوری که نمی‌خواست شاهد فاجعه باشد، لحظه‌ای مردد شده باشد.آن دو مرد بازگشتند. برانکارد را آرام پیش می‌راندند. سفیدی ملحفه زیر نور سرد بخش، هولناک‌ترین رنگ جهان شده بود.از کنار مرد گذشتند.او برخاست.گویی پاهایش بر ابری از سرب حرکت می‌کرد. به سمت ایستگاه پرستاری رفت. نگاه‌ها پایین افتاد، اما سنگینی حضورش در فضا می‌پیچید.با انگشتانی لرزان گره روبان‌های ساتن را باز کرد.نفسی کشید؛ آهی که نیمی از آن در سینه خودش سوخت و نیمی دیگر، جایی میان استخوان‌های شکستهٔ پسرش جا ماند.آهسته گفت:«این… برای امشب بود.  ضیافت پسرم.  ناتمام ماند…  قسمت شما شد.»بعد، با گام‌هایی که گویی از زمین جدا نمی‌شدند، به دنبالِ ردِ چرخ‌هایِ برانکارد راه افتاد؛ بی‌هیاهو، بی‌تکیه‌گاه، چون پادشاهی که قلمروِ حکمرانی‌اش را به غارت برده باشند.چند لحظه بعد، پرستار جوانی با تردید به جعبه نزدیک شد.درش را باز کرد.شیرینی‌های رنگارنگ زیر نور بی‌رمق بخش می‌درخشیدند؛ انگار هنوز نمی‌دانستند جشنشان هرگز برگزار نخواهد شد.پرستار یکی را برداشت.مکث کرد.از پشت شیشه سرد بخش مراقبت‌های ویژه به راهرو نگاه کرد؛ جایی که مرد، تمام زندگی‌اش را همان‌جا جا گذاشته بود.لحظاتی بعد، پرستار جوانی با تردید به جعبه نزدیک شد. در را گشود. شیرینی‌هایِ الوان، زیر نورِ بی‌رمقِ بخش چنان می‌درخشیدند که گویی هنوز از تقدیرِ تلخِ خویش بی‌خبرند؛ انگار هنوز گمان می‌کردند قرار است در دهانِ عروسی شادمان، آب شوند.پرستار یکی را برداشت. مکث کرد. نگاهش از پشتِ شیشه‌هایِ سردِ بخشِ مراقبت‌های ویژه، به نقطه‌ای دوخته شد که مرد، تمامِ هستی‌اش را در آنجا جا گذاشته بود.در آن سکوتِ استخوان‌سوز، او دریافت که گاهی آدم‌ها نرسیده‌هایشان را چون یادگاری بر سرِ راهِ غریبه‌ها می‌نهند؛ به امیدِ واهیِ آن که شاید کسی، در جایی دور، طعمی را بچشد که آنان هرگز نچشیدند.پایانسارا حیدریانسارا حیدریانFri, 19 Jun 2026 04:26:28 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/آخرین-بوسه-برای-دامادی-که-مال-من-نبود-qdd59ytquwmzصبح آفتابی بود و درخشان. از آن صبح‌هایی که آدم را فریب می‌دهند؛ انگار جهان هیچ‌وقت جای بدی نبوده است.دختر روبه‌روی آینهٔ قدی ایستاده بود. لباس عروس مثل مه روی بدنش نشسته بود. پارچهٔ سفید آرام روی زمین کشیده می‌شد، مثل رد برفی که هیچ‌کس روی آن قدم نزده باشد.موهایش را ساده پشت سر جمع کرد. تور بلند را مرتب کرد.رژ لب قرمزی که او عاشقش بود به لبانش زد. همه چیز عالی بود... خیلی عالی.تا اینکه دسته گل سفید را برداشت.با حرکتی آرام، مثل اینکه سالها این کار را تمرین کرده باشد، هفت‌تیر کوچک را از زیر میز توالت درآورد و درون دسته‌گل جاسازی کرد. گلبرگها لوله‌ی سرد تفنگ را قورت دادند.بوسه ای رو به آینه برای خود فرستاد. آینه هیچ اعتراضی نکرد.نشست روی لبه‌ی تخت. هنوز وقت داشت. سکوت اتاق آنقدر عمیق بود که حتی صدای نفس کشیدنش هم غریبه به نظر می‌رسید. و خاطره‌ها، مثل سایه‌هایی که از زیر در وارد می‌شوند، آرام آرام آمدند.یادش آمد: کلاس دوم دبستان. پسری با موهای ژولیده که مداد قرمزش را به او قرص داده بود و گفته بود: «فقط قرض میدم، باید پسش بدی.» همان روزها بود که فهمید آدمها ، هیچ وقت پس نمی‌دهند ، فقط میگیرند. یادش آمد: شب تولد هفده سالگی‌اش.باران می‌بارید و خیابان خیس برق می‌زد.پسر دستش را گرفته بود و با صدایی که هنوز مردانه نشده بود گفت:«یک روز با هم ازدواج می‌کنیم.»آن شب اولین بوسه را از او گرفت و دختر گفته بود:« منم فقط یک بار عاشق می‌شوم، قول بده اذیتم نکنی»و دختر باور کرد که بعضی قول‌ها برای همیشه‌اند.اما جهان بلد است چطور قول‌ها را بشکند.یادش آمد: شش ماه پیش.پشت شیشهٔ بخارگرفتهٔ یک کافه.او داخل نشسته بود. روبه‌روی دختری دیگر.می‌خندید.همان خنده‌ای که زمانی فقط برای او بود.وقتی حلقه را از جیبش درآورد، دختر پشت شیشه فهمید که بعضی مرگ‌ها بی‌صدا اتفاق می‌افتند.