https://virgool.ir/feed/@Saeid.VGHعلاقه‌‌مند به نوشتنfa2026-11-11 22:45:26https://files.virgool.ir/upload/users/158368/avatar/p0hKfQ.pnghttps://virgool.ir/@Saeid.VGHhttps://virgool.ir/@Saeid.VGH/یک-سال-پس-از-بازگشت-از-آمریکا-به-ایران-راضی-یا-شاکی-pip9ep0tefo4در این پست به تک‌تک سؤالاتی که کاربران توییتر (اکس) از من درمورد برگشت به ایران پرسیده‌اند پاسخ می‌دهم. ۱- اصلاً چرا رفتی؟ چرا آمریکا؟من عقیده دارم تحصیلات در مقطع دکتری شغل است و باید در ازای کاری که انجام می‌دهی حقوق آبرومند بگیری. کدام دانشگاه ایران چنین کاری می‌کرده و می‌کند؟ تا جایی که خبر دارم، هیچ کدام! کسی که به سن ۲۵ و بالاتر رسیده حتماً باید زندگی تشکیل دهد و از تجرد به درآید و زندگی هم خرج دارد. طبق قانون مضحکی که در زمان ما وجود داشت (و احتمالاً هنوز هم باشد!)، دانشجوی دکتری باید تمام‌وقت در اختیار دانشگاه می‌بود و اگر کسی هم بیرون کار می‌کرد یواشکی کار می‌کرد، آن هم به بهای کم‌گذاشتن در وقت تحصیلات و پژوهش. علاوه بر این، با اینکه در دورهٔ ارشد در یکی از دانشگاه‌های خوب تهران تحصیل می‌کردم، از نظام دانشگاهی ایران راضی نبودم و واقعاً احساس می‌کردم محیطم باید عوض شود. علت اینکه آمریکا را انتخاب کردم، اگر عامل دوری از وطن و ناممکن بودن سفر در طول دورهٔ تحصیل (برای بیشتر و نه همهٔ ایرانی‌ها) را کنار بگذاریم، قاعدتاً روشن است: کجا از آمریکا بهتر؟ اولین کشور در علم و فناوری و اقتصاد و با بیشترین تعداد دانشگاه‌های برتر و تنوع آب و هوایی و تعداد زیاد مهاجر از همهٔ کشورهای دنیا و بنابراین تک‌نیفتادن و نیز زبان انگلیسی مردم که نیاز به آموختن زبان جدید را منتفی می‌کند. از کانادا و استرالیا هم که انگلیسی‌زبان‌اند جذاب‌تر است چون کانادا عملاً قطب شمال است و کشور خلوتی است (کمتر از ۵۰ میلیون) و استرالیا هم شرایطی مشابه دارد در آن سوی کرهٔ زمین، اما نه به سردی کانادا. من با عامل دوری از کشور کنار آمده بودم و ترجیحم آمریکا بود. طبعاً آن‌هایی که خیلی وابسته به خانواده‌اند نباید چنین گزینه‌ای انتخاب کنند.۲- آرامش‌دهنده تغییر در رفت و برگشت چه بود؟من در شرایط خاصی ایران را ترک کردم. پدرم درست سه هفته قبل از ترک ایران به‌طور ناگهانی در ۵۸سالگی فوت کرد که شوک بزرگی برای خانواده پدید آورد. از طرف دیگر، تازه شش ماه بود که عقد کرده بودم و هنوز سر خانه و زندگی نرفته بودیم. دو ماه قبل از رفتن، از کارم هم کناره‌گیری کرده بودم و در خانه کنار پدر و مادرم بودم. با مرگ پدر مغزم دچار منگی شده بود. نمی‌دانستم چه کنم. اول به این فکر افتادم که یک سال رفتن را عقب بیندازم و حتی به مسئولان دانشگاهی که از آن پذیرش گرفته بودم ایمیل زدم. گاهی هم با خودم فکر می‌کردم کلاً قید رفتن را بزنم. اما پس از گذشت چند روز که کمی اعصابم را بازیافتم و توانستم بهتر فکر بکنم، دیدم که ماندن من چه کمکی می‌تواند به خانواده‌ام بکند جز اینکه یک مشکل جدید، یعنی یافتن شغل مجدد و تأمین هزینهٔ گرفتن خانه برای شروع زندگی با همسرم، هم اضافه می‌شد، در صورتی که برای رفتن به آمریکا در آن وقت که دلار تازه ۳ تومان شده بود هزینهٔ وحشتناکی لازم نبود. برای همین، تصمیم گرفتم بروم، اما همان طور که پدرم سفارش کرده بودم، اول خودم تنها رفتم. او قبل از مرگش به من گفت اول خودت برو و خانه اجاره کن و یک سری از وسایل خانه را بگیر و خانمت با تأخیر بیاید که اول کار اذیت نشود، و چه درست می‌گفت با اینکه در عمرش سفر خارجی این مدلی نرفته بود. بعداً که رفتم دیدم خیلی از دانشجوهایی که اول کار می‌آیند تا خانه اجاره کنند چند روز و گاهی چند هفته طول می‌کشد و در این مدت باید مهمان دانشجویان ایرانی باشند و طبعاً هم برای مهمان سخت است و هم میزبان. این بود که سه هفته بعد از مرگ پدرم و در حالی که حال روحی خوبی نداشتم و غم از در و دیوار خانه می‌بارید، ایران را به سوی آمریکا ترک کردم. از قضا، دو تا از دوستان سابق من در آن دانشگاهی که پذیرش گرفته بودم بودند و یکی از آن‌ها از قبل برایم خانه اجاره کرده بود و از این بابت راحت بودم. وقتی رسیدم فرودگاه، یکی از آنان آمد دنبالم و شب مهمان آن‌ها بودم. انگار ناگهان فضا عوض شد. طبعاً کسی که وارد کشور بیگانه می‌شود اول احساس غربت می‌کند، اما من که از فضای غم‌آلودی آمده بودم به سبب تغییر فضا احساس شادی و آرامش کردم و به خصوص که دوستانی قدیمی داشتم که در اول کار راهنمایم بودند محیط خیلی برایم دلپذیر بود. شهری هم که در آن ساکن شدم شهری آرام و امن و زیبا و سرسبز بود و هر جا با آمریکایی‌ها برخورد می‌کردم با لبخند و خوشرویی واکنش می‌دادند و این خیلی برایم خوشایند بود. برای همین، من برخلاف خیلی‌ها که اول مهاجرت دچار افسردگی و استرس می‌شوند شاد و خوشحال بودم و گویی دوری از فضای غم‌آلود خانه به‌سبب فقدان پدرم تا حد زیادی اثر این ضایعه را برایم کم کرد. احساسم در موقع برگشت را در ادامه بیان خواهم کرد.۳- به جوان خواهان مهاجرت چه توصیه‌ای می‌کنی؟ چه پسر چه دختر، مطلقاً توصیه نمی‌کنم مجرد مهاجرت کنید. به هزار دلیل سخت است. گرچه ممکن است مجرد از نظر مالی کمتر تحت فشار باشید، از نظرهای دیگر خیلی تحت فشار خواهید بود. این را هم بدانید اگر در ایران از هر صد نفر شاید یک فرد مناسب ازدواج پیدا کنید، در خارج از هزار نفر هم شاید یکی پیدا نکنید!اگر فردی غیرمذهبی و از نظر سیاسی خیلی شاکی هستید، خارج گزینهٔ خوبی برای شماست و می‌توانید به هجرت دائمی فکر کنید.اگر مذهبی هستید و اگر از اوضاع کشور راضی نیستید ولی لااقل دشمنی خونی با حکومت ندارید و قصد برگشت دارید، مهاجرت تجربهٔ خیلی ارزنده‌ای است ولی ممکن است وسوسه شوید بمانید و خیلی‌ها مانده‌اند، واگر کسی مدت زیادی بماند برگشتن اگر محال نباشد مطلقاً کار راحتی نیست، چنان‌که برای من هم راحت نبود.اگر مذهبی هستید و می‌خواهید مقیم خارج بشوید و بمانید، باید بدانید احتمال اینکه فرزندان و نسل شما هم مثل خودتان ایرانی-مسلمان بماند نزدیک صفر است و بعید است حتی بتوانید زبان او را هم فارسی در حد خودتان نگه دارید!۴- به مهاجر معکوس چه پیشنهادی می‌کنی؟جواب این سؤال به این بستگی دارد که سن طرف چقدر است و کجا زندگی می‌کند. کسانی که در اروپا هستند طبعاً رفت و آمد زیادی به ایران دارند و بهتر می‌توانند مقدمات شغل پس از بازگشت را فراهم کنند اما آن‌هایی که آمریکا هستند عملاً باید آنلاین برای شغل‌یابی اقدام کنند که کار دشواری است، مگر کسی که گرین کارت دارد و مرتب رفت‌وآمد دارد. مهاجر معکوس اگر بخواهد دو دو تا چهار تا کند و هی منتظر بهتر شدن اوضاع بماند عملاً هیچ‌گاه برنخواهد گشت، چنان که خانواده‌های زیادی در آمریکا هستند که سال‌ها پیش می‌خواسته‌اند برگردند و منتظر فلان و بهمان بوده‌اند و عملاً نتیجه این شده که برای همیشه در آمریکا ماندگار شده‌اند. باید در مرحله‌ای از زندگی ریسک کنید و دل به دریا بزنید. اگر بتوانید با پس‌انداز زیادی برگردید که اول کار بتوانید مسکنی تهیه کنید یا ماشینی بخرید یا احتیاطاً مقداری داشته باشید که در صورت طولانی‌شدن فرایند شغل‌یابی بی‌پول نشوید خیلی ایدئال است ولی لزوماً برای همه اتفاق نمی‌افتد و اگر بخواهید چندین سال بمانید که پول جمع کنید عملاً باز همان خواهد شد که ماندگار خواهید شد.۳- آزاردهنده تغییر هنگام برگشت چه بوده است؟مختصر و مفید: الف) رانندگی مردم، ب) رانندگی مردم، ج) رانندگی مردم، د) سیستم فشل اداری ه) دیدن برخی نابسامانی‌هایی که رفع آن‌ها نه در گرو بودجهٔ کلان است نه در گرو رفع تحریم! ۴- وزن خانواده در برگشت چقدر است؟اگر منظور پدر و مادر است که دو دسته‌اند. بعضی خانواده‌ها حتی مانع برگشت فرزندشان به ایران می‌شوند! و برخی هم یا خنثایند یا مایل‌اند فرزندشان برگردد. به نظر من مهم‌تر از پدر و مادر خود همسر است که باید نظرش به نظر شما نزدیک باشد. اگر یکی از زوجین خواهان ماندن و یکی خواهان برگشت باشد اوضاع سخت خواهد شد و نهایتاً یکی باید کوتاه بیاید و یا یکی بتواند آن دیگری را متقاعد کند. برخی هم پدر و مادر پیری دارند که دوست دارند دستگیر آن‌ها بشوند که در آن صورت هم وزن خانواده بالاتر می‌رود. کسی که برای همیشه در خارج می‌ماند دیر یا زود، وقتی یک روز از خواب بیدار شود، تلفنش زنگ خواهد خورد و خواهد شنید که تمام شد، اگر می‌توانی بیا تشییع جنازه. ردخور هم ندارد. و معلوم هم نیست بتواند مرخصی کافی برای تشییع جنازه بگیرد، چنان‌که من دیدم یکی که مادرش فوت شده بود فقط توانست یک هفته مرخصی بگیرد که عملاً سه روز آن صرف رفت و برگشت می‌شود و حداقل یکی دو هفته لازم است خواب آدم با ساعت ایران میزان شود!۵- مسئلهٔ کار را چطور می‌توان حل کرد؟اگر کسی جوان و مثلاً زیر ۳۵ سال باشد، گزینه‌های بیشتری هم در دانشگاه و هم خارج از دانشگاه ممکن است داشته باشد. اما برای کسانی مثل من که ۴۰ سال را رد کرده‌اند عملاً باید فرد خودش کاری راه بیندازد و استخدام در این سن زیاد معنی ندارد و برخلاف خارج که بیشتر به تجربه کار دارند تا سن، اینجا اگر سن بالای ۴۰ باشد اگر شاخ غول را هم شکسته باشی بعید است کسی استخدام کند، مگر کارهای قراردادی. به نظر من که کسی که از خارج برمی‌گردد بهتر است خودش کاری راه بیندازد چون هر جا وارد شود نوعی وصلهٔ ناجور است. مثلاً کسی که دکتری‌اش را از آمریکا گرفته نگرشش به دانشجو و پژوهش و حتی تدریس و نمره‌دهی خیلی با استادی که فارغ‌التحصیل ایران است فرق دارد و این ممکن است گاهی باعث تعارض شود. شاید یکی دو دانشگاه در ایران داشته باشیم که بیشتر استادانش فارغ‌التحصیل خارج‌اند و بتوانند با همکار ازخارج‌برگشته خوب تعامل کنند. در بخش صنعت من تجربهٔ زیادی ندارم ولی حدس می‌زنم اگر کسی تجربهٔ گرانبهایی داشته باشد برخی شرکت‌ها و کارخانه‌ها مایل باشند از تجربهٔ چنین افرادی بهره‌مند شوند.۶- از برگشت راضی هستی یا شاکی؟از چه نظر می‌پرسید؟ اگر منظور محیط کاری و درآمد و سایر عوامل مادی است، طبعاً آمریکا بهتر است، اما به رغم برتری محیط کاری آنجا چیزی که شاید باعث احساس رضایت عده‌ای (از جمله خودم) شود این است که اینجا حتی اگر کسی کار ساده‌ای بکند نفع آن به مردم و کشور خودش می‌رسد. این شاید برای عده‌ای و نه همه مهم باشد. پس باید ببینید چقدر این حس در شما قوی و مهم است.از نظر غیرمادی قطعاً ایران بهتر است، به خصوص برای تربیت فرزند. من در توان خودم نمی‌دیدم که در آمریکا فرزندانم را با فرهنگ اسلامی-ایرانی بار بیاورم. در ایران هم تضمینی نیست، ولی اینجا عامل «محیط» کمک‌کننده است اما در آمریکا محیط عامل مزاحم است! شاید بگویید ایران هم بد شده، اما شما نمی‌توانید برخی هنجارهایی را که در برخی نواحی کلان‌شهرها رواج یافته را به کل ایران تعمیم بدهید. همچنان محیط کلی ایران از نظر اجتماعی و خانوادگی و فرهنگی خیلی سالم‌تر از غرب (و شرق!) است.باید ببینید چه چیزی در زندگی برای شما مهم است. مادیات یا غیرمادیات. من از قضا خانواده‌هایی را سراغ دارم که دقیقاً برخلاف نظر من به خاطر «بچه‌هایشان» مهاجرت می‌کنند. لابد دلشان می‌خواهد بچه‌شان وضع مالی خوبی داشته باشد یا اسم و رسمی در کند یا مثلاً یکی مثل ایلان ماسک یا فلان کارآفرین شود. اما برای من در درجه اول مهم است که فرزندانم کافر و بدکیش نشوند. روزی‌شان هم دست خداست. اگر هم قرار باشد از استعدادشان چیزی دربیاید همین جا هم می‌تواند. ضمن اینکه در کشور به رویشان بسته نیست و اگر بخواهند می‌توانند هم می‌توانند مثل من خارج رفتن را تجربه کنند.پس خلاصه اینکه من راضیِ شاکی‌ام! در درازمدت فکر می‌کنم تصمیم درستی گرفته‌ام. تصور اینکه فرزندانم زبانشان با من یکی نباشد (چنانکه زبان خیلی از بچه‌های آنجا انگلیسی با یک فارسی پرلهجهٔ پرغلط بسیار ضعیف و ناتوان از خواندن یک متن فارسی خواهد بود) یا اینکه در کشور غریبه بمیرم برایم وحشتناک است.۷- فرهنگ‌های خوب و بد آمریکایی‌ها چه بود؟آن‌ها برخلاف ما زندگی را خیلی راحت‌تر شروع می‌کنند. ازدواج‌شان ساده‌تر است و اول زندگی مرسوم است اگر پول ندارند جنس دست‌دوم بگیرند. دانشجوهایشان اهل کارند. چون باید شهریه بدهند کارهای پیش‌پاافتاده هم می‌کنند که فارغ‌التحصیلان ما حاضر نیستند اسم آن‌ها را هم بیاورند. فرهنگ خوب دیگرشان خوش‌برخوردی و لبخند به لب داشتن است (البته نه در تمام ایالت‌ها!). نقطه ضعف‌شان مصرف‌گرا بودن آن‌هاست. خیلی اسراف‌کارند. همه چیز را زیاد مصرف می‌کنند. دور ریز زیاد دارند. احتمالاً سیستم سرمایه‌داری این طور بارشان آورده که زیاد مصرف کنند که تولید هم به تبع آن زیاد شود! هر که گفته ایرانی‌ها خیلی در مصرف انرژی زیاده‌روی می‌کنند اشتباه می‌کند. لااقل در مقایسه با آمریکایی‌ها صرفه‌جوتریم.نقطه‌ضعف تحمل‌نشدنی فرهنگ غرب و از جمله آمریکایی نابودی بنیان خانواده و بی‌بندوباری جنسی و اخیراً رواج هم‌جنس‌گرایی است. شاید بیش از ۹۰٪ مردم تجربه سکس قبل ازدواج دارند. حداقل ۴۰٪ بچه‌ها خارج از چارچوب ازدواج به دنیا می‌آیند. تعداد زنان مجرد (!) سرپرست بچه کم نیست! اگر بچه شما آنجا بزرگ شود، احتمال اینکه جزو آن ۹۰٪ باشد زیاد است. در ایران هم سکس قبل ازدواج داریم ولی هنوز خیلی با آنجا فاصله دارد. ضمن اینکه حرامزادگی هنوز هم قبیح است! همجنس‌گرایی هم که در ایران از نظر قاطبهٔ مردم حال‌به‌هم‌زن است، اما آنجا در خیلی از مدارس دارند آن را عادی‌سازی می‌کنند و عملاً رواج می‌دهند!۸- غم غربت را چگونه تاب آوردی؟