https://virgool.ir/feed/@Samaiesmنوشتن برای جلوگیری از خفه شدن از فشار کلمات و تنفس در هوای مرده شهر.fa2026-11-10 19:45:43https://files.virgool.ir/upload/users/4804180/avatar/3TireK.pnghttps://virgool.ir/@Samaiesmhttps://virgool.ir/@Samaiesm/منابع-انسانی-hj2fi2s4wszwخیلی برام جالبه که منابع انسانی توی بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها هیچ تعریفی نداره. نهایت یک واحد استخدامه‌. اونم وقتی کارکنانش با یکی از حساس‌ترین قشرهای جامعه یعنی بیماران در ارتباطن‌. ولی به عنوان کسی که بخشی از این جامعه‌ام عملا حس میکنم برای مدیرم چیزی بیشتر از یک شیئ نیستم. ساعت به ساعت تعداد نسخه‌ها رو حساب میکنه و ساعت شیفت‌ها رو کم می‌کنه که مبادا توی ساعتی که پیک نیست فردی توی شیفت باشه که در حد پنج دقیقه استراحت داشته باشه. حتی یک ساعت مداوم به خودش زحمت نمیده داخل فضای داروخانه در ساعات شلوغ باشه تا مشکلات فراتر از شلوغی که باعث استهلاک کارکنانش میشه رو ببینه. کاری می‌کنه که از سر ناچاری کاملا تسلیم بشی‌. کاملا فکر کنی در نظام ارباب برده‌ای دچاری. خودت رو مثل یک ربات ببینی که باید بازدهی ۱۰ صبحش با ۸ شبش یکی باشه و همونقدر سرعت و دقت رو داشته باشه. در ماکسیمم فشار ممکن با کمترین نیروها کار کنی چون چیزی که فقط مهمه بیشترین درآمد با کمترین نیروعه.نه فرسودگی تو. نه خسته شدن جسم انسانی تو. نه اینکه دیگه ساعت‌های آخر حتی صدات درنمیاد با مریض‌ها صحبت کنی. نه مشکلات جسمی که بعدا پیدا میکنی. نه...بعد از نزدیک ۶ ماه شیفت شب دادن دیگه حتی بدنم بهم اجازه شیفت شب دادن نمیده. هرچقدر که با دلیل و منطق گفتیم که نیرو کمه. بخاطر چند ساعت خلوتی حاضر به اضافه شدن نیروی بیشتر نشدن. و حالا جسم دخترانه من دیگه کشش این رو نداره که شب‌ها رو تحمل کنه. هرچقدر ازم انتظارات رباتی و دو دو تا چهارتایی داشته باشن باز هم من آدمم و جسمم کم آورده. چیزی که یک مدیر نمی‌فهمه. نمی‌خواد هم بفهمه. وقتی یک مجموعه‌ای واحد منابع انسانیش در حد استخدام و کارای اداری محدود میشه، چیزی بیشتر از این انتظار نمیره. وقتی منابع انسانی عملا ارزشی در یک مجموعه ندارن، نمیشه انتظار داشت فرسودگی جسمی و روانی آدم‌ها ارزش داشته باشه. ولی نمیدونم این روند تا کجا قراره ادامه پیدا کنه؟ و ما کی میخوایم متوجه ترکش‌های جسم و روحی که در این سیستم خسته میکنیم، بشیم؟ ترکش‌هایی که اول از همه به بیمار میخوره...#نوشتهSamaeismSamaeismSat, 10 Oct 2026 19:11:22 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/حیوان-خانگی-wrymqciqcxthمن خسته‌ام از اینکه نیروی کار کمه و اینجا شلوغه و استرس دارم از تمام کسایی که دنبال اینن کارشون انجام بشه و از توان من خارجه تو خسته‌ای از اینکه از شهرستان اومدی، از صبح اینجا بودی، درد داشتی، مریضی و اینجا هم باید صف و شلوغیش رو تحمل کنی تا نوبتت بشهمن توی فکرم دارم به حقوقی که کفاف زندگیم رو نمیده، هرروز بی‌ارزش‌تر میشه، امنیت شغلی که هرروز داره پایه‌هاش لرزان‌تر میشه فکر می‌کنم و از فکر هزینه‌هام خودم رو می‌بازمتو توی فکرت استرس هزینه‌های دارو و درمانت رو داری پولی که نمیدونی چجور با حقوق کمت از پسش بربیایمن استرس داروهایی رو دارم که نیاز داری ولی ندارم، داروهایی که کمبود کشوریه، داروهایی که گرونه ولی نیازش داری، استرس اینکه چطور بهت بگم که دعوا نشهتو استرس اینو داری که تو این آشفته بازار چطور گیرش بیاریمن استرس تمام کارهایی رو دارم که رها کردم تا بتونم در حد بقا کار کنمتو استرس تمام کارهایی رو داری که ول کردی تا بتونی برای درمانت وقت خالی کنیمن مجبورم سر قوانینی باهات سر و کله بزنم که نه خودم دوستشون دارم و نه خودم تعیینش کردمتو مجبوری هزینه قوانینی رو بدی که نمیدونی کی تعیینش کرده و تو قربانیشی تو تمام فشار روانیت رو سر من خالی میکنی چون دستت به هیچ‌جایی بند نیست و تنها آدم در دسترست منممن تمام فشار روانی روم رو سر تو خالی می‌کنم چون دستم به هیچ‌جایی بند نیست و تنها ادم در دسترسم توییما همدیگه رو تیکه پاره می‌کنیم در حالی که آدم‌هایی که ما رو زخمی کردن حتی خبر ندارن هزینه بی‌فکری‌هاشون (شاید هم فکرهای عامدانه کثیفشون) برای من و تو چیهما دو تا قربانی هستیم که برای بقا با همدیگه مبارزه میکنیم و در نهایت برنده کسیه که حتی دستش هم به خون آلوده نشدهمن و تو حالمون بد میشه از اینکه مجبوریم گرگ درونمون رو تحت فشارهای روانی ببینیم و دلمون نمیخواد بهم آسیب بزنیم و عزاداریم از اسیب‌هایی که ناخواسته به واسطه قربانی بودنمون بهم می‌زنیم ولی افسارمون رو از دست دادیم و اونا خوشحالن چون هربار که ما بیشتر افسارمون رو بیشتر از دست بدیم راحت‌تر میتونن مثل یه حیوون زبون نفهم باهامون برخورد کنن تا انسانی که حق و حقوقش، معنای آزادی، اخلاق و زندگی فراتر از زنده بودن رو میفهمه...SamaeismSamaeismSun, 04 Oct 2026 22:07:55 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/انس-با-تاریکی-fvsk5mfae9bqیه مدت خیلی طولانی میگذره که از بس انرژی نداشتم و درگیر خواب بودم بخش زیادی از کارهام رو مجبور میشدم کنسل کنم. همه چیز با سرعت لاک‌پشت پیش میرفت. حال جسمیم روی حال روحیم تاثیر میذاشت و بدترش می‌کرد. این چرخه ادامه داشت و ادامه داشت. تا جایی که دیگه نفهمیدم قبل از این چرخه کی بودم‌.چند وقته میتونم صبح‌ها زود بلند بشم. انرژی داشته باشم‌. میتونم حس کنم که حال جسمم بد نیست. ولی مغزم توی شوکه. خیلی وقته توی چرخه گیر کرده و نمی‌تونه از دست تاریکی که سال‌ها توش غلت می‌زد به این راحتی خلاص بشه. زمان اضافه‌ای که الان به لطف انرژیش داره به دست میاره رو با فکرهای بیخود پر میکنه و تلاش می‌کنه دوباره بخوابه. یادش رفته زندگی بدون چرخه تاریکی چطور میگذشت. چطور وقتش رو پر می‌کرد. چطور چند کار رو همزمان انجام می‌داد. چطور بیشتر بیرون میرفت‌. چطور بیشتر معاشرت می‌کرد. شوک شدن مغزم رو حتی توی خواب‌هام میتونم حس کنم. داره تمام تلاشش رو به کار میبنده تا من رو در حس ناامیدی ابدی گرفتار کنه و من رو در چرخه نگه داره. یه بار خواب دیده بودم که الان که خانوادمون بزرگ شده و عروس به جمعمون اضافه شده و حس خوبی دارم توی خوابم دیدم که دارن ترکمون میکنن. درونم یه حس درد شدیدی بود. خواب‌های قبلی انقدر دردناک نبود. خواب‌های قبلی ترس‌هاش کمتر جنس اغراق شده داشت. اتفاقات دردناکی بود که واقعیت داشت و باهاش کنار اومده بودم. وقتی بیدار شدم ولی حس درد عجیبی نداشتم.فقط تلاش مغزم برام عجیب بود. تلاش همه جورش برای اینکه بخواد من رو در چرخه ناامیدی نگه داره. در چرخه‌ای که اتفاقات خوب هرگز برات نمیوفته. در چرخه‌ای که وقتی خوشحالی یه اتفاقی میوفته که به زودی بهم بریزی.حس میکنم مغزم داره عوارض ترک نشون میده. وقتی جسمم چرخه رو ترک کرده و انرژیش بیشتر شده‌. داره با شدت خیلی وحشتناک‌تری افکار و اتفاقات و همه چی رو نشون میده که دوباره من رو به چرخه برگردونه.من فقط میدونم که داره این کار رو انجام میده. من هنوز تماشاچیم. هنوز مشاهده‌گرم. مشاهده‌گری که داره اعتراف می‌کنه. هنوز نمیدونه چطور بتونه دربرابر افکاری که همه جوره میخوان توی چرخه نگهش دارن رها بشه. هنوز یادش نمیاد ادم قبل از این چرخه کی بوده و چطور دوباره همون ادم قبل بشه؟ هنوز نمیدونه چطور نترسه. چطور از شوک دربیاد و یکم بذاره اوضاع بهتر از قبل پیش بره.#نوشتهSamaeismSamaeismSat, 03 Oct 2026 00:07:44 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/امید-واهی-mvos7fptyx8aامروز توی داروخونه که بودم همکارم گفت سما چقدر نسبت به ماه‌های اولی که اومدی تغییر کردی. اون اولا خیلی شادتر بودی. امیدت بیشتر شده. این روزا هرچی میبینمت میگم نه واقعا این سما با اون سما فرق کرده. اون موقع حتی دارو هم مصرف نمیکردم و بعد از جنگ دیدم اگه به سمت دارو نرم روز به روز بیشتر فرو میرم. ولی حتی الان با دارو هم دیگه امید قبل رو ندارم. یه سری چیزا از حد تصور من خارج بود و اتفاق افتاد. مثل اون دو روز کذایی دی. مثل تجربه جنگ که فکر نمی‌کردم بخشی از تجربه زیسته من بشه. بعد از تمام اتفاقات منفی ذهنم توان امید داشتنش رو از دست داده. ادامه میده چون میخواد روی کسایی که دارن از هر راهکاری استفاده میکنن تا کم بیاره رو کم کنه. ولی این استقامت با امید درست شدن نیست‌.‌ ذهنم بعد از گذراندن اتفاقات منفی پشت سر هم یاد گرفته که منفی‌بافی و اماده شدن برای بدترین سناریو و پلن بی و سی و دی و...خیلی بهتر از امید داشتن و از دست دادن هرباره و هرباره‌ی امیده. همکارم شروع کرد به صحبت راجع به امید. راجع به اینکه محیط رو نمی‌تونیم تغییر بدیم ولی خودمون رو میتونیم تغییر بدیم و سعی کنم مثل قبل شاد و پرامید باشم. چرا هربار باید بپذیرم محیط رو نمیتونم تغییر بدم و هربار به خودم فشار بیشتری بیارم که یه ماسک خوشحال و پرامید بسازم؟ محیط از اول این شکلی نبود. حق‌ها یکی یکی داره از من گرفته میشه. و حال بد من کاملا تحت تاثیر محیط بد، بد شده.حرفاش ذهنم رو سایش میداد. اینکه بخوام بد شدن و محدودیت‌های هرروزه و هرروزه دور و برم رو نادیده بگیرم و مثل همیشه رفتار کنم‌. عوض نشم. سعی کردم بشنوم و رد کنم و به کارم برسم. ولی داشت ادامه می‌داد و برای یه لحظه دیگه کنترلم رو از دست دادم و گفتم نمیتونم امید واهی داشته باشم و گریم گرفت.مجبور شدم محیط کار رو برای نیم ساعت ترک کنم. هرچی سعی میکردم متوقف کنم گریه‌هام رو متوقف نمیشد و همش استرس این رو داشتم که داروخونه الان شلوغه و فقط بند بیا که من بتونم برگردم سر کار. ولی مغزم پر شده بود از کار. چجور خودم رو پرامید جلوه بدم وقتی با این اوضاع مالی قید ازدواج رو کم کم دارم میزنم. وقتی منی که عاشق بچم دیگه نمیتونم به اضافه کردن یک بچه دیگه به این اوضاع بهم ریخته فکر کنم. وقتی هرروز برای خرید استرس دارم‌. وقتی از یه سری علایق هنری ورزشیم دارم میزنم که بتونم با حقوقم تا اخر ماه رو سر کنم؟ ذهنم پر فکر بود و گریه...بالاخره به هر سختی که شده به شیفت برگشتم. ولی هنوز هم نمیتونم این قضیه رو بپذیرم که تک به تک حق‌هام از من گرفته بشه و من همون ادم قبل باشم و همونقدر امید داشته باشم و خوشحال باشم...SamaeismSamaeismSun, 27 Sep 2026 19:12:00 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/یک-اتفاق-خوب-xbscfkdyjwmrوقتی اتفاقات خوب میافته ادم تازه میفهمه چقدر محیط توی حال و روحیه‌ای که داره تأثیر گذاره. میفهمه که شاید اونقدرها هم مشکل از اون نبوده. شاید این حجم از ناامیدی، سردی، بی انگیزگی و بی‌احساسی که درونش لونه کرده بخاطر اینه که خیلی وقته به بدتر شدن اوضاع عادت کرده.یادمه یه بار بعد از اینکه دلار بالای ۲۰۰ تومن شد داشتم با دوستم صحبت می‌کردم که گریش گرفته بود از اوضاع. داشتم بهش میگفتم من از چیزی که الان می‌بینم نمی‌ترسم. من از این میترسم که همیشه اوضاع بدتر از چیزی که توی فکرم بوده پیش رفته و میترسم با چیزی روبرو شم که دوباره قراره شوکم کنه. ادم وقتی به مرور عادت کنه که باید همیشه خودش رو برای بدترین اتفاقی که حتی تصورشم نمی‌کنه باید آماده کنه دیگه سخته با امید ادامه بده. سخته از ته دلش احساس کنه. سخته انگیزه‌ای واسه ادامه دادن داشته باشه. اما وقتی وسط هزار و یک اتفاق منفی یک اتفاق مثبت که اصلا انتظارش رو نداشتی رخ میده انگار مغزت دوباره از اون حالت ادامه برای رویارویی همیشگی با اتفاقات منفی و سیل احساسات درونی منفی رها میشه.‌ فکر نمی‌کردم.‌..