خیانت صدایی ندارد. طعمی ندارد. فقط یک سوزن یخ است که آرام آرام فرو میرود تا کل وجودت بی‌حس شود.دختر اشکش را پاک کرد. دسته گل را برداشت.تاکسی جلوی در ایستاد.دختر سوار شد. راننده کمی تعجب کرد اما وقتی متوجه نگاه او شد گفت: «عروس خانم، تبریک میگم. چه روز قشنگی برای جشن گرفتن.»لبخند زد. گفت: «آره. روز قشنگیه.»چشمانش خشک بود. موهایش مرتب. لباس بدون چروک. اما دلش داشت مثل قلب یک پرنده‌ی گیر افتاده می‌تپید.به کلیسا رسید.کشیش داشت میگفت: «... و حالا عروس و داماد میتوانند یکدیگر را ببوسند.»در همان زمان در با صدای بلندی باز شد. همه سرشان را برگرداندند سمت در.دختر ایستاده بود توی قاب نور. لباس سفید زیر نور آفتاب میدرخشید. چشمانش آرام بودند.بیش از حد آرام.داماد او را دید.چهره‌اش رنگ باخت.اسمش را گفت—آهسته، شکسته، مثل کسی که ناگهان گذشته را وسط حال حاضر دیده باشد.دختر قدمی جلو آمد.هر قدم صدای خفیفی روی سنگ‌های سرد کلیسا می‌گذاشت.کسی چیزی نگفت.سکوت جمعیت مثل دیواری ضخیم بالا رفته بود.وقتی به چند قدمی او رسید، ایستاد.توی آن کت شلوار سیاه، آنقدر شیک، آنقدر جذاب... انگار خدا او را برای قاب عکس ساخته بود. اما مال او نبود. هیچوقت مال او نبود.اولین قطره‌ی اشک غلتید روی گونه‌اش.دست توی دسته‌گل برد. هفت‌تیر را بیرون کشید.جیغی کشیده نشد. نفسها حبس شد. داماد جلو آمد: «عزیزم، لطفا...»نگاهش کرد. همان نگاهی که زیر باران داشت. همان نگاه کلاس دوم دبستان. اما این بار سرد.دستش نلرزید.هفت‌تیر را به سمت قلبش همانجایی که همیشه سرش را میگذاشت نشانه رفت.اشکها یکی‌یکی سر خوردند. دیگر جلوشان را نمیگرفت. صدای هق هق آرام خودش را میشنید.بنگ.داماد روی زمین افتاد. پیراهن سفیدش قرمز شد. عروس دیگر فریاد زد. جمعیت ریخت سمت در. اما دختر ما فقط نگاهش کرد. نگاه عمیق. آخرین نگاه.دیگر چیزی نمی‌شنید.جهان دور سرش محو شده بود.او فقط آسمان روشن را از پنجرهٔ بلند کلیسا می‌دید.لبخند زد.فقط یک جمله گفت:«عروسیمون مبارک، عشق من.»و بعد...بنگ.شلیک آخر. شقیقه‌ی خودش.وقتی مردم به او رسیدند، دیگر خیلی دیر شده بود.لباس سفیدش روی سنگ‌های سرد کلیسا پخش شده بود؛آرام، بی‌حرکت— مثل بال‌های فرشته‌ای که پرواز را فراموش کرده باشد.دسته‌گل پرپر شده بود.چند گلبرگ سفید پراکنده روی زمین آرام آرام سرخ شدند.کسی گریه می‌کرد.کسی دعا می‌خواند.اما او دیگر هیچ‌کدام را نمی‌شنید.چشم‌هایش نیمه‌باز مانده بود،انگار هنوز جایی دور را نگاه می‌کند— جایی در گذشته، زیر بارانی قدیمی، کنار پسری با موهای ژولیده که قول داده بود یک روز با او ازدواج کند.و بیرون…خورشید همچنان می‌تابید.بی‌اعتنا.مثل همیشه.پایانسارا حیدریانسارا حیدریانSun, 14 Jun 2026 22:24:36 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/پَستوی-تن-izfauz2vwhtoهوش مصنوعیدر میان هق‌هقِ ناگزیر سکوت،ما حتی بلد نبودیمگریه‌مان را به شانه‌ای بسپاریم،شانه‌ای که امن باشد،و ما در آن ذوب شویم، مثل برفی دیررس.غم‌هامان را قورت دادیم،نه به قدر جرعه‌ای آب،که چون زهری تلخ،و هرچه درونمان مُرد،با شکوفه‌های دروغینِ لبخند پوشاندیم.لبخندی که سنگین‌ترین کفنِ جان بود.از ترسِ شکستنِ دلِ مادر،دلی که خود ترک‌های کهکشانی داشت،از ترسِ سنگین شدنِ شانه‌هایش،و باد،و باران،و پناهِ بی‌پناهیِ ما…زخم را در گورِ سینه دفن کردیمو روی گورِ خودمانگل کاشتیم.گل‌هایی که بوی عزا می‌دادند.گل‌هایی که هر صبحبا شبنمِ چشم‌هایی که نباریده بودندآبیاری می‌شدند.حالا اگر روزی خدا را ببینم،نه با خشم، که با لهجه‌ی یک سکوتِ مرطوب،فکر کنم فقط یک سؤال داشته باشم،تنها یک پرسش،که تمام هستی‌ام را به نخی ظریف آویخته:کدامین دردِ من،برای تو تماشا داشت، ای تماشاگرِ خاموش؟کدام شبِ بی‌خوابی‌ام،آن‌قدر در چشم‌هایت زیبا نشستکه ادامه‌اش دادی؟کدام گریه‌ی بی‌صدایمچنان سازِ غمگینی نواختکه خواستی ناتمام بماند؟