من چون متأهل بودم و بعداً سه بچه آوردیم آن قدر مشغول بودیم که زیاد متوجه غربت نشدیم. به خصوص در شهری که اول دانشجو بودم چندین دوست داشتیم که از قدیم باهم آشنا بودیم و رفت‌وآمد خانوادگی داشتیم. آنجا خوش می‌گذشت تا اینکه بعد از فارغ‌التحصیلی به شهر دیگری رفتیم. کم‌کم حس کردیم تمام آن روابط موقتی بود زیرا هر کسی برای کار به گوشه‌ای از آمریکا رفت که هزاران کیلومتر با ما فاصله داشت. بعد از ۸ سال کم‌کم حس کردیم ما اینجا خیلی بی‌کسیم. حتی انگیزه‌ای نداشتیم با خانواده‌های ایرانی مقیم شهر جدید آشنا شویم چون می‌دانستیم که روابط معمولاً براساس «نیاز» شکل می‌گیرد و سطحی است و بعد از چند سال انگار نه انگار که آن آدم‌ها مقطعی در زندگی ما بوده‌اند. اوج تنهایی را موقع تولد دخترم فهمیدیم که یک ماه مانده بود به تاریخ برگشتمان به ایران. ماجرایش مفصل است و اگر در توییتر اسپیس زدم تعریف خواهم کرد. اما تصور کنید مردی را که دو پسر خردسالش را عقب ماشین گذاشته و ماشین را روشن جلوی در بیمارستان پارک کرده و دوان دوان همسرش را به پذیرش می‌برد و از شدت درد همان جا برایش ویلچر می‌آورند و تا در اتاق می‌رسند بچه وسط راه به دنیا می‌آید! و آن وقت مادر و بچه را رها می‌کند تا آن دو پسر خردسال را ببرد خانه چون کس دیگری نیست که مراقب آن‌ها باشد، و دو روز بعد برمی‌گردد که همسر و دخترش را بیاورد خانه و در آن روز هیچ کس پیش مادر و دختر نیست. بگذریم.۹- آرامش و آسایش آنجا برای افراد مختلف چطور است با توجه به اینکه برخی خوبی خارج را می‌گویند و برخی بدی آن را.مختصر اینکه برای من آنجا آسایش بیشتر بود به خاطر اینکه نظم و انضباط و قانون‌گرایی در آنجا بیشتر است و از نظر مالی هم مشکلی نداشتم. اما آرامش در ایران برای من بیشتر است و این ممکن است برای افراد مختلف فرق بکند. باید بین اروپا و آمریکا تفکیک قائل شد. زندگی در این دو خیلی متفاوت است. درمورد اروپا نظری ندارم ولی قاعدتاً کسانی که برای تحصیل در رشته‌های فنی و حتی علوم به آمریکا رفته‌اند پس از فارغ‌التحصیل وضع مالی بالاتر از میانگین جامعه دارند، مگر اینکه کسی خودش خیلی بی‌دست‌وپا یا کم‌سواد باشد. مهاجرانی که از راه‌هایی غیر از تحصیلات تکمیلی مهاجرت می‌کنند داستان متفاوتی دارند و کسانی که تجربه کرده‌اند باید نظر بدهند، ولی مختصرش این است که به خوش‌خیمی مهاجرت دانشجویی نیست و لااقل اول کار فراز و فرود زیادی تجربه می‌کنند.۱۰- چه کنیم که خودمان را برای برگشت آماده کنیم؟به نظر من، مهم‌ترین کار ساختن شبکه‌ای برای کاریابی است. من از طریق سایت «همکاری با متخصصان خارج کشور» که زیرنظر معاونت فناوری ریاست جمهوری است اقدام کردم و فعلاً یک کار تحقیقاتی یک‌ساله دارم انجام می‌دهم و از این بابت گزینهٔ خوبی برای کسانی است که سال‌ها از ایران دور بوده‌اند چون به آدم فرصت آشنایی مجدد با فضای ایران و محیط کاری آن را فراهم می‌کند.۱۱- چرا برگشتی؟ عوامل مهمی مثل رسیدگی و نزدیکی به خانواده و اقوام و راحت‌تر بودن تربیت فرزند این قدر تکرار شده که حالت کلیشه‌ای به خود گرفته، اما مضاف بر این‌ها یک چیزی مرا خیلی آزار می‌داد که شاید خیلی از دیگران را حتی به فکر هم نیندازد، چه برسد به آزار. من در کشوری زندگی می‌کردم که مستقیماً در حال مخاصمه با کشور من است و برای نابودی آن از هیچ تلاشی فروگذار نکرده و نمی‌کند. اگر روزی می‌شنیدم که ترامپ تحریم‌ها را برگرداند یا سردار سلیمانی را ترور کرد یا فلان نفتکش ما را توقیف کرد یا هزار غلط دیگر، حس حقارت به من دست می‌داد از اینکه سر سفرهٔ کسی نشستم که دارد با مردمم چنین می‌کند. من چه بخواهم و چه نخواهم بخشی از درآمدم را که به عنوان مالیات به آن دولت باید می‌دادم صرف دشمنی با مردم خودم می‌شد. برای شخصی مثل من، ماندن در آمریکا در صورتی توجیه داشت که الف) باعث هدایت کسی شوم یا کسی را به دین خودم درآورم که این مستلزم سواد دینی خاص و وقت فراوان است و کار هر کسی نیست و کسی هنر کند فقط دین خود و خانواده‌اش را حفظ کند، دیگران پیش‌کش! ب) مستقیماً گرهی از مشکلات مردم کشورش بگشاید که این مستلزم کارهای خلاف «قانون آن‌ها» بود و احتمال گیر افتادن و مجازات شدن هم کم نبود، چنان‌که خیلی‌ها هم گیر افتادند، ج) کاری علمی بکند که منفعتش مستقیم به همهٔ بشر برسد که این جور موارد هم استثناست و نمی‌توان به دلخوشی چاپ مقاله خود را گول زد که همه می‌توانند استفاده کنند! من هیچ یک از این سه شرط را نداشتم.۱۲- شغل و تحصیلاتت آنجا و اینجا؟من در آمریکا دکتری فیزیک گرفتم و یک سال هم فوق دکتری و در ایران هم فعلاً در زمینهٔ یک کار تحقیقاتی مرتبط با فیزیک کار می‌کنم.۱۳- آیا آمریکا بهشت زمینی و سرزمین فرصت‌هاست؟لااقل از دیدگاه من هست، چون هم طبیعت فوق‌العاده زیبا و جذاب و شاید منحصربه‌فردی دارد و هم از نظر مالی و علمی فرصت پیشرفت هست و برخلاف اروپا که خیلی مالیات می‌گیرند آمریکا مالیات مقداری کمتر است. ۱۴- چقدر آمریکایی‌ها پتانسیل گرایش به دین دارند؟به این سؤال نه تنها من بلکه تقریباً هیچ یک از ایرانیانی که سال‌ها هم آنجا بوده‌اند نمی‌توانند جواب دقیق بدهند. این چیزها مستلزم مطالعهٔ تخصصی جامعه‌شناختی عمیق است و کار آدم عادی نیست. من حتی نمی‌توانم نظر بدهم آیا جوانان امروز ایران دین‌گرایند یا دین‌گریز چون مشاهدهٔ شخصی من از چند نفر ملاک نیست.۱۵- مشکلات اصلی ایران چیست؟قوانین ناقص و متناقض و دست‌‌وپاگیر، سیستم اداری فشل، عدم تمکین مردم و مسئولان باهم به همین قوانین دست‌وپاشکسته، مقاومت عجیب مردم درمقابل اصلاحات (مثلاً در ماجرای مالیات)، فرافکنی (اینکه فقط مسئولان مقصرند و من خوبم!)۱۶- آیا متوجه نگاه تحقیرآمیز یا نژادپرستی شدی؟ من و خانواده‌ام خیر، در طی ۹ سالی که بودیم برخورد بدی ندیدیم، ولی این به این معنا نیست که اصلاً وجود ندارد. چون ما در شهری امن با استانداردهای بالا زندگی می‌کردیم (ولو زیاد شناخته و معروف نیست) طبعاً همه چیز گل و بلبل بود، اما شهرهایی هم هست که مردم کمی با مهاجران سرد برخورد کنند یا مثلاً میزان جرائمی مثل تیراندازی و قاچاق بالا باشد که ما تجربه‌ای در این زمینه نداریم.۱۷- با زندگی در تهران مشکل نداری؟چرا، خیلی از کسانی که در آمریکا زندگی کرده‌اند دیگر تحمل آلودگی و شلوغی را ندارند و من هم مستثنا نبودم و علاوه بر این تحمل زندگی در آپارتمان را هم دیگر ندارم چون در آمریکا اکثر مطلق مردم در خانه‌های بزرگ ویلایی با فضای سبز زیاد زندگی می‌کنند. الان ساکن شهر کوچک خودم هستم و برای کار به یک شهر بزرگتر در ۳۰ کیلومتری هر روز رفت‌وآمد دارم، مثل خیلی از آمریکایی‌هایی که هر روز ده‌ها کیلومتر رانندگی می‌کنند که به محل کار برسند.Saeid.VGHSaeid.VGHWed, 04 Oct 2023 22:19:00 +0330https://virgool.ir/@Saeid.VGH/مغز-دینداری-را-به-ما-یاد-ندادند-چیزی-که-در-۴۰سالگی-فهمیدم-tms2hjzh9hstاین مطلبی که می‌نویسم خلاصهٔ ۱۸ جلسهٔ سخنرانی دربارهٔ کنترل ذهن است. تا قبل از شنیدن این مجموعه فکر می‌کردم اعمال آدمی دو گونه است: اعمالی که با جوارح انجام می‌گیرد (مثل سخن گفتن، چه خوب باشد و چه بد) و اعمالی که جنبهٔ باطنی دارد (مثل محبت داشتن به کسی یا نفرت از او). اما افعال باطنی شق دومی هم دارند که هیچ گاه جدی‌شان نمی‌گرفتم و تصور نمی‌کردم این قدر به دینداری فرد ربط داشته باشند. افعال باطنی شامل دو بخش اندیشه و عواطف است. عواطف همان چیزی است که در بالا مثال زدم. مثل محبت، کینه، تکبر، عجب، تواضع. واقعیت این است که افعال باطنی را به‌راحتی نمی‌توان تغییر داد و فرایندی وقت‌گیر است. مثلاً نمی‌شود به کسی دستور داد که فلان کس را دوست داشته باش یا از او متنفر باش. این چیزی است که در طی زمان پدید می‌آید. اما اندیشه یا خیال را، که محمل آن ذهن است، راحت‌تر می‌توان کنترل کرد. کنترل افکار و خیالات چه اهمیتی دارد؟ آیا اگر کسی به چیز بدی یا خوبی فکر کند تأثیری در سرنوشت اخروی او دارد؟ تا پیش از این فکر می‌کردم فکرِ گناه گناه نیست، اما ظاهراً به این سادگی هم که تصور می‌کردم نیست. در واقع، مهم‌ترین ورزش روح کنترل ذهن است و فکر کردن به هر چیزی چه بسا به انجام‌دادن آن چیز منتهی شود (نوشته‌های تصویر زیر را بخوانید). تصویری از کتاب مواعظ اخلاقی آیت‌الله حق‌شناس که در آن بر مهار قوهٔ خیال تأکید می‌کندچرا تمرکز ذهن مهم است؟اول ببینیم پراکندگی ذهن یعنی چه و چه چیز سبب آن می‌شود. فکر بسیاری از مردم اصلاً متمرکز نیست. روزانه فکرشان ده‌ها و شاید صدها جا می‌رود. وقتی دارند کاری انجام می‌دهند وسط آن یاد هزار موضوع دیگر می‌افتند. موقع نماز که هیچ! علت اصلی آن سبک زندگی مدرن است که انسان را به این سو سوق می‌‌دهد. ما در طول روز با چه چیزهایی سروکار داریم؟ ساعت‌ها صرف «تماشا» می‌شود. چه تلویزیون، چه گوشی تلفن، چه جلوه‌های کوی و برزن. ساعت‌ها صرف «شنیدن» می‌شود. از موسیقی گرفته تا حرف‌هایی که نه شنیدن آن‌ها چیزی به آدم اضافه می‌کند و نه نشنیدن آن‌ها نقصانی متوجه آدمی می‌کند! ذهن ما هر روز با انبوهی از داده‌های دیداری و شنیداری پر می‌شود که اسم اکثر آن‌ها را «سرگرمی» می‌گذاریم و همان اسم آن مشخص می‌کند ماهیتش چیست! گرم کردن سر! بدون شک انسان به تفریح نیاز دارد ولی آنچه سرگرمی نامیدم در مقولهٔ تفریح قرار نمی‌گیرد! تفریح چیزی است که واقعاً باعث «فرح» و نشاط آدمی می‌شود. اما بسیاری از این داده‌های دیداری و شنیداری که وارد مغز می‌شود نه تنها باعث نشاط نمی‌شود بلکه به اعصاب‌خردی هم می‌انجامد! مشتی اطلاعات بی‌مصرف مضر! معنی این حرف این نیست که هر چه تلویزیون پخش می‌کند یا هر چه می‌شنویم یا هر چه در خیابان می‌بینیم مضر است. تصور می‌‌کنم خودِ خواننده به‌راحتی تشخیص می‌دهد کدام اطلاعات مفید و کدام غیرضروری است. فراغت و سرگرمی «بی‌هدف» باعث هرزگی ذهن می‌شود. اگر دیگران (آدم‌ها + وسایل سرگرمی) مدام توجه آدم را به این و آن جلب کنند مهار ذهن از دست می‌رود، جوری که آدم هر کاری می‌کند مدام حواسش پرت این چیز و آن چیز می‌شود. در کل، هر چیزی که مدام برای آدم تکرار شود ذهن انسان را درگیر می‌کند و سبب می‌شد در طول روز هم بارها به آن فکر کند. مثلاً اگر کسی معتاد دیدن برنامهٔ تلویزیونی خاصی است یا به فضای مجازی اعتیاد دارد، خیلی وقت‌ها فکرش درگیر آن‌هاست، زیرا این‌ها به علت جذابیت ظاهری تمرکز آدمی را می‌ربایند و هر گاه انسان مشغول کار دیگری می‌شود چون برایش جذاب‌تر نیست (ولو اینکه واقعاً مفیدتر باشد) نمی‌تواند تمرکزش را بر آن معطوف کند. حتی گفته‌اند همیشه پای منبر شخص خاصی نشستن خوب نیست و گاهی آدم باید خود واعظ خودش باشد. علتش این است که آن منبری یا شخص توجه آدم را جلب می‌کند و شاید در اوقات دیگر هم ذهن شرطی شود، طوری که اگر سخن فرد دیگری را بشنود نتواند به آن توجه کند. حالا برویم سراغ اصل مطلب: چرا باید ذهن را کنترل کرد؟ علت اصلی این است که ذهن فرد به‌صورت طبیعی دوست دارد به چیزهای منفی فکر کند. مثلاً در فکر بسیاری از مردم همیشه یا حسرت خوردن بر گذشته است و یا ترس از آینده‌ای که نیامده. به عبارت دیگر، ذهن آکنده از سوءظن می‌شود و سرانجام ممکن است به سوءظن به خدا ختم شود که یکی از خطرناک‌ترین چیزهایی است که انسان را تهدید می‌کند و اگر لحظهٔ مرگ هم با همین سوءظن بمیرد معلوم نیست مسلمان از دنیا رفته باشد! اصل مشکل این است که ذهن مدام درگیر چیزهایی می‌شود که نه جزو واجبات است نه مستحبات نه حتی چیزهای مباح! اگر این‌ها بود که مشکلی نبود! در حقیقت، مُلک دینداری و آورندهٔ خوبی‌ها و برترین شاخص دیانت قدرت روحی است که امری درونی است و جز با مهار ذهن به‌دست نمی‌آید. در واقع، گناه‌نکردن از روی ضعف فضیلت نیست، بلکه هنر آن است که کسی توانایی گناهی را داشته باشد ولی به‌برکت قدرت روحی بالا به‌راحتی به آن «نه» بگوید. چندی پیش وقتی کتاب «چهل حدیث» امام خمینی را مطالعه می‌کردم، دیدم نوشته اولین قدم تهذیب نفس مهار کردن قوهٔ خیال است و امام از آن به تعبیر «سرحد» یا مرز یاد کرده که اگر این سنگر فتح شود قدم‌های بعدی تهذیب نفس راحت‌ طی می‌شود! اصلاً انتظار نداشتم برای کسب فضیلت اخلاقی چنین چیزی مقدمه و قدم اول باشد، ولی هست! امام می‌گوید تا کسی نتواند مهار قوهٔ خیال یا ذهن خود را طوری در دست بگیرد که یا به امور مورد پسند خدا فکر کند یا لااقل به چیزی بیندیشد که شرعاً ایراد ندارد هرگز نمی‌تواند از نظر معنوی پیشرفت کند. کمترین اثرش هم در نماز هویدا می‌شود. کسی که واقعاً نتواند در طول نماز ذهنش را متمرکز نگه دارد آیا می‌توان توقع داشت مراحل سیر و سلوک را یکی پس از دیگری بپیماید؟!معنای کنترل ذهن چیست؟کنترل ذهن چند وجه دارد: ۱) کسی/چیزی نتواند توجه شما را به چیزی که نمی‌خواهید جلب کند؛ ۲) به هر موضوع خوبی که خواستی بتوانی فکر کنی؛ ۳) هر مقدار خواستی بتوانی درمورد آن موضوع فکر کنی؛ ۴) بتوانی بسیار «عمیق» فکر کنی (مثلاً تفکر عمیق در بابت ابدیت و خلود)؛ ۵) اجازه ندهی امور باطل وارد ذهن شود که بخواهی ذهن را از آن‌ها منحرف کنی.روش علامه طباطبایی برای تمرکز ذهنتمرین علامه طباطبایی برای مهار ذهن به این قرار است: مکان خلوتى را انتخاب کن که هیچ مشغول‌‏کننده‌‏اى از قبیل نور و صدا در آنجا نباشد. سپس، طورى بنشین که مشغول به کارى نشوى و حواست پرت نشود (طریقهٔ این نشستن هم به گونه‌ای خاص است که باید با مشورت استاد صورت گیرد) و چشمانت را بسته نگه‏ دار. آنگاه صورتى، مثلًا صورت الف یا یکی از اسماءالله، را در خیال خود مجسم کن که کاملًا توجّهت به آن معطوف شود و هوشیار باش که هیچ صورت خیالى وارد محوطهٔ صورت الف نشود. در این هنگام که ابتداى کار است در مى‌‏یابى که صورت‌هاى خیالى دیگر مزاحم تو می‌شوند و ذهن تو را می‌‏خواهند تاریک و مشوّش کنند؛ صورت‏‌هایى که بسیارى از آن‌ها قابل تشخیص و شناسایى از یکدیگر نیست، صورت‌‏هایى که از افکار روزانه و شبانه و مقاصد و خواسته‌‏هاى توست، حتى این افکار چه بسا دربارهٔ این باشد که یک ساعت بعد از بیدارى در فلان جا خواهى بود یا با فلان شخص ملاقات خواهى کرد یا فلان عمل را انجام خواهى داد. این در حالى است که تو در خیال خود فقط به صورت الف نظر دارى و به آن توجه می‌‏کنى و این تشویش ذهن مدتى با تو خواهد بود و ادامه خواهد داشت. پس، اگر چند روزى به تخلیه و پاکسازى این خیالات مزاحم اقدام کنی، بعد از مدتى مشاهده می‌کنى که آن خیالات و خواطر رو به کاهش گذاشته و هر روز کم و خیال نیز نورانى می‌شود تا اینکه احساس می‌کنى هر چه به دل و ذهن تو خطور می‌کند چنان روشن است که گویا آن را با چشم حس خود مشاهده می‌کنى. آنگاه این خواطر به طور تدریجى روز به روز کمتر می‌شود تا اینکه هیچ صورتى با صورت الف باقى‏ نمی‌ماند. این اجمال قضیه است و کسانی که می‌خواهند بیشتر از این دنبال بکنند باید زیر نظر استاد راه رفته و کامل یا با مشورت استاد این امور را پی بگیرند تا این روش خوب جا بیفتد و مسئله آن طور که مورد توجه است تفهیم بشود و مشکلی پیش نیاید.