فکر نمی‌کردم یه آشنایی کوچیکی که من واسطش بودم واقعا به ازدواج ختم بشه‌. اونم با تمام اتفاقاتی که افتاده بود. با این قیمت دلار و سختی ازدواج. با مرگ برادر عزیز عروسمون‌. با مرگ دایی و تمام اتفاقات سیاهی که سایش رو روی سر آدم‌های خاورمیانه انداخته بود...ولی بالاخره بعد از یک سال و اندی داشتم بالای سرشون قند میسابیدم. موقع تمرین رقصشون فیلم یادگاری می‌گرفتم. شادی توی چشماشون و توی چشم‌های خانواده‌ها رو موقع بله گفتنشون میدیدم. برای یک هفته تمام خوشحال بودم. برای یک هفته انقدر شادی اون لحظه برام جذاب بود که تمام ناامیدی‌هایی رو که روی هم تلنبار شده بود رو درونم از بین برد و دوباره انرژی رو به زندگیم برگردوند. حسی که درونم سرکوب شده بود دوباره درونم زنده کرد انقدر که از خوشحالی براشون اشک شوق میریختم و از ته دلم از اینکه داداشم داره لبخند میزنه خوشحال بودم.کلمه از ته دلم برای من کلمه سنگینیه‌. برای منی که همیشه اولین راهکار مغزم برای فرار از درد بی‌حس کردن خودمه. برای منی که روز به روز بیشتر داشتم دکمه احساسات خودم رو میزدم و مفهوم خانواده برام کمرنگ میشد. ولی الان هر چند دقیقه یه بار از مامانم میپرسیدم مامان خوشحالی داره ازدواج میکنه؟ و از اینکه خوشحال بود و خیالش راحت شده بود که ازدواج کرده حالم خوب میشد...حالا بعد از تموم شدن اون یه هفته احساس سبکی می‌کنم. سبکی از کوله‌بار سنگین احساسات منفی که با دارو هم نتونسته بودم کامل باهاش بجنگم. با تراپی هم نتونسته بودم کامل باهاش بجنگم. با هنر. با طبیعت. با دوست. انگار یه حفره‌ای همیشه اونجا بود که باعث می‌شد با همه راهکارهای نجات باز هم نتونم دووم بیارم‌. خانواده...که حالا بعد از یک اتفاق مثبت بزرگ میون تمام اتفاقات منفی بزرگ نشونم داد چقدر میتونه مهم باشه.واقعا همه ما لیاقت حداقل یک اتفاق خوب خیلی بزرگ رو در زندگی داریم. یک اتفاقی که بهمون یادآوری کنه تعادلی وجود داره و همیشه قرار نیست بدترین سناریویی که تو ذهنت تصور میکنی یا نمی‌کنی اتفاق بیوفته. یک اتفاقی که باعث بشه یکم ذهنمون، روحمون و جسممون رها بشه. از اون مه مغزی دربیاد. بتونه حداقل بین خستگی جسمی و ناامیدی روحی فرق بذاره. یکم بتونه دوباره به خودش اعتماد کنه. به اینکه شاید مشکل خود اون نباشه. شاید فقط یک اتفاق خوب لازم بوده تا بتونه آدم به خودش برگرده...SamaeismSamaeismMon, 14 Sep 2026 05:16:19 +0330https://virgool.ir/SaintGeorge/تجاوز-ذهنی-ilbmfj0oihgpاین چند روزه درگیر خستگی بودم. خستگی درس خوندن و کار. وقتی میومدم حتی برای دیدن فیلم ۴۰ دقیقه‌ای هم رغبت نداشتم و خودم رو مینداختم توی دام ویدئوهای کوتاه یوتیوب.خیلی اهلش نبودم‌. اینستاگرام هم نداشتم و الان بعد چند روز مکرر انجام این کار حس مریضی دارم. انگار یه توده فشرده ای از اطلاعات منسجم و بی‌معنا توی مغزم مدام پخش میشه. یهو صدای یه آهنگ معروفی که زیاد توی یوتیوب شنیدم. یه چهره اشنا. فیگور آدم‌های مختلف توی ذهنم میچرخه.انگار از هر ویدئوی کوتاهی توی ذهنم یه چکیده ساختم و تمام این چکیده‌ها فشرده شدن و مغزم رو پر کردن. یه جور حس میکنم به ذهنم تجاوز شده. نمیدونم شاید انقدر این کار رو نکردم مغزم به این کار عادت نداره ولی میدونم نباید به این روند ادامه بدم‌. حتی اگه کارکرد مغزیم در حد فیلم دیدنه، بهتر از ویدئوهای کوتاهه. اون یه خط مشخص داره‌. احساس داره. به حد کافی طول میکشه که تو بتونی معنا سازی کنی. و بیش از چند کاراکتر و محیط نداره. آهنگی توش پخش نمیشه که مغزت روش کلید کنه و هی پخشش کنه.من به خلوتی کارهای دیگه برای هضم تجاوز ذهنی که بهم شده زمان میخوام‌. حتی الان که نشستم و میتونم موزیک گوش کنم ولی مغزم برای گوش دادن زیادی پره. یه چیزی در من شکسته. در پی این شلوغ کردن مداوم ذهن. که بهش میخوام فرصت ترمیم بدم.SamaeismSamaeismTue, 01 Sep 2026 04:51:31 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/تغییر-سناریو-yga4dk6rrqk7دیشب هم از اون شب‌هایی بود که خواب جنگ میدیدم. چیزی که بعد از این یک سال پایه ثابت خواب‌های واضحم شده. ولی یه اتفاق خوشحال کننده توی خوابم افتاده بود. من دیگه توی خوابم دنبال چیزی نمیگشتم. جایی رو گم نکرده بودم. میان جنگ و تمام اخبار نگران‌کننده‌ای که می‌شنیدم همچنان با آدم‌ها معاشرت می‌کردم. میرقصیدم. به موقعش می‌ترسیدم و این بار تصمیم می‌گرفتم.تصمیم می‌گرفتم که کجا برم. کجا نرم. مقصد رو تعیین می‌کردم. تنها نبودم. مامانم کنارم بود. اوضاع همونقدر ترسناک بود ولی مغز من برای اولین بار یاد گرفته بود وقتی اوضاع ترسناک میشه گرگیجه نگیره و تصمیم بگیره و این برام خیلی عزیزه. اینکه یه چیزی ته ذهن من توی مسیر این خواب‌های تکراری جنگ تغییر کرده.خوابی که نمی‌تونم شرایط و ترسناکیش رو کم کنم ولی دارم راه‌های بهتری برای کمتر ترسیدن و بهتر تصمیم گرفتن می‌گیرم. به لحظات مثبت توی خوابم توجهم بیشتر شده و ازش لذت میبردم. اگه قرار باشه امروز یه نجات خاص داشته باشه. اون نجات تغییر مسیر من توی خواب‌هام از آدمی که در راهروهای سردرگم فرار میکنه به آدمیه که در بدترین شرایط سعی میکنه فکر کنه و تصمیم بگیره و در لحظه حالش خوب باشه و به حمایت‌های دور و برش توجه کنه.SamaeismSamaeismMon, 24 Aug 2026 21:08:30 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/فلج-ذهنی-nswljntq1nqcوقتی نوشتن و خلاقیت عاملی بشه که حالت خوب بشه وقتی بهش دسترسی نداشته باشی بهمت میریزه. مثل معتادی که بهش مواد نرسوندی. من این تجربه رو درباره طبیعت هم دارم. الان که مرداده و هوا خیلی گرمه و من خیلی رو گرما حساسم تقریبا این یک ماه رو هیچ‌جایی نرفتم و کم در معرض نور آفتاب بودم و بدنم بابت نرفتن حالش بدتره. ولی بدی اینه تو همیشه به بخش خلاق ذهنت دسترسی نداری. نمی‌تونی همیشه یه متن یا نقاشی بکشی که از نظر زیباشناختی بتونه معیارهات رو پر کنه. گاها نتیجه کار تبدیل به یک بهم ریختگی میشه که ترجیح میدی هیچ‌وقت نگاهش نکنی. الان در اون مرحله هستم. در مرحله‌ای که هرچی تلاش می‌کنم نمیتونم به اون قسمت هنرمند ذهنم دسترسی پیدا کنم. ولی قرار بود این بخش خلاق نیروی کمکی من باشه نه عاملی که بازم اون نیروی سرزنشگر درونم دستش بگیره و باهاش حالم رو بد بکنه. نوشته‌های الانم غری بیش نیست. پشت سر هم و بدون فکر. آشغالدونی ذهنم. ولی نیاز دارم به خالی کردن این آشغالدونی...وقتی برای مدت طولانی نمی‌نویسی نوشته‌ها و تصویرهای توی ذهنت کم کم بهم گره می‌خورن. در نهایت کور میشی و نمیتونی بین این گره‌ها تمایز بین کلمات رو پیدا کنی و قفل میکنی. باید ریز ریز و با حوصله زمان بذاری و این گره‌ها رو باز کنی. حتی اگه این تایم یه جورایی توی ذهنت اثر ممکن رو نداشته باشه. نتیجه حاصله به دلت نشینه. ولی تا نتونی گره‌ها رو باز کنی داستان‌های اصلی یادت نمیاد.پس مجبوری همینطوری کلمات رو پشت هم ردیف کنی.‌بنویسی. درست مثل ذهنی که دچار نشخوار فکریه نوشته‌هات سردرد بیاره و جمع‌بندی نداشته باشه. بعد از مدت طولانی که تونستی آشغالدونی ذهنت رو کامل خالی کنی تازه میتونی کلمات و نوشته‌ها رو ببینی. تا اون موقع نباید سخت بگیری. نباید دنبال نوشته خوب بگردی. دنبال نقاشی خوب یا هرگونه کار هنری دیگه‌ای بگردی. نباید دنبال اثری خوبی بگردی.تا اون موقع باید صبوری کنی و فقط اروم و اروم گره‌ها رو باز کنی. فقط به غر زدن‌هات ادامه بدی شاید بین این غر زدن‌ها گره‌ای باز شد و تونستی بینش داستانی رو کشف کنی.SamaeismSamaeismMon, 17 Aug 2026 16:46:36 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/جشن-دیوانگی-ap57qxvyu3kxخیلی وقت بود که دیگه خواب‌های واضح نمیدیدم. دلم براشون تنگ شده بود. برای خواب‌هایی که از بیشتر فیلم‌هایی که میدیدم سرگرم کننده‌تر بودن. جایی که میتونستم واقعا حس کنم چقدر خودمم و انگار واقعا دارم توی دنیای واقعی زندگی می‌کنم. خیلی واقعی‌تر از دنیایی که در اون گیر افتاده بودم.خواب‌هام هرچقدر در اون لحظه ترسناک باشه هنوز هم فنشون هستم. هنوز هم فن تمام خلاقیت‌هایی هستم که توی خواب از خودم میبینم. و گاها دلم براشون تنگ میشه. برای اون همه جزئیاتی که خلق میشه. برای خواب‌هایی که از دبستان تا الان به یادشون دارم و یکی از آرزوهای بچگیم این بود کاش فیلمنامه‌نویس و کارگردانی بودم که تمام ایده‌های عجیب و غریب توی خوابم رو به حقیقت در می‌آوردم.توی یه گروه فلسفی حرف از موجود بودن شده بود و یه درگیری شدید بین بچه‌هایی که بیشتر به علوم تجربی اعتقاد داشتن و کسایی که یکم ماورایی فکر می‌کردن. توی تمام این مدت من توی ذهنم بودم. توی ذهنم و تمام شخصیت‌ها و کاراکترها و مکان‌هایی که خلق کردن و به نظرم نمیتونم بگم وجود نداشتن.اونا خیالین ولی خلق شدن و چیزی که خلق شده وجود داره و الان خوشحالم. مثل دیوانه‌ای که از اینکه دوباره جنونش برگشته خوشحاله. خوشحالم خوشحالم از جنونی که دوباره به مغزم هجوم آورده.از تمام اون خواب‌های واضحی که می‌بینم و شاید باعث شه حس‌های عجیب و غریبی تجربه کنم ولی ته قلبم از خلق اون صحنه‌ها خوشحال میشم. من این دیوانگی رو جشن میگیرم. این دیوانگی که میدونم بیشتر از خیلی چیزهای دیگه به من حس زنده موندن توی این دنیا میده.دلم تنگ شده بود برای قدم زدن توی کتابخونه عجیب و غریبی که مغزم ساخته. برای گم شدن توی اون خوابگاه عجیب و غریب که هنوز نتونستم همه جاش رو کشف کنم و تازه الان فهمیدم با هر اتفاقی که میوفته تغییراتی در اون رخ میده.دیشب توی خوابگاه توی اتاق با دوستام بودم و یه موشک نزدیک خوابگاه زد. از اتاق فرار کردم و رفتم بیرون. ساختمان خوابگاه سالم بود ولی همه جیز تغییر کرده بود. ادم‌ها دسته دسته شدن توی هر طبقه‌ای که بودن.یه طبقه از ساختمون که اول از همه بهش سر زدم جایی بود که داشتن جلسات سری سیاسی برگزار میکردن و سعی داشتن یه کاری کنن یه سری ادم‌های مهم رو پنهان کنن. توی یکی از طبقات اتاق‌ها فوق العاده رویایی‌تر از بقیه اتاق‌ها بود و ادم‌ها جوری در خواب عمیق بودن که انگار مست کردن طوری که من اشتباها با در کوبیدم توی سر یکیشون و از خواب بیدار نشد. توی یکی دیگه از طبقه‌ها همه پارتی گرفته بودن و جشن عجیب و غریبی بعد از موشکی که خورده بود گرفته بودن. توی طبقه اخر همه توی کتابخونه نشسته بودن و داشتن درس میخوندن‌ و از اینکه کل زندگیشون رو توی کتابخونه دارن میگذرونن خوشحال بودن. من تمام طبقات راهرو رو دنبال اتاقی که از فرار کردم گشتم. ولی دیگه اتاقم رو پیدا نکردم. حداقل ۳ ۴ باری کل پله‌ها رو بالا و پایین کردم و اتاق‌ها رو گشتم. حتی چند تا از دوستام شماره اتاقم رو بهم گفتن و من به اتاقم سر زدم ولی اتاقم مثل قبل نبود و باز هم نمیتونستم بفهمم چیزهایی که قبلا داشتم چیشد.خواب پر از سردرگمی بود ولی دوستش داشتم. چون بعد از مدت‌ها تونستم تمام چیزهایی که در طول روز نمیتونم هضمش کنم ببینم و بخوام درکش کنم. با فانتزی‌ترین شیوه ممکن. با مکان‌های رویایی خودم. با خلاقیت خودم. مثل فیلمی که باش همذات‌پنداری میکنی و بخشی از درونت به درک و آرامش میرسه.تمام این جزئیات که سرنخی از درونی هستن که نمیتونم صبح‌ها لمسش کنم رو دوست دازم. این جزئیاتی که بعد از مدت‌ها فراموش کردن خواب‌ها الان دوباره میتونم به یاد بیارم. همین جنون...من عاشق این جنونم...