کدام زخمِ بازِ دلم،آن چنان گل سرخی از رنج شدکه تو را به لبخند آوردو گفتی: باز هم... باز هم...ما که هیچ نگفتیم؛ما که غم را قورت دادیمتا مبادا زمین از اشک‌های ما گل آلود شود.درد را در پستوی تن پنهان کردیم،روی خستگیِ بی‌پناهمان گل کاشتیم،و با دل‌های نیمه‌مرده‌ایکه هر تپششان نوحه بود،باز هم ایستادیم.چون صخره‌ای در برابر فرسایشِ بی‌امانِ تقدیر.اما هر بار که از اعماق جان گفتیم: بسه...دیگر بس است این شرنگی که به نام زندگی می‌نوشیمش...باز هم سهمِ دیگری از غصه،سهمی سنگین‌تر از پیش،روی قلبِ ترک‌خورده‌مان گذاشتی.انگار خاکسترِ ماهنوز بوی دود می‌داد و توباز آتش تازه می‌خواستی.اگر روزی خدا را ببینم،نه برای گله،نه برای جنگ،فقط یک "چرا" دارم،چرایی به وسعت تمامِ این سکوتِ کبود:چرا آن‌قدر مرا ساختی،از جنسِ این همه رنج،این همه شکستِ بی‌فریاد،که حالااز پسِ خودم هم برنمی‌آیم؟چرا آن‌قدر محکمم کردیکه در آغوش خودم جا نمی‌شوم؟پایانسارا حیدریانسارا حیدریانMon, 08 Jun 2026 18:57:00 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/کاش-تکیه-گاهت-بودم-piflop2d5sa1در آن اتاق کوچک، جایی که سکوت از هر فریادی سنگین‌تر بود، رضا چشم‌هایش را به سقف دوخته بود؛ سقفی ترک‌خورده که لکه‌های زردِ نمِ باران‌های پارسال هنوز رویش مانده بود. سرفه‌هایش، مثل همیشه‌، از اعماق سینه‌اش می‌جوشید و بالا می‌آمد. دردی که رفیق ثابت این سال‌ها بود، حتی لحظه‌ای رهایش نمی‌کرد. پاهایش زیر پتو بی‌حرکت مانده بودند، اما چشم‌هایش بیدارتر از آن بود که نشان می‌داد. سال‌ها با بدنش جنگیده بود؛ با ماهیچه‌هایی که فرمان نمی‌بردند، با دردی که شکل عوض می‌کرد اما نمی‌رفت.صدای چرخیدن کلید توی قفل پیچید. پدر بود. رضا مثل همیشه چشم‌هایش را بست. نمی‌خواست پدر او را بیدار ببیند؛ نمی‌خواست آن نگاهِ پر از سؤال و اضطراب را تحمل کند، نگاهی که پشتش یک دنیا خستگی پنهان شده بود. بوی روغن و آهن از تن پدر می‌آمد. معلوم بود امروز هم بیشتر از توانش کار کرده است.پدر کفش‌های کهنه‌اش را بی‌صدا درآورد؛ مبادا پسرش بفهمد این وقت شب تازه از سرِ کار برگشته. آرام رفت بالای سر رضا. اما لرزشِ ریزِ پلک‌ها و آن قطره اشکی که از گوشه‌ی چشم رضا سر خورده و روی بالش پخش شده بود، همه‌چیز را لو می‌داد.پدر آهسته گفت:«رضا جان…»رضا چشم‌هایش را باز کرد. در نور کم‌رمقی که از چراغ خیابان می‌تابید، صورت پدر را دید: خط‌های عمیق روی پیشانی و دور چشم‌ها، و موهای شقیقه که در چند ماه اخیر سفیدتر شده بودند. زیر نور زرد، پوستش رنگ‌پریده‌تر از همیشه به نظر می‌رسید.پدر با صدایی خسته و نگران پرسید:«چرا نمی‌خوابی؟ مگه نگفتم…»جمله‌اش نیمه‌کاره ماند. سرفه امان رضا را برید. پدر همان لحظه خم شد و دستمالی را که همیشه کنار تخت آماده بود، جلوی دهانش گرفت. دلش مثل هر بار ایستاد؛ مثل هر بار که منتظر می‌ماند ببیند این‌بار روی دستمال چه رنگی می‌ماند.رضا دستمال را از دست پدر گرفت و زیر بالش پنهان کرد. نمی‌خواست پدر ببیند؛ نمی‌خواست آن رگه‌های سرخ تازه را نشانش بدهد.دست پدر روی پیشانی‌اش نشست؛ دستی ترک‌خورده با شیارهایی که داستان بارهای جابه‌جا شده، آجرهای روی هم چیده و جعبه‌های سنگینِ حمل‌شده را روایت می‌کرد. اما حالا بوی دیگری هم می‌داد: بوی الکل و دارو.روی دیوار روبه‌روی تخت، تقویمی آویزان بود که از شدت خط‌خوردگی به دفتر حساب شبیه شده بود. کنار تاریخ‌ها عددهای کوچکی نوشته بود: مبلغ دارو، هزینه‌ی ویزیت، پول رفت‌وآمد، بدهی. اتاق بوی تند داروها را می‌داد. شیشه‌ها همیشه ردیف بودند، سرنگ‌ها در جعبه‌ی پلاستیکی، پارچه‌های تمیز کنار هم. پدر طوری در خانه راه می‌رفت که انگار یک بیمارستان کامل است.رضا بعد از چند نفسِ بریده، آهسته پرسید:«دکتر امروز چی گفت؟»پدر نگاهش را از صورت رضا دزدید و گفت:«هیچی… همون چیزایی که همیشه می‌گه.»