پس، ساده‌ترین روش مهار ذهن تمرین است! مثل بقیهٔ کارها. همان طور که هیچ ورزشکار حرفه‌ای یک‌شبه ورزشکار نشده و هنرمند چیره‌دست هم یک‌شبه به این مهارت دست نیافته و مهندس ماهر هم یک‌شبه به این نقطه نرسیده، آن کسانی که کاملاً مهار قوهٔ خیال و ذهن‌شان را در درست گرفته‌اند هم مدت زیادی تمرین مستمر کرده‌اند.نکات مهم دربارهٔ کنترل ذهنبقیهٔ مطلبی که نوشته‌ام مهم‌ترین نکته‌هایی است که از این مجموعهٔ سخنرانی یادداشت کرده‌ام که فهرست‌وار آورده‌ام.برای مهار ذهن نباید با انسان‌های غافل نشست و برخاست کرد. غافل کسی است که هیچ وقت فکر چیزی که مورد رضای خداست نیست. نشست و برخاست با این آدم‌ها سبب می‌شود که فکر آن‌ها و دغدغهٔ آن‌ها هم فکر و ذکر شما شود.از مصادیق مهار ذهن نیت است که نصف آن قلب و نصف آن ذهن است. این کمترین کاری است که هر کس می‌تواند و باید انجام دهد. پیامبر (صلی الله علیه و آله) در حدیثی به ابوذر سفارش کردند که در همهٔ کارهایت نیت داشته باش. مثلاً اگر کسی غذا می‌خورد همان اول که بسم‌الله را می‌گوید نیت کند این غذا را می‌خورم که توان داشته باشم کار خیری انجام دهم. یا اگر می‌خوابد به این نیت باشد که توان داشته باشد فردا روزی حلال کسب کند و صبح با انرژی برای نماز برخیزد. به همین ترتیب، خوب است انسان نیت کند ثواب هر کار خیری که می‌کند برسد به فلان و فلان. مخصوصاً سفارش کرده‌اند هر روز سورهٔ یس به نیت حضرت زهرا (سلام الله علیها) و سورهٔ واقعه هر شب به نیت امیرمؤمنان (علیه السلام) خوانده شود.از مصادیق ذهن مهارشده این است که همیشه به خدا حسن ظن دارد. وقتی انسان از ته دل از خدا راضی باشد بداند که وقت اجابت دعاست. و رضایت وقتی معنا دارد که انسان هیچ سوءظنی به خدا نداشته باشد.اینکه مردم بیشتر جذب دنیا می‌شوند و نه آخرت به خاطر نقد بودن دنیا و نسیه بودن آخرت نیست، بلکه چون همیشه «فکر و ذکر» دنیا در ذهن آدمی است برایش ملموس است. برای همین است که سفارش کرده‌اند از غافلان نباش و اهل ذکر باش تا شیرینی آخرت را بچشی.در حدیث از امام حسن مجتبی (علیه السلام) است که هر چه از دنیا طلب کردی و به آن نرسیدی تصور کن هیچ وقت به فکرت خطور نکرده و نیز فرموده تفکر طولانی و «مستمر» پدر هر خوبی است. و امام صادق (علیه السلام) می‌فرماید وقتی چیزی را دوست داری به آن فکر نکن. این دقیقاً بر خلاف چیزی است که فرهنگ غربی القا می‌کند که هر چه را دوست داری مدام به آن فکر کن!در فرهنگ غربی می‌گویند برو دنبال علاقه‌ات، چه خوب باشد و چه بد. اما دین می‌گوید علاقهٔ بد خود را تغییر بده. تغییر علاقه باعث قوی‌شدن انسان می‌شود و از دو راه ممکن است: رفتار انسان و کنترل ذهن او. انسان می‌تواند با فکر کردن به علاقه‌های خوب آن‌ها را تقویت و با فکر نکردن به علاقه‌های بد آن‌ها را تضعیف کند.دانستن خیلی چیزها لازم نیست. به لذات نباید زیاد فکر کرد. چنان‌که قرآن فرموده «انظر الی طعامک»، انسان باید دقت کند خوراک مغزش چیست. امیرمؤمنان (علیه السلام) می‌فرماید ذهن خود را از امور پست برگردانید.ذهن آدم طوری است که اگر به فضائل فکر نکند کم‌کم به سمت رذائل کشیده خواهد شد و پر از افکار منفی و سوءظن به خدا خواهد شد. بنابراین، کنترل ذهن یعنی کنترل آن بخشی که خودکار و بدون دستور ما به سمتی که می‌خواهد می‌رود. دقت کنید روزانه چند درصد افکاری که به ذهن خطور می‌کند به خواستهٔ ماست و چند درصد آن‌ها بدون دستور و اجازهٔ ما وارد ذهن می‌شود. مهار ذهن یعنی اجازه ندهیم هر فکری وارد ذهن شود!موقع بیکاری قسمت غیرفعال ذهن شروع به کار می‌کند. منظور از بیکاری عدم تحرک نیست بلکه اعمالی که براثر تکرار به فکر نیاز ندارد و خود به خود پیش می‌رود است، مثل نمازی که براثر عادت خود به خود قرائت می‌شود، بدون ذره‌ای توجه.معنی اصلی تقوا ترس نیست، بلکه مراقبت است، یعنی آدم مواظب باشد چه فکری به ذهنش خطور می‌کند و نگذارد آنچه مورد رضای خدا نیست وارد آن شود. آن کس که مراقب افکار خویش است تقوای روحی دارد که نشانهٔ قوت و قدرت اوست.تمام افکار منفی سوءظن به خداست و چه ترسناک است آدم در ردیف منافقان و مشرکان قرار بگیرد: وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا اگر کسی ذهنش را کنترل نکند بعید نیست لحظهٔ مرگ هم یکی از همین افکار پریشان در ذهنش بگذرد و با سوءظن به خدا از دنیا برود.در حدیث است که «فکر کردن به گناه» انسان را از یکی از روزی‌هایی که قرار بود به او برسد محروم می‌کند.کنترل زبان هم به کنترل ذهن کمک می‌کند.پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌فرماید اگر کسی به سکوت عادت کند و نگذارد خواطر بد به ذهنش خطور کند می‌بیند آنچه را من می‌بینم و می‌شنود آنچه را من می‌شنوم.اگر کسی ذهنش را کنترل نکند و به امور منفی فکر کند بنا بر حدیث معصوم همان امور منفی سرش می‌آید. پس با خطورات ذهنی بد بلا سر خود نیاور.میوهٔ کنترل ذهن حسن ظن به خداست. کسی که به این مرتبه برسد دیگر هرگز به خدا سوءظن ندارد و چه مقام والایی است کسی که هر چه بر سرش بیاید باز به خدا حسن ظن دارد و هیچ شکایتی ندارد.اگر کسی به خدا توجه کند خطورات ذهنی بد او تضعیف می‌شود.گاهی مقدرات آدمی براساس خطورات ذهنی او رقم می‌خورد. شاید کسی در ذهن خود کار خیری تصور کند و به آن توفیق یابد یا درمورد نسل خود آرزویی بکند و محقق شود. مثلاً شاید کسی در ذهنش تصور کند که از نسل او کسانی بیایند که خدمت بزرگی به دین بکنند یا یاور امام زمان شوند و واقعاً هم همین اتفاق افتد.اینکه گفته‌اند فکر گناه گناه نیست شامل همه چیز نمی‌شود! برخی از اتفاقات در ذهن معصیت است و از جمله نگرانی درمورد روزی و آینده از مصادیق بدگمانی به خداست. انسان ذاتاً بنا بر مصالحی دارای خوف است که اگر به جای مقام پروردگار به سوی امور دنیوی هدایت شود به افکار منفی و سوءظن به خدا می‌انجامد.به فهرست استغفار خود گناهان ذهنی را هم بیفزایید. به گناه ذهنی صریحاً اقرار و سپس استغفار کنید. استغفاری که امیرألمؤمنین (شامل ۷۰ بند) آموخته اکیداً توصیه می‌شود که محتوی توبه از گناهان ذهنی هم هست. با جستجو می‌توانید این استغفار پرمغز را بیابید. مخصوصاً گفته‌اند خوب است بخشی از آن را قبل خواب و هنگام محاسبهٔ نفس بخوانید. در ذهن خود برای دیگران خیر بخواهید و برایشان دعای خیر کنید زیرا از معدود مواردی که صریحاً گفته‌اند باعث عاقبت‌به‌خیری می‌شود خیرخواهی برای دیگران است.به صریح قرآن، به نعمت‌هایی که خدا به دیگران داده نظر نداشته باشید و فکر نکنید و بدانید روزی پروردگار که برای شما رقم خورده برایتان بهتر و به صلاحتان است: و هرگز چشم خود را به نعمت‌های مادی كه به گروه‌هایی از آن‌ها داده‌ايم ميفكن كه اين‌ها شكوفه‌های زندگی دنياست و برای آن است كه آنان را با آن بيازمایيم و روزی پروردگارت بهتر و پايدارتر است (طه: ۱۳۱).اینکه برخی از نعمت‌ها از بعضی افراد سلب می‌شود یا به آن‌ها بلایی می‌رسد به ‌سبب نداشتن ظرفیت است و منظور از ظرفیت همان ظرفیت ذهنی است. گاهی از کسی توفیق عبادت خاصی سلب می‌شود زیرا ظرفیت ذهنی‌اش آن قدر کم است که شاید آن عبادت سبب عجب او شود.یکی از علل وجوب حجاب شرعی همین جلوگیری از تصورات ذهنی‌ای است که از توضیح بی‌نیاز است. مرد با دیدن زن جذاب ذهنش به کجا می‌رود؟راه‌های مهار ذهناولین راه کنترل ذهن غفلت است. همان طور که غفلت از خدا موجب سرگرمی ذهن به امور ناپسند می‌شود، انصراف ذهن یا غفلت از امور دنیوی سبب مشغول شدن ذهن به خدا می‌شود. تا فکر بد به ذهن آمد منصرف شو. اگر تکرار شد باز منصرف شو و آن قدر این عمل تکرار شود تا به هدف برسی. منظور این نیست که آدم برای امور زندگی‌اش برنامه‌ریزی نکند یا بی‌گدار به آب بزند. بلکه منظور اموری است که مورد رضای خدا نیست.معصوم سفارش کرده که نه غصهٔ فردا را بخور و نه به فقر فکر کن. هر دو از جانب شیطان است.هرگز خود را از هیچ کس بالاتر ندان.در نماز خود را به «غفلت از امور دنیوی» بزن. به‌خصوص تکبرة الاحرام را با توجه خاص بخوان. اگر این شدنی نبود خدا دستور نمی‌داد.دومین راه کنترل ذهن مشغول کردن ذهن به ذکر و یاد خداست. مستمر به یاد خدا بودن سخت است اما انسان می‌تواند مکرر به یاد خدا بیفتد، ولو کوتاه، اما اگر ادامه دهد مستمر هم ممکن می‌شود. برای همین سفارش کرده‌اند تسبیح همراهتان باشد و بسیار ذکر بگویید. کلید انس با خدا ذکر است.تلاوت قرآن با دقت بسیار به مهار ذهن کمک می‌‌کند.خوبی از سر ضعف فضیلت نیست، بلکه خوبی با قدرت روحی بالا مطلوب است.بسیاری از بااستعدادان موفق نمی‌شوند زیرا تمرکز ذهنی ندارند.هرزه‌شنوی و هرزه‌بینی موجب سرگرمی ذهن و پریشانی آن است.حتی به گناهان گذشته نباید فکر کرد، مگر در حضور پروردگار به قصد توبه.ترس و کمال‌طلبی که براساس مصالحی به آدم داده شده اگر درست تربیت نشود باعث هجوم افکار منفی به ذهن می‌شود.اگر کسی دائم به ذکر خدا مشغول باشد خدا ادارهٔ امور زندگی‌اش را در دست می‌گیرد.سرگرمی بیش از حد سبب ضعف ذهن و درنتیجه ضعف قلب می‌شود.پیامبر به امیرمؤمنان سفارش کرد هر گاه خشمگین شدی بنشین و به قدرت خدا فکر کن که خشمت فروکش کند. پس یکی از چیزهایی که باید به آن عمیق فکر کرد قدرت خداست.اگر کسی به قدرت خدا فکر نکند هم پررو می‌شود و هم احساس بی‌پناهی می‌کند.موضوعات زیادی هست که انسان باید به‌صورت مستمر و عمیق به آن‌ها فکر کند که کمک فراوانی به تمرکز ذهن می‌کند: جاودانگی، آفرینش جهان، قدرت خدا، قیامت، بهشت و جهنم، مرگ، لحظهٔ مرگ و ترس از داشتن سوءظن به خدا در آن حال، امام زمان، امام حسین، ....مهم این است که انسان بتواند طولانی به موضوعی فکر کند. اینکه انسان مستمر به یاد خدا باشد در ابتدا دشوار است اما زیاد به یاد او افتادن آسان‌تر است. پس اگر کسی مداومت به خرج دهد می‌تواند مستمر هم به یاد خدا باشد.سزاوار است آدم بخشی از روز را به تفکر و یاد خدا بگذراند.فرموده‌اند هر کس طولانی و مستمر به یاد خدا باشد رفتارش در آشکار و پنهان اصلاح خواهد شد.تفکر در مهربانی خدا راحت‌تر از تفکر در قدرت اوست. برای همین سفارش کرده‌اند مدام به یاد مهربانی خدا باشید و به‌خصوص هر کاری، حتی ساده‌ترین آن‌ها، با ذکر بسم‌الله و توجه ویژه به «الرحمن الرحیم» باشد. کار بدون بسم‌الله ابتر است. هر کس از ذکر خدای رحمان روی بگرداند این است عاقبت او: وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌخدا فرموده اگر کسی مدام به ذکرم مشغول شود کاری می‌کنم از ذکرم لذت ببرد و عاشقم شود و من هم عاشقش می‌شوم.بهترین راه منصرف‌کردن ذهن از امور ناپسند تغییر زاویهٔ دید است. همیشه نیمهٔ پر لیوان را ببینید و بابت آن شکر کنید و آن قدر این را تکرار کنید تا به صورت عادت درآید.سفارش کرده‌اند مدام نعمت‌های خدا را به یاد آورید و به‌خصوص با توجه قلبی بشمارید که عادتتان شود.اقرار به نعمت‌های الهی و شکر سبب افزونی نعمت و اقرار به گناه و استغفار سبب آمرزش است.هر گاه یاد نعمتی افتادید سجده کنید و اگر نشد صورت را کف دست بگذارید و حالت بدن را به نحوی تغییر دهید که نشانهٔ شکرگزاری باشد.به نعمت‌هایی که به دیگران داده شده نباید نگاه کرد که سبب اندوه است. به زیردستان نگاه کنید که خیلی از نعمت‌های شما را ندارند.حالِ با شکرکردن بهتر از حال با صبر بر بلایاست.چون شکر شیرین است می‌توان طولانی به آن فکر کرد.شکر بابت نعمت امام حسین هر چه شود کم است.گناهان اعضای بدن و گناهان قلبی راحت‌تر بخشوده می‌شود تا گناهان ذهنی، مخصوصاً سوءظن به خدا.چند نفر به گناهی مرتکب شده بودند که پیامبر هم آن‌ها را راند. مدت‌ها توبه و زاری کردند اما زمانی که گمان گردند خدا آن‌ها را بخشوده آیه نازل شد که به‌خاطر حسن ظن توبه‌شان پذیرفته شد.شرط استجابت دعا این است که به ذهنت خطور کند خدا می‌تواند اجابت کند.سیر و سلوک منوط به میزان حسن ظن است.به داود نبی گفتند زنی در بهشت هم‌ردهٔ توست. وقتی پیگیری کرد، متوجه شد آن زن کاملاً راضی به رضای خداست و کمترین شکایتی ندارد.کمال انقطاع برای انسان در لحظهٔ مرگ با سختی حاصل می‌آید اگر خودش با تمرین ذهنی برای خودش از قبل انقطاع حاصل نکرده باشد.مؤمن به فرمودهٔ معصوم نباید از سرنوشتش ناراضی باشد و کسی که قلباً از خدا راضی باشد بداند که آن وقت دعاست و هر چه بخواهد مستجاب می‌شود.شیطان با وسوسه به‌راحتی در فکر آدمی تأثیر می‌کند اما راحت به قلب او وارد نمی‌شود، پس راه اصلی ورودش ذهن است و اهمیت کنترل آن از همین مشخص می‌شود.فکر و ذکر بخش لاینفک دینداری است. مؤمن دائم‌الذکر و کثیرالفکر است.پیامبر (صلی الله علیه و آله) سفارش فرموده تمرکز ذهنی را بر خدا معطوف کنید که سبب تقوای ذهنی است.بزرگترین لذت بهشت هم روحی است.ریا و عجب از بزرگترین گناهان ذهنی است.کنجکاوی بی‌مورد و بیش از اندازه موجب سرگرمی بی‌هدف و درنتیجه رهاشدن ذهن از کنترل می‌شود، پس نباید اختیار ذهن را به هر چیزی داد و آن را با سرگرمی پشت سرگرمی مشغول کرد.خداوند فرموده هر کس از ذکر او اعراض کند به تنگی معیشت دچار می‌شود: وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىیکی از راهکارهای کنترل ذهن این است که اگر یاد خدا افتادی ـــــ که معمولاً هم اتفاق می‌افتد ـــــ از آن اعراض نکن. مثلاً اگر به دل آدم افتاد کار مستحبی را انجام دهد یا دعای خاصی بخواند از آن اعراض نکند که تنگی معیشت کمترین اثر آن است. به الهامات خوب ذهنی توجه کنید. اوج قدرت مهار ذهن این است که آدم بتواند تمرکزش را بر چیزی که می‌خواهد نگه دارد یا به‌راحتی بتواند تمرکزش را از آنچه نمی‌خواهد یا نباید منصرف کند.یک راهکار عملی مهار ذهن این است که آدم روزانه ساعت و وقت خاصی را صرف تفکر کند و از مدت کم شروع کند و رفته‌رفته مدت آن را زیاد کند. در این وقت به موضوعات خوب فکر کند. مثل قرائت با تدبر در قرآن، تفکر در نعمت‌های خدا و شکر آن‌ها و شمردن آن‌ها، مطالعهٔ کتاب تاریخی و شرح‌حال علما و شهدا، دعا، یاد مرگ، خیالات دربارهٔ نعمت‌های بهشت. این کار بهتر است منظم انجام شود و در صورت استمرار به قدرت روحی می‌انجامد.