عاشق صحنه‌های خلاقانه‌ای که توی خوابام میسازم و توی هیچ فیلمی تجربش نمی‌کنم و این خلاقیته احساس زندگی بهم میده. احساس زندگی توی شرایطی که برای بقا دارم میجنگم و فقط برای زنده بودن دارم دست و پا می‌زنم. احساس اینکه یک جایی درون من هنوز به خودش پایبنده. هنوز همون سما کوچولوییه که تمام رویاهاش رو به اندازه فیلم‌‌های رویاییش جادویی و زیبا میبینه. و باهاشون میتونه خوشحالی رو احساس کنه. من این دیوانگی دوباره رو جشن میگیرم. زنده شدن دوباره فیلم‌هایی که فقط من درکشون میکنم و فقط اونا کاملا من رو درک میکنن.SamaeismSamaeismSun, 16 Aug 2026 00:42:42 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/آشفته-بازار-swhjzrqqm7vvصبح‌ها که بیدار میشم نمیدونم باید چیکار کنم. همیشه چند ساعت معلقم تا دوباره برگردم به حالت قبلیم. تا بتونم مغزم رو آماده کنم کاری که دوست داره رو انجام نده و کاری که وظیفشه انجام بده. به قولی همون قورباغش رو قورت بده. ساعت‌های روزم میره و من تهش میفهمم تایم چندان زیادی برای قورباغم نذاشتم چون زیادی انرژی میبره تا خودم رو قانع کنم قورتش بدم. بعد توی ذهنم هزار و هزار کار میاد که میتونستم انجام بدم اگه اولویت زندگیم بقا نبود. بارها توی ذهنم تسلیم شدم. ولی یه چیزی من رو نگه داشته. اینکه من تمام این درماندگی‌ها رو می‌تونم بنویسم. میتونم به تصویر بیارم. و این نوشتن‌ها این خلق کردن‌ها هرچند ناچیز مانع این میشه من کامل بیوفتم. کامل همه چیز یادم بره. هویتم. هویتم که روزها قراره ازم گرفته بشه. سر مسئولیت‌هایی که ایران بودن سر آدم میاره. سرسخت زندگی کردنی که تو رو به اون مجبور میکنه. برای همینه که واقعا همه جوره دلم میخواد هنردرمانی رو یاد بگیرم و توش غرق بشم. من آدمیم که دارم با این راه خودم رو درمان می‌کنم. درمانش رو دیدم. باعث شده زنده بمونم. باعث شده زندگی کنم. باعث شده حوصله ندارم گفتن‌های سر صبحم هم رو بتونم با یک غرغر کردن توی نوشته‌ها جمع کنم.باعث شده با خودم درددل کنم که یه روزی تموم میشه. تموم میشه این قورباغه‌ها. ازمون جامع. درس. استرس سال‌های اول داروخانه و یادگیری‌هاش. و من تایم بیشتری دارم بذارم روی چیزی که دوست دارم درش غرق بشم.البته از شما چه پنهون خوندن درس هم اونقدر بدم نمیاد. حس میکنم مغز من شرطی شده که از داروسازی بدش بیاد. چون بیش از اندازه تحقیر شدم. بیش از اندازه سرزنش شدم. بیش از اندازه ازم انتظار داشتن. وقتایی که نای کار کردن و درس خوندن نداشتم. وقتایی که حالم خوب نبود.و اون حافظه تاریخی اضطراب‌ها باعث شده من از درس بدم بیاد. درسی که وقتی الان میخونمش موقع خوندنش در اون غرق میشم و حس بدی ندارم. به قول یکی از بچه‌ها من از مطالعه داروسازی بدم نمیاد ولی از درس خوندن بدم میاد.و این بدم میاد انقدر توی ذهن من تکرار شده که کاری که میتونست برای من آسون باشه رو خیلی سخت کرده. در حالی که من میبینم موقع خوندنش تمرکز بدی ندارم. میتونم پاش بشینم. فقط باید با تروماهایی که از دانشگاه لعنتی و استادای روانیش پشت سر گذاشتم کنار بیام. و نوشتن از محدود پناه‌های منه. آدم‌ها اول صبح وقتی از خواب بیدار میشن با ذهنی خالی از فکر شروع می‌کنن به کار کردن اما من برای اول صبح نیاز به این دارم که فکرهای توی سرم رو خالی کنم که بتونم روزم رو شروع کنم. ساعت‌ها رو پر کنم. ساعت‌هایی که میگم نمیدونم چجور میخوام پرش کنم درحالیکه میدونم فقط نمی‌خوام انجامش بدم. و چون اونطوری که میخوام انجامش نمیدم بهم میریزم. و چون بهم میریزم نیاز به دلداری خودم دارم. یادم نره که من اگر میان‌رشته‌ای هم میخوام کار کنم باید اون حوزه رو خوب بلد باشم و برای خوب بلد بودن اون حوزه نیازه خوب بخونمش. و برای خوب خوندنش نیازه باهاش کنار بیام. نیازه این مقاومت مغزی رو بشکنم و سعی کنم باهاش کنار بیام. بیخیال ادامش بدم. بذارم کنجکاویم اون حوزه رو بشکافه. حداقل برای یک دوره کوتاه...من به این کلمات مدیونم. به این آشفته بازاری که بالا میارم تا ذهنم آروم بشه و بتونه تاب آوری خودش رو افزایش بده. بتونه زندگی کنه. حتی در ایران. حتی در این شرایط سخت. حتی با تمام مشکلات. این کلمات نقطه اتصال قوی من به این زندگی هستند. نقطه اتصالی که باعث میشه زندگی ارزش زندگی داشته باشه. معنا رو احساس کنم. سما بودن رو احساس کنم. برای سما بودن بخوام بجنگم. بخوام محکم باشم. بخوام ادامه بدم.SamaeismSamaeismMon, 10 Aug 2026 09:51:40 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/درد-xyroxpr0u11sیک ساعت و ده دقیقه شد. یک ساعت و ده دقیقه که در ۷۲ ساعت گذشته درد دندون رو احساس نمی‌کردم. محو تئاتر شدم. محو هنر. هنری که این روزا فراموشش کردم. کمش دارم. نمیتونم احساسش کنم. تقصیر منم نیست. ایران الان زمان احساس کردن نیست. ایران، ایران بقاست. و سما نیاز داره حداقل برای مدتی دیوانگی رو کمتر تجربه کنه.تا بتونه تو این شهر وحشی با ارتش تک‌نفره خودش زنده بمونه. تا بتونه برای بقا بجنگه. سما چاره نداره و سردرگمه چون کاری که می‌کنه و وقتی که داره توی طول روز میذاره با احساسی که ته دلشه یکی نیست. ولی باید زنده بمونه.باید پول دربیاره. باید استقلالش رو حفظ کنه. پول دراوردن تو ایران حداقل مساوی علاقه نیست. شاید یه زمانی حتی بود ولی توی شرایط جنگی نه. توی شرایطی که آدم‌ها دارن از همه چیزشون می‌زنن.سما هم داره میزنه. سما هم با سردرگمی درونش کنار میاد و احساس می‌کنه مشکل اینه که نمی‌دونه میخواد چیکار کنه. ولی مسئله اینه اون میدونه می‌خواد چیکار کنه ولی شرایط بقا بهش این اجازه رو نمیده.برای همین فعلا برای بقا میجنگه. میذاره فقط یک ساعت و ده دقیقه در عمرش غرق شه در چیزی که اون رو به زندگی و احساس وصل می‌کنه. دربرابر سردرگمیش صبوری می‌کنه.خودش رو سرزنش نمی‌کنه از اینکه نمی‌دونه چیکار می‌خواد کنه. پشتش وایمیسته. پشت سمایی که داره برای بقا می‌جنگه و نمی‌ذاره زیر فشار خاورمیانه له بشه. سمایی که سازگاری رو یاد گرفته. سازگاری با شرایط و اماده‌سازی سلاح‌هاش برای یک روز بهتر.روزی که قراره برای چیزی فراتر از بقا بجنگه. روزی که قراره بیشتر از ۱ ساعت و ده دقیقه حس خوب رو جوری تجربه کنه که شدیدترین دردها هم فراموش کنه. روزی که قراره معنای شلوغی ها رو پیدا کنه.مثل نقاشی‌هاش. نقاشی‌های شلوغش که در عین شلوغی ترکیب‌بندیش رو یاد گرفته و نمی‌ذاره شلوغیه صرفا درهم‌ریختگی دیده بشه. زیبایی رو بین تمام شلوغی‌ها پیدا می‌کنه. و دوباره دیوانه میشه. در وقت مناسبش...SamaeismSamaeismThu, 06 Aug 2026 00:45:38 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/الگو-ydhieazp1awpگیرنده‌های مغزم خاموش شده. بی‌حسم. بی‌حسی کامل. هیچ کاریم برام مهم نیست. نصف روز گذشته و من فقط در تخت دراز کشیدم. انگار میخوام با خواب فقط فکرهای توی سرم رو خاموش کنم و یکم در سکوت زندگی کنم. این سکوت آرامش بخشه‌. دوستش دارم. اینکه خونه در سکوت مطلقه. ذهن من در سکوت مطلقه. ولی اینکه پرخواب شدم رو دوست ندارم. اینکه هیچ غذایی میلم بهش نمیکشه. اینکه حوصله هیچ‌کاری که برای آیندم میخواستم انجام بدم رو ندارم. پناه بردم زیر پتو از شر تمام اضطراب‌هایی که گریبانگیرم بود و مثل فوبیاهایی که باید باهاشون روبرو می‌شدم دونه به دونه باهاشون روبرو شدم. حالا پس از روبرو شدن‌های مداوم با فوبیاهام انقدر خستم که توان انجام هیچ‌کاری رو ندارم. حتی توان خوردن یا بیدار موندن.همه کارهام یهو برام بی‌ارزش شدن. حس می‌کنم تمام سنسورهام خالی شدن از هر ماده‌ای. دیگه هیچ حسی نمونده که بابتش کاری رو ادامه بدم. نه لذت. نه ترس. نه خشم. نه جاه طلبی. نه تمایل به رشد و موفقیت. یک بی‌حسی نسبت به همه چی. یک بی‌حسی که فقط به سکوت نیاز داره ولی میترسم سکوتی که میخواد طولانی‌مدت بشه. میترسم این بی‌اشتهایی بیش از این‌ها ادامه پیدا کنه. پرخوابی و...این اولین روزیه که بعد از مدت‌ها دارم دوباره این حس رو تجربه می‌کنم. با همون الگوی تکراری. یک اضطراب شدید. در حد یک حمله. که انقدر من رو به آزار برسونه که از فرداش تمام گیرنده‌هام از ترس مرگ خودشون رو خاموش کنند. از یک حساسیت ماورایی تا یک بی‌حسی فراگیر. انگار گیرنده‌ها به دنبال نجات خودشون از اضطراب شدید ترجیح میدن هیچ کاری نکنن ولی زنده بمونن. تن رو جسم رو زنده نگه دارن. بدن انقدر از حجم اضطراب خسته شده که نایی براش نمونده. آخرین باری که این الگو تکرار شده بود این بی‌حسی هرروز بدتر می‌شد. به جایی رسیده بود که یکی از دوستام رو مامور کردم من رو صبح از خواب بیدار کنه چون خودم توان بلند شدن از تخت رو نداشتم و حس می‌کردم یه نفر من رو به تخت چسبونده. یادمه وقتی بزور از تخت بلند شدم و رفتم سر کلاس از شدت خستگی تنم و فشاری که روم بود تا به کلاس برسم توی کلاس زدم زیر گریه‌. دیگه نمیخوام به اون دوران خاموشی طولانی‌مدت برسم. الان که اون الگو رو تشخیص دادم میخوام بهش پایان بدم‌. نه با فشار. فقط سعی کنم کارهایی که نیازه رو انجام بدم. نذارم الگوی اضطراب افسردگی اضطراب افسردگی اضطراب افسردگی نذاره چیزی از جوونی بفهمم.SamaeismSamaeismMon, 03 Aug 2026 14:34:11 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/نجات-myhiphi0rmx3دو تا از کانال‌های روزمره‌ای که دارم یه عادتی دارن که خیلی دوستش دارم‌. اخر هر شب میان و نجات اون روز رو می‌نویسن. حتی اگر اون روز در حد کشنده آزاردهنده باشه. اون نجات میتونه اندازه دیدن مامان ساده باشه. ولی باعث میشه هنوز به اون روز امیدوار باشی و اون روز رو ادامه بدی. ایده نجات برای من کمال‌گرا خیلی جالب و نجات‌دهندست. برای منی که اگه به جای ۸ صبح، ظهر روزم رو شروع کنم حس می‌کنم بازنده دو عالمم. برای منی که فکر می‌کنم دیگه پس نمی‌تونم آدم مفیدی باشم. برای منی که یه اتفاق بد توی روز میتونه به معنای پایان اون روز باشه و برنامه نجات روز برعکس تفکر منه.‌برعکس تفکر ذهن من که میگه یک اتفاق بد حتی کوچیک میتونه کل یک روز رو خراب کنه، نجات میگه حتی یک اتفاق خوب هرچند کوچیک میتونه روزی که فوق العاده بد بوده رو امیدبخش کنه.دیروز اتفاقات خوب زیاد افتاد. رفتم دانشگاه و موضوعی که خیلی استرسش رو داشتم حل شد. یک جلسه که مدت‌ها منتظرش بودم و می‌ترسیدم اتفاق نیوفته تنظیم شد. درس خوندم. به روتین زبانم پای‌بند موندم. با دوستای جدید آشنا شدم و باهاشون رفتم بیرون. ولی همچنان اخر روز ناراحت بودم. چون دیر از خواب بیدار شدم و کمتر از انتظارم درس خوندم و استرس درس‌های مونده رو گرفتم. چون جسمی حالم بد شد و صندلم پاره شد (هرچند دوست عزیزی که پارش کرد چندین برابر برام جبران کرد و خوشحالم کرد :)))خلاصه بخوام بگم نجات‌های دیروز خیلی بیشتر از اتفاقات بدش بود. ولی ذهن من یاد گرفته اگه روز در ایده‌آل‌ترین حالتش نباشه سریع افسرده بشه و این افسردگی رو به فرداش هم انتقال بده. امروز هم بخاطر حال بد جسمیم دوباره ظهر بیدار شدم و این اولین پیامم و عملکردم برای این ساعت روزه. نیم ساعت توی تخت دراز کشیده بودم و دلم نمی‌خواست بلند شم چون بنظرم امروزم هم تباه شد و اکثر تایم مفید روزم رفت پس بهتره بخوابم و بذارم بقیش هم به فنا بره. بعد رفتم بلند شدم و بخش‌های باقی‌مونده درس رو دیدم.‌ خیلی کمتر از چیزی بود که توی ذهنم ساخته بودم. احتمالا هنوز به اون میزان ایده‌آلی که توی ذهنم هست نتونم بخونم. ولی میتونم بخش عمده‌ایش که نگرانم می‌کنه رو مرور کنم و همین نویدبخش و کافیه. شاید انقدر بی‌اشتها و بی‌حوصله باشم که نتونم مثل قبل صبحونه درست کنم ولی به خودم سخت نگرفتم و چیزی که دوست دارم سفارش دادم که میدونم میتونم در حال حاضر بخورمش. شاید منم باید سعی کنم نجات‌های روزم رو ببینم. به جای اینکه بخاطر اتفاقات بدش شب‌ها رو با ناراحتی و صبح‌ها رو با عذاب وجدان بیدار بشم.شاید دیدن این نجات‌های کوچیک اتفاقات روز من رو تغییر نده‌. این واقعیت که ظهر از خواب بیدار شدم و روزم رو شروع کردم. اینکه کارهای موندم زیاده و توان و زمان و روحیه من کمتر از انجامشونه. ولی شاید باعث شه روزم رو با ناراحتی و حس بد و عذاب‌وجدان شروع نکنم. با حس شکست تمومش نکنم. و شاید همین برای فعلا کافی باشه...