رضا لحظه‌ای مکث کرد؛ بعد نگاهش را به سقف دوخت.«بابا… بهم دروغ نگو.»پدر روی لبه‌ی تخت نشست. تشک زیر وزنش فرورفت. با صدایی لرزان—نه از خشم، از ناتوانی—گفت:«خاله‌ت زنگ زد… گفت خودش جواب آزمایش‌ها رو برده پیش دکتر»سکوت بینشان سنگین شد؛ سکوتی پر از کلمه‌های گفته‌نشده. رضا دستش را آهسته بالا آورد؛ آن‌قدر آهسته که انگار همه‌ی توانش را جمع می‌کرد. انگشت‌های سرد و نازکش روی دست پدر نشست. آن دست زبر و سخت، زیر این لمس سبک لرزید.رضا زمزمه کرد:«بابا… من می‌دونم.»پدر سریع سرش را برگرداند، انگار می‌خواست حرف را قطع کند.«نه… نگو.»رضا دست پدر را محکم‌تر فشار داد.«می‌دونم تو هم می‌دونی. فقط… فقط نمی‌خوام این‌قدر خودتو اذیت کنی. نمی‌خوام این همه کار کنی؛ صبح تا شب… برای چی؟»چشم‌های پدر پر شد. اشکش بی‌صدا راه افتاد و روی دست رضا چکید؛ تنها نشانه‌ی سیلی که داشت در خودش خفه می‌کرد. مردی که کمرش زیر بارهای آهن و سیمان خم نشده بود، حالا زیر نگاه پسرش می‌شکست.پدر با صدایی گرفته گفت:«من باید یه کاری بکنم… باید یه راهی پیدا کنم.»رضا نفس عمیقی کشید؛ نفسی که با سوت از گلوی تنگش بیرون آمد.«اگه یه روزی… اتفاق افتاد… تو باید بمونی. قول بده می‌مونی.»پدر نگاهش را بالا آورد. نگاهش خالی و پُر بود با هم؛ خالی از راه‌حل، پُر از عشق.«چطور بمونم؟ من چی دارم جز تو؟»رضا آهسته گفت:«با همون چیزی که منو تا الان زنده نگه داشته… با لجبازی‌ت. با این‌که هر روز می‌ری بیرون و برمی‌گردی و می‌گی درستش می‌کنم؛ حتی اگه… حتی اگه نشه.»پدر دست رضا را گرفت و به صورتش فشرد. گونه‌های خیس و زمختش به آن پوست نازک و سرد چسبید.«آخه من واسه کی کار کنم؟ واسه کی برگردم خونه؟ کی باشه بگه “بابا”…؟»کلمه‌ها در گلویش شکستند.رضا با نوک انگشت‌ها، اشکِ پدر را پاک کرد.«گوش کن بابا. من از مرگ نمی‌ترسم. از این می‌ترسم که تو تنهایی همه‌چیز رو توی خودت بریزی و هیچی نگی. بابا، نمی‌خوام دیگه جلوی من خودتو محکم نشون بدی. لازم نیست پیش من نقش بازی کنی.»پدر چشم‌هایش را بست؛ انگار سقف روی سرش آوار شده باشد.«من باید قوی باشم…»رضا گفت:«نه. من می‌دونم خسته‌ای. می‌دونم شب‌ها می‌ری تو آشپزخونه، صندلی رو می‌کشی، بعد هیچی… فقط ساکتی. یه جور سکوت که من می‌فهمم یعنی داری فرو می‌ری.»پدر با صدایی که دیگر شبیه خودش نبود گفت:«من نمی‌تونم… من نمی‌تونم تو رو از دست بدم.»رضا یک لحظه چشم‌هایش را بست. درد، مثل موجی کوتاه از سینه‌اش گذشت. بعد آهسته گفت:«قول بده… اگه یه روزی رفتنِ من اتفاق افتاد، خودتو گم نکنی، خودت رو از بین نبری، زندگی کن بابا... خواهش میکنم.»پدر صدایش شکست.«من…»رضا آرام اما محکم گفت:«قول بده.»پدر خیلی آهسته جواب داد:«قول می‌دم… سعی میکنم.»رضا نفسش را بیرون داد.«همین کافیه.»چند دقیقه گذشت. نفس‌های رضا منظم‌تر شد؛ نه از بهتر شدن، از خستگی. پدر دستش را دور سر رضا حلقه کرد. رضا صورتش را در گودی شانه‌ی پدر پنهان کرد؛ همان جای امنی که از بچگی می‌شناخت. دست‌های پدر هنوز همان دست‌ها بودند—با بوی روغن و کار—اما حالا بوی الکل و دارو هم گرفته بودند. با این حال، حتی وقتی می‌لرزیدند، کارشان را رها نمی‌کردند.در تاریکی، رضا آرام گفت:«بابا…»پدر بی‌درنگ جواب داد:«بیدارم.»رضا گفت:«اگه فردا… نتونستم حرف بزنم… تو حرف بزن. از من. به جای من. بگو دوستت داشتم… بگو ممنون بودم. ببخش که نتونستم برای تو تکیه‌گاه باشم و فقط بارِ زندگی‌ت شدم. همیشه دلم میخواست برای یکبار هم که شده تو به من تکیه کنی، ببخش بابا»پدر دست رضا را محکم‌تر گرفت؛ آن‌قدر که انگار می‌خواست با فشار دادن، او را در همین دنیا نگه دارد.«فردا خودت حرف می‌زنی. این حرفا رو تموم کن.»رضا لبخند زد؛ لبخندی خسته.«باشه. ولی یادت باشه… اگه من رفتم، تو هنوز پدرِ منی. و بدون که دیگر درد ندارم؛ به آرامش رسیده‌م»پدر زیر لب زمزمه کرد:«تو نباید بری…»و رضا، در همان تاریکی، با آگاهی تلخی که مدت‌ها بود در وجودش جا خوش کرده بود، یک چیز را فهمید: گاهی آدم‌ها نمی‌میرند چون بدنشان کم می‌آورد؛ می‌میرند چون نمی‌خواهند شاهد شکستِ کسی باشند که دوستش دارند.