خوب است آدم واعظ خودش باشد و همیشه نیاز نداشته باشد که چیزی توجه او را به امور خوب جلب کند. برای همین، نوشتن یک راه‌حل خوب است که انسان امور خوب را روی کاغذ بیاورد که تمرکز بیشتری می‌طلبد تا شنیدن و دیدن.خوب است آدم در خانه‌اش قسمتی را به محراب تبدیل کند و عبادات و تفکر خود را آنجا انجام دهد.به قبرستان رفتن و اندیشیدن در احوال مرگ و قیامت بسیار مورد تأکید است.خوب است استغفار ۷۰ بندی امیرمؤمنان را قبل از خواب همراه با سورهٔ واقعه بخوانید و یا بین‌الطلوعین با تفکر و محاسبهٔ نفس. قبل خواب آیةالکرسی هم سفارش شده است.خوب است جمعه‌ها نماز جعفرطیار خوانده شود.فهرست سیاهی از اموری تهیه کنید که هرگز نباید به آن‌ها فکر کنید و نهایت تلاش را بکنید که به آن‌ها فکر نکنید و اگر به فکر خطور کردند فوراً ذهن را منصرف کنید.آدمی که خود را از چیزی نهی نمی‌کند به موجودی منفعل و بی‌خاصیت تبدیل می‌شود. از جمله چیزهایی که باید در فهرست سیاه قرار بگیرد این‌هاست: نظر به نعمت‌های دیگران که باعث حزن عمیق می‌شود، تفکر زیاد به چیزی که دوست داری که سبب غفلت و دنیازدگی می‌شود، نگرانی دربارهٔ آینده‌ای که نیامده، سوءظن به دیگران و در دل به آن‌ها بد گفتن!کار اداری و کارمندی از نظر دین کراهت دارد زیرا دلخوشی به آب‌باریکه معمولاً سبب کم‌شدن توکل می‌شود. کسی که خودش را مزدور کند رزقش کم می‌شود.نیت گناه گرچه گناه نیست، آدم را از یک رزق مهم محروم می‌کند. برعکس، اگر کسی نیت کند که گناه نکند (ولو موفق نشود) برکت به زندگی‌اش می‌رسد.ما در مسیر رشد تنها نیستیم و فرزندان ابلیس برای حواس‌پرتی آدم از هیچ چیزی فروگذار نمی‌کنند: الذی یوسوس فی صدور الناس! هر گاه به چیز بدی توجه‌تان جلب شد، اول شیطان را لعنت کنید.به همین ترتیب، هر اقدام و فکر خیری صورت نمی‌گیرد مگر به کمک خدا. حتی خواندن قرآن باید با اعوذ بالله و کمک از خدا شروع شود که سبب هدایت شود. در هر کاری باید از خدا کمک خواست چون به تنهایی نمی‌توانیم خود را تربیت کنیم.اگر به غفلت دچار شدیم چاره‌اش استغفار است و اگر ذکر خواستیم چاره‌اش تمناست.دعاهای روزهای هفته در برنامه گنجانده شود که هم پرمحتوا هستند و سزاوار تفر و هم باعث تمرکز ذهن می‌شوند. لحن بسیاری از دعاها کودکانه است به این معنا که انسان خود را در برابر خدا کودکی نابالغ می‌بیند و مثل کودکی که از بزرگی چیزی می‌خواهد با همان لحن کودکانه و نه بزرگانهٔ طلبکارانه می‌خواهد. مثلاً اول دعای ابوحمزه آمده خدایا مرا با عقوبت خود تأدیب نکن.آدمی قبل از گناه اجل را پیش‌رو و آرزوها را پشت‌سر می‌بیند اما براثر گناه آرزوها را پیش‌چشم می‌بیند و اجل از یادش می‌رود.فکر کردن به اجل و مرگ شیرین نیست؛ حکمتش هم این است که آدم بفهمد دنیا فانی است و لذت واقعی نزد خداست.پیامبر (صلی الله علیه و آله) راهکار مهمی برای کنترل ذهن پیشنهاد فرموده و آن اینکه هر صبح تصور کن که تا آخر آن روز بیشتر زنده نیستی و شب‌ها تصور کن صبح فردا را نخواهی دید. در این صورت به چه فکر می‌کنی و چه کار می‌کنی؟به این چند آیه خیلی فکر کن که خیلی به کنترل ذهن ربط دارند: اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۳۵﴾ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ﴿۳۶﴾ رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ ﴿۳۷﴾ لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۳۸﴾Saeid.VGHSaeid.VGHFri, 22 Jul 2022 08:58:26 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/چرا-در-کشورهایی-که-واکسیناسیون-گستردهٔ-کرونا-رخ-داده-باز-هم-آمار-مرگ-بالاست-nwukwodmgvzvاگر درمورد واکسن کرونا شبهه‌ای دارید و نمی‌دانید چرا با اینکه برخی جاها به رغم واکسیناسیون بالا تلفات زیادی دارند، این مطلب را بخوانید. با یک مثال عینی شروع می‌کنم. در رژیم صهیونیستی، تا ۱۵ اوت ۳۰۱ نفر از افرادِ کاملاً واکسینه و ۲۱۴ فرد غیرواکسینه بستری شده‌اند. بنا بر این آمار، از هر یک میلیون نفرِ کاملاً واکسینه ۵۳ نفر و از هر یک میلیون نفر غیرواکسینه ۱۶۴ نفر بستری شده‌اند (تعداد را با درصد مقایسه کنید). یعنی واکسن فقط سه برابر تلفات را کم کرده؟ واقعاً ارزشش را داشت واکسن بزنند؟ برای فهم تناقض، بگذارید یک مثال دیگر بزنم تا موضوع روشن‌تر شود. ژوئیهٔ پارسال که هنوز واکسن معرفی نشده بود، در آمریکا درصد ابتلای مکزیکی‌تباران و سفیدپوستان و سیاه‌پوستان به ترتیب برابر بود با ۳۴.۶٪ و ۳۵.۳٪ و ۲۰.۸٪. بقیه هم از سایر گروه‌ها. اما آمار تلفات برای سه گروه نام‌برده به ترتیب برابر بود با ۱۷.۷٪ و ۴۹.۵٪ و ۲۲.۹٪. با این حساب، با اینکه سفیدپوستان درمجموع ثروتمندترند و به امکانات بهداشتی بیشتری دسترسی دارند ظاهراً مرگ بیشتری داشته‌اند. اما این معما با بررسی توزیع سنی هر یک از این سه نژاد حل می‌شود. اگر فقط امریکایی‌های بین ۱۸ تا ۲۹ سال را درنظر بگیریم، تا آن تاریخی که ذکر کردم فقط ۳۰٪ سفیدپوستان به کووید مبتلا و ۱۹٪ هم فوت شده‌اند. از میان افراد ۸۵ساله و بالاتر، ۷۰٪ ابتلا و ۶۸٪ مرگ مربوط به افراد سفیدپوست بوده است. هرم جمعیتی آمریکا به گونه‌ای است که اکثر افراد بالای ۸۵ سال سفیدپوست‌اند (مقایسه شود با درصد سفیدپوست‌های بین ۱۸ تا ۲۹ سال). پس اگر کسی آمار را بدون توجه به سن افراد مقایسه کند نتیجه می‌گیرد امکانات بهداشتی سفیدپوستان کمتر بوده! به مثال اسرائیل برگردیم. اکثر مطلق افراد کاملاً واکسینه در اسرائیل بالای ۷۰ سال سن دارند که چه با واکسن و چه بی‌واکسن درصد مرگشان بالاتر است. تا ۱۵ اوت ۲۰۲۱، از میان بزرگسالان زیر ۵۰ سال، ۳.۵ میلیون نفر کاملاً واکسینه و ۱.۱ میلیون نفر غیرواکسینه بوده‌اند. از این ۳.۵ میلیون نفر کاملاً واکسینه تا آن تاریخ فقط ۱۱ نفر بستری شده‌اند! یعنی از هر یک میلیون نفر فقط ۳ نفر بستری شده‌اند. از میان افراد غیرواکسینه در همین بازهٔ سنی ۴۳ نفر بستری شده‌اند که به نسبت کل جمعیت‌شان می‌شود ۳۹ نفر در هر یک میلیون. ۳۹ کجا و ۳ کجا! از میان افراد بالای ۵۰ سال، تا ۱۵ اوت ۲۰۲۱، ۲.۱ میلیون نفر کاملاً واکسینه بوده‌اند و ۲۹۰ نفر بستری شده بودند (امروز آمار بالاتر است)، یعنی ۱۳۶ نفر بستری به ازای هر یک میلیون نفر کاملاً واکسینه. در همین گروه سنی، حدود ۱۸۶۰۰۰ نفر اصلاً واکسن نزده‌اند که ۱۷۱ نفر آن‌ها بستری شده‌اند، یعنی ۹۱۹ نفر بستری به ازای هر میلیون نفر واکسینه‌نشدهٔ بالای ۵۰ سال. ۹۱۹ مقایسه شود با ۱۷۱.آمار بالا را به دقت بررسی کنید و ببینید آیا واکسن تأثیر داشته یا نه. در مباحث علمی سیاست را دخیل نکنید. گرچه گاهی سیاست هم در علم دخالت می‌کند، اما برای اثبات آن شواهد قوی لازم است. اگر بیل گیتس می‌خواست نسل بشر را با واکسن کرونا از بین ببرد، لااقل از اسرائیل و امریکا و اروپا شروع نمی‌کرد و می‌رفت سراغ کشورهای افریقایی و خاورمیانه! از این گذشته، گیریم ساخت واکسن‌های امریکایی زیرنظر بیل گیتس بوده (که آن هم من نفهمیدم از کجا آمده و سندش کجاست). واکسن بقیهٔ کشورها چه؟ چین و روسیه هم از بیل گیتس فرمان می‌گیرند؟ ستاد اجرایی فرمان امام چه؟ اصلاً گیریم که همهٔ کارخانه‌های واکسن‌سازی مال شخص بیل گیتس و صهیونیست‌هاست! با نابودی کل بشر (یا اکثر آن)، آن هم از کشورهای اروپایی و امریکا، چه چیزی گیر بیل گیتس و صهیونیست‌ها می‌آید؟ پولشان بیشتر می‌شود؟ کاسبی‌شان رونق می‌گیرد؟ خلاصه اینکه اگر دیدید در کشوری با واکسیناسیون گسترده رخ داده و باز هم مرگ بسیار است، به جای اینکه بپرسید «چه تعداد از واکسن‌زده‌‌ها و نزده‌ها مرده‌اند» بپرسید «چند درصد واکسن‌زده‌ها و نزده‌ها فوت کرده‌اند». در مثال بالا دیدید که در رژیم صهیونیستی تعداد مرگ واکسن‌زده‌ها بیشتر است، اما درصد مرگ آن‌ها کمتر است، چون تعداد افراد واکسینهٔ بالای ۵۰ سال با غیرواکسینه تفاوت فاحش دارد. شک نکنید چند ماه بعد در ایران هم همین داستان را خواهیم داشت و باز عده‌ای که «تعداد مبتلایان» و «درصد مرگ افراد واکسینه و غیرواکسینه» را باهم خلط می‌کنند خواهند گفت «کرونا دروغ قرن است»، ولو از نزدیکان خود آن‌ها فوت شده باشد! بدیهی است که وقتی اکثر جامعه‌ای واکسینه شود، تعداد مرگ و ابتلای غیرواکسینه‌ها کم خواهد بود، و این باعث این استنتاج می‌شود که واکسن میزان مرگ را افزایش می‌دهد.Saeid.VGHSaeid.VGHTue, 14 Sep 2021 09:01:14 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/چرا-تمام-رؤسای-جمهور-ما-در-نهایت-مقابل-نظام-قرار-می-گیرند-eyieysbizlgzاین سؤال مدت‌ها ذهن مرا مشغول کرده بود که چرا هر کس در ایران رئیس‌جمهور می‌شود یا از همان ابتدای دوره یا پس از چندین سال از دورهٔ مسئولیت به منتقد یا حتی مخالف نظام تبدیل می‌شود. پاسخ‌های گوناگونی را بررسی کردم و از میان آن‌ها پاسخ زیر را معقول‌تر یافتم. این تحلیل شامل دههٔ اول انقلاب تا سال ۶۸ نمی‌شود، زیرا اولاً هنوز نظام تثبیت نشده بود و ثانیاً ریاست‌جمهوری در آن دوره بیشتر تشریفاتی و نخست‌وزیر رئیس عملی دولت بود.اگر قانون اساسی را با دقت بخوانید، متوجه می‌شوید که رئیس‌جمهور مجری قوانین است و سیاست‌های کلان نظام را رهبری تعیین می‌کند و بخشی از آن قبلاً در قانون اساسی تعیین شده است. مثلاً نگاه کنید به این چند مورد:اصل‏ یکصد و پنجاه و دوم: سیاست‏ خارجی‏ جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ بر اساس‏ نفی‏ هر گونه‏ سلطه‌جویی‏ و سلطه‏‌پذیری‏، حفظ استقلال‏ همه‏‌جانبه‏ و تمامیت‏ ارضی‏ کشور، دفاع‏ از حقوق‏ همهٔ‏ مسلمانان‏ و عدم‏ تعهد در برابر قدرت‏‌های‏ سلطه‌گر و روابط صلح‌آمیز متقابل‏ با دول‏ غیرمحارب‏ استوار است‏.اصل‏ یکصد و پنجاه و سوم: هر گونه‏ قرارداد که‏ موجب‏ سلطهٔ‏ بیگانه‏ بر منابع طبیعی‏ و اقتصادی‏، فرهنگ‏، ارتش‏ و دیگر شؤون‏ کشور گردد ممنوع‏ است‏.اصل‏ یکصد و پنجاه و چهارم: جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ سعادت‏ انسان‏ در کل‏ جامعه‏ٔ بشری‏ را آرمان‏ خود می‌داند و استقلال‏ و آزادی‏ و حکومت‏ حق‏ و عدل‏ را حق‏ همهٔ مردم‏ جهان‏ می‏‌شناسد. بنابراین‏ در عین‏ خودداری‏ کامل‏ از هر گونه‏ دخالت‏ در امور داخلی‏ ملت‌های‏ دیگر از مبارزه‏ حق‌طلبانهٔ مستضعفین‏ در برابر مستکبرین‏ در هر نقطه‏ از جهان‏ حمایت‏ می‌کند. حال مشکل از کجاست؟ مشکل از این است که هر کس در ایران رئیس‌جمهور می‌شود به جای این‌که بخواهد «مجری قانون و سیاست‌های کلان نظام» باشد می‌خواهد خود طرحی نو دراندازد! به عبارت دیگر، به جای این‌که برای اجرای قوانین موجود برنامه‌ریزی کند خودش می‌خواهد روش و منش (یا، بهتر بگویم، قانون نانوشتهٔ) جدیدی مطرح کند که ذاتاً ناسازگار با قوانین فعلی و به‌ویژه قانون اساسی است. مثلاً همین سه اصل بالا را درنظر بگیرید که تکلیف سیاست خارجی ایران را مشخص کرده است. اکثر دولت‌هایی که بعد از سال ۶۸ بر سر کار آمده‌اند نظری کاملاً متفاوت با این سه اصل داشته‌اند و معتقد بوده‌اند که در جهان کنونی برای پرهیز از مشکل باید با روند جهانی هماهنگ شد و نمی‌توان ساز مخالف زد. روند جهانی را چه کسی شکل می‌دهد؟ چند قدرت برتر جهان که از قضا طبق تعریفی که در قوانین ما آمده همان «قدرت‌های سلطه‌گر محارب»اند! اگر دولتی سیاست «مذاکره با دولت‌های غربی» را در پیش می‌گیرد نه با هدف اجرای اصل‌های ۱۵۲ و ۱۵۳ بلکه با هدف هضم در روند جهانی صورت می‌پذیرد. مذاکره ابزار سیاست خارجی است، اما «هدف و روش مذاکره» برای اکثر دولت‌ها هماهنگی با جهان (یا، بهتر بگوییم، چند کشور خاص) است. یا مثلاً برطبق اصل ۱۵۴ ایران موظف است از حق فلسطینیان در برابر اسرائیل حمایت کند، حال آن‌که اکثر دولت‌های مستقر بعد از ۶۸ نظر قلبی‌شان این بوده که این موضوع ربطی به ما ندارد. مثال دیگری را درنظر بگیرید:اصل‏ سی و یکم: داشتن‏ مسکن‏ متناسب‏ با نیاز حق‏ هر فرد و خانوادهٔ ایرانی‏ است‏. دولت‏ موظف‏ است‏ با رعایت‏ اولویت‏ برای‏ آن‌ها که‏ نیازمندترند، به‌خصوص‏ روستانشینان‏ و کارگران،‏ زمینهٔ‏ اجرای‏ این‏ اصل‏ را فراهم‏ کند. نظر اکثر دولت‌ها این بوده که مسکن هیچ ربطی به دولت ندارد و حتی تسهیلات خاصی هم فراهم نکرده‌اند. دولت احمدی‌نژاد هم که در این چند مورد تا حدی با سیاست‌های نظام و قانون اساسی هماهنگ بود در موضوعاتی دیگر (مثلاً مکتب انسانی به جای اسلامی) برای خودش ساز جداگانه‌ای می‌زد و به‌خصوص در اواخر دولتش با سیاست منطقه‌ای نظام همراهی نکرد و تا امروز هم نکرده است!این بحث را می‌توان به موضوعات اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی و حتی نظامی هم تعمیم داد. در اکثر مواقع، سیاست کلان و قوانین حرفی می‌زند و دولت هم حرف خود را می‌زند که در تضاد با آن سیاست‌هاست. به این ترتیب، رؤسای جمهور همیشه در حال کل‌کل با کلیت نظام‌اند. مخصوصاً که بخش‌هایی از نظام (مثلاً نیروهای مسلح) سیاست‌های نظام را اجرا می‌کنند و دولت هم سیاست خودش را، و این گاهی به تقابل و تعارض می‌انجامد. دولت‌ها گاهی به پشتوانهٔ رأی مردمی بالا خواسته‌های خود را می‌توانند به نظام تحمیل کنند و گاهی هم نمی‌توانند و بنابراین سرخورده می‌شوند و می‌گویند «اختیارات ما کم است». درست‌تر این است که بگوییم اختیارات کم نیست، بلکه قانون و سیاستی که دولت می‌خواهد اجرا کند در تضاد با قوانین موجود و سیاست‌های کلان نظام است و بنابراین به بن‌بست می‌خورند. اگر روزی رئیس‌جمهوری سر کار بیاید که به جای تقابل با قوانین و سیاست‌های موجود بخواهد همین‌ها را «با روش خودش» اجرا کند این بن‌بست باز می‌شود. تا امروز هر کس رئیس‌جمهور شده خواسته خودش مکتب و طرز فکری را به زور به سیستم تحمیل کند و اگر هم در دوران انتخابات صحبت از برنامه کرده برنامه‌اش در حقیقت قوانین نانوشته‌ای است که با قوانین فعلی در تضاد است. Saeid.VGHSaeid.VGHWed, 28 Apr 2021 23:07:44 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/دگرگونی-عمیق-سیاسی-تا-ده-سال-بعد-pxxvhshbyx7qتا ده سال بعد اتفاقات مهمی می‌افتد. نسل اول انقلاب که هرگز حاضر نشد تا واپسین لحظات زندگی دست از کرسی‌های مدیریتی بکشد و به نسل‌های بعد فرصت نداد وارد معرکه شوند اکنون آفتاب لب بوم است. چه بخواهند و چه نخواهند ده سال بعد یا در آن دنیایند یا براثر سالخوردگی خانه‌نشین‌اند. نکتهٔ مهم این است که دو جریان سیاسی اصلی، یعنی اصولگرایی و اصلاح‌طلبی، هر دو قائم به پدرخوانده‌های خویش‌اند و بدون آنان حرفی برای گفتن ندارند. هیچ یک از دو جناح سیاسی در کادرسازی موفق نبوده‌اند. سندش هم اینکه هیچ فرد اصلاح‌طلب یا اصولگرای زیر ۵۰ سال استخوان‌دار گفتمان‌سازی که حرف او برش داشته باشد نداریم! هر چه هست همان آدم‌های قدیمی‌اند که تا چند سال بعد بیشتر مهمان کشور نیستند! با خروج نسل اول انقلاب، هر یک از دو جناح سیاسی خود به نحله‌های فکری جدید شکسته خواهد شد و بعید نیست تا یک دههٔ بعد به جای دو جریان سیاسی چندین جریان داشته باشیم که هیچ کدام هم گفتمان محکمی پشت خود ندارند! نمونه‌اش همین جریان «انقلابی» که یکی دو سال اخیر بحثش زیاد مطرح شده. این جریان خود را متمایز از اصولگرایی و اصلاح‌طلبی می‌داند و ادعایش بازگشت به آرمان‌های اصیل انقلاب است، اما چه کسی زعیم آن است؟ تا جایی که من می‌دانم، هیچ کس! خود جریان انقلابی همین امروز به چندین شاخه تقسیم می‌شود که هیچ کدام آبشان در یک جوی نمی‌رود. از آن سو، در جریان اصلاح‌طلبی هم امروز برخی رسماً از نظام جمهوری اسلامی گذر کرده‌اند و برخی هنوز معتقد به حفظ اصل نظام‌اند اما خواستار استحالهٔ آن برطبق امیال خویش‌اند (مثل حذف شورای نگهبان یا کاهش اختیارات رهبری یا لغو قانون حجاب). حتی معتقدم در بحث مرجعیت هم در ده سال بعد اتفاق زیادی خواهد افتاد. اکثر مراجع کنونی بالای ۸۵ سال سن دارند. از بین همهٔ این افراد فقط امیدوارم آیت‌الله خامنه‌ای تا سال‌های طولانی سالم و سرحال بماند، زیرا فعلاً گزینه‌ای در حد او نمی‌شناسم. Saeid.VGHSaeid.VGHThu, 08 Apr 2021 09:34:05 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/چرا-اصلاح-طلبان-باور-نمی-کنند-برجام-مرده-است-vedjiiqtgk70یکی از اقدامات دونالد ترامپ پس از خروج از برجام اعمال تحریم‌های به‌ظاهر «تکراری» بود، طوری که برخی به زبان طنز می‌گفتند سبد تحریمشان ته کشیده و دیگر چیزی ندارند که اعمال کنند. از یک لحاظ درست می‌گفتند. اکثر تحریم‌ها همان‌هایی بود که قبلاً هم اعمال شده بود. پس چرا دوباره اعمال کرد؟ پاسخ روشنی دارد: برخی از تحریم‌های مهمی که قبل از ۲۰۱۲ برضد ایران وضع شده بود، از جمله بانک مرکزی و صنعت انرژی ایران، به بهانهٔ برنامهٔ هسته‌ای تنظیم و تدوین شده بود. اما ترامپ چه کرد؟ او در اقدامی بی‌سابقه سپاه را که نیروی رسمی نظامی ایران است تروریست اعلام کرد و بسیاری از تحریم‌هایی را که خود به خود با خروج از برجام برگشته بودند این بار با عناوین جدیدی چون «حمایت ایران از تروریسم» مجدداً اعمال کرد. به زبان ساده، اگر امروز بانک مرکزی و صنعت انرژی ایران تحت تحریم است، به دو علت است: هم به علت فعالیت هسته‌ای و هم به خاطر حمایت ایران از تروریسم! ترامپ با این اقدام خود قصد داشت گره تحریم‌ها را طوری کور کند که حتی اگر بعد از او دولت دیگری سر کار آمد که مایل بود سیاست اوباما را در پیش بگیرد نتواند. اگر امریکا همین امروز بدون هیچ قید و شرطی به برجام برگردد، هیچ تحریم مهمی لغو نمی‌شود. ممکن است برخی از اموال بلوکهٔ ایران در کشورهای دیگر، مخصوصاً نزدیک ایام انتخابات با هدف تأثیرگذاری در نتیجهٔ انتخابات، آزاد شود، ولی امکان ندارد بانک مرکزی و نفت از تحریم درآید، زیرا اگر عنوان «هسته‌ای» برداشته شود همچنان موضوع تروریسم برجاست. پس، امریکا می‌تواند بگوید: «من به تعهداتم عمل کردم و به برجام برگشتم و تمام تحریم‌های مرتبط با برجام را معلق کردم؛ حالا نوبت شماست! اما اگر می‌خواهید کلاً از شر تحریم خلاص شوید بیایید دربارهٔ مسائل دیگر هم مذاکره کنیم»! هدف هم چیزی جز این نبوده و هم ترامپ و هم بایدن بارها و با الحان مختلف این خواسته را صریحاً اعلام کرده‌اند! اما این بار آن‌ها با مشکلی جدی روبه‌رو شده‌اند: آیت‌الله خامنه‌ای هوشمندانه سیاست ایران و، به قولی، «حرف قطعی» ایران را این طور اعلام کرده که امریکا اول باید «کل تحریم‌ها» را، چه مربوط به برجام چه آن‌هایی را که با بهانه‌های جدید وضع شده‌اند، یک‌جا لغو کند و سپس ایران راستی‌آزمایی عملی کند و اگر آن را تأیید کرد به تعهدات خود در برجام برگردد. این کار مستلزم این است که امریکا رسماً موضع خود بر تروریسم بودن سپاه را پس بگیرد و هر گونه تحریم ثانویه‌ای را بردارد! اگر این کار را بکند (که بعید است) شکست بزرگی برای آن‌هاست. در حقیقت، آیت‌الله خامنه‌ای توپ را با زیرکی در زمین امریکا انداخته است. گرچه دولت روحانی هنوز هم علائم شوق و وادادگی را بروز می‌دهد، تصور می‌کنم آیت‌الله خامنه‌ای برخلاف دور قبل که در قبال اجرای برجام با دولت همراهی کرد این بار هرگز از «حرف قطعی» خود عدول نکند. با این اوصاف، این روزها اصلاح‌طلبان از احیای برجام سخن می‌گویند. تعجبی هم ندارد. بخشی از هویت آنان به این موضوع گره خورده است و بنابراین پذیرش حقیقت برایشان سخت است. اگر نمی‌دانند که با برگشت امریکا به برجام تحریم‌های مؤثر پابرجا می‌ماند که وای به سواد سیاسی‌شان. اگر هم می‌دانند و باز چنین می‌گویند، بیشتر به قصد فرافکنی است که بگویند ما می‌خواستیم کشور را از گرداب تحریم نجات دهیم اما دلواپسان نگذاشتند صحبت کنیم تا بقیهٔ تحریم‌ها را بردارند!Saeid.VGHSaeid.VGHThu, 08 Apr 2021 09:14:29 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/چگونه-کیفیت-آموزش-دانشگاهی-را-افزایش-دهیم-xq2nsjnezrkiحتماً بسیاری از شما پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه با خود می‌گویید حاصل این همه سر کلاس نشستن چه بود و چقدر از مطالب را مستقیم از خود استاد فراگرفتم. این در صورتی است که رشتهٔ تحصیلی‌تان به کارتان بیاید و قرار باشد از مطالبِ آموخته استفاده کنید، وگرنه اگر شغلی کاملاً بی‌ربط پیدا کنید که کل دانشگاه رفتن زیر سؤال می‌رود. در همین اول کار می‌خواهم حساب علوم انسانی و هنر را از علوم پایه و فنی‌-مهندسی جدا کنم. طبیعی است که سبک آموزش علوم انسانی با علوم پایه و فنی فرق اساسی دارد. و اصلاً کشش دانشجو سر کلاس تاریخ با کلاس ریاضی فرق دارد. شاید در اولی استاد اگر خوش‌بیان باشد بتواند دانشجو را یک ساعت و نیم سر کلاس میخکوب کند، اما دانشجو سر کلاس ریاضی و امثال آن پس از نیم‌ساعت احساس خستگی می‌کند. با این حال، ناگزیر است یک ساعت و نیم سر جایش بنشیند و یادداشت‌برداری کند یا اگر اهل یادداشت‌برداری نیست به تخته زل بزند. تازه باید به این توجه کرد که معمولاً رویکرد استاد دانشگاه آموزشی نیست و اصلاً علاقه‌ای هم به آن ندارد و پیگیر این هم نیست که کیفیت آموزش خود را افزایش دهد. صرفاً به این خاطر که قانون است تعداد واحد خاصی را تدریس کند این کار را می‌کند. نه برایش مهم است که آیا آموزش او بازده دارد و نه مهم است آیا امتحانی که می‌گیرد استاندارد است یا نه. خب، طبعاً این دسته از استادان تا بازنشستگی هم همین راه را می‌روند و کاری نمی‌توان کرد. اما در این بین کسانی هم هستند که کیفیت آموزش برایشان مهم است، اما خودشان در آن می‌لنگند: ۱) تُن صدای ضعیف و خواب‌آوری دارند و آن کس که ته کلاس نشسته هیچ چیزی نمی‌فهمد؛۲) فن بیان بلد نیستند و خیلی تپق و حرف اضافه می‌زنند؛۳) با روش‌های پربازده تدریس آشنا نیستند و صرفاً همان روش مرسوم دیگران را تکرار می‌کنند. علاوه بر این‌ها، مورد دیگری هم هست که خارج از ارادهٔ استاد است: ساعت‌های کلاس انعطاف‌ناپذیر است! همه مجبورند سر ساعت خاصی سر کلاس بروند، حال آنکه برخی در صبح بازده بهتری دارند و برخی در بعد از ظهر. با این مورد نمی‌توان کاری کرد و باید با آن ساخت. از طریف دیگر، پس از شیوع بیماری کرونا و تجربهٔ تدریس آنلاین دیدیم که بازده آن حتی به مراتب کمتر از تدریس رو در روست و به نوعی ماست‌مالی کار است. چه می‌توان کرد؟ من در چند سال اخیر بسیار از یوتیوب برای مطالب آموزشی استفاده کرده‌ام. به این نتیجه رسیده‌ام که بهترین رویکرد آموزشی «آموزش ترکیبی چهره‌به‌چهره و ضبط ویدئویی» است، به این ترتیب که یک بار مبحث به‌صورت ویدئویی با بهترین کیفیت ممکن ضبط شود. در این صورت، می‌توان از جلوه‌های ويژه هم استفاده کرد. مثلاً فرض کنید یکی می‌خواهد مبحث تشدید در نوسان را توضیح دهد. هم کلی شبیه‌سازی از آن موجود است و هم کلی فیلم که آن را عیناً توضیح می‌دهد. با این حساب، دانشجو به مبحث ضبط‌شده دسترسی دارد. اما ممکن است سؤالاتی برایش مطرح شود یا لازم باشد مثال بیشتری برای او حل شود تا کل مبحث برایش جا بیفتد. در این صورت، کلاس حضوری می‌تواند «مکمل» تدریس ویدئویی باشد، به این ترتیب که استاد به جای آن‌که یک ساعت و نیم وقت صرف تدریس کند، صرفاً در ابتدای کلاس مباحث ویدئو را مرور کند و به سؤالات و اشکالات پاسخ دهد. به این ترتیب، کلاسی که در حالت عادی یک ساعت و نیم طول می‌کشید به‌راحتی در ۴۵ دقیقه تمام می‌شود. مزیت این روش تدریس این است که دانشجو قسمت ویدئویی را می‌تواند بارها گوش کند تا مطلب برایش جا بیفتد، برخلاف کلاس که بسیاری فقط حواسشان به یادداشت‌برداری است و اصلاً به مبحث دقتی ندارند. Saeid.VGHSaeid.VGHMon, 07 Dec 2020 03:29:09 +0330https://virgool.ir/@Saeid.VGH/تنها-راهکار-اساسی-رفع-تحریمها-ymjgfoucvuaeبه گفتهٔ برخی کارشناسان و به اعتراف جان کری و اوباما، هر تحریمی دورهٔ اثر مشخصی دارد و اگر کشور تحریم‌شده تاب بیاورد پس از آن دوره تحریم‌ها رفته‌رفته بی‌اثرتر می‌شود. با توجه به اینکه تحریم ابزاری نسبتاً کارآمد و مؤثر است، مخصوصاً اگر دولت کشور تحریم‌شده منفعل و ترسو باشد و هیچ برنامه‌ای برای اصلاحات اقتصادی مخصوص دوران تحریم نداشته باشد ـــــــ که نمونهٔ بارز آن دولت روحانی است ـــــــ هرگز دولت تحریم‌کننده دست از این ابزار نمی‌کشد. چرا؟ چون عملیات نظامی و درگیری برایش هزینه‌زاست، اما تحریم برایش خیلی ارزان‌تر است (گرچه مفت هم نیست). اگر قرار باشد هم جنگ و هم تحریم به یک نتیجه منتهی شود، هیچ دولت عاقلی از ابزار کم‌هزینه‌تر تحریم دست نمی‌کشد. با توجه به اینکه گفتم هر تحریمی دورهٔ اثر مشخصی دارد، دولت تحریم‌کننده چگونه این ابزار را مؤثر نگه دارد؟ پاسخ ساده است: با نوسانی‌کردن آن! یعنی تا قرار است اثر تحریم کم شود، کشور تحریم‌کننده با بهانه‌ای باب گفتگو را با کشور تحریم‌شده باز می‌کند و بخشی از تحریم‌ها را موقتاً لغو می‌کند یا حتی نه، قول می‌دهد لغو کند و همین خبر پالس مثبتی به بازار کشور هدف می‌فرستد و خوش‌بینی سبب می‌شود که اندکی از فشارها کاسته شود! بدین ترتیب، این انتظار در میان مردم پدید می‌آید که دولت موظف است با مذاکره مشکل تحریم را حل کند. اگر به سال‌های ۹۰-۹۲ برگردیم و با دقت به نمودار قیمت دلار نگاه کنیم، متوجه می‌شویم دلار از تاریخ مرداد ۹۰ از ۱۱۰۰ تومان به حدود ۳۵۰۰ در آبان ۹۱ رسیده و از آن به بعد بالاتر نرفته است. یعنی دولت دهم توانست در مدت ۱۴ ماه نرخ ارز را تثبیت کند. از آن موقع تا شروع دولت روحانی در مرداد ۹۲ قیمت ارز همین مقدار ماند و تا اواخر آذر ۹۶ تغییر خاصی نکرد! این در حالی است که برجام در تیرماه ۹۴ امضا و در دی ماه ۹۴ اجرا شد! درست بعد از تثبیت قیمت ارز در سال ۹۱ بود که زمزمه‌هایی از تمایل امریکا به گفتگو با ایران شنیده شد، اما در رسانه‌ها چندان مطرح نشد تا نوبت دولت روحانی شد که با شعار رفع تحریم‌ها سر کار آمد. نگاهی به نرخ تورم هم خالی از لطف نیست. تورم در سال ۸۹ به گزارش بانک مرکزی حدود ۱۲٪ بوده که براثر تحریم‌ها و شوک ارزی به اوج خود که ۳۵٪ است رسید. پس از آن، با این‌که تا دی ماه سال ۹۴ تحریم‌ها به صورت مؤثری برداشته نشده بود و تخفیف‌های موقتی که در توافق ژنو به دست آمده بود چشمگیر نبود، تا سال ۹۳ تورم به ۱۵٪ کاهش یافت. قاعدتاً با اجرای برجام و دست‌یافتن ایران به منابع ارزی بیشتر قیمت دلار باید کاهش می‌یافت اما چنان‌که گفتم از آبان ۹۱ تا آذر ۹۶ قیمت حوالی ۳۵۰۰ می‌ماند! حالا نگاهی هم به افزایش مجدد قیمت دلار بیندازیم. ترامپ در اردیبهشت ۹۷ برجام را ترک کرد ولی برگشت تحریم‌ها عملاً چندین ماه بعد رخ داد چون کشورهای خریدار نفت از ایران نمی‌توانستند به یک باره خریدشان را قطع کنند و بنابراین این فرایند تدریجی بود. اما قیمت دلار از آذر ۹۶، یعنی ۵ ماه قبل از مرگ برجام، رو به افزایش گذاشت. در دی ماه ۹۶ هم اعتراض‌های خیابانی رخ داد که رنگ و بوی معیشتی داشت، و این در حالی بود که برجام زنده بود! در فروردین ۹۷، یک ماه قبل از خروج امریکا از برجام، دلار معروف ۴۲۰۰ تومانی جهانگیری در حالی معرفی شد که برجام زنده بود و ایران هنوز داشت نفت می‌فروخت! دلار از آذر ۹۶ تا مهر ۹۷ به قیمت ۲۰هزار تومان رسید، ولی بعد از آن کاهش یافت و در آذر ۹۷ به ۱۰هزار تومان برگشت و بعد از آن با نوساناتی به قیمت ۱۵۰۰۰ تومان در بهار ۹۹ رسید، اما از بهار تا کنون نوسانات عجیبی یافته و تا ۳۰۰۰۰ تومان هم بالا رفت و بعد اندکی اصلاح شد. حالا به این سؤال‌ها دقت کنید:۱) چرا با اینکه برجام زنده بود و ایران نفت می‌فروخت قیمت ارز از سال ۹۶ رو به افزایش گذاشت؟۲) چرا با اینکه در انتهای دولت دهم همچنان تحریم‌های نفتی و بانکی و بیمه و کشتیرانی با قوت سر جایش بود نرخ ارز بعد از ۱۴ ماه مهار شد و روی قیمت ۳۵۰۰ تثبیت شد؟۳) چرا بعد از اجرای برجام در دی ۹۴ نرخ ارز کاهش نیافت؟۴) چرا با اینکه وقتی عملاً در اواخر تابستان ۹۷ که تمام تحریم‌ها برگشته بود و نرخ ارز به ۲۰۰۰۰ تومان رسیده بود پس از یک سال قیمت ارز به ۱۰۰۰۰ تومان برگشت؟ آیا تحریمی لغو شده بود؟! افزایش قیمت ارز در سال ۹۹ معلول هر چیزی باشد معلول تحریم نیست، چون عملاً دولت امریکا هر تحریم مؤثری در چنته داشته رو کرده و جز تحریم‌های نمادین اشخاص چیزی برایش نمانده است. می‌توان بخشی از افزایش نرخ ارز در ۹۹ را معلول کرونا دانست و بخشی هم احتمالاً نوسانگیری دولت از دلار به قصد تأمین بخشی از مخارجش!