فکر کنم نجات امروزم همین الان داره رخ میده. با همین نوشته...با آروم کردن خودم بابت اینکه قرار نیست کل روز من خراب باشه چون دیر از خواب بیدار شدم. #نوشتهSamaeismSamaeismThu, 30 Jul 2026 13:59:29 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/انتظار-normrjbzdukqجدیدا سیتکام دیدن خیلی بهم حس درک شدن و شجاعت خود بودن میده. نه بخاطر محیط طنزش و فرار از واقعیت و...زندگی که توی سیتکام میبینم با واقعیت انتظارهای جامعه‌ای که توش زندگی می‌کنم فرق داره.برام جالبه که یک نیویورکی توی اون زمان حتی در رشته‌های خفن مثل مهندسی معماری، استاد دانشگاه و...خونه اجاره‌ای میشینه. ماشین نداره. حتی در سن بالا ولی ناراحتی بابت این موضوع نداره. حس نمیکنه تو زندگیش شکست خورده، به هیچ‌جایی نرسیده و هیچ کاری نمیتونه بکنه.انگار همینکه مستقله و یک گروه دوستان حمایت‌گری اطرافش داره کافیه تا بتونه حس کنه زندگی خوبی داره. چیزی که من اینجا حسش نمیکنم. انگار تا وقتی ماشین نخریدم، هرچی پول دربیارم و خرج کنم هنوز زندگیم بده. اگه خونه از خودم نداشته باشم، اونطوری نتونم پس‌انداز کنم. انگار مستقل بودن به خودی خود ارزش نداره.نمیخوام مقایسه کنم جامعه نیویورکی که دغدغه و ترس از تورم و...نداره رو با ایرانی که همش نگران سرمایتی. ولی الان که هرچی میدوام نمیرسم و فقط میتونم در حد نیاز روزمرم داشته باشم دیدن سیتکام برام آرامش بخشه‌. اینکه اون در اون جامعه متمول بدون ماشین و با خونه اجاره‌ای با روابط پیچیده و مشکلات خانوادگی همچنان زندگی خوشحالی داره. منی که شرایط مالیم سخت‌تره و اوضاع جامعم بدتر چرا سر نداشتن خونه و ماشین خودم رو عذاب بدم و چیزای ارزشمند دور و برم رو نبینم؟ دوستام؟ دایره حمایت عاطفی دورم...مستقل بودنم...#نوشتهSamaeismSamaeismTue, 28 Jul 2026 06:45:49 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/سکوت-z1tibiwjvkzcسکوت شب‌های داروخانه رو دوست دارم. سکوتش از اون جنسه که بخوای به خودت توجه کنی. اونقدر خسته هستی که نمی‌تونی سرت رو با کارهایی که همیشه گرم می‌کردی گرم کنی. حوصله نداری. میشینی و در سکوت خیره میشی. خیره میشی و منتظر میشی که ساعت بگذره‌. انقدر منتظر میمونی که کم کم یاد خودت میوفتی. میتونی برای خودت فکر کنی. فارغ از تمام اتفاقات و شلوغی دنیا. فارغ از وقت‌هایی که اگر خالی گیرش میاوردی سریع با کتاب خوندنی چیزی پرش می‌کردی تا حس اضطراب درونت رو بخوابونی.میمونی با اضطرابت و بی‌حوصلگیت. چندین ساعت و فقط نگاهش می‌کنی. ۲۰ دقیقه از تایم سکوت شب گذشته و دلم به هیچ کاری نمی‌رفت. نه خوندن کتاب کالیگولا. نه دیدن فیلم و یوتیوب. نه فرستادن تکلیف. نه دستور زدن‌های آماده برای فردا. تشنه این سکوت بودم و نوشتن در این سکوت. خیلی وقت بود توی روز عادی ننشسته بودم برای خودم بنویسم.هوش مصنوعی خوبه ولی یکی از بدی‌هاش اینه جلوی نوشتن آدم رو میگیره. وقتی میری باهاش حرف می‌زنی و غرق حرف میشی دیگه حس گفتن اون حرف‌ها در قالب نوشته رو از دست میدی‌. اما الان حوصله هوش مصنوعی هم ندارم پس می‌نویسم. نمی‌دونم از چی؟ ولی هرچیزی که بتونه من رو کمی آروم کنه.انتخاب یک مسیر بین‌رشته‌ای فشار روانی زیادتری به دنبال داره. اولش که فقط این سر و اون سر داری پرسه می‌زنی. بین حوزه‌های مختلف. می‌بینی هم به همه چیز علاقه داری هم نداری. کل دانشجوییت میره بابت اینکه بفهمی اصلا من دنبال چیم؟ چی میخوام؟ تهش هم هر راهی رو امتحان می‌کنی به نتیجه نمیرسی تا به مصیبت و با سرچ و اینا یه راهی پیدا میکنی که بین رشته‌ای باشه و بین علایقت پلی زده باشه.حالا که فهمیدی تازه چی میخوای باید بری دنبال اینکه تو هرکدوم به یک حد قابل قبولی برسی. حد قابل قبولی که زمان می‌بره. خیلی بیشتر از یک مسیر کلاسیک و تخصصی. حس می‌کنی هیچ‌وقت وقت نداری. حس می‌کنی از بقیه عقب‌تری. حس می‌کنی کلی کار داری انجام میدی ولی هیچ خروجی نمی‌بینی‌.ته مسیر هم با استرس سر و کله میزنی. استرس اینکه مسیر بین رشته‌ای درخواست براش کمتر از یک مسیر کلاسیکه و تو شانس‌های کمتری براش داری. توی یک سری کشورها اصلا شانسی براش نداری چون انقدر جدیده که هنوز بهشون نرسیده. از ریسکی که داری می‌کنی می‌ترسی. از زمانی که داره می‌گذره و خروجی که به سختی داری مشاهدش می‌کنی. همش وسط راه تردید می‌کنی. همش می‌ترسی که اشتباه کرده باشی. گاهی تصمیم میگیری با یک نگاه منطقی‌تر مسیر کلاسیک رو انتخاب کنی. یک مدت پیگیرش میشی ولی مغزت پست می‌زنه. آه مغز لعنتی اونه که تصمیم می‌گیره کجا حالت خوب باشه و کجا فقط ادامه بدی‌. و تو مثل یک برده گوش به فرمان دوباره دنبال مسیری میری که تو رو به اون هدایت می‌کنه. مسیری که پر از ریسکه. پر از نرسیدن یا دیر رسیدن. پر از استرس. پر از فشار روانی‌.اونم برای یک خاور میانه‌ای که میان تمام جنگیدن‌هاش برای بقا نمیدونه چطور آرزوهاش رو محقق کنه. نمیدونه چطور امیدش رو حفظ کنه. نمیدونه چطور به جنگیدن و ادامه دادن امیدوار باشه. نمیدونه کی قراره برسه اون روزی که دیگه نگه تازه الان روزای خوبشه و قراره بدتر شه.دوست دارم فکر کنم در سخت‌ترین دوره زندگیم هستم. در دوره‌ای که بدترین قورباغه‌هام رو باید قورت بدم. تحمل کنم. برم توی دل خطر. توی دل تمام چیزهایی که می‌ترسونتم. فکر کنم کنکوره و این فقط یه پله و باید بگذرونمش و بذارم فقط برای یک بار بگذرونمش. ادای آدم‌هایی رو دربیارم که اعتماد به نفس خوبی دارن. نذارم صدای ترسم فضا رو پر کنه.اینجا حیات وحشه. قانون طبیعته. حیوونا اگه بفهمن ترسیدی بهت حمله می‌کنند. برای بقام هم که شده نباید بذارم ترسم به بیرون نفوذ کنه‌. باید جلوش خودم رو نگه دارم و بعد که رفت ترسم رو ابراز کنم.۰هیچ‌کس عاشق دویدن از روی فرار نیست ولی گاهی مجبوری. فقط برای اینکه زنده بمونی. برای یک نفس بیشتر. برای اینکه اونقدر دنیا رو ببینی که بتونی حداقل برای آرزوهات تلاش کنی. دویدن سخته. استرسش سخت‌تر. فرسودگیش و طولانی شدنش از اون سخت‌تر. ولی من هنوز دلم میخواد بعدش رو ببینم...بعد از نفس کشیدن از آخرین دویدن‌ها و تلاش برای چیزی که توی ذهنم دارم. پس مجبورم یه مدتی زنده بمونم تا به زندگی بعدش برسم. زندگی که توی اون قرار نیست هربار یه سگ هار دنبالم کنه و نگران این باشم که بوی ترسم رو احساس کرده.#نوشتهSamaeismSamaeismTue, 28 Jul 2026 04:53:28 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/چرا-روان-درمانی-۲-josc9k7nnw6bنوشتن متنی که توضیحات علمی میخوای توش بگی سخته. بدن آدم رو خشک می‌کنه. خشک می‌کنه برای راحت حرف زدن. برای حرف زدن از تجربیات. حسات. حس می‌کنی وقتی راحت حرف بزنی نظم متن رو بهم میریزی. نظم چارچوب علمی که برای متن طراحی شده.میخواستم بهمش نزنم ولی نمی‌تونستم.‌متن از گلوم پایین نمی‌رفت. بیست دقیقست آهنگ گذاشتم و دارم نگاه صفحه گوشی می‌کنم شاید چیزی به ذهنم برسه ولی نمیرسه. مقدمه‌ها همش بوی تظاهر میده. مقدمه‌ای که بابتش فکر کنی و بسازیش. من اینطور آدمی نیستم من یه چیزی انقدر بهم فشار میاره که به نوشتن روی میارم و اون فشار انقدر سنگینه که بدون فکر کردن جاری میشه.حتی اگه اومدم تو فکر نوشتن چنین متن‌هایی از فشارهاییه که احساس کردم. از تغییراتی که احساس کردم و رفتم دنبالش تا ببینم چیشده به این تغییرات رسیدم؟ و تازه وقتی دیدم چیشده به این تغییرات رسیدم خیلی چیزا از روند درمان برام قابل درک‌تر شد. از حرف‌های تراپیستم. از اتفاقی که در پی نوشتن‌های مداوم و نقاشی کشیدن‌های مداومم رخ داد.نمی‌تونستم به سادگی ازش بگذرم. از روند غیرکلاسیکی که من رو درمان کرده ولی به چشم بقیه نمیاد. یادمه یه بار به یکی از دوستام گفتم‌. گفتم بنویس. گفتم برو طبیعت. یجوری حرف میزد انگار که تویی که دارو خوندی چرا انقدر ساده حرف میزنی.حرفام ساده نیست‌. دارم میگردم که منطق پشت حرفام رو نشون بدم. هم برای خودم. هم برای کسایی که تاثیر هنر، طبیعت و سایر راهکارهای درمان غیر دارویی رو انکار می‌کنند و صرفا از دارو انتظار معجزه دارند.مقدمه عجیب غریبی شد...برای درددل خوبه ولی برای متنی که قراره ساختار علمی داشته باشه نه. ولی بیخیالش میشم. من اینطوری کلام به زبونم میاد و حرف میزنم. پس با همین مقدمه چپر چلاق بی‌ربط بریم یه مورد رو بررسی کنیم که وضعیت عجیب‌ غریبی در این دسته بندی داره...👈خودفهمی (Self-understanding)توی مقاله Self-understanding جزو عوامل مربوط به درمانگر دسته‌بندی شده بود. ولی خب وقتی می‌خوندمش نتونستم علت اینکه در بخش مراجع نیست رو بفهمم. این عامل یه جورایی حالت مشترکی بین عوامل مربوط به درمانگر و مراجع داره. برای همین پا در هوا اینجا نگهش داشتم و جدا از دسته‌بندی ارائش میدم.آدم‌های زیادی هستند که از چیزی که انجام میدن آگاهن ولی نمیدونند چرا انجامش میدن. مثلا من میدونم وقتی وقت بازی میشه من استرس میگیرم و همیشه از بازی گروهی انجام دادن اجتناب می‌کنم ولی هنوز نتونستم بفهمم این حجم از اضطراب در موقعیت بازی برای چیه وقتی در موقعیت‌های اضطراب‌آور دیگه حتی کمتر بهم میریزم.بینش (insight) و Self-understanding به هم خیلی نزدیکند ولی یکی نیستند. بینش لحظه‌ایه که به یه فهم جدید می‌رسیم. مثلا اینکه بفهمیم چرا من انقدر از بازی کردن مضطرب میشم. ولی Self-understanding یه ساختار گسترده‌تر و پایدارتر از درک خودمون بهمون میده. درواقع فهم‌های مختلف کنار همدیگه قرار میگیرن ک یک تصویر منسجم‌تری میسازن که بهش Self-understanding میگن.یکی از مفاهیم دیگه‌ای که با Self-understanding قاطی میشه، خودآگاهیه. خودآگاهی یعنی من میدونم الان چه حالی دارم مثلا احساس اضطراب دارم. ولی فهم اینکه چرا این اضطراب در من وجود داره و چه معنایی در زندگی من داره در Self-understanding بررسی میشه.من بنظرم یکی از جاهایی که اتاق درمان رو متمایز می‌کنه همینجاست. خیلی جاها هست که Self-understanding در ما شکل نگرفته یا حتی ممکنه فهم اشتباهی از دلیل بعضی کارهامون داشته باشیم.در هنردرمانی Self-understanding بیشتر از طریق نمادها (symbols)، استعاره‌ها (Metaphors)، تصویرسازی (Imagery) و فرایند خلق (Creative process) رخ میده. این اصطلاحات رو توی تاریخ هنردرمانی توضیح دادم پس دیگه براش وقت نمیذارم خودتون بخونید:)مثلا خود من شده یک نقاشی رو بکشم و اون لحظه نقاشی رو از روی غمی که داشتم تجربه میکردم بکشم. ولی بعد از اینکه نقاشی تموم شد تازه به این پی ببرم که من تمام این مدت چقدر عصبانی بودم و نقاشیم چقدر حس خشم رو القا می‌کنه. اگه این متن رو خونده باشید تجربه مشابهی که داشتم رو می‌بینید.حالا بریم سراغ عواملی در اتاق درمان که مرتبط با مراجعه:👈انگیزه (motivation)حتی مؤثرترین درمان‌ها هم وقتی فرد نخواد تغییر کنه، آمادگی لازم رو نداشته باشه و درگیر درمان نشه اثربخشی محدودی داره. البته انگیزه پدیده‌ای پویاست و در طول درمان میتونه تغییر کنه.مثلا طبق تجربه شخصیم تو محیط بیمارستان بعضی از بیماران مستقیم به روان‌پزشک ارجاع داده میشن و میگن فعلا با دارو باید پیش ببرند. اینطور مواقع اول نیازه مراجع با دارو به سطح روانی لازم برسه تا بتونه جلسات روان‌درمانی موفقی داشته باشه.برخی افراد که در درمان کلامی مقاومت بیشتری دارند، ممکنه از طریق هنر راحت‌تر وارد فرایند درمان بشن. برای همین ممکنه انگیزه برخی در ورود به درمان با هنر تقویت بشه و هنردرمانی روش مناسبی براشون باشه. چون در فعالیت هنری افراد احساس کنترل بیشتری دارند، تهدید کمتره، کنجکاوی و بازیگوشی در فرد فعال میشه و مشارکت درمانی افزایش پیدا می‌کنه.