بیرون، خیابان در سکوتِ سیاهِ نیمه‌شب فرو رفته بود. باد پشت پنجره می‌پیچید و ناله می‌کرد. و در آن اتاق کم‌نور، برای چند ساعت، هر دو زنده ماندند؛ نه به خاطر دارو، نه به خاطر نسخه، نه به خاطر پول—فقط به خاطر همان دست‌هایی که هم را رها نکردند.پایانسارا حیدریانسارا حیدریانSun, 31 May 2026 11:01:01 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/سیده-خاتون-ام-الملوک-رِی-dlu7tlchjxruری در نقابِ شب، سنگین و خاموش بود. غباری از کهنگی بر کنگره‌های حصارِ شهر نشسته بود. ستاره‌ها، دور و بی‌تفاوت، بر فرازِ گنبدهایِ آجری و کوچه‌هایِ پیچ‌درپیچ می‌درخشیدند و شهر، گویی در میانِ دو دورانِ متفاوت -میانِ شکوهِ دیروز و بیمِ فردا- در تعلیقی سرد غوطه‌ور بود.از بالای باروی شهر، چراغ‌های پراکنده‌ی خانه‌ها چون ستارگانی کم‌جان در مهِ غبارآلود می‌سوختند. در دوردست، برفِ نشسته بر شانه‌های البرز در نورِ مهتاب می‌درخشید؛ گویی جهان، بیرون از دیوارهای ری، به چیزی جز برف و سکوت نمی‌اندیشید.در دلِ این شهرِ مردد، در قصری که آل‌بویه از سنگ و چوب و نفوذ ساخته بودند، سیده خاتون – ام‌الملوک، دخترِ عمادالدوله دیلمی، بیوه‌ی فخرالدوله، و مادرِ مجدالدوله – در تالارِ خلوتش نشسته بود.اتاق، نه بویِ خون می‌داد، نه بویِ آهن؛ بویِ کاغذِ کهنه و جوهر و عود می‌داد. در چهارگوشه‌ی تالار، چراغ‌های روغنی می‌سوختند و نورشان روی دیوارهایی که به نقوشِ تاک و سرو و کتیبه‌های خطِ کوفی آراسته بود، می‌لغزید.روی میزِ کوتاهی پیشِ رو، نسخه‌ای از رساله‌ای به خطِ ابن‌سینا گشوده بود؛ رساله‌ای در بابِ «نفس» و بقایِ آن. ابن‌سینا سالیانی نه‌چندان دور، در همین ری پناه یافته بود؛ در سایه‌ی حکومتِ مردی ضعیف و مادری استوار.سیده خاتون به یاد داشت شبی را که بوعلی در همین تالار، با همان بی‌حوصلگیِ مغرورانه‌اش، از «جوهرِ عقلانیِ نفس» سخن گفته بود و اینکه چگونه «نفس، اگر به عقل پیوند خورد، از مرگ در می‌گذرد».انگشتانِ ظریف اما استوارش روی حاشیه‌ی صفحه کشیده بود، بی‌آنکه کلمات را بخواند. ذهنش میانِ سطرهای کتاب و سطرهای نامرئیِ شهر در رفت‌وآمد بود. ری در ظاهر آرام بود، اما او می‌دانست که این آرامش را نه پسرش، مجدالدوله، بلکه مجموعه‌ای از تصمیم‌های ناپیدا – از جمله مهر و مدارا و چند پیمانِ پنهانی – نگه داشته است.صدای گام‌های شتاب‌زده در راهرو پیچید؛ نه آهنگِ ندیمه‌ای آرام، که ضربه‌های سنگینِ چکمه بر سنگ.پرده‌ی ضخیمِ ورودی تالار کنار رفت و قوام‌الدوله، سردارِ نگهبانانِ شهر، در آستانه ظاهر شد. ریشش غبارآلود بود و چشمانش براق، مثل کسی که میانِ هراس و وظیفه گیر کرده باشد.سر تعظیم فرو آورد:– بانوی من… ام‌الملوک… قاصدی از غزنین به دروازه رسیده. از جانبِ سلطان محمود.سیده خاتون سرش را اندکی بلند کرد، اما هنوز کتاب را نبست.– در این ساعتِ شب، قاصدِ سلطانِ غزنین چه ارمغانی می‌آورد جز تهدید یا تکبر؟قوام‌الدوله مکثی کرد.– نامه‌ای به مهرِ سلطان. به زبانِ سیاست نوشته، اما بویِ شمشیر می‌دهد. اجازه می‌فرمایید قاصد به حضور آید؟سیده خاتون کتاب را بست. انگشتش را میانِ صفحات گذاشت تا جایِ متن گم نشود.– بگو وارد شود. اگر جهان با شمشیرِ او تعریف می‌شود، من می‌خواهم چهره‌ی این شمشیر را پیش از فرود آمدن ببینم.چند لحظه بعد، مردی میانه‌سال با لباسِ سوارانِ غزنوی وارد شد؛ قبای تیره، کمربند چرمی، و نامه‌ای ممهور به نقشِ محمود سبکتکین در دست. در چهره‌اش آن غروری بود که بیشتر از آنکه از خودش برخاسته باشد، از سایه‌ی پادشاهیِ پشت سرش می‌آمد.تعظیم کرد:– سلام از سلطانِ شرق، محمود بن سبکتکین، به سویِ خاتونِ ری.سیده خاتون سر تکان داد.– سلام بر هر آن‌که هنوز زبانِ سخن را بر شمشیر ترجیح می‌دهد؛ اگرچه از دربارِ غزنین آمده باشد. نامه را بخوان.