خلاصهٔ کلام: چنان‌که دیدید، هم در دولت احمدی‌نژاد و هم در دولت روحانی پس از اعمال تحریم هر شوکی قرار بود اتفاق بیفتد در عرض ۱-۲ سال افتاد و بعد از آن نرخ ارز تثبیت شد. تثبیت هم به این معناست که دیگر اثر تحریم بیش از این نیست و هر اتفاق ناگوار دیگری در اقتصاد فقط و فقط ناشی از سوءتدبیر یا خرابکاری احتمالی است ولاغیر. به عبارت دیگر، هر تحریمی که اعمال می‌شود، در عرض یکی دو سال به اقتصاد کشور هدف شوک وارد می‌کند، اما اگر بنیاد کشور هدف خیلی ضعیف نباشد، حتی دولت بی‌تدبیری هم سر کار باشد، تحریم‌ها پس از مدتی دیگر کارایی خود را از دست می‌دهد. این بدان معنا نیست که کشور تحریم‌شده مشکلش حل می‌شود، بلکه به این معناست که شوک از بین می‌رود. سناریوهای مختلفی پیش روی دولت جو بایدن است. برای جلوگیری از طولانی‌شدن مطلب، از همه جز یکی چشم می‌پوشم که فقط یکی از گزینه‌های احتمالی (و به تعبیر من بدترین گزینه) است: شوک دادن به کشور هدف مهم‌ترین امتیاز تحریم است و این باید آن قدر تکرار شود که واقعاً جان مردم کشور هدف به لب آید و کار به اعتراض عمومی و فشار به دولت بکشد. یکی از راه‌های ممکن تکرار شوک این است که دولت بایدن با دو هدف حفظ اثرگذاری تحریم‌‌ها و تأثیر در نتیجهٔ انتخابات ۱۴۰۰ ایران بخشی از تحریم‌ها را موقتاً لغو کند یا اینکه قول رفع آن‌ها را بدهد. اگر چنین چیزی رخ بدهد، به محض تطابق اقتصاد با وضعیت جدید، دوباره می‌توانند با بهانه‌ای جدید (که ماشاءالله هم فراوان و بی‌انتهاست) به‌صورت ناگهانی تحریم‌ها را برگردانند. چون اقتصاد برای تطابق با هر شرایطی زمان لازم دارد، در صورت وقوع این سناریو، اعمال مجدد تحریم می‌تواند شوک پدید آورد. به زبان ساده، فرمول مؤثر تحریم این است: تحریم، تنفس، تحریم، تنفس، ...حالا برگردم به تیتری که انتخاب کردم: ایران چه کند؟ درمورد اصلاح ساختار اقتصاد زیاد گفته‌اند و من قصد تکرار ندارم، اما از نظر من امریکا فقط به یک دلیل خیلی به تحریم علاقه دارد و آن اینکه برایش هزینهٔ زیادی ندارد. تنها عاملی که سبب خواهد شد از این گزینه عقب بنشیند هزینه‌زا کردن آن برای اوست. اگر امنیت اقتصادی او در منطقهٔ ما به هم بخورد و بداند که با فشار بر ایران بر خودش هم فشار وارد خواهد آمد، به ناگزیر از این گزینه عقب خواهد نشست. ایران لازم نیست با امریکا درگیر نظامی شود. از طریق نیروهایی که در منطقه دارد می‌تواند مرتب برای سربازان امریکایی یا نهادهای اقتصادی مرتبط با امریکا مزاحمت دائمی ایجاد کند و به قولی خیلی برایشان خرج بتراشد. این بهترین راه ممکن است.Saeid.VGHSaeid.VGHFri, 20 Nov 2020 11:29:23 +0330https://virgool.ir/@Saeid.VGH/خطر-شبهعلم-xirgebfsifwjبا گسترش اینترنت و دسترسی آسان مردم به منابع اطلاعاتی، روز به روز بر تعداد سایت‌ها و کانال‌های «شبه‌علمی» افزوده می‌شود و بسیاری از مردم به مطالب آن‌ها استناد و یا بدتر از آن‌ها استفاده می‌کنند. منظورم از شبه‌علم آن مطالب بی‌پایه‌ای نیست که به‌صورت خبر یا تحلیل منتشر و به خورد مردم داده می‌شود؛ خبرهایی که بسیاری از آن‌ها در کوتاه‌مدتی تکذیب می‌شود، اما اثرشان را گذاشته‌اند و دیر شده است. منظور از شبه‌علم مطالب نادرستی است که ناآشنایان با علمی خاص با انگیزه‌های متفاوت در هیئت کارشناس آن رشته بیان می‌کنند و متأسفانه این مطالب مشتری هم فراوان دارند. بگذارید با چند مثال منظورم را توضیح دهم. آیا زمین گرد است یا تخت؟ سؤال مسخره‌ای است. نه؟ خب، همه می‌دانند گرد است (البته نه کروی کامل). اما امروز کسانی را سراغ داریم که به‌زعم خود با استناد به قرآن و حدیث می‌خواهند ثابت کنند زمین تخت است! وقتی با استدلال آن‌ها روبه‌رو می‌شویم، متوجه می‌شویم که فهم غلطی از آیه و روایتی پیدا کرده و تصور می‌کنند تمام کشفیات دانشمندان توطئه برای گمراهی بشر بوده است! جالب اینجاست که این افراد علما و مفسرانی را که در تفاسیر خود به منابع علمی ارجاع داده‌اند و گفته‌اند فلان پدیده‌ای که کشف شده در قرآن هم به آن اشاره شده است به «علم‌زدگی» متهم می‌کنند و می‌گویند آنان قرآن را به میل کفار و مشرکان تفسیر کرده‌اند! به عبارت دیگر، کسی که حتی یک سال هم به‌صورت تخصصی علوم قرآنی نخوانده کسی را که ده‌ها سال به‌صورت تخصصی در موضوع قرآن کار کرده به‌سبب پذیرش یافته‌های علمیِ روز به کج‌فهمی متهم می‌کند!مثال دیگرم از حوزهٔ پزشکی است. اخیراً عده‌ای ظهور کرده‌اند که مدعی‌اند درمان تمام بیماری‌ها در روایات آمده است و اصولاً به علم پزشکی به‌صورتی که مطرح است نیازی نیست و هدف پزشکان امروزی نابودی نسل بشر است و اصلاً پزشکی امروز توطئهٔ یهود برای نسل‌کشی غیریهود است! گرچه این کار پزشکان امروزی هم که معلومات طب قدیم را کامل کنار گذاشته‌اند درست نیست و در جاهایی که طب قدیم با راهکاری ساده بیماری خاصی را درمان می‌کند نباید به روش‌های پیچیده و دارای عوارض جانبی روی آورد، اما این تصور که پزشکی جدید برای نابودی بشر طراحی شده مضحک است.سوءاستفاده از جایگاه پزشکی یا سوءاستفادهٔ مالی برای قالب‌کردن دارویی خاص به مردم بحث دیگری است و به کلیت علم پزشکی ربطی ندارد. اگر به علما و مراجعِ همین امروز نگاه کنیم، می‌بینیم آن‌ها هم به پزشکان رجوع و به دستورهای آن‌ها عمل می‌کنند. آیا این علما و مراجع بیشتر آیه و روایت می‌فهمند یا آن‌هایی که تازه سر برآورده‌اند؟ یکی از همین مدعیان می‌گفت ورزش‌کردن برای سلامتی مضر است و با توجه به اینکه قرآن گفته «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا»، پس باید با وقار راه رفت و دویدن مصداق بی‌وقاری است! و اینکه پیامبر سفارش کرده شنا و تیراندازی و اسب‌سواری یاد بگیرید فقط برای یادگیری است و انسان نباید همیشه شنا کند! این موضوع را از یکی از مراجع پرسیدم. پاسخ داد که این ادعا کاملاً غلط است و در اسلام به ورزش بسیار سفارش شده است.مثال دیگرم دربارهٔ بمب هسته‌ای است. اخیراً مطلبی خواندم که نویسنده‌اش مدعی شده بود بمب هسته‌ای دروغی بزرگ است و امپراطور ژاپن به دلایلی مخازن عظیم گاز را در هیروشیما منفجر کرده است و اصولاً واپاشی هسته غیرممکن است و دلیلی ندارد یک عنصر پرتوزا باشد و عنصر دیگر پرتوزا نباشد. این ادعای مضحک در حالی است که فیزیک برای خواص تمام عناصر جدول تناوبی دلیل دارد. کاملاً مشخص است چرا یک ماده رساناست و چرا دیگری عایق است. چرا یک ماده براق است و دیگری کدر. چرا یک عنصر پایدار است و دیگری ناپایدار و پرتوزا! این فرد که کمترین بهره‌ای از علم فیزیک نداشته، در مقاله‌ای مفصل به‌زعم خودش دلیل آورده بود که بمب هسته‌ای غیرممکن است و اصولاً بحث این بمب برای ترساندن کشورهای ضعیف یا اهرم فشاری بر آن‌ها مطرح شده وگرنه در عالم واقعیت چنین چیزی نداریم! کسانی که مطلب «شبه‌علمی» این فرد را می‌خوانند به‌علت بی‌اطلاعی از فیزیک و شیمی و ظاهر گول‌زنندهٔ آن تصور می‌کنند مطلب علمی است!خلاصه اینکه اینترنت امروز پر است از مطالب شبه‌علمی و فقط به پزشکی و فیزیک هم محدود نیست. از هر رشته‌ای درنظر بگیرید مطالب نادرست فراوانی می‌توانید پیدا کنید. اما تشخیص اینکه کدام علمی و کدام شبه‌علمی است دشوار است. در این موارد، بهترین راه این است که در هر موضوعی به متخصص همان زمینه رجوع شود و تا مشخص نشده آن فردی که مطلبی را نوشته کارشناس آن رشته است یا نه نباید به مطلب او اعتماد کرد. Saeid.VGHSaeid.VGHSat, 15 Aug 2020 01:27:47 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/نگاه-به-داستان-حجاب-از-منظری-متفاوت-ktvpe2lvafkzمی‌خواهم دربارهٔ «حجاب» از منظری متفاوت به موضوع نگاه کنم. قرار نیست موعظهٔ دینی کنم یا آیه و روایت بخوانم. می‌خواهم برخی واقعیت‌ها را برایتان بگویم که یا نمی‌دانید یا اگر می‌دانید به آن‌ها اهمیت نداده‌اید. پس از بیان موضوع، ممکن است در ذهن خود تصور کنید نویسنده تمام این حالات را تجربه کرده است، در حالی که این طور نیست؛ امامزاده و معصوم نیستم، اما اهتمام من به دوری از خطا بوده است. خیلی از اطلاعات را با مطالعه و با برخورد با مردان جوان و شنیدن صحبت‌هایشان به‌دست آورده‌ام. آیا همهٔ مردان با دیدن همهٔ زنانِ بدپوشش دچار تحریک جنسی می‌شوند؟رویکرد غلطی که برخی از مدافعان حجاب در پیش گرفته‌اند این است که مدام به زنان بدحجاب می‌گویند مردان با دیدن شما تحریک جنسی می‌شوند. به این ترتیب، مردان را در حد موجودی کاملاً بی‌اختیار تنزل داده‌اند که «دائم‌النعوظ» است و با دیدن هر زنی انگار برق سه‌فاز او را می‌گیرد! خب، یعنی آیا هرگز تحریک جنسی اتفاق نمی‌افتد؟ چرا، اتفاقاً خیلی هم رخ می‌دهد، مخصوصاً در دوران نوجوانی و به‌ویژه برای مجردان، اما نه همیشه و نه با دیدن هر زن بدپوششی. چنان‌که انسان یک روز شاد است، یک روز بی‌حوصله، یک روز عصبی، یک روز پرانرژی، از نظر جنسی هم همیشه در یک حالت نیست. گاهی اصلاً در فضای شهوت نیست و گاهی شهوت بر او غلبه پیدا می‌کند. بنابراین، بسته به وضعیت روحی-جسمی او، گاهی یک چیزِ خاص می‌تواند سبب تحریک جنسی او بشود و شاید فردا همان چیز هیچ تأثیری در برانگیزش جنسی او نداشته باشد.آیا هر بدپوششی برای یک فرد تحریک‌کننده است؟ خیر، انسان‌ها جاذبه و دافعه دارند. ممکن است خانمی که زیبا و بدپوشش است برای آقایی هیچ جذابیتی نداشته باشد ولی یک خانم بدپوشش دیگر با قیافهٔ نه چندان زیبا او را جذب کند. آیا موی سر خانم‌ها سبب تحریک همهٔ مردان است؟ نه لزوماً. سلیقهٔ مردان خیلی متفاوت است. ممکن است عضو خاصی از بدن زن برای یک مرد خیلی از نظر جنسی تحریک‌آمیز باشد ولی از نظر دیگری اصلاً جذاب نباشد. اما تا جایی که اطلاع دارم، تقریباً هر عضوی از اعضای بدن زن برای برخی از مردان می‌تواند محرک جنسی باشد. موی سر، لالهٔ گوش، گردن، سینه‌ها، شرمگاه، باسن، ران پا، ساق پا، انگشتان و کف پا! تنها جایی که نشنیدم ذاتاً برای مردی تحریک‌کننده باشد دست‌ها و صورت است (البته در صورتی که آرایش غلیظ نشده باشد) که همین مورد هم در حد شرعی حجاب استثنا شده است. شاید عضوی برای یک مرد بسیار جذاب باشد و برای دیگری اصلاً جذاب نباشد. البته دو مقوله را تفکیک کنید. یکی جذابیت به خاطر زیبایی و یکی جذابیت جنسی که سبب تحریک می‌شود. صورت زیبا برای همه جذاب است، اما لزوماً تحریک‌کننده نیست، مگر حالتی که حسابی بزک شده باشد. البته ممکن است استثناهایی هم باشد.سوژهٔ خودارضایی دیگران نشویدمی‌دانیم که خیلی‌ها به «خودارضایی» مبتلایند. اما آیا با خود فکر کرده‌اید این‌ها چطور به این کار دست می‌زنند؟ بالاخره برای همین عمل شنیع هم تحریک لازم است. خب، با دیدن در و دیوار که تحریک نمی‌شود. پس یا باید منظرهٔ تحریک‌آمیزی ببیند یا آن را در ذهن خود تصور کند. شاید او فیلم هرزه‌نگاری ببیند، اما ممکن است فردی را در ذهن خود تصور کند که برایش جذاب است. من این را مستقیماً در جمعی در دورهٔ دانشجویی شنیدم که می‌گفتند فلان دختر (که پوشش خوبی نداشت) سوژهٔ خوبی برای «جلق» است! اگر در خیابان با پوشش بد ظاهر شوید، شاید متلک نشنوید (که خیلی بعید است)، اما با خود فکر کنید شاید فردی که بعداً بخواهد خودارضایی کند شما را در ذهنش تصور کند و دچار نعوظ شود. خوشتان می‌آید سوژهٔ خودارضایی دیگران شوید؟! خودارضایی گناه بزرگی است و بعد هم فردِ مبتلا به آن ممکن است در رابطهٔ زناشویی دچار انزال زودرس شود، حتی قبل از دخول، و این کفر همسرش را درمی‌آورد. یا ممکن است به این کار خود حتی در دورهٔ تأهلی ادامه دهد. بگذارید اگر کسی می‌خواهد به چنین عمل زشتی دست بزند سوژه‌اش همان هرزه‌نگارها و سلبریتی‌ها باشد، نه شمای شیعهٔ دوازده‌امامی! با خود فکر کنید کسی که در محیط بیرون خیلی محترمانه با شما برخورد می‌کند و اصلاً نگاه خیره‌ای به شما نمی‌کند شاید در خلوتِ خود شما را سوژه‌اش قرار دهد! برای ثبت تصویر در ذهن حتی یک ثانیه هم کافی است؛ لازم نیست نیم ساعت شما را تماشا کند.سوژهٔ زنای ذهنی نشویدبرخی از مردان حتی هنگام آمیزش با همسر خود به زن دیگری فکر می‌کنند. برخی این کار را «زنای ذهنی» نامیده‌اند و در اسلام هم به‌شدت از آن نهی شده است. اما چرا این اتفاق می‌افتد؟ دلایل گوناگونی دارد. همهٔ مردم از زندگی‌شان کاملاً راضی نیستند. شاید درصد رضایت برخی ۶۰٪ و برخی ۹۰٪ باشد. آیا این دو یکسان است؟ تنش در کدام خانه بیشتر است؟ آیا شدت علاقهٔ تمام زن و شوهرها یکسان است؟ برخی واقعاً برای هم می‌میرند و برخی بنا بر مصالحی همدیگر را تحمل می‌کنند. یعنی رضایتشان از زندگی نه در حد عالی است و نه در حدی که به طلاق بیارزد. زندگی اکثر مردم ایدئال نیست و کمتر خانه‌ای است که در آن هیچ وقت بین زن و مرد تنش پیش نیاید. تعداد و شدت آن ممکن است فرق کند، اما در اصلِ آن تردیدی نیست. وقتی مردی زنِ بدپوشش و زیبایی را در خارج خانه ببیند، آیا به اخلاق و شخصیت او هم پی می‌برد؟ خیر، همین جذابیت جنسی او را دیده و بس. حالا فرض کنید مدتی است زن و شوهر سر موضوعی با هم به توافق نمی‌رسند. موضوع شاید چیز خیلی ساده‌ای هم باشد، مثل خریدن یا نخریدن فلان چیز. شروع می‌کنند به بهانه‌گیری و عیب‌جویی از همدیگر. اگر در این بین باهم رابطهٔ زناشویی داشته باشند، ممکن است مرد که از بهانه‌گیری‌های زن خود خسته شده «آن زن» را در حین رابطه در ذهن خود تصور کند. یا بر فرض که اصلاً تنشی هم بین زن و مرد نبوده، اما قیافهٔ زن عادی است. مرد هم لزوماً مذهبیِ کاملاً پایبند به تمام فرایض و پرهیزکننده از هر حرامی نیست. چون موارد «جذاب‌تر» را در خارج از خانه دیده، شاید ترجیح بدهد در حین رابطه به همان‌ها فکر کند.حتماً تصاویر زنان دوران قاجار را دیده‌اید. اولین واکنش اکثر مردم این است: «اه اه، چه قیافه‌های داغونی! زن چاق سبیلو!». ولی مردان ۱۰۰-۲۰۰ سال پیش با همین زنان زندگی می‌کرده‌اند. و لابد این قدر برایشان جذبهٔ جنسی داشته‌اند که آن‌ها را تحریک کند! چرا؟ چون مردانِ آن زمان موردی نداشته‌اند که زن خود را با آن مقایسه کنند! نه اینستاگرامی داشته‌اند که انواع آرایش‌ها و قیافه‌ها را در آن ببینند، نه ماهواره و تلویزیون که فلان زن خوش‌اندام زیبا در آن برقصد و ببینند، نه در کوچه و برزن زنی نظرشان را جلب می‌کرد! ذهنشان خالیِ خالی از سوژه بود. فکر می‌کردند تهِ جاذبهٔ جنسی همین زن چاق سبیلوست. شما با نوع پوشش خود می‌‌توانید سوژهٔ کسی در حین رابطهٔ جنسی باشید یا نباشید. انتخاب با خودتان است. با خود فکر کنید کسی که در محیط بیرون خیلی محترمانه با شما برخورد می‌کند و اصلاً نگاه خیره‌ای به شما نمی‌کند شاید در خلوتِ خود شما را سوژه‌اش قرار دهد!