👈انتظار موفقیت درمان (expectation of therapeutic success)اگه فرد از همون اول بر این باور باشه که هیچ‌چیز به من کمک نمیکنه. ممکنه کمتر در جلسات درگیر بشه، زودتر درمان رو رها کنه، کمتر تکالیف رو انجام بده و تغییرات مثبت رو نادیده بگیره. در حالیکه انتظار مثبت باعث میشه فرد بیشتر برای درمان سرمایه‌گذاری کنه، با پشتکار بیشتری ادامه بده و به تغییرات کوچیک توجه بیشتری نشون بده.میتونم اعتراف کنم که خودم این اواخر تغییرات مثبت رو نادیده می‌گرفتم و همین باعث شد فعلا نتونم با روان‌درمانی ارتباط برقرار کنم. فعلا از روان‌درمانی خودم فاصله گرفتم و نیاز به درمان‌های دیگه دارم که دارم پیگیریش رو انجام میدم. ولی میخوام بگم منی هم که دارم می‌نویسم، میخونم دربارش و قبولش دارم گاهی برام سخته در جایگاه یک بیمار تمام مواردی که باعث بهبودم میشه رو پیش ببرم.در هنردرمانی انتظار موفقیت در درمان تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار داره. مثلا تجربه قبلی فرد با هنر، باورهای فرهنگی درباره هنر، میزان جذابیت و معنادار بودن فرایند هنری و توضیحی که درمانگر درباره منطق درمان ارائه میده.مثلا اگه فرد بر این باور باشه که نقاشی فقط برای بچه‌هاست و نمیتونه به مشکلات روانی من کمک کنه یا فکر کنه چون نقاشی کشیدن بلد نیست این مدل درمان براش فایده‌ای نداره، از همون ابتدا انتظارات درمانی پایینی داره.میخوام در این زمینه نظر شخصی خودمم بگم. بنظرم یکی از عواملی که باعث شده هنردرمانی تا حد زیادی نادیده گرفته بشه و انتظارات درمانی ازش پایین بیاد، مطالعات علمی پراکنده‌تریه که روش انجام شده. مردم به هنر بیشتر از جنبه سرگرمی نگاه می‌کنند و اگر بگی باعث درمان بشه نهایتا ممکنه فکر کنن بخاطر لذتیه که در اون وجود داره. وقتی مکانیسم‌های دخیل در فرایندهای هنردرمانی به اندازه کافی آموزش داده نشده، وقتی ایونت‌های سفال‌گری و ماندالا و رنگ‌آمیزی به اسم هنر درمانی رواج پیدا میکنه و تکنیک‌ها کمتر در اون نمود پیدا میکنه تعجبی نداره که انتظارات پایین بیاد. جامعه علمی اگه هنر درمانی رو به اندازه سایر درمان‌های غیر دارویی مثل CBT جدی نگیره، انتظاری از مراجع نمیره که بتونه هنردرمانی رو به عنوان یک روش اصولی و علمی بپذیره و بتونه ازش اثر بپذیره.👈باور به معتبر و منطقی بودن درمان (believed credibility of treatment)سوال اصلی در این بخش اینه که آیا فرد به نظرش درمان منطقی و قابل باور میاد؟ اگر فرد درمان رو بی‌معنا و غیرمنطقی بدونه احتمال اینکه در جلسات کمتر مشارکت کنه، تکالیف رو جدی نگیره، زودتر درمان رو ترک کنه و دربرابر مداخلات مقاومت انجام بده بیشتره.مثلا من خودم توی اتاق درمان زیاد با این موضوع مواجه شدم‌. در اتاق درمان حین صحبت ازم خواسته شده که به بدنم توجه کنم. آیا قفسه سینم گرمه، سنگینه، پاهام در چه وضعیتیه، دستام در چه وضعیتیه و...و من دربرابر این موضوع مقاومت بالایی داشتم و بارها میگفتم مشکل من این نیست. خب الان دستام اینطوریه که چی؟ و خودم مقاومت سنگینی در توجه به بدنم داشتم و برام قابل درک نبود وقتی از نظر فکری حل نشده موضوع برام به بدنم توجه کنم. چون توی ذهن خودم اگه اون فکر حل میشد علائم بدنی هم از بین میرفت. ولی خب گاها با توجه به علائم بدنی، هجوم افکار در ذهن کمتر می‌شد.بین دو اصطلاح credibility و expectation یک تفاوتی وجود داره. ممکنه یه نفر باور داشته باشه که یک موضوع از نظر تئوری منطقیه (credibility)، ولی بعید میدونم برای من جواب بده (expectation). این باوریه که من هنوز درباره مدیتیشن دارم و با وجود شواهد فراوان در این زمینه هنوز نتونستم باهاش ارتباط برقرار کنم و فکر کنم برام کمک‌ کنندست.در هنر درمانی credibility جایگاه مهمی داره. توی بخش قبلی تا حدی حرف‌های درددل‌گونه خودم هم به credibility اشاره میکرد و هم expectation. اگه فرد نتونه منطق درمان در ارت تراپی رو درک کنه، درمان هم با موفقیت کمتری اتفاق میوفته.مثلا فرد ممکنه نتونه درک کنه که نقاشی کشیدن به اضطراب چه ربطی داره یا چطور نقاشی کشیدن به مشکلات روانی کمک میکنه. ولی اگر این درک در مراجع ایجاد بشه که وقتی بیان کلامی هیجان‌ها دشواره هنر با بیرونی‌سازی، نمادسازی، فهم تجربه‌های درونی و...میتونه اثر درمانی ایجاد کنه، اعتبار درمان برای فرد بیشتر میشه.بماند که در ایران که کلا روش‌های روان درمانی دیگه هم در عموم مردم اعتبار ندارند، قانع کردن اثر درمانی هنر کار واقعا سختیه.‌.👈اعتماد و احساس امنیت (trust/safety)اعتماد یعنی مراجع باور داره که درمانگر به نفع اون عمل می‌کنه، رازداره، اون رو قضاوت یا تحقیر نمی‌کنه و در رابطه قابل پیش‌بینی و اتکاست. احساس امنیت به تجربه ذهنی و هیجانی فرد از امن بودن در محیط درمان اشاره داره. یعنی من می‌تونم گریه کنم، درباره افکار شرم‌آور خودم صحبت کنم و بخش‌هایی از خودن رو نشون بدم که معمولا پنهانش میکنم. به طور. خلاصه این عامل در این سوال خلاصه میشه که آیا اینجا انقدر امن و این فرد قابل اعتماد هست که بتوانم خود واقعیش باشم؟میخوام یه خاطره براتون تعریف کنم یادتونه گفتم ۴-۵ بار مشاور عوض کردم؟ یکی از مشاوره‌هایی که بعد از همون اولین جلسه دیگه پیشش نرفتم بخاطر همین موضوع احساس امنیت و اعتماد بود.یادمه درباره رابطه و حق و حقوق زنان که توی ازدواج ازشون گرفته میشه داشتم صحبت می‌کردم. داشتم میگفتم اصلا به اون حالت سنتی که با مهریه بخوام حق طلاق، کار، تحصیل، مهاجرت و...رو بفروشم رو ندارم. و مشاور که آقا بود گفت ببین من خودم مردم دیگه اگه بخوای با این تفکر پیش بری که بابت حق طلاق اصرار کنی کلا یه درصد کمی از پسرا برات میمونن. پسرا ترجیح میدن مهریه بدن و حق طلاق رو ندن.بعد اون جلسه من دیدم اگه بخوام جلسات رو پیش ببرم یه بخش زیادی از زنانگیم رو قراره پنهان کنم. چون قراره با تفکرات یک مرد سنتی روبرو شم و همین باعث شد که من نتونم دیگه با اون فرد به عنوان روانشناسم ادامه بدم.۱۵ عامل دیگه وجود داره که مربوط به تاثیر مراجع در درمانه و گفتن همه این عوامل در یک متن خستتون میکنه. پس تا همین‌جا به بحث خاتمه میدم تا متن‌های بعدی. فقط با یه حساب سرانگشتی میبینین که کمتر از ۱۰ عامل مربوط به درمانگر بودن ولی عوامل مربوط به مراجع چقدر زیاده. این نشون میده ته تهش تا خودمون همکاریمون کم باشه و سهم خودمون در درمان رو جدی نگیریم، حتی با بهترین درمانگر، تکنیک و دارو هم اثر محدودی می‌بینیم.در آخر هم یک نکته بگم. ممکنه بخش‌هایی از متن برای خارج شدن از حالت آکادمیک و فهم راحت‌تر ساده‌سازی شده باشه ولی تا حد ممکن سعی کردم علمی بودنش رو حفظ کنم.SamaeismSamaeismTue, 21 Jul 2026 12:16:05 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/چرا-روان-درمانی-۱-vedxzh92ho5nدیشب یکی از دوستام پیام گذاشته بود که مامانم داره سر یه مسئله‌ای خودشو نابود میکنه و در مرز افسردگی گرفتنه. بهش میگم بیا برو تراپی میگه خوشم نمیاد پول بدم برای یکی درددل کنم. حرفای مشابه هم زیاد شنیدم. مثلا من خودم مشکلاتم رو میدونم، راه‌حل درستش هم می‌دونم فقط نمی‌تونم اجرایی‌اجراییش کنم. کلا فرایندهای درمان غیردارویی در ذهن ما به حدی ساده‌سازی شده که ارزش خودش رو به عنوان حرفه از دست داده.به واسطه علاقم به هنردرمانی و کنکاش بین تاثیرات درمانی اون به یک بخش جالبی رسیدم که عوامل مشترک بین تمام روان‌درمانی‌ها رو بررسی می‌کنه. یعنی فارغ از اینکه تکنیک مورد استفاده CBT باشه، experiential باشه، هنردرمانی باشه و...فضای درمان به صورت عمومی این تأثیرات رو خواهد داشت. حالا وقتی هرکدوم از این تکنیک‌ها ارزش پیدا می‌کنند که فراتر از این تأثیرات مشترک، یک تاثیری مخصوص به خودشون هم داشته باشن که فقط با اون تکنیک دست یافتنیه و به قول گفتنی مزیت رقابتیشون رو نسبت به سایر تکنیک‌ها بتونن نشون بدن.این تفکیک کمک میکنه که انتظار واقع‌بینانه‌تری از درمان داشته باشیم و بهتر بفهمیم هر رویکرد دقیقا چه چیزی رو به درمان داره اضافه می‌کنه. بریم که این عوامل مشترک رو بررسی کنیم.عوامل مشترک در روان‌درمانی (common factors of Psychotherapy)۱. عوامل مرتبط با درمانگر:👈همدلی (Empathy):وقتی فرد احساس کنه واقعا فهمیده شده، تمایل بیشتری به آشکار کردن تجربه‌های دردناک، افکار شرم‌آور یا هیجان‌های پیچیدش پیدا می‌کنه. این موضوع میتونه باعث پردازش عمیق‌تر تجربه‌ها و تغییر درمانی بشه. همدلی درمانگر در این زمینه در تکنیک‌های مختلف روان‌درمانی از قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های پیامد مثبت درمانه.به طور کلی همدلی به معنی توانایی درک و تجربه کردن دنیای درونی فرد دیگه از دیدگاه او، بدون از دست دادن تمایز بین خود و دیگریه. در درمان‌های مبتنی بر هنرهای خلاق (CATs)، همدلی فقط از طریق کلمات منتقل نمیشه. درمانگر میتونه با توجه به تصاویر، نمادها، رنگ‌ها و فرایند خلق اثر تلاش کنه دنیای درونی مراجعش رو درک کنه‌. مثلا همین سوال که بگه این بخش تیره تصویر برای تو چه معنایی داره؟ به مراجع این حس رو میده ‌که به تجربه من داره توجه میشه، دیده میشه و فهمیده میشه. این حس فهمیده شدن زمینه رو برای کاوش عمیق‌تر و تنظیم هیجانی فراهم می‌کنه.👈گرمی و صمیمیت (warmth):ادم‌های زیادی بخصوص اونایی که تجربه طرد، انتقاد یا روابط ناایمن داشتند با احتیاط وارد درمان میشن. تجربه برخورد گرم و پذیرنده می‌تونه باعث کاهش اضطراب بین فردی، افزايش احساس امنیت، اعتماد، افزایش مشارکت درمانی و اتحاد درمانی بشه‌.البته warmth فقط به معنی خوش‌برخورد بودن و مهربانی ظاهری نیست، گرمی و صمیمیت کیفیتی از رابطه است که درمانگر با لحن صدا، حالت چهره، توجه، کنجکاوی واقعی، احترام و نحوه پاسخ دادنش منتقل می‌کنه.گرمی و صمیمیت و همدلی ممکنه خیلی نزدیک بهم برسند ولی در عمل ممکنه یک نفر از نظر شناختی یه فرد دیگه‌ای رو به خوبی درک کنه (Empathy) ولی برخوردش سرد و فاصله دار باشه و warmth رو به خوبی منتقل نکنه‌. همدلی یعنی من میفهمم چه تجربه دردناکی داشتی ولی گرمی یعنی من اینجا هستم و تو میتونی بدون ترس درباره این موضوع صحبت کنی.در هنردرمانی warmth میتونه از طریق نحوه مواجهه درمانگر با اثر درمانی منتقل بشه. اگه از تجربه شخصی خودم بخوام بگم اوایل که نقاشی می‌کشیدم واقعا ترکیب رنگی‌ها حس تنش رو منتقل می‌کرد. موجوداتی که خلق می‌کردم برای من معنای مهمی داشتن ولی اطرافیان میگفتن حس یه موجود شیطانی میده. درحالیکه یک درمانگر فارغ از اینکه یک نقاشی چقدر عجیبه این حس رو منتقل میکنه که میخوام بیشتر درباره موجودی که خلق کردی بدونم. این نوع برخورد باعث میشه فرد آزادانه‌تر خلق کنه و از هنر برای بیان هیجان‌های عمیق و کاوش درون خودش استفاده کنه.‌👈توجه مثبت و تأیید (positive regard/affirmation)در ساده‌ترین بیان positive regard این پیام رو منتقل میکنه که تو به عنوان یک انسان ارزشمندی و affirmation این پیام رو اضافه می‌کنه که من نقاط قوت، تلاش‌ها و تجربیات تو رو میبینم و به رسمیت میشناسم.بسیاری از مشکلات روانشناختی از توجه مثبت مشروط (conditional positive regard) ناشی میشن. یعنی فرد توی گذشته فقط زمانی عشق و پذیرش رو دریافت کرده که مطابق انتظار دیگران رفتار کرده. مثلا تو فقط وقتی موفق باشی، دوست‌داشتنی هستی. (از مشکلاتی که خودم باهاش درگیرم)ممکنه در فرایند درمان، فرد احساس کنه کسی اون رو درک می‌کنه (Empathy)، اما هنوز نگران اینه که بخاطر اون احساسات قضاوت بشه. positive regard این ترس رو کاهش میده. در همدلی درمانگر این پیام رو منتقل میکنه که میفهمم چه احساسی داری و در positive regard این پیام منتقل میشه که با وجود این احساسات همچنان ارزشمندی.