قاصد لحظه‌ای مردد ماند.– رسمِ ما این است که نامه را تسلیم می‌کنیم تا امیر خود بخواند.سیده نگاهش کرد؛ نگاهی آرام، اما چنان نافذ که مرد بی‌اختیار سر فرود آورد.– و رسمِ من این است که صدای تهدید را با گوشِ خود بشنوم تا وزنِ سکوتِ پس از آن را بهتر بسنجم. بخوان.قاصد مهر را شکست و شروع کرد:– «بسمِ الله الرحمن الرحیم. از بنده‌ی خدا، محمود بن سبکتکین، سلطانِ خراسان و غزنین، به سویِ مجدالدوله، امیرِ ری…»صدایش در تالار پیچید. مضمونِ نامه روشن بود: محمود، که خود را شمشیرِ دین و دولت می‌دید، مجدالدوله را به ضعف، و حکومتِ آل‌بویه را به سستی و بدعت متهم می‌کرد. می‌گفت: «یا به طاعتِ ما درآیید و خطبه به نامِ ما خوانید و خراج بفرستید، یا ما ری را با سپاهِ خراسان و غزنین چنان درهم خواهیم کوبید که جز خاکستر از آن نمانَد.»وقتی قاصد خواندن را به پایان برد، سکوتی سنگین تالار را فرا گرفت. فقط صدای سوختنِ روغن در چراغ‌ها شنیده می‌شد.سیده خاتون به آرامی از جا برخاست. نه مثل حاکمی که بر تخت می‌نشیند، بلکه مثل معلمی که می‌خواهد در میانِ شاگردانش قدم بزند.چند گام میانِ نور و سایه برداشت، تا کنار پنجره رسید. باغِ انار زیرِ نور مهتاب غرق بود. لحظه‌ای در سکوت به باغ نگریست.بی‌آنکه برگردد گفت:– تو که حاملِ نامه‌ای، آیا می‌دانی چند بار در طولِ عمرت این جمله را شنیده‌ای: «تسلیم شوید، وگرنه شهر به خاک و خون کشیده می‌شود»؟قاصد، غافلگیر از این سؤال، زیرِلب گفت:– بارها، خاتون.– و چند بار پس از آن، خاکِ شهرها را دیده‌ای که با خون آغشته شده است؟مرد سکوت کرد. در چهره‌اش، خاطره‌ی شهرهایی می‌درخشید که به نامِ فتح و ایمان در آتش فرو رفته بودند.سیده خاتون برگشت و به او نزدیک شد. در چشمانش نه خشم بود، نه ترس؛ فقط نوعی اندوهِ عمیق، آمیخته به صلابت.– مردی که در غزنین بر تخت نشسته، گمان می‌کند که تاریخ را با تیغِ شمشیر می‌نویسد. اما تو و من می‌دانیم که فردا، وقتی شمشیرها زنگ بزند، این سطرهایی که من و او امروز می‌نویسیم، سرنوشتِ فرزندانِ ما را رقم می‌زند، نه لبه‌ی فولاد.قاصد لب‌هایش را به هم فشرد.– خاتون، من مأمورم. آمده‌ام فرمانِ سلطان را برسانم، نه داوریِ تاریخ را.او لبخندی بسیار کمرنگ زد.– و من، مأمور در برابرِ مردمِ این شهرم؛ مردان و زنانی که نامشان هرگز در کتب نمی‌آید، اما زیر حصارِ همین دیوارها نفس می‌کشند. از من می‌خواهی آن‌ها را بر حسبِ میلِ مردی که دور از اینجا بر تخت نشسته، به ترس بفروشم؟قوام‌الدوله، که تا آن لحظه ساکت مانده بود، قدمی پیش گذاشت.– خاتون، تهدیدِ سلطان را نباید دست‌کم گرفت. سپاهِ او بارها شهرها را شکسته. ری توانِ یک محاصره‌ی طولانی را ندارد. بهتر است دستِ کم با مشاورانِ دیگر… با خودِ مجدالدوله…سیده خاتون سخنش را به نرمی برید:– مجدالدوله در خوابِ بیماری‌ست، قوام. من سال‌هاست که به جای او بیدار مانده‌ام تا این شهر نخوابد.سپس رو به قاصد کرد:– امشب، در رباطِ کنارِ بارو اتاقی برایت مهیا می‌کنند. فردا، پاسخِ من را با مهرِ من به سلطان می‌بری. امّا بدان: آن‌چه با خود می‌بری، فقط پاسخِ یک زن نیست؛ پاسخِ شهری‌ست که هنوز به زبانِ اندیشه حرف می‌زند، نه تنها به زبانِ ترس.آن شب، هنگامی که تالار خلوت شد و چراغ‌ها جز یکی خاموش شدند، سیده خاتون دوباره بر سر جایِ پیشین نشست و کتابِ ابن‌سینا را گشود. صفحه‌ای را که انگشت میانش بود یافت. جمله‌ای در حاشیه توجهش را جلب کرد:«نفسِ انسانی، اگر به عقل پیوند خورَد، از حدودِ مکان و زمان درمی‌گذرد و میراثِ او نه جسم، که اثرِ او در جهانِ معقول است.»زیرِلب زمزمه کرد:– میراث… در جهانِ معقول…به خود فکر کرد: میراثِ او چه خواهد بود؟ نامش در کدام سطر می‌آید؟ نمی‌داند فردا چه می‌شود. اگر روزی سپاهِ محمود بر دروازه‌ها بایستد، چه خواهد شد؟