عادی‌شدن جذبه‌های جنسی: خوب یا بد؟چون میل جنسی سیری‌ناپذیر است و زیبایی و جذابیت انتها ندارد، پس از مدتی قیافه‌های عادی جذبهٔ خود را از دست می‌دهد. بنابراین، زنان در یک مسابقهٔ بی‌انتها می‌افتند که مدام خود را جذاب‌تر و جذاب‌تر کنند. و این مستلزم گرفتن کلی وقت و انرژی و هزینه است. برخلاف تصور برخی، عادی‌شدن جذبهٔ زنان اصلاً چیز خوبی نیست. مرد برای داشتن رابطهٔ زناشویی موفق با همسر خود نیازمند برانگیزش جنسی است. اگر چشم او مشحون از صحنه‌های جذاب جنسی باشد که صبح تا شب در کوی و برزن و تلویزیون و گوشی می‌بیند، موقع برقرای رابطه شاید آن چیزی که علی‌القاعده باید سبب برانگیزش او شود نشود، چون بهتر از آنَش را قبلاً دیده است! شما با انتخاب نوع پوششِ خود می‌توانید به حس تنوع‌طلبی دامن بزنید یا نزنید. انتخاب با خودتان.سخن آخربا خواندن این مطلب شاید در ذهن خود تصور کنید که اکثر مردان مشکل دارند و به مواردی که در بالا گفتم مبتلایند، اما این طور نیست. آدم سالم هم فراوان داریم؛ مردانی که به‌رغم دشواری پا روی نفْس خود گذاشته‌اند و می‌گذارند، ولو با مشقت. فقط خواستم بگویم بدپوششی شما فقط سبب تحریک جنسی مستقیم نمی‌شود ــــــ هرچند، همین یک مورد هم واقعاً چیز کمی نیست. شاید شما سوژهٔ خودارضایی یا زنای ذهنی کسی شوید. و شاید مردی با مقایسهٔ قیافهٔ بزک‌شدهٔ شما با چهرهٔ همسر خودش بهانه بگیرد یا حتی بینشان شکرآب شود یا سر او داد بکشد، زیرا چنان‌که در بالا گفتم تمام زوج‌ها عاشق و معشوق هم نیستند و برخی صرفاً باهم زندگی می‌کنند؛ زندگی‌ای که مترصد فرصتی برای ازهم‌پاشی است. شما عاملش نشوید.Saeid.VGHSaeid.VGHSun, 24 May 2020 01:38:56 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/خلاصهٔ-کتاب-منِ-دیگر-ما-جلد-۴-بازی-با-کودک-imwm6nnqcrv2علل بی‌توجهی به نقش بازی در تربیت کودک۱) ناآگاهی از ضرورت بازی: برخی از اهمیت بازی با کودک بی‌خبرند. بازی میان کودک و والدینش ارتباط عمیق عاطفی برقرار می‌کند. کودک در حین بازی با محیط اطرافش آشنا می‌شود، ترس از کارها می‌ریزد، کسب تجربه می‌کند، بسیاری از نکات آموزشی را یاد می‌گیرد بی‌آنکه او را امر و نهی کنند. کودک پرتحرک قوی‌تر است و شاداب‌تر.۲) مساوی‌دانستن بازی با سرگرمی: برخی چون تصور می‌کنند هدف بازی سرگرمی است، تلویزیون و بازی رایانه‌ای را بازی تلقی می‌کنند، در حالی که هرگز جای بازی را نمی‌گیرند.۳) بی‌معنادانستن برخی بازی‌ها: برخی بازی‌ها از نظر بزرگسالان بی‌معناست، در حالی که برای کودک مفید است. مثلاً صدای جغجعه اعصاب بزرگسال را به‌هم می‌ریزد، ولی برای کودک بازی جالبی است.۴) ناآگاهی از انواع بازی‌ها: اکثر مردم بازی‌های کودکی یادشان رفته و ضرورتی هم نمی‌بینند یاد بگیرند.۵) حوصله‌نداشتن والدین.۶) ویژگی زندگی مدرن: برخلاف قدیم، ویژگی زندگی مدرن رکود و عدم تحرک است. این بی‌تحرکی خود عامل کم‌حوصلگی است. اگر کنترل تلویزیون نباشد، چه کسی حوصله دارد برود صدای آن را از خود تلویزیون کم کند؟ از سوی دیگر، کودکان ذاتاً میل به تحرک دارند، اما به سبب رخوت زندگی مدرن والدین او را به بازی‌ها و سرگرمی‌های بی‌تحرکی مثل تماشای تلویزیون سوق می‌دهند. یکی از علل لجبازی کودکان همین ارضانشدن میل تحرک آن‌هاست.به علاوه، رسانه هم به این رکود و بی‌تحرکی دامن می‌زند زیرا افراد مدت زیادی را بدون تحرک صرف تماشای تلویزیون یا گوشی خود می‌کنند. شما رسانه را مدیریت کنید،‌ نه او شما را!۷) وقت‌گیر بودن بازی: برخی والدین به اهمیت بازی واقف نیستند و از این رو وقت بازی را وقت تلف‌شده می‌پندارند. برخی مادران هم شغل و تحصیل را بر تربیت کودک اولویت می‌دهند.۸) تعداد کم بچه‌ها: اگر تعداد بچه‌ها بیشتر باشد و فاصلهٔ سنی‌شان بیشتر از سه سال نباشد، خودشان هم باهم بازی می‌کنند و درنتیجه والدین باید وقت کمتری صرف کنند.۹) حوصله‌نداشتن خود بچه‌ها: علت بی‌میلی کودک به بازی این‌هاست: الف) عادت به رسانه: اعتیاد به رسانه و رایانه موجب تنبلی آنان و بی‌میلی‌شان به بازی‌های پرتحرک می‌شود که برخلاف ذات آنان و نوعی بیماری است. ب) اگر بازی‌های غیررسانه‌ای جذاب نباشد، تمایلی به آن نخواهند داشت. بعداً توضیح می‌دهیم چگونه جذابشان کنیم.ویژگی‌های بازی مفید۱) مشارکت والدین در بازی: لذتی که کودک از بازی با والدین خوب می‌برد وصف‌ناپذیر است. مشارکت گاه به اجبار و درخواست کودک است و گاه با میل و رغبت. رغبت نیز گاه در صورتی است که خود کودک پیشنهاد داده و گاه در وقتی که خود پدر و مادر به کودک پیشنهاد کرده‌اند. اگر پدر و مادر هر دو در بازی مشارکت کنند، تأثیرگذارترین نوع بازی است. اگر با بی‌حوصلگی و از سر ناچاری همبازی او شوید، به او پیغام می‌دهید که حوصله‌اش را ندارید و به‌اجبار پذیرفته‌اید. به عبارت دیگر، او برداشت می‌کند که او را «دوست ندارید». از این رو، بازی به دلش نمی‌چسبد.۲) بچه شدن والدین هنگام بازی: بچه بازی بزرگسالان با خود را در صورتی دوست دارند که او حالت بچه به خود بگیرد. بازی نشانی از محبت است و اگر والدین خود را به بچگی بزنند سبب می‌شود فرزند بعد از بازی بسیار از آن‌ها حرف‌شنوی داشته باشد.۳) فعال و همراه با حرکت: چون براثر سبک زندگی مدرن بزرگسالان به رکود مبتلایند، تصور می‌کنند جست و خیز کودکان بیش‌فعالی است! او عادی است، ماییم که غیرعادی هستیم! اگر به کودک اجازهٔ تحرک داده نشود، او انرژی آزادنشده را به صورت خشم و لجبازی بروز می‌دهد.۴) بدون ترس و دغدغه: مخالفت والدین با بازی یا دعوای کودک سبب ترس او از بازی می‌شود. بازی باید بدون ترس باشد.۵) انتخابی نه تحمیلی: کودکان بازی‌ای را دوست دارند که خود انتخاب کرده‌اند. از بازی‌هایی که دیگران بر آنان تحمیل می‌کنند خوششان نمی‌آید.۶) تنوع: وقتی کودک راه‌رفتن را آغاز کند، نیاز او به تنوع بازی زیاد می‌شود و اگر فقط به چند بازی محدود شود از آن‌ها خسته می‌شود. از این رو، به تلویزیون رو می‌آورد. تنوع در بازی سبب می‌شود وقت او پر شود، وگرنه یکی دو بازی وقت زیادی نمی‌گیرد و او باز حوصله‌اش سر می‌رود.۷) واقعی و طبیعی: کودک از بازی با اشیای واقعی (مثل ظروف واقعی) بیشتر لذت می‌برد تا اسباب‌بازی آن‌ها. مثلاً خاک و گل را بر خمیربازی ترجیح می‌دهند. علت خستگی کودکان از اسباب‌بازی همین طبیعی‌نبودن آن‌هاست. شاید با چند روز خمیربازی خسته شود، ولی هرگز از خاک‌بازی و آب‌بازی طبیعی خسته نمی‌شود. نیاز کودک به طبیعت کاملاً طبیعی است و نیازی همگانی است که محدود به سن نیست، اما سبک زندگی مدرن بشر را از آن محروم کرده است. چرا مردم دوست دارند آخر هفته‌ها بروند کنار نهر آب در حالی که در خانه امکاناتی به مراتب بیشتر دارند؟ ریشه اعصاب خرد مردم بیش از آن‌که ناشی از مشکلات مادی باشد ناشی از دوری از طبیعت است.۸) زمینه‌ساز خلاقیت: بسیاری از بازی‌های جدید هیچ خلاقیتی ندارد. مثلاً ماشین کنترلی که با فشردن دکمه‌ای کار می‌کند یکی از این موارد است. اما آجربازی و امثال آن نیازمند خلاقیت کودک و درنتیجه مفید است.۹) قابلیت همکاری با دیگران: بازی‌هایی مثل لی لی که با مشارکت انجام می‌شود در رشد تربیتی کودک بسیار مؤثرتر از بازی‌های فردی است. کودکانی که فقط بازی فردی می‌کنند کم کم گوشه‌گیر و جمع‌گریز می‌شوند. این بچه‌ها همکاری دیگران را دخالت می‌پندارند و از این رو روحیه‌ای مستبد می‌گیرند و به دیگران از بالا به پایین نگاه می‌کنند. اما بازی‌های دسته‌جمعی روحیهٔ مشارکت را بالا می‌برد. دعوای کودکان نه تنها بد نیست، بلکه تا وقتی خطرناک نباشد به او کمک می‌کند دفاع از خود را یاد بگیرد.۱۰) نتیجه‌بخش: بازی باید نتیجه‌بخش باشد تا به حس بزرگ‌شدن کودک کمک کند. منظور این است که پس از اتمام بازی اتفاق ملموسی را مشاهده کند. مثلاً در تماشای تلویزیون کودک هیچ نقشی ندارد و هیچ کمکی هم به بزرگ‌شدن شخصیت او نمی‌کند، اما اگر کاغذی را خط خطی کند یا چیزی بکشد، نتیجه‌اش را مشاهده می‌کند.۱۱) در معرض دید: بچه‌ها دوست دارند بازی آن‌ها در معرض دید باشد. در این صورت، حوصلهٔ آن‌ها هم افزایش می‌یابد. اگر در حین بازی کسی به آن‌ها توجه نکند، به آن‌ها پیغام می‌دهد تو برای ما اهمیتی نداری.۱۲) بیرونی و درونی: هر قدر کودک در خانه بازی کند جای بازی بیرون از خانه را نمی‌گیرد. برخی نگران تربیت کودکان دیگرند و می‌گویند ممکن است بچه‌شان بی‌تربیت شود، اما دیر یا زود کودک باید به اجتماع وارد شود تا قوانین عملی برخورد با دیگران را یاد بگیرد، وگرنه به محض ورود به مدرسه دچار مشکل می‌شوند و به علاوه جذابیت‌های کاذب اجتماع ممکن است آنان را سریع به انحراف بکشد. اگر کودک آرام آرام با اجتماع آشنا شود، مسائل بیرون خانه را به والدین منتقل می‌کند و آنان می‌توانند تصحیحات لازم را بکنند. حتی به جای فرستادن کودک به مدارس خاص به‌اصطلاح پاستوریزه بهتر است بار اصلی تربیت در خانه باشد و کودک از اجتماع واقعی فاصله نگیرد. کودک خانواده‌محور به جای تأثیرپذیری از اجتماع می‌تواند تأثیرگذار باشد. بچه‌های خانواده‌محور هر گاه در اجتماع چیزی را برخلاف تربیت خانوادگی ببینند سریع آن را به پدر و مادر اطلاع می‌دهند. آنان ملاک درستی هر عملی را تربیت خانوادهٔ‌ خود می‌دانند، نه اجتماع.بهتر است بازی‌های بیرون خانه با نظارت والدین باشد. اگر تعداد فرزندان بیشتر باشد، میزان نیاز و تمایل آن‌ها به بازی بیرون خانه کمتر می‌شود. اگر در محلهٔ خوبی زندگی نمی‌کنید، سعی کنید خانواده‌های بهتر را شناسایی کنید و با آن‌ها قرار بگذارید فرزندانتان باهم بازی کنند.۱۳) افزایش تجربه: بچه‌ها دوست دارند اسباب‌بازی خود را خراب کنند یا با آن ور بروند. اسباب‌بازی‌هایی مثل ماشین و تفنگ کمکی به تجربه‌آموزی کودک نمی‌کند. اسباب‌بازی‌ای خوب است که کودک بتواند دل و روده‌اش را به هم بریزد و دوباره سرهم کند. در حین سرهم کردن اسباب‌بازی، نباید به او مدام گوشزد کرد که اینجا را اشتباه کردی و درستش این طور است. باید خودش تلاش کند. اگر خودش درخواست کمک کرد، فقط راهنمایی مختصری کافی است، اما نباید عملاً به سرهم‌بندی کمک کرد.۱۴) رقابتی: بازی‌های رقابتی به کودک معنای پیروزی و شکست را می‌آموزد و از این رو لازم است. اگر کودک طعم شکست در سنین کم را نچشد، در سن‌های بالاتر شکست سبب از دست رفتن روحیهٔ او خواهد شد. اگر کودک ما در بازی شکست خورد و با گریه سراغمان آمد، به جای نوازش و مشغول کردن او با بازی دیگری، باید گفت گریه نکن. دوباره تلاش کن تا برنده شوی.Saeid.VGHSaeid.VGHThu, 30 Apr 2020 03:20:12 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/خلاصهٔ-کتاب-منِ-دیگر-ما-جلد-۴-بازی-با-کودک-slkauqsr6y2yعقل و احساسانسان از راه‌های گوناگون به «دانسته‌هایش» می‌افزاید و «احساساتش» هم تحت تأثیرعوامل گوناگونی شکل می‌گیرد. شیوهٔ زندگی انسان را همین دانسته‌ها و احساسات تعیین می‌کند. آن دانسته‌هایی که در احساسات آدمی تأثیر نکند در زندگی او هم اثری نخواهد داشت. برای توضیح این موضوع، سه گروه را در نظر بگیرید:۱) فردی «می‌داند» که شخصیت آدمی به مدل ماشین و مبلمان خانه‌اش نیست، اما «احساس» می‌کند اگر وضعیت زندگی‌اش از آشنایانش پایین‌تر باشد شخصیت او تنزل یافته است. این نوع از «دانستن» تأثیر مثبتی در زندگی آدمی ندارد! چنین انسانی برخلاف آنچه «می‌داند» عمل می‌کند، اما همیشه در حال تردید و دودلی است که روزنهٔ امیدی به نجات اوست. «دانسته‌ها»ی چنین شخصی تبدیل با باور قلبی او نشده است.۲) فردی «معتقد است» که شخصیت آدمی به مدل ماشین و مبلمان خانه‌اش «است»، زیرا انسان در اجتماع زندگی می‌کند و نباید برخلاف جریان موجود حرکت کند و هر روز با دیگران سر مدل زندگی‌اش بگومگو کند. او «احساس» هم می‌کند اگر وضعیت زندگی‌اش از آشنایانش پایین‌تر باشد شخصیت او تنزل یافته است. چنین انسانی همسو با آنچه «می‌داند» عمل می‌کند و در حال تردید و دودلی هم نیست.سبک زندگی این دو گروه فرقی ندارد، اما امید به تغییر سبک زندگی فرد اول بیشتر است.۳) فرد سوم هیچ منطق تعریف‌شده‌ای برای زندگی‌اش ندارد. هر طور به او القا کنند زندگی می‌کند!اهمیت و جایگاه «نگاه» در تعیین سرنوشت آدمیحال پرسش این است: دانسته‌ها و احساسات چگونه شکل می‌گیرد؟ برخی از دانسته‌های آدمی ذاتی است؛ مثلاً می‌داند باید از طریق دهان بخورد و کسی هم به او آموزش نداده است. اما بقیهٔ دانسته‌ها از طریق حواس پنج‌گانه آموخته می‌شود و قوهٔ عاقله آن‌ها را تحلیل می‌کند. در این میان، چشم از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که هم در دانسته‌ها و هم در احساسات تأثیر می‌گذارد. تصاویری که از طریق چشم دریافت می‌شود نحوهٔ اندیشیدن را تغییر می‌دهد. به فرمودهٔ امیر مؤمنان (علیه السلام)، «چشم جاسوس دل است و پیام‌رسان عقل». عقل ابزار اندیشه است و اندیشه مقدمهٔ تصمیم و تصمیم مقدمهٔ عمل، و عمل و اندیشه شخصیت انسان را می‌سازد. اگر انسان تصاویری را که پیام‌رسان عقل است مدیریت نکند، رفته‌رفته نحوهٔ اندیشیدن او همسو با تصاویری می‌شود که می‌بیند. پس آنچه از دریچهٔ چشم وارد می‌شود ممکن است نحوهٔ تصمیم‌گیری و شخصیت آدمی را تعیین کند.احساسات، یعنی واکنش دلِ آدمی به مسائل، بیش از دانسته‌ها در شیوهٔ زندگی‌اش مؤثر است. ندای دل گاه به آدم می‌گوید با اینکه فلانی شخص خوبی است، از او دور شو. و گاهی احساسِ آدمی او را به سوی کسی سوق می‌دهد که می‌داند آدم خوبی نیست. شاید خیلی‌ها این را تجربه کرده‌اند که ناخودآگاه برخی آدم‌ها برایشان جذاب‌اند و برخی، بی‌آنکه بدانند چرا، دافعه دارند. نگاه به قدری قوی است که می‌تواند مرکز احساسات آدمی را تسخیر کند. به فرمودهٔ امیر مؤمنان (علیه السلام)، دلْ کتابِ دیده است. اگر اختیار دل را به دست چشم بدهید، او را به همان سویی می‌برد که می‌خواهد. به عبارت دیگر، هر آنچه از طریق چشم وارد دل می‌شود در آن ثبت می‌شود تا اینکه دل به «مصحف چشم» یا کتاب چشم تبدیل می‌شود. وقتی اختیار دل به چشم داده شود، دل به همان جایی می‌رود که چشم می‌خواهد.