البته positive regard (توجه مثبت) به معنی تأیید رفتار (approval) نیست. درمانگر ممکنه با رفتار آسیب‌زننده مخالف باشه، ولی همچنان این رو منتقل میکنه که اگه با رفتارت هم موافق نباشم ولی تو رو انسان ارزشمندی میدونم.در هنردرمانی این پیام با تأکید بر ارزش تجربه و تلاش مراجع، فارغ از کیفیت زیبایی‌شناختی اثر منتقل میشه. مثلا با تاکید بر اینکه با وجود دشوار بودن موضوع، فرد جرأت کرده اون رو روی کاغذ بیاره و احساسات پیچیدش رو به صورت تصویری دربیاره.👈همخوانی و اصالت (congruence/genuineness)این بخش رو میخوام با یه تجربه شخصی شروع کنم. من یادمه یه زمانی در جست‌وجوی تراپیست مناسب ۴ ۵ بار تراپیست عوض کردم و جملم همیشه این بود که حس میکردم داره کتاب‌هایی که خونده رو روم بالا میاره. انگار وقتی به من نگاه میکنه توی چشمام داره دنبال پروتکل‌هایی که توی کتاب‌هاشون نوشته شده می‌گرده که اونو طوطی‌وار برام بخونه. خب اگه قرار بود تراپیست همون کتاب رو برام بگه برم کتاب رو بخونم که راحت‌ترم! من دنبال چیزی بودم که داخل کتاب نمیتونم بهش دسترسی پیدا کنم و یک انسان میتونه در این زمینه بهم کمک کنه.همخوانی و اصالت هم درباره همین صحبت می‌کنند. این دو عامل باعث میشن که مراجع احساس کنه با یک انسان واقعی روبرو شده نه یک کارشناس بی احساس. به طور دقیق‌تر همخوانی (congruence) یعنی چیزی که فرد واقعا احساس می‌کنه، با چیزی که واقعا نشون میده، تا حد زیادی منطبقه و بین تجربه درونی، آگاهی و رفتار بیرونی فرد هماهنگی وجود داره. اصالت (genuineness) هم یعنی درمانگر پشت یک نقش حرفه‌ای خشک و مصنوعی پنهان نمیشه و صادقانه و انسانی در رابطه حضور داره. البته برای این اصیل بودن نیازی نیست درمانگر درباره زندگی شخصی خودش صحبت کنه.همخوانی بر واقعی بودن تأکید داره نه خوش‌برخورد بودن. یعنی ممکنه درمانگر بسیار گرم و مهربان بنظر برسه (warmth) ولی این صمیمیتش نمایشی باشه.در هنردرمانی اصالت درمانگر اهمیت ویژه‌ای داره.‌ چون در هنر فرد تجاربی رو در میان میگذاره که در کلمه هم منتقل نمیشن و اگر درمانگر به صورت مکانیکی و تصنعی در فضای درمان حضور داشته باشه، نمیتونه تجربه‌های بسیار شخصی و نمادینی که مراجع از طریق هنر بیانش کرده رو با کمک مراجع متوجه بشه.👈احترام (respect)افرادی که تجربه آسیب روانی، روابط کنترل‌گر یا قضاوت شدن رو داشتن، ممکنه این باور رو داشته باشن که احساسات من مهم نیستند، دیگران بهتر از من میدونن چی برام درسته، اگه خودم باشم مورد بی‌احترامی قرار می‌گیرم. برخورد محترمانه درمانگر این تجربه رو اصلاح می‌کنه و این احساس رو به فرد میده که من حق دارم تجربه خودم رو داشته باشم.ممکنه کسی احساسات فردی رو خوب درک کنه (empathy) یا بسیار گرم و صمیمی باشه (warmth)، ولی نگرش او پدرسالارانه، با تحقیر یا کنترل باشه. احترام یعنی پذیرش استقلال، انتخاب‌ها و عاملیت مراجع. یعنی من علاوه براینکه احساست رو میفمهمم، حق تو رو برای داشتن این احساس و تجربه به رسمیت میشناسم.احترام در درمان یعنی تجربه تو مهم است، دیدگاه تو معتبر است و تو حق داری معنای زندگی و تجربه‌هات رو خودت تعیین کنی. البته درمانگر میتونه با افکار، احساسات یا رفتارهای فرد موافق نباشه اما همچنان نیازه به اون‌ها احترام بذاره و حق انتخاب مراجع رو نادیده نگیره.در هنردرمانی احترام اهمیت ویژه‌ای داره. چون نماد‌ها و معانی در آثار هنری بسیار شخصی هستند. تحمیل تفسیر مثلا اینکه رنگ سیاه یعنی افسردگی خیلی محترمانه تلقی نمیشه و در فضای درمان نیازه پرسیده بشه که این رنگ سیاه برای تو چه معنایی داره؟این رو خودم تجربش کردم. گاها که می‌نویسم و نوشته‌هام رو با افراد نزدیک زندگیم به اشتراک میذارم بازخوردهاشون برام حالت تحمیلی داره. یه حالت نصیحت از اینکه چرا انقدر نگرشت منفی و افسردست؟ تو که اوضاعت انقدر بد نیست. و این یه جورایی من رو در بیان کامل تجربه ذهنیم در قالب نوشته محدود میکنه.اما در هنردرمانی احترام میتونه با کاهش احساس شرم، افزایش احساس ارزشمندی، تقویت عاملیت و افزایش اعتماد به رابطه درمانی به تغییر درمانی کمک کنه. به زبان خودمونی فردی که احساس می‌کنه به او احترام گذاشته میشه، راحت‌تر ریسک می‌کنه، آسیب‌پذیرتر میشه و بخش‌های عمیق‌تری از تجربه خودش رو آشکار می‌کنه.👈پذیرش (acceptance)هرکدوم از ما ممکنه بخش‌هایی از خودمون رو پنهان یا سرکوب کنیم. مثل خشم، حسادت، افکار ناخواسته، ترس‌ها، تمایلات و هیجان‌هایی که از اون شرم داریم. درمانگر با نگرش پذیرا در برابر این افکار، احساسات، تجربه‌ها و جنبه‌های مختلف وجودی مراجع این احساس رو به فرد منتقل میکنه که میتونه خود واقعیش رو در رابطه درمانی آشکار کنه و این میتونه شرم (shame) و اجتناب (experiential avoidance) رو کاهش بده.در empathy این پیام منتقل میشه که میفهمم چه احساسی داری و در acceptance این پیام به فرد داده میشه که تو حق داری این احساس رو داشته باشی و بابت این احساس قضاوت نمیشی. مثلا اگر فردی بگه میفهمم ناراحتی، ولی این واکنشت زیادیه. درواقع همدلی داره ولی acceptance نداره.پذیرش و positive regard معمولا در درمان همزمان رخ میدن ولی بصورت نظری کمی با هم فرق دارن. positive regard به ارزشمندی فرد تأکید داره و acceptance به پذیرفتن تجربه‌های فرد، حتی جنبه‌های ناخوشایند و دشوارش تأکید داره.در هنردرمانی acceptance باعث میشه فرد یاد میگیره حتی بخش‌های ترسناک یا شرم‌آور تجربش که به صورت اثر هنری درآورده میتونن دیده بشن و مورد پذیرش قرار بگیرند. این تجربه در فضای هنر که فرد سخت‌ترین تجربه‌هایی که به زبون نمیتونه بیاره رو به زبان‌های غیرکلامی بیان می‌کنه بسیار مهمه و باعث میشه مراجع بدون ترس از قضاوت آشکارش کنه‌.یاد یه خاطره‌ای افتادم...من کلا در خانواده هنری بزرگ شدم و تا مدت‌ها نوشته‌هام رو برای بابام می‌فرستادم تا از نظر هنری نقدش کنه. یادمه از یه جایی به بعد بابام گفت دیگه نفرست من حالم بد میشه از تفکرات منفیت. و منم نفرستادم. عملا تفکرات تاریک من پذیرفته نبود و من فقط تفکراتی رو که میدونستم پذیرفتست در قالب نوشته میفرستادم. البته درک میکنم اون پدره و در نقش پدر دیدن این افکار براش آزاردهندست. ولی میخوام بگم اگر در محیط هنردرمانی این اتفاق بیوفته خودسانسوری زیادی رخ میده.👈بازخورد به مراجع (feedback to client)طبق تجربه شخصی خودم این مورد چیزی بوده که باعث میشد فراتر از کتاب خوندن در زمینه روان، سبک زندگی سالم، نوشتن و نقاشی‌های شخصیم، به تراپی هم به عنوان بخشی از زندگیم نگاه کنم.ما معمولا نمی‌تونیم همه جنبه‌های رفتار، هیجان و الگوهای ارتباطی خودمون رو ببینیم. مثلا ممکنه یه فرد موقع صحبت درباره یک موضوع خاص صداش پایین بیاد، نفهمه که مدام احساساتش رو کوچیک میشماره، متوجه نشه که در روابط از طرد شدن می‌ترسه و...درمانگر این الگوهای ناآگاهانه رو برای بیمار آشکار می‌کنه.به طور دقیق‌تر در فرایند feedback to client درمانگر مشاهده‌ها، برداشت‌ها، الگوهای مشاهده شده و درک خودش از درمان رو به صورت قابل فهم و غیرقضاوت‌گر با مراجع در میون میذاره. به قولی آینه مراجع میشه‌ و چیزهایی که مراجع ممکنه متوجهش نباشه رو به اون نشون میده.بازخورد مؤثر مشخص و مبتنی بر مشاهده است. غیر قضاوت‌گره. به صورت فرضیه مطرح میشه نه حقیقت قطعی و فرصت تأمل و اصلاح رو به مراجع میده.در هنر درمانی بازخورد میتونه نسبت به فرایند خلق اثر، انتخاب رنگ‌ها، تغییرات آثار در طول زمان و نحوه تعامل فرد با مواد هنری تعریف بشه. مثلا درمانگر میگه در چند جلسه اخیر نقاشی‌هات از فضاهای بسته به فضاهای بازتر تغییر کردند. یا رنگ‌بندی شادتری نسبت به جلسات قبل در تصاویرت دیده میشه. این بازخورد به مراجع کمک میکنه تغییرات درونی که هنوز به صورت کلامی از اون آگاه نشده رو بتونه ببینه.👈ویژگی‌های فردی درمانگر (therapist individual characteristics)ما یک پدیده‌ای داریم به نام therapist effect (اثر درمانگر). حالا یعنی چی؟دو درمانگر ممکنه آموزش مشابهی دیده باشند، از یک رویکرد درمانی استفاده کنند، پروتکل یکسانی اجرا کنند ولی نتایج درمان اونا متفاوت باشه. ویژگی‌های فردی درمانگر میتونه باعث این تفاوت بشه. یعنی خصوصیات نسبتا پایدار شخصیتی، هیجانی و بین‌فردی.در پژوهش‌ها یک‌سری ویژگی‌های تعیین کننده مطرح میشه. مثلا ظرفیت همدلی ( empathic capacity)، هوش هیجانی(emotional intelligence)، توانایی ایجاد رابطه (interpersonal skills)، انعطاف‌پذیری(flexibility)، خودآگاهی (self-awarness)، تنظیم هیجان (emotion regulation)، تحمل ابهام (tolerance of ambiguity)، اصالت و صداقت (genuineness)، ظرفیت ذهنی‌سازی (mentalization) و حساسیت بین فردی (interpersonal sensitivity).این موضوع نشون میده اینکه درمانگر چه نوع انسانیه به اندازه اینکه از چه تکنیکی استفاده میکنه اهمیت داره. در آرت‌تراپی این ویژگی‌ها اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند. چون درمانگر با نماد‌ها، ابهام، بیان غیرکلامی و تجربه‌های عمیق هیجانی سر و کار داره.و نیازه ویژگی‌هایی مثل تحمل ابهام، ذهنیت کنجکاو (curiosity)، ظرفیت بازی و خلاقیت (playfulness & creativity)، حساسیت زیبایی‌شناختی(aesthetic sensitivity) و توانایی حضور در تجربه‌های نمادین رو داشته باشه. این نشون میده خود درمانگر به عنوان یک انسان، یکی از ابزارهای اصلی درمانه.تا اینجای کار فقط تونستم بخش عوامل عمومی مربوط به درمانگر رو جمع‌بندی کنم و بخش مربوط به مراجع و محیط دیگه از حوصله جمع خارجه :)فقط اینو میخوام بگم که روان‌درمانی که در جامعه ما انقدر ساده‌انگارانه تلقی میشه و مثل یک حرف زدن که بابتش پول میدی تعبیر میشه، چقدر می‌تونه فا‌کتورهای مختلفی در اون دخیل باشه.SamaeismSamaeismMon, 20 Jul 2026 15:27:43 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/تاریخ-هنردرمانی-۲-qquv6bwxhmtmآشنا شدن با این اصطلاحات رو دوست دارم. شاید اگه زودتر با دایره واژگان هنردرمانی آشنا میشدم اثرات بیشتری از هنر میگرفتم. کنجکاوی من از تأثیری بود که دیده بودم. از فکر هرشبه اینکه کاش صبح بیدار نشم و با یک سال نوشتن این فکر رو تونستم از ذهنم بیرون کنم. از تصویر سقوطی که توی ذهنم بود و با نقاشی تونستم بیرونش کنم. اگه من اصولیتر پیش میرفتم چقدر فرق میکرد؟اون چندباری که سعی کردم نقاشیهام رو به اون شیوه توضیح بدم تازه فهمیدم چقدر تاثیرش میتونه بیشتر باشه. اینکه جدا از اینکه معنای نقاشی رو همیشه توضیح بدم تغییر حسی خودمم توضیح بدم. کاری که زبون تراپیستم مو درآورد که بهم یاد بده انجام بدم. توجه به بدن. به تغییر احساسات در بدنم با پیشروی در نقاشی.توی ایران چند وقته این مدل ایونتها مد شده. ایونتهایی که مثلا یه جلسه سفالگری آزاد به اسم هنردرمانی میذارن. اما این کار مثل اینکه درددل کردن با دوست رو با پیش روانشناس رفتن یکی کنیم. بگذریم...اصطلاحات تو این زمینه زیاده و اگه بخوام زیادی سخنرانی کنم خیلی نمیشه دربارشون حرف زد. بریم سراغ اتفاقاتی که ۲۰۰۰ به بعد افتاد.در سال ۲۰۰۶ سندرسون و کارکو ادعا کردند که هنرها در creativity art therapy (CAT) به عنوان یک فعالیت مشارکتی (participatory activity) درک میشن. فعالیت مشارکتی یعنی فارغ از نتیجه هنر به عنوان محصول نهایی و کیفیت زیباییشناختی اون، اثر درمانی هنر در انتخاب، ساختن، تجربه کردن، تعامل با اثر مرتبطه. به همین دلیل یک اثر هنری ساده و از نظر فنی اگه موجب بیان هیجان، کشف معنا، ارتباط و تغییر تجربه فرد بشه ارزش درمانی بالایی داره. این دو نفر ۵ عامل مهم تغییر درمانی رو موارد زیر میدونستن:1.Symbolism:نمادپردازی (Symbolism) به معناهای فراتر از معنای ظاهری عناصر هنری مثل تصاویر، رنگها، اشکال، صداها و...