از جا برخاست و به سویِ طاقچه‌ای رفت که روی آن، چراغی کوچک کنار صندوقچه‌ای چوبی قرار داشت. صندوقچه را گشود. درونش نامه‌هایی بود از سال‌های گذشته: مکاتبات با حاکمانِ دیگر، با فقیهان، با حکیمان، و با خودِ ابن‌سینا. دست دراز کرد و یکی از نامه‌های قدیمیِ بوعلی را بیرون کشید؛ جایی که او نوشته بود:«اگر شهری، به جای شمشیر، به خرد تکیه کند، دیرتر سقوط می‌کند؛ و اگر هم سقوط کند، در ذهنِ مردمانِ آینده به صورتِ شهری عاقل بازمی‌گردد.»چشمانش برای لحظه‌ای نمناک شد. نه از ترس، که از نوعی حسِ مسئولیتی که بر شانه‌هایش فشرده می‌شد؛ مسئولیتِ «حفظِ عقل» در زمانی که «قدرت» مستِ خون بود.– اگر تقدیر، همه‌چیز را در هم می‌ریزد، شاید کارِ ما فقط این باشد که تا پیش از فرود آمدنِ تبر، بذرِ اندیشه را در خاکی پنهان کنیم.او نشست، کاغذ و دوات طلب کرد. ندیمه‌ای که سال‌ها در کنار او بود، آرام وارد شد و دوات و قلم بر میز گذاشت.– خاتون، کلمات، گاهی از شمشیرها خطرناک‌ترند. مطمئنید می‌خواهید خودتان بنویسید؟سیده خاتون لبخند زد.– خوب می‌دانی که پسرم بیمار است و قادر به تصمیم‌گیری نیست. پس من باید بنویسم. برای ری، برای این نفسی که می‌کشیم… و بعد، هر چه خواهد می‌شود.قلم را در جوهر زد. لحظه‌ای مکث کرد. سپس نوشت:«بسمِ الله الرحمن الرحیم. از بنده‌ی خدا، سیده، دخترِ عمادالدوله و مادرِ مجدالدوله، ام‌الملوکِ ری، به سوی سلطان محمود بن سبکتکین، که خداوند او را به راهِ انصاف راهنما باشد…»کلمات، یکی پس از دیگری، بر صفحه نشستند. لحنِ نامه نه خاضع بود، نه گستاخ؛ ترکیبی از احترامِ ظاهری و صلابتی پنهان.او نوشت که ری، شهری‌ست با تاریخ و دانش و کتاب، نه صرفاً سنگ و خاک. نوشت که حکومت بر مردمان با «ترس» و «آتش» دوام نمی‌آورد؛ همان‌گونه که خانه‌ای بر آب. نوشت که:«اگر سلطان، خود را شمشیرِ دین می‌داند، شایسته‌تر آن است که نخست، عدل را به تیغِ خود بیاموزَد، نه خون را. ما در ری، نمازِ خود را به سویِ همان قبله‌ای می‌خوانیم که شما، و کتابِ همان پیغمبری را می‌گشاییم که شما. اگر اختلافی هست، در شمارِ زرع نیست، در شمارِ کلمه است. کلمه را با کلمه باید پاسخ گفت، نه با آهن.»در پایان، جمله‌ای نوشت که خود، طعمِ تقدیر داشت:«ری، شهری‌ست که به شما جز دانش و داد سودی نمی‌رساند. آن را ویران کردن، مِثلی‌ست که گویی کسی کتابی نایاب را به آتش کشد، تا از آن خاکستری بی‌مصرف به دست آورد. شما، ای سلطان، می‌توانید در تاریخ، به صورتِ ویران‌کننده‌ی شهرها یاد شوید یا به صورتِ نگهدارنده‌ی آنان. اختیار با شماست. ما، در این سوی، راهِ صلح را می‌جوییم و بر آن می‌مانیم»وقتی نوشتن تمام شد، قلم را کنار گذاشت و نفسی عمیق کشید؛ نفسی شبیهِ آن لحظه‌ای که تیر از چله‌ی کمان رها می‌شود. نامه را با مهرِ خود – مُهری که نامِ «سیده» بر آن حک بود – ممهور کرد.سپیده که بر ری دمید، قصر رنگِ دیگری گرفت. قوام‌الدوله، قاصدِ غزنوی را تا تالار آورد. مرد، هنوز در چهره‌اش غروری خسته داشت، اما در نگاهش رگه‌ای از کنجکاوی دیده می‌شد.سیده خاتون، با همان وقارِ شبِ پیش، نامه را به او سپرد.– این، پاسخِ ری است به سلطانِ غزنین. پیش از آن‌که به مقصد برسی، بدان: در میانِ این سطرها، تهدیدی نخواهی یافت، اما ضعف نیز نه. من نه سپاهِ سلطان تو را دارم، نه طمعِ او را؛ اما چیزی دارم که شاید سلطانِ تو از آن غافل مانده باشد: ایمان به اینکه آن‌چه با کلمه حفظ شود، با هزار شمشیر هم شکسته نمی‌شود.قاصد، نامه را گرفت. برای لحظه‌ای درنگ کرد، انگار می‌خواست چیزی بگوید و منصرف شد. سپس فقط گفت:– خاتون، سخن شما را به یاد خواهم داشت.او رفت. دروازه‌های ری پشتِ سرش بسته شد.سه روز بعد، همان قاصد بازگشت. در حالی که گردِ غبارِ بازگشت هنوز بر جامه‌اش نشسته بود. نه با لشکر، نه با تهدیدی تازه – فقط با تکّه‌ای کوچک از کاغذی که به جای مهر، اثرِ انگشتِ غبارآلودِ یک سوارِ خسته بر آن بود.سیده خاتون، بدون آن که دست بلند کند، پرسید:– پاسخ؟