فرض کنید کودکی مدام از والدینش درخواست لباس نو می‌کند، اما علتش را نمی‌فهمید. از سوی دیگر، کودک مدام کارتون‌ها و سریال‌هایی می‌بیند که بازیگران قشر متوسط آن هم همگی همیشه لباس نو و پر زرق و برق دارند. این از طریق دیدن در دل کودک می‌نشیند و تصور می‌کند این خواسته‌ای عادی است که همیشه لباس نو داشته باشد.نتایج مدیریت چشم بر وجود انسانامیر مؤمنان می‌فرماید هر نگاهی که در آن عبرت‌گیری نباشد لهو است. اثر نگاه در اختیار انسان نیست بلکه خود نگاه است که در مهار انسان است. پس، مهار نگاه نباید فقط محدود به مناظر شهوانی باشد. آثار مهار نکردن نگاه این‌هاست:۱) غفلت: رسول خدا می‌فرماید از نگاهِ زیادی بپرهیزید که بذر هوس می‌پراکند و تولید غفلت می‌کند. امیر مؤمنان می‌فرماید آن گاه که دل به روی شهوت باز می‌شود، دل از دیدن عاقبت کور می‌شود. انسانِ غافل فراموش می‌کند کیست و آمدنش برای چه بوده است. پس، هر قدر تصاویری که انسان می‌بیند از هدف آفرینش او فاصله داشته باشد به همان میزان از تربیت فاصله می‌گیرد.۲) مدیریت تمایلات: چون تصاویری که چشم روی لوح دل ترسیم می‌کند تمایلات آدمی را شکل می‌دهد، آن کس که همواره برنامه‌های تخیلی می‌بیند تمایلاتی خیالی پیدا می‌کند و آن کس که مدام به زرق و برق می‌نگرد تمایل به این نوع زندگی در او تقویت می‌شود. پس، اگر نگاه انسان مهار شود، تمایلات او هم مدیریت می‌شود.۳) از بین رفتن آرامش: وقتی مدیریت عقل و خواسته‌ها به دست چشم افتاد، یا آدمی در حسرت نداشته‌ها می‌سوزد و یا برای رسیدن به آن خواسته‌ها خود را به زحمت می‌افکند و بدین ترتیب آرامش از او سلب می‌شود. و چون خواسته‌ها تمامی ندارد، ناآرامی هم دائمی است.با اینکه رفاه و امکانات خانوارها در گذشته بسیار کمتر از امروز بود، زندگی شادتری از مردم امروز داشتند. چرا؟ چون چشمان آنان این قدر رفاه‌زده نشده بود. برنامه‌های تلویزیونی سادهٔ آن زمان با تلویزیون سیاه و سفید کجا و برنامه‌های تمام‌نشدنی امروز تلویزیون و ماهواره با بالاترین کیفیت از تلویزیون‌های باکیفیت امروزی که چشمان را مسحور سبک زندگی مورد نظر خود کرده کجا! رنگارنگی سفره‌های امروز ما را چنان مجذوب خود کرده که تصور می‌کنیم اگر مثل قدیم غذا بخوریم سوءتغذیه می‌گیریم! دیروز در مهمانی‌ها سر سفره یک مدل غذا بود که با اشتها می‌خوردند. امروز سر هر سفره چندین مدل غذاست که مهمان را گیج می‌کند کدام را بخورد! اما صفای سفرهٔ قدیم بیشتر بود.۴) خارج‌شدن غریزه از مسیر تعیین‌شده: اگر نگاه مهار نشود، غریزهٔ جنسی از مسیر خود خارج می‌شود.تلویزیون و نگاهپیامدهای جسمی تلویزیونی‌شدن کودکان این‌هاست:۱) کم‌شدن فعالیت: عدم تحرک بیماری‌های بسیاری در پی دارد: الف) یکی از این بیماری‌ها چاقی است که هم به خاطر بی‌تحرکی است و هم ترغیب کودکان به خوردن هله‌هوله‌هایی که در تلویزیون تبلیغ می‌شود. ب) مشکلات تنفسی کودکانی که روزی بیش از دو ساعت تلویزیون می‌بینند دو برابر است. ج) بیماری‌های قلبی: هر ساعت تماشای تلویزیون خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را ۱۸٪ افزایش می‌دهد.۲) اختلال در خواب: در روایات توصیه شده بعد از نماز عشا بخوابید. امروزه نشستن پای تلویزیون ساعت خواب را به هم زده است. بسیاری تا دیروقت بیدارند و میزان خواب کودکان هم یک ساعت کم شده است. خواب خوب هم باید به اندازهٔ نیاز سنی فرد باشد و هم باید در فاصلهٔ زمانی خاصی رخ دهد تا مفید باشد. کم‌خوابی نیز مانند سوءتغذیه عوارض جدی دارد. تماشای تلویزیون در شب ترشح ملاتونین را دچار اختلال می‌کند. کم‌خوابی کودکان مشکلات جدی تربیتی در پی دارد: الف) ناآرامی عصبی: به‌هم‌ریختگی ناشی از کمبود خواب کودکان و پرخاشگری ناشی از آن بی‌نیاز از توضیح است. ب) خواب‌آلودگی: وقتی کیفیت خواب پایین بیاید، کیفیت بیداری هم کم می‌شود. و کودک خواب‌آلود در مدرسه تمرکز کافی ندارد. ج) پرخوری: تحقیقات نشان داده افراد کم‌خواب پرخورترند. کم‌خوابی مستقیماً هم در چاقی تأثیر دارد. د) فشار خون: میان کمبود خواب و فشار خون رابطهٔ مستقیمی است. ه) دیابت: کم‌خوابی قند خون را افزایش می‌دهد. و) بیماری‌های قلبی: طبعاً چاقی و فشار خون زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی است. ز) ضعف حافظه: کمبود خواب به سلول‌های مغز آسیب می‌زند و حافظه را دچار ضعف می‌کند. ح) مشکلات عاطفی و افسردگی: مشکلات عاطفی و افسردگی افراد دچار کم‌خوابی چندین برابر افراد عادی است.۳) تأخیر در توانایی تکلم: محور قرار گرفتن تلویزیون ارتباط کلامی افراد داخل خانه را کم می‌کند و در نتیجه کودک دیرتر به کلام می‌آید.۴) کاهش ضریب هوشی: خلاقیت و استفاده از هوش با روشن‌شدن تلویزیون خاموش می‌شود. کودکانی که طولانی‌مدت جلوی تلویزیون می‌نشینند شاخص‌های هوش کلامی‌شان کاهش می‌یابد.۵) اختلالات بینایی: تماشای طولانی تلویزیون سبب نزدیک‌بینی می‌شود.پیامدهای تربیتی تلویزیونی‌شدن۱) پیامدهای تربیتی کم‌تحرکی: بی‌تحرکی سبب مشکلاتی چون شرارت و لجاجت می‌شود.۲) از بین رفتن دوران کودکی: کودکی که خوب کودکی نکند نوجوانی خوبی هم نخواهد داشت. یکی از عوامل کودکی نکردن ریختن اطلاعاتی فراتر از توان فکری کودک به ذهن اوست و تلویزیون یکی از عواملی است که چنین می‌کند. جنبهٔ جنسی برخی برنامه‌ها هم فرصت کودکی را از آنان می‌گیرد.۳) اختلاف میان والدین: تعدد برنامه‌های تلویزیونی گاه سبب اختلاف بین اعضای خانواده بر سر دیدن برنامه‌ای خاص می‌شود. اگر روزانه کودکان چند ساعت را با تماشای تلویزیون پر کنند و خود والدین هم چند ساعت سرگرم برنامه‌های خود باشند، رابطهٔ آنان با فرزندشان به حداقل می‌رسد و این سبب کاهش شناخت دو طرف از هم می‌شود و این خود سبب می‌شود دو طرف روحیات هم را درنظر نگیرند و تنش بین آن‌ها بیشتر شود.۴) عوض شدن مربی: استفادهٔ دائم از تلویزیون سبب می‌شود که نقش تربیتی در خانه به جای والدین بر دوش تلویزیون بیفتد که نه لزوماً تمام برنامه‌هایش مفید است و نه مثل پدر و مادر دلسوز کودک است. مربی اصلی کودک باید انسان باشد، نه تلویزیون. به‌ویژه، در تلویزیون ده‌ها برنامه پخش می‌شود که نویسنده و کارگردان هر کدام نگاه متفاوتی به تربیت دارد ولی کودک قدرت تشخیص این تفاوت را ندارد.۵) ضعف فرهنگ مطالعه: تماشای طولانی تلویزیون وقتی برای مطالعهٔ کتاب نمی‌گذارد. تصویر بیشتر با احساس آدمی سروکار دارد اما خواندن مستلزم تعقل است. گرچه برخی برنامه‌های تلویزیون آموزشی است، اولاً جنبه‌های سرگرمی غلبه دارد و ثانیاً سرعت فراگیری دست بیننده نیست، اما سرعت خواندن کتاب دست خواننده است. بیشتر اطلاعاتی که از تلویزیون به ما می‌رسد اطلاعاتی است که گرهی از زندگی باز نمی‌کند، اما با انتخاب کتاب مفید می‌توان مطالب کاربردی را فراگرفت. برخلاف تلویزیون، مطالب کتاب را می‌توان به تناسب سن انتخاب کرد. گرچه برخی برنامه‌های تلویزیون به تفکیک سن است، کودکان لزوماً برنامه‌ای را که مناسب سن‌ آن‌هاست نمی‌بینند. به‌خصوص، تماشای برنامه‌های بزرگسالان ضربات جدی بر کودکان وارد می‌آورد. مثلاً دیدن صحنهٔ بمباران شهری در اخبار یا جدال کلامی در یک سریال. به علاوه، زمان‌بندی برنامه‌های تلویزیون دست ما نیست، ولی زمان خواندن کتاب در اختیار ماست.۶) یکی از عوامل تخیلی شدن ذهن کودکان تلویزیون است. دیدن برنامه‌های تخیلی سبب می‌شود ذهن او حال و حوصلهٔ مشغول‌شدن به واقعیت‌ها را نداشته باشد. انسان متفکر واقعیات را می‌بیند تا به حقیقت برسد، اما انسان خیال‌پرداز واقعیتی نمی‌بیند که به حقیقت برسد. کودکان به‌طور خدادادی تا حدی قوهٔ تخیل دارند که عادی و پذیرفته است، اما نباید از حد طبیعی فراتر برود. تلویزیون می‌تواند آن را بیش از حد عادی بپروراند. به عبارت دیگر، تخیلی‌شدن کودک او را از تفکر فراری می‌دهد و در نتیجه به واقعیات توجهی نخواهد کرد. خیال‌پردازی به آدمی مجال نمی‌دهد خود را آن گونه که هست بشناسد و کسی که خود و نیازهای واقعی خود را نشناسد ملاک درستی برای تشخیص خوبی‌ها از بدی‌ها نخواهد داشت.از نگاه دینی،‌ گذشته از اینکه فرد در زندگی‌اش چه اهدافی دنبال می‌کند، هدف زندگی تعریف شده است که در قرآن هم بدان تصریح شده است. اگر اهداف زندگی فرد همراستا با هدف‌هایی باشد که دین تعریف کرده، فرد متفکر است. او حتی شغل و روابط خود را چنان تنظیم می‌کند که به هدف آفرینش برسد. اما انسان‌های خیال‌پرداز «آرزوها» را جانشین «هدف‌ها» می‌کنند؛ آرزوهایی که نه انتها دارد و نه واقعیت. آرزو اجازهٔ دیدن واقعیت را نمی‌دهد، تمایل به کار زشت را در آدمی افزون می‌کند، عقل را می‌زداید، موجب غفلت می‌شود، حسرت به بار می‌آورد، مانع انتخاب بهترین کارهاست، اجازهٔ فکرکردن به موقت‌بودن دنیا را نمی‌دهد، همت انسان را متوجه دنیا می‌کند، تأثیرپذیری انسان را کم می‌کند.تفاوت بارز افرادی که هدف واقع‌بینانه برای خود تعریف کرده‌اند با کسانی که در توهم آرزوها زندگی می‌کنند این است که آنان هدفشان را «واقع‌بینانه» تعریف می‌کنند و متناسب با بزرگی هدف خود تلاش می‌کنند. اما خیال‌پردازان آرزوهایی غیرواقعی تعریف می‌کنند و برای رسیدن به آن هم تلاش چندانی نمی‌کنند. انسان‌های متفکر، به‌سبب واقع‌بینی، اهل عبرت‌اند. آنان همهٔ عمر را صرف تجربه‌اندوختن نمی‌کنند، بلکه از تجربیات دیگران هم بهره می‌برند. اهل عبرت کم‌خطایند و عمرشان مفید.متفکرها زودتر استقلال می‌یابند. نسل قدیم به‌سبب واقع‌گراتر بودن زودتر تشکیل زندگی می‌داد، اما امروزه، به‌علت فاصله‌افتادن میان بچه‌ها و واقعیت، دیر به استقلال می‌رسند. البته باید در پایان اشاره کرد که آرزویی بد است که آدمی را از اهداف آفرینش دور کند. اما اگر آرزو آدمی را به سوی هدف آفرینش سوق دهد بد نیست.۷) ترس: ترس از موانع اصلی رشد تربیتی کودک است. ترس کودک تا حدی طبیعی است، اما ترسی بد است که به‌سبب تخیلی‌بودن کودک پدید آید. یکی از عوامل چنین ترسی تماشای فیلم‌های ترسناک است. حتی بزرگسالان با تماشای فیلم دچار نوعی واقع‌پنداری می‌شوند، چه رسد به کودکان. بسیاری از برنامه‌هایی که خیال می‌کنیم برای کودک ترسناک نیست هم برای او ترسناک است. مثلاً فرض کنید برنامه‌ای در تحلیل علت گرایش مردم فلان منطقه به تکفیری‌ها دارد پخش می‌شود. کودک از همین گفته‌ها هم ممکن است دچار ترس شود.۸) انزواطلبی: دو عامل سبب انزواطلبی و فرانگرفتن مهارت‌های اجتماعی کودکان می‌شود: تک‌فرزندی و تلویزیون. با اینکه کودک ذاتاً به پدر و مادر و برادر و خواهرش علاقه دارد، براثر تماشای دائم تلویزیون کم‌کم به مرحله‌ای می‌رسد که حوصلهٔ آنان را ندارد. گوش‌دادن موسیقی و بازی‌های رایانه‌ای هم همین کار را می‌کند. زود فرستادن کودک به مهدکودک هم این مشکل را حل نمی‌کند زیرا در آن صورت مربی‌های دیگر جای مادر را می‌گیرند و به‌علاوه هر کودکی تربیت خاصی دارد که سبب می‌شود از هم تأثیر بگیرند. فراموش نکنید دورهٔ طلایی تربیت کودک همان زیر هفت سال است.۹) تلویزیون، ترازوی زندگی: کودکان تصور می‌کنند تلویزیون معصوم است. آنان شخصیت‌های مثبت و منفی را تشخیص می‌دهند، ولی آیا تمام کارهای شخصیت‌های مثبت پذیرفتنی است؟ همچنین، تأثیرپذیری از شخصیت‌های مثبت به معنی تأثیرناپذیری از شخصیت‌های منفی نیست. سطح دغدغه‌های کودکان ما متأثر از سطح دغدغه‌های ما و دغدغه‌هایی است که از تلویزیون به او منتقل می‌شود. اگر فکر و ذکر ما تعویض فلان مبلمان باشد یا اگر کودک در تلویزیون شخصیت محبوبش هر روزی با لباسی جدید ظاهر شود، او هم هر روز می‌خواهد لباسی نو داشته باشد. بچه‌های تلویزیونی دنیایی ندارند که بسازند، بلکه تلاش می‌کنند به دنیایی که تلویزیون برایشان ترسیم کرده برسند.۱۰) خشونت و تلویزیون: بسیاری از کودکان به دیدن فیلم‌های خشن مایل‌اند. پیامدهای تماشای فیلم خشن برای کودکان این‌هاست: الف) از بین رفتن روحیهٔ لطیف کودکانه: تماشای زد و خورد روحیهٔ لطیف کودکانه را از بین می‌برد و بیننده دچار «اعتیاد پله‌ای» می‌شود، بدین معنی که پس از مدتی صحنه‌های خشن عادی برایش جذاب نیست و دوست دارد خشن‌تر باشد. از بین رفتن روحیهٔ لطیف سبب می‌شود او به وقایع دردناکی که در اطراف او می‌افتد حساسیتی نداشته باشد. مثلاً اگر در خیابان ببیند که به کسی ناجوانمردانه حمله شده و دارند او را می‌زنند ذره‌ای احساساتش تکان نمی‌خورد. ب) تقلید نمایشی از صحنه‌های خشن: کودکان مایل‌اند صحنه‌های خشنی را که دیده‌اند تقلید کنند. چون معمولاً سطح خشونت خیلی بالاست، نمی‌توانند خود را کامل خالی کنند و این سبب می‌شود بعداً در دنیای واقعی آن را تکرار کنند. خشونت ذائقهٔ کودک را تغییر می‌دهد و او را به بازی‌های خشن سوق می‌دهد و او را به بچه‌ای جنگجو تبدیل می‌کند. ج) از بین رفتن قبح خشونت: از نگاه کودک سالم خشونت بد است، اما تماشای مکرر فیلم خشونت‌آمیز این قبح را می‌شکند. د) خشونت در زندگی واقعی: پس از طی مراحل گذشته، کودک به جایی می‌رسد که می‌خواهد خشونتِ آموخته را در زندگی واقعی اجرا کند. رفتار پرخاشگرانه به دعواهای عادی محدود نیست و ممکن است به جرایم حقوقی هم بکشد. اگر نتواند خشونت را در کودکی نشان دهد، در دوران نوجوانی نشان خواهد داد.خشونت‌آموزی منحصر به فیلم‌های خشن نیست. اگر کودک در خانه خشونت ببیند یا در مدرسه با خشونت با او رفتار کنند باز هم همین اتفاق می‌افتد.۱۱) الگوهای رسانه‌ای و مشکل تغییر مفاهیم: تلویزیون مفهوم خوشبختی و موفقیت را تغییر داده است. وضعیت به گونه‌ای شده که هنرپیشه‌ها و فوتبالیست‌ها و امثال آنان (و در یک کلام سلبریتی‌ها) شخصیت آرمانی و موفق کودکان و حتی برخی بزرگسالان شده است. دغدغه‌های سلبریتی دغدغه‌های آنان هم شده است. دوست دارند مثل او بپوشند و بخورند. دوست دارند سبک زندگی‌شان مثل او باشد.کودکان تلویزیون و شخصیت‌هایش را معصوم می‌پندارند. کودک قلهٔ زندگی را رسیدن به جایگاه شخصیت‌هایی می‌بیند که تلویزیون به او معرفی کرده است. اما در تلویزیون بازیگران و بازیکنان برجسته می‌شوند یا شخصیت‌های فرهیخته و دانشمند و اخلاق‌مدار؟ مجریان یا کارآفرینان؟۱۲) قبح‌زدایی از مفاهیم زشت: شنیدن کلمات رکیک و دیدن رفتارهای زشت از تلویزیون سبب قبح‌زدایی از آن‌ها می‌شود. مخصوصاً اگر والدین واکنش منفی ندهند وضعیت بدتر می‌