اشاره داره. نمادها به فرد این اجازه رو میدن که فرد تجربههای پیچیده، هیجانها، خاطرات و جنبههای هویتی خودش رو به صورت غیرکلامی بازنمایی کنه و امکان فاصلهگذاری روانشناختی میده. یعنی فرد بدون اینکه مستقیما با تمام شدت هیجانی روبرو شه، از یک تجربه دشوار با استعاره صحبت میکنه.نمادپردازی(Symbolism) به معنای یک نماد اشاره داره درحالیکه symbolic communication به معنای استفاده نماد برای انتقال این معنا به دیگریه.2.Metaphor:در هنردرمانی استعاره (Metaphor) تنها جایگزینی یک کلمه با کلمه دیگه نیست و یک فرایند معناسازیه که به فرد امکان اینو میده که تجربه شخصی خودش رو از زاویه جدیدی مشاهده کنه. مثلا در جمله زندگی من یک زندانه. زندان استعاره (Metaphor) است. اما رنگهای تیره، دیوارهای بلند، قفل و...به عنوان نماد (Symbolism) به کار میرن. حالا اگر فرد در نقاشی خودش رو مثل پرندهای در این زندان بکشه تا احساس گرفتار بودن خودش رو به دیگری منتقل کنه از Symbolic communication استفاده کرده.3.Non-verbal communication:بسیاری از تجربههای انسانی مثل هیجانهای شدید، خاطرات بدنی و...از طریق زبان به خوبی ممکنه منتقل نشن و با ابزارهای دیگهای از جمله تصویر، حرکت، حالت بدن، صدا، ریتم، رنگ و...بهتر بیان بشن. به این شیوه از انتقال اطلاعات ارتباط غیرکلامی(Non-verbal communication) گفته میشه.4. Creativity:در زمینه هنردرمانی، خلاقیت صرفا به تولید یک اثر هنری زیبا یا با ارزش هنری محدود نمیشه و به کشف امکانات جدید و ایجاد معنای تازه از تجربه زیسته مربوط میشه. در فرایند خلق فرد روایتهای جدیدی از خود و تجربهاش میسازه و از الگوهای فکری و هیجانی تثبیت شده فاصله میگیره.5. Imagery:تصویرسازی ذهنی (Imagery) مثل شبیهسازیهای ذهنی عمل میکنه و با کمک اون فرد میتونه موقعیتها، احساسات یا پاسخهای احتمالی رو قبل از وقوع در ذهنش تجربه کنه. در هنردرمانی، این ویژگی امکان بازنگری گذشته و تصور آینده جایگزین و ایجاد روایتهای جدید درباره خود رو میده.پس از سندرسون و کارکو در سال ۲۰۱۷ Sabine koch، مدل نظری تغییر (Theoritical model of change) رو ارائه داد. این مدل شامل مجموعهای از فرضیهها و مفاهیم نظریه که توضیح میده یک مداخله درمانی از چه مسیرها و مکانیسمهایی باعث ایجاد تغییر در فرد میشه. در مدل koch فرد در یک چرخه پویا بین دو فرایند حرکت میکنه:1.بیان):فرایندی که توی اون فرد تجربههای درونی خودش از طریق حرکت، تصویر، صدا و...بیرونی میکنه.2. Impression (تأثر)فرایندی که توی اون فرد از اثر خلق شده، تجربه حسی و هیجانی دریافت میکنه و از طریق مشاهده یا تجربه دوباره اون معنای جدیدی میسازه.در مدل koch، ۵ عامل مهم درمانی شامل:1.Hedonism2. Symbolism3. Aesthetics (زیبایی شناسی)در این دیدگاه، زیباییشناسی به معنای زیبا یا زشت بودت اثر و کیفیت فنی و هنری محصول نهایی نیست. بلکه منظور تجربه فرد هنگام خلق یا دریافت اثره. در درمانهای مبتنی بر هنرهای خلاق (CATs)، Aesthetics به معنای تجربه حسی، هیجانی و بدنمند فرد در مواجهه با ویژگیهای زیباییشناختی هنر مثل رنگ، فرم، ریتم، حرکت، صدا و...اشاره داره.4. Generativity:زایندگی (Generativity) در CATs میتونه فرایندی باشه که طی اون فرد با خلق اثر و درگیر شدن با فرایند هنری، با جنبههایی از تجربه خودش مواجه بشه که قبل از اون آشکار یا قابل تصور نبودن. در واقع creativity به خلق چیزی تازه مثل یک تصویر جدید اشاره داره ولی Generativity به پیام زاییده شده از اون خلق تأکید میکنه. یعنی معنای جدیدی درباره خودش که از دل تصویر خلق شده به وجود میاد.5.Enactive Transitional Space (فضای انتقالی کنشی)قبلا گفتیم که وینیکات Transitional Object رو به عنوان شیئی که بین دنیای ذهنی و واقعیت درونی نقش واسطه قرار دارد معرفی کرد. در اینجا Transitional Space یک فضا یا حوزه تجربه است که بین واقعیت بیرونی و دنیای ذهنی و تخیلی فرد قرار میگیره. حالا چرا Enactive (کنشی)؟چون در مدل koch تأکید فقط روی تصور کردن نیست و روی خلق کردن با نقاشی، حرکت، بازی، ساختن مجسمه، قطعه موسیقی و...است.بعد از koch در سال ۲۰۲۱ phil jones فرایندهای هستهای هنردرمانی رو معرفی کرد:1. Artistic Projection(فرافکنی هنری):در فرافکنی هنری فرد تجربهتجربههای درونی خودش رو از حالت صرفا ذهنی خارج میکنه و به چیزی قابل مشاهده در رسانه هنری منتقل میکنه. در فرافکنی تأکید بر اینه که تجربه درونی چگونه به بیرون منتقل میشه؟2. Triangular Relationship (رابطه سه ضلعی):در فرایند هنردرمانی مراجع برای مثال یک تصویر از هیجان خودش میسازه، درمانگر و مراجع درباره تصویر صحبت میکنند و نه فقط درباره خود مراجع. بنابراین یک سخ ضلعی شکل میگیره شامل مراجع، درمانگر و اثر هنری3.Perspective and Distance (دیدگاه و فاصلهگذاری)هنر به فرد اجازه میده از تجربه خودش فاصله بگیره و اون رو از زاویه جدیدی مشاهده کنه. این فاصله به معنی دور شدن و انکار نیست، بلکه به وجود آوردن یک فضایی برای مشاهده است.4.Embodiment (تجسمیافتگی)در هنردرمانی تجربه از حالت ذهنی و شناختی صرف خارج میشه و بدن، حرکت، حس و ادراک جسمانی وارد فرایند درمان میشن. برای مثال فشار دست هنگام نقاشی، ریتم حرکت بدن در رقص، تنفس هنگام آواز و...5.Non-verbal Experience (تجربه غیرکلامی):برخی تجربههای انسانی قبل از اینکه به زبان تبدیل بشن در سطح احساس، بدن، تصویر و...وجود دارند. هنر این اجازه رو میده که این تجربهها بصورت غیر کلامی پردازش بشن. در Non-verbal communication سوال اصلیمون اینه که دارم چه چیزی رو بصورت غیرکلامی منتقل میکنم؟ درحالیکه در Non-verbal experience تمرکز بر این سؤالسؤاله که چه چیزی رو احساس و تجربه میکنم که قابل گفتن نیست؟6.Playful Space (فضای بازی):محیطی روانشناختی که فرد بدون ترس از قضاوت میتونه تجربه کنه، اشتباه کنه و امکانهای جدید رو امتحان کنه. جالبیش اینه که برای شخص من فضای بازی هیچوقت بدون ترس نبوده. همیشه استرس میگیرم و درگیر اینم که نکنه نفر آخر بشم؟ نکنه خیلی خنگ بنظر برسم؟ و واقعا انقدر استرس میگیرم که از بازی کردن معمولا بدم میاد و ذهنی خستم میکنه.7.Informed Player (بازیگر آگاه):این همون جاییه که فرق این ایونتایی که به اسم هنردرمانی فقط کار هنری انجام میدن با فضای درمان مشخص میشه :). در هنردرمانی درمانگر و مراجع فقط مشاهدهکننده نیستند، در یک فرایند خلاقانه شرکت دارد و این مشارکت با آگاهی حرفهای همراهه و مرزهای درمانی در اون حفظ میشه.مثلا در یک ایونت معمولی هنری تصویر سقوط در نهایت به حس غم یا خودکشی اشاره کنه. ولی در فضای هنردرمانی، درمانگر میپرسه:وقتی این سقوط رو کشیدی توی بدنت چه حسی داشتی؟ آیا در بخشی از زندگیت هم چنین حسی وجود داره؟ اگر این تصویر ادامه داشت، بعدش چه اتفاقی میافتاد؟ آیا این سقوط برات آشناست؟ و...8.Participating Artist-therapist:درمانگر وارد فضای تخیلی مراجع میشه، با نمادها تعامل میکنه، به واکنشهای خودش نسبت به اثر خلق شده هم توجه میکنه و خودش رو بخشی از رابطه سه ضلعی (مراجع-اثر-درمانگر) میبینه. رابطه سه ضلعی در این مدل بیشتر ساختار رابطه رو توصیف میکنه ولی Participating Artist-therapist درباره نقش درمانگر در این مثلثه.9.Active Witness (شاهد فعال):شاهد فعال درمانگر یا فردیه که فقط تماشاگر اثر نیست؛ بلکه با حضور، توجه و پاسخش به تجربه مراجع اعتبار میده.در Active Witness سوال اصلی اینه که چگونه دیده شدن باعث تغییر میشه؟برداشت شخصی خود من اینه که تفاوتی که مدل phil jones با مدلهای قبلی کرد اینه که نگاه دقیقتری به نقش درمانگر در فرایند هنردرمانی انداخت. البته که در تاریخ هنردرمانی که بررسی کردیم چیزی که حس میکردم اینه که هرکدوم بیشتر تلاش میکردن مدل جدیدی ارائه کنند و کمتر تکمیل کننده مدلهای قبلی بودند. هرچی جلو میرفتیم یک سری مفاهیم از پژوهشگر قبلی رها شده باقی میموند و با مفاهیم و اصطلاحات جدیدی روبرو میشدیم. در مقالات بعدی بررسی میکنیم که نویسنده این مقاله چطور طبقهبندی بهتری از این مفاهیم ارائه میکنه.SamaeismSamaeismMon, 13 Jul 2026 12:43:35 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/تاریخ-هنردرمانی-۱-hhbpyljxqkziمن یه استعداد عجیب و غریبی در بی‌ارزش‌ کردن کارها دارم. وقتی سراغ علایقم میرم همیشه بخشی از درون من داره باهام کلنجار میره که این چه فایده‌ای برای جهان داره؟ یه بخشی از درون من هربار یه سطل آب یخ روی عطش درونی من میریزه و همه جوره خاموشش می‌کنه. توی این مسیر بعضی مقاله‌ها بودن که دهن این بخش از درون من رو جوری بستن که دیگه نتونه اذیتم کنه. البته که اذیتم می‌کنه. ولی با نیروی کمتر. و من می‌نویسم... می‌نویسم تا در حد توان این نیروی ذهنی ضدحال‌زننده رو خنثی کنم. نیروی ضدحالی که حاضر نیست از جایگاه اجتماعی و درآمد ثابت در safe zoneاش پاش رو فراتر بذاره و برای همین همه چیز رو مسخره می‌کنه. همه کارهای دیگه رو.تو این مقاله اون هم به چیزی رسید که تا حدی براش جالب بود. سوال متفاوت. سوال دیگه این نبود که آیا هنردرمانی باعث بهبود افسردگی، اضطراب و... میشه یا نه؟ بحث سر این بود تفاوت هنردرمانی با بقیه شاخه‌های درمانی چیه؟ هنردرمانی چی رو درمان می‌کنه که با سایر روش‌های درمانی نمی‌تونیم درمانش کنیم؟ این تفاوت مهمه چون همین تفاوته که می‌تونه دلیل روشنی به ما بده که چرا باید تحقیقات در زمینه هنردرمانی ادامه پیدا کنه. اگر مکانیسم‌های تغییر در هنردرمانی تفاوت معناداری با سایر درمان‌ها نداشته باشه اونوقت چه فرقی می‌کنه درمان با CBT، روان درمانی و... انجام بشه؟ ما نیاز به یک دلیل روشن‌تر داریم که هنردرمانی دقیقا چه چیزی رو به درمان اضافه می‌کنه. اینطوری میشه نگاه جدی‌تری به هنردرمانی داشته باشیم و گایدلاین‌های مخصوص به اون طراحی کنیم. قبل از اینکه نگاهی به آینده هنردرمانی داشته باشیم نویسنده گذشته هنردرمانی و اتفاقاتی که تا کنون در هنردرمانی افتاده رو مرور می‌کنه.در سال ۱۹۸۰، Rudolf Arnheim این پرسش رو مطرح کرد که چه چیزی به هنرها قدرت درمانی رو میبخشه که مشاهدش می‌کنیم؟ او ۵ عامل رو در این زمینه معرفی کرد:۱. Hedonism هدونیسم به این پرسش پاسخ میده که چگونه تجربه‌های مثبت حاصل از هنر به تغییر درمانی منجر می‌شوند و نه صرف اینکه فرد احساس مثبتی رو تجربه می‌کنه. 2. Pleasure: در pleasure سوال اصلی اینه که مراجع چه چیزی رو احساس میکنه؟ این مفهوم توصیف می‌کنه که فرد در حین خلق یا دریافت هنر چه احساسی رو تجربه می‌کنه و بنابراین یک حالت عاطفی ( Affective State ) محسوب میشه. در هنردرمانی pleasure  میتونه ناشی از تجربه حسی کار با مواد هنری، احساس تسلط بر فرایند خلق، تجربه زیبایی‌شناختی یا احساس غرق‌شدگی در فعالیت هنری باشه. مطالعات روانشناسی مثبت‌نگر نشون داده که این هیجان‌های مثبت انعطاف‌پذیری شناختی و ظرفیت تنظیم هیجان رو افزایش می‌دهند. 3. Symbolic communication: در فرایند درمان بسیاری از تجربه‌های هیجانی، بخصوص تجربیات آسیب‌زا به سختی با زبان مستقیم بیان می‌شن. در این شرایط نمادها به عنوان واسطه‌ای برای ارتباط عمل می‌کنند و امکان بیان غیرمستقیم محتوای درونی رو فراهم می‌‌کنند. بر اساس‌ نظریه‌های روان‌پویشی، نمادها محتوای ناهشیار رو به شکل قابل تحمل و ایمن به سطح آگاهی منتقل می‌کنند. همین باعث میشه فرد بدون مواجهه مستقیم و طاقت‌فرسا با هیجان‌های دردناک، اونا رو مشاهده، بررسی و به اشتراک بذاره.4. Trying out: منظور از این مفهوم ایجاد فضایی ایمن برای امتحان کردن ایده‌ها، هیجان‌ها، رفتارها، هویت‌ها یا راه‌حل‌های جدید بدون مواجهه با پیامدهای واقعی و تهدیدکنندست. فرایند هنری این زمینه رو فراهم می‌کنه که فرد تجربه‌های درونی خودش رو به صورت نمادین بیرونی‌سازی کنه و اون رو دستکاری، تغییر و بازآفرینی کنه. در این فرایند، فرد احساسات، روابط یا جنبه‌های مختلف خودش رو در یک فضای ایمن امتحان می‌کنه و پیامدهای احتمالیش رو بررسی می‌کنه. فعالیت هنری نوعی فضای میانی (intermediate space) ایجاد می‌کنه که در اون فرد بین واقعیت درونی و بیرونی حرکت می‌کنه و امکانات جدید رو بدون ترس از شکست یا قضاوت تجربه می‌کنه. این فرایند باعث افزایش انعطاف‌پذیری شناختی، گسترش دامنه پاسخ‌های رفتاری، شکل‌گیری یک بینش جدید، بازسازی معنا و تغییر الگوهای ناسازگار از طریق  امتحان کردن نقش‌ها، روایت‌ها و راه‌حل‌های جایگزین میشه‌. 