قاصد گفت:– سلطان، پس از خواندنِ نامه، دیروز در مجلسِ امیران گفت: «این زنِ ری، مرا به خاطرِ جمله‌ای انداخت که هیچ فاتحی دوست ندارد بشنود: اینکه شمشیر، تاریخ را نمی‌نویسد؛ کسانی می‌نویسند که پیش از جنگ حرف می‌زنند.» آن‌گاه نامه را در آستین گذاشت و افزود: «به خاتون بگویید مرا آزمود. و من، هنوز نمی‌دانم در تاریخِ خود، ویرانگر خواهم بود یا نگهدارنده.»سیده خاتون لحظه‌ای چشمانش را بست. سپس، بی‌آنکه ذره‌ای از سنگینیِ شب از شانه‌هایش کم شود، زمزمه کرد:– او هم مثل همه‌ی مردانِ قدرت، هنوز نمی‌داند که گاه، همین «ندانستن» دروازه‌ی صلح است. بگذار برود و فکر کند. ری، تا آن روز، بیدار می‌ماند.قاصد رفت. این بار برای همیشه. و خبری از لشکرکشی محمود به ری نرسید. نه در آن سال، نه در سال‌های پس از آن که سیده خاتون هنوز زنده بود. تاریخ هیچ‌گاه ننوشت که آیا این «ندانستن» سلطان بود که ری را نجات داد، یا «نامه»ی آن زن. شاید هر دو. شاید هیچ‌کدام. شاید فقط تقدیری بود که گاهی به حاشیه‌نشستگان مهلت می‌دهد تا نفس بکشند.سال‌ها بعد، وقتی نامِ آل‌بویه از مرکزِ قدرت کنار رفت و سلسله‌ها یکی پس از دیگری آمدند و رفتند، نامِ بسیاری از مردان در متونِ تاریخ باقی ماند. نامِ او، اگر بود، در حاشیه‌ها بود.امّا در ری و در اصفهان، در قصه‌های پنهانی که مادران برای دخترانشان می‌گفتند، از «بانویی» یاد می‌شد که در روزگارِ شمشیر، «قلم» را سپرِ شهر کرده بود؛ از «مادری» که به جای فرستادنِ پسر بیمارش به جنگ، نامه‌ای به سویِ جنگ فرستاد.«ما زنان، اگرچه در متنِ تاریخ، جایی کم داریم، اما در حاشیه‌ها، راه را برای فردا باز می‌کنیم. روزی که جنگاوران از اسب فرو افتند، این حاشیه‌هاست که به متن بدل می‌شوند.»پایان📚یادداشتِ نویسندهاین داستان، بازآفرینیِ شاعرانه‌ای است از زندگیِ سیده خاتون (ام‌الملوک)، حاکمِ زنِ ری و اصفهان در عصرِ آل‌بویه. منابع تاریخی مانند تاریخ ری و زین‌الاخبار تنها اشاراتی کوتاه به او دارند.متنِ نامه‌ها و گفت‌وگوها مستقیماً از هیچ منبعِ کهنی نقل نشده، اما بر پایه‌ی آنچه از عقل و تدبیرِ او در تاریخ ثبت شده، ساخته شده است. هدف، بازگرداندنِ صدا به کسی بود که روزگار، صدایش را در حاشیه دفن کرد.سارا حیدریانسارا حیدریانMon, 25 May 2026 10:50:54 +0330https://virgool.ir/@Sara.Heydarian/آرامش-همین-گوشه-aipamqawqpjyغروب که می‌رسد، خانه آهسته‌تر نفس می‌کشد؛ انگار سینه‌اش از سنگینیِ روز، سبک می‌شود. حیاط هنوز خیسیِ بعدِ باران را دارد و چراغ‌ها روی سنگ‌ها، نه با نور، که با اندوهی روشن—مثل فکرهایی که بالاخره ساکت شده‌اند—نرم می‌درخشند.من، با لباسی بلند و سفید که گویی از گلبرگ‌های یاسِ امین‌الدوله دوخته شده و موهایی که تاریکیِ مغرب را روی شانه‌هایم ریخته، روی صندلیِ چوبی جمع می‌شوم. پاهایم را بغل می‌گیرم، سرم را کج می‌کنم و رو به باغچه خیره می‌مانم؛ جایی که هیچ‌کس سؤال نمی‌پرسد.تمام روز، ذهنم شلوغ بوده؛ دسته‌ای درهم از بایدها، اگرها، ترس‌های ریز، و حرف‌هایی که در گلو مانده‌اند. اما این‌جا، در همین گوشه‌ی عطرآلود، انگار جهان به یاد می‌آورد که من فقط مغزِ خسته نیستم. من روحی دارم که گاهی از زیادیِ فکر کبود می‌شود و یگانه مرهمش سکوتی‌ست که بوی خاکِ نم‌خورده می‌دهد؛ سکوتِ رز و یاس، سکوتِ گلِ شمعدانیِ سرخ.من چیزی نمی‌خواهم، جز چند دقیقه‌ی بی‌دردسر، بی‌عجله، بی‌سنگینی. نه جواب، نه تصمیم، نه پیروزی. فقط نگاهم آرام روی برگ‌های خیس بلغزد و دلم آهسته‌تر بتپد؛ مثل گام‌های شب روی سنگ‌فرشِ خیس.و آرامش، همان‌جا ایستاده است؛ جایی که هیچ اتفاقی نمی‌افتد.من در آغوشِ بویِ نم و نورِ چراغ‌ها دوباره به خودم برمی‌گردم؛ نفسی می‌کشم و آرام می‌شوم، به قدرِ همین چند دقیقه—همین‌قدر که بتوانم فردا را، با همه‌ی هیاهویش، با لبخند از سر بگذرانم.سارا حیدریانسارا حیدریانSat, 23 May 2026 21:20:19 +0330