5. Integrity:از دیدگاه گشتالت، انسان تمایل ذاتی به سازمان‌دهی ادراکات پراکنده در قالب کل‌های معنادار داره. فعالیت هنری این گرایش طبیعی رو تسهیل می‌کنه. تجربه‌های آسیب‌زا یا تعارض‌های روانی اغلب به صورت احساسات، تصاویر یا خاطرات پراکنده تجربه می‌شوند. خلق اثر هنری این امکان رو میده که این عناصر در یک ساختار بصری یا نمادین کنار هم قرار بگیرند و به شکل منسجم‌تری ادراک بشن. انسجام سازمان‌یافته تجربه‌های درونی پراکنده، متناقض یا تجزیه شده با هنردرمانی باعث کمک به افزایش خودفهمی، انسجام هویتی و تنظیم هیجانی میشه. یک دهه بعد از Arnheim، در سال ۱۹۹۲ Adam Blatner اصول درمان‌های مبتنی بر هنرهای خلاق (Creative Arts Therapies; CATS) رو در قالب Theory of praxis مطرح کرد. واژه Praxis از ریشه یونانی به معنای عمل معنادار و تأمل شده گرفته شده. از نظر بلانتر عوامل درمانی در هنرهای خلاق از طریق مشارکت فعال فرد در فرایند هنری ایجاد می‌شن. در این مشارکت فعال فرد هیجان‌ها(Emotions) ، ایده‌ها (ideas) و تعارضات خودش رو در رسانه هنری (Artistic medium) فرافکنی می‌کنه. سپس با اون تعامل می‌کنه و با تأمل بر تجربه هنری خودش به معناها و بینش‌های جدیدی میرسه. بنابراین درمان در CAT در چرخه‌ای متشکل از عمل، تجربه و بازتاب (Action- Experience- Reflection) رخ میده. نظریه پراکسیس رسانه‌ هنری رو به چشم یک ابژه انتقالی (transitional object) می‌بینه. حالا ابژه انتقالی چیه؟ این مفهوم برای اولین بار توسط دونالد وینیکات بیان شد و به شیء، تصویر یا پدیده‌ای اشاره می‌کنه که بین واقعیت درونی و بیرونی قرار می‌گیره. مثلا عروسک برای کودک نقش یک ابژه انتقالی رو داره که کمک میکنه کودک از طریق اون به تدریج جدایی از مادر و شکل‌گیری احساس خودمختاری رو تجربه کنه. در هنردرمانی فرد هیجان‌ها، تعارضات، بخش‌هایی از خودش رو در اثر هنری فرافکنی، با فاصله ایمن به اون نگاه و میتونه اثر رو دستکاری کنه و معنای جدیدی براش بسازه. پس اثر هنری نه کاملا بخشی از دنیای درونی فرده و نه کاملا یک شیء بیرونی و در فضای بینابینی قرار می‌گیره. ابژه انتقالی با ایجاد این فضا به هنردرمانی کمک میکنه.پس از بلانتر در سال ۱۹۹۸، David R.Johnson یک مدل روان‌پویشی ( Psychodynamic Model) ارائه کرد. در این مدل فرایند درمانی در CATها به صورت یک مسیر سه مرحله‌ایه. 1. Externalization: در بیرونی‌سازی (Externalization)، محتوای درونی مثل هیجان‌ها، خاطرات، تعارضات و تجربه‌های دشوار به یک شکل قابل مشاهده به جهان بیرونی منتقل می‌شن. مثلا فرد حس خشم شدید خودش رو با خلق تصویری از آتشفشان خروشان بیرون‌سازی می‌کنه. این بیرونی‌سازی باعث ایجاد فاصله روان‌شناختی میشه و فرد دیگه در هیجان غرق نیست و میتونه اون رو مشاهده کنه. 2. Transformation: بعد از بیرونی‌سازی فرد میتونه اثر هنری رو تغییر بده و با سازمان‌دهی دوباره، معنای جدیدی در این تجربه پیدا کنه. مثلا در تصویر آتشفشان جایی فروکش کردن گدازه‌ها رو نشون میده. این تغییر در اثر هنری، بازتابی از تغییر در نحوه تجربه فرد نسبت به هیجان خودش میتونه باشه.3. Re-integration: در این مرحله تجربه پردازش شده به بخشی از شناخت و هویت فرد تبدیل میشه. مثلا فرد بعد از به تصویر کشیدن خشم، اون رو به عنوان یک پیام هیجانی قابل مدیریت درک می‌کنه.فعلا تا اینجا رو از تاريخ هنردرمانی داشته باشید تا توی مقاله بعدی، از ۲۰۰۰ به بعد رو بررسی کنیم.SamaeismSamaeismSun, 12 Jul 2026 11:52:55 +0330https://virgool.ir/@Samaiesm/کلیشه-های-خلاقیت-۲-qbcn8egz3u1iلفظ آدم خلاق لفظ عجیبیه... چون کما بیش اکثر آدم‌ها خلاقیت دارند اما درصدش بین آدم‌های مختلف و کاربرد نوع خلاقیت می‌تونه متفاوت باشه. عوامل شناختی مختلفی وجود دارند که در فرایند خلاقیت تاثیرگذارند و میزان خلاقیت متفاوت آدم‌ها بستگی به این داره که از کدوم مسیر برای خلق کردن بهره ببرند.حافظهیکی از عناصر بنیادی در خلاقیت حافظه است. برای اینکه یک ایده نو پدید بیاد ذهن نیاز داره بین اطلاعات قبلی خودش جست‌جویی انجام بده (هرچند توی نوشته قبلی گفتیم که در افرادی که Performance creativity بالایی دارند، برای خلق ایده بیشتر به محیط تکیه می‌کنند تا جستجو در حافظه).حافظه به سه دسته بلند مدت، کوتاه مدت و حسی تقسیم میشه. حافظه حسی اطلاعات رو از طریق شنوایی، بینایی، لامسه و سایر حواس دریافت می‌کنه. با اینکه احتمالا حافظه حسی تاثیرات جالبی در فرایند خلاقیت افراد داشته باشه اما پژوهش‌ها در این زمینه بسیار کمه. چون حافظه حسی بسیار کوتاه‌مدته و کنترل آزمایشگاهی اون دشواره. برای همین تمرکز پژوهشگران بیشتر به سمت حافظه کوتاه مدت و بلند مدت رفته.بین این دو نوع حافظه، خلاقیت بیشتر با حافظه بلند مدت به ویژه بخش حافظه declarative مرتبطه. حافظه declarative بخشی از حافظست که افراد می‌تونند آگاهانه بهش دسترسی داشته باشند و مانند بخش ناخودآگاه غیر از دسترس ما نیست‌. خود همین حافظه declarative به دو بخش حافظه معنایی و حافظه اپیزودیک تقسیم میشه.حافظه معنایی مربوط به دانش عمومی، مفاهیم و حقایقه و حافظه اپیزودیک مربوط به تجربه‌های فرد در زمان و مکان مشخصه. مثلا خود من اینطوریم وقتی یک آدمی رو برای بار اول میبینم ممکنه یک ساعت باهم حرف بزنیم، باهاش خاطره‌سازی کنم و...من اینطوریم که یادم میاد اون روز چیکار کردیم، مثلا لحن صداش چجور بود، سر چه اتفاقی باهم اشنا شدیم ولی یادم نمیاد اسم اون آدم چی بود.اسم اون آدم جزو حافظه معناییه که من واقعا یادم نمیمونه ولی به یاد آوردن جزئیات اتفاقات اون روز مربوط به حافظه اپیزودیک میشه. یا مثلا من تاریخ تولدها رو یادم میره، یا اطلاعات دارویی رو یادم میره و در این زمینه حفظیاتم ضعیفه ولی اگر یک نفر کل اتفاقات ۵ سال اخیر زندگیش رو، تروماهاش رو، آدم‌های زندگیش رو و...رو تعریف کنه جزئیات بالایی از اون در حافظم می‌مونه.یک نکته‌ای که درباره حافظه اپیزودیک وجود داره اینه که وقتی یک رویداد رو می‌خوایم به یاد بیاریم، صرفا در حافظه دنبال جستجوی منابع مفید نیستیم و در فرایندهای حافظه اپیزودیک، خاطرات در مغز بازسازی میشن. به همین دلیل حافظه اپیزودیک بازسازی‌کننده است نه ضبط‌کننده دقیق وقایع.حافظه معنایی و اپیزودیک به عنوان منبع خلاقیت و تحریک تخیل کمک زیادی به ما می‌کنند حالا اینکه چجوری رو بعدا بهتون می‌گم. (این جملم زیادی تخصصیه و با خیال راحت میتونین ازش بگذرین. در fMRI مشخص شده که خلاقیت با کمک حافظه معنایی با نواحی شکنج زاویه‌ای چپ، لوبول آهیانه‌ای تحتانی چپ و قشر کمربندی خلفی مرتبطه. درحالیکه حافظه اپیزودیک با شکنج پاراهیپوکامپ چپ و لوبول آهیانه‌ای تحتانی راست مرتبطه.)در این پژوهش اصطلاح recall برای تکلیف مبتنی بر حافظه معنایی و retrieval برای تکلیف مبتنی بر حافظه اپیزودیک به کار برده شده.تداعیتداعی یعنی من وقتی کتاب میبینم مثلا قلم یا کتابخونه در ذهنم زنده میشه. به این می‌گن تداعی نزدیک. حالا اگه مثلا من با کلمه کتاب یاد جناب گنجشک بیوفتم (: میشه تداعی دور. یعنی ارتباط بین دو موضوع به ظاهر نامرتبط. هر دو نوع تداعی دور و نزدیک بر خلاقیت تاثیر می‌گذارند اما کیفیت و کمیتشون متفاوته.مثلا فعالیت امواج آلفا (توی متن قبلی توضیح دادیم که چه موقع زیاد میشه)، در طول فرایند تداعی نزدیک خیلی ضعیف‌تره. و در فرایند تداعی نزدیک ایده‌های خلاقانه کمتری تولید میشه. (دوباره از اون جمله سخت‌ها: در پژوهش‌های مختلف نواحی مختلف مغزی به تداعی دور و نزدیک نسبت داده شده: مثلا لوب گیجگاهی راست، لوب پیشانی چپ و قشر پس سری به تداعی دور و لوب آهیانه‌ تحتانی به تداعی نزدیک)ترکیبترکیب با حافظه بلند‌مدت و به ویژه حافظه اپیزودیک ارتباط پررنگی داره. چون وقتی افراد اطلاعات حافظه رو با هم ترکیب می‌کنند به یک سری مفاهیم جدید و خلاقانه می‌تونند‌ برسند. متأسفانه هنوز اطلاعات دقیقی از مناطق مغزی تحریک شده حین عملیات ترکیب وجود نداره.در این پژوهش ۵ عامل شناختی مرتبط با خلاقیت یعنی تداعی دور، تداعی نزدیک، ترکیب، recall و retrieval با استفاده از EEG بررسی میشن. با توجه به اینکه EEG نسبت به fMRI اطلاعات مبهم‌تری درباره نواحی مغزی تحریک شده میده و اطلاعات دقیق‌تری درباره زمان رویدادها میده، تمرکزمون رو زمان انجام هر رویداد و تفسیر اون میذاریم.ما یه اصطلاح داریم به نام پتانسیل وابسته به رویداد یا ERP که نشون میده یک فرایند شناختی با چه سرعتی رخ داده و زمان‌بندی یک فرایند شناختی رو به ما نشون میده. در این مطالعه مشخص شد که زمان وقوع مؤلفه‌های ERP در retrieval یا بازیابی طولانی‌تر، پس از اون به ترتیب ترکیب، تداعی دور، recall و در آخر سریع‌ترین مربوط به تداعی نزدیکه. در اکثر پژوهش‌ها دیده میشه که بیشتر رابطه میان تداعی یا recall با خلاقیت بررسی میشه. چون با توجه به نتیجه این پژوهش اندازه‌گیری این دو عامل شناختی در فرایند خلاقیت آسان‌تره.حالا چرا ERP کوتاه‌تر باعث میشه اندازه‌گیریشون راحت‌تر بشه؟ چون زمان طولانی‌تر در retrieval، باعث میشه با احتمال بیشتری ذهن از بازیابی به یک عامل شناختی دیگری تغییر جهت بده و منحرف بشه. برای مثال وقتی در طی فرایند retrieval درگیر به یادآوری یک خاطره هستیم ممکنه در اون خاطره یک انگشتری ببینیم و اون انگشتر یک تداعی در ذهن ما زنده کنه. یعنی ما از عامل شناختی بازیابی یا retrieval به تداعی تغییر جهت دادیم و ذهنمون منحرف شده. همین تغییر جهت‌ها باعث میشه در پژوهش‌ها اندازه‌گیریشون سخت‌تر بشه و پژوهشگران به دنبال اندازه‌گیری عوامل شناختی درگیر در فرایند خلاقیت با زمان‌های کمتر باشند. فرضیه‌ای که نویسندگان مطرح کردن اینه که تفاوت فردی که خلاقیت بیشتری داره با کسی که خلاقیت کمتری داره در کنترل فرایند retrieval دیده میشه. یعنی آدم‌های با خلاقیت بیشتر وقتی ذهن در بازیابی به مسیرهای دیگه منحرف میشه، اجازه نمیدن که در این تغییر جهت غرق بشه و بین ایده‌ها گم بشه. بلکه آگاهانه تلاش می‌کنند که دوباره به فرایند بازیابی برگردن و تمام ایده‌هایی که در این مسیر شکل می‌گیره رو به شکل منسجم و در قالب یک ایده خلاقانه کلی قرار بدن.چیزی که از این پژوهش برای من جالب بود تصویر ناقصیه که ما ممکنه از فرایند خلاقیت بخاطر محدودیت‌های آزمایشگاهی به دست آورده باشیم. مثلا کم بودن پژوهش‌ها از تاثیر حافظه حسی روی خلاقیت یا تمرکز بیشتر پژوهشگران روی عوامل شناختی خلاقیت با اندازه‌گیری ساده‌تر مثل تداعی و ‌recall. و اصلا معلوم نیست داده‌هایی که برای ساده‌سازی پژوهش‌ کنار می‌گذاریم، چه تاثیری در درک کلی از خلاقیت داشته باشه.SamaeismSamaeismSun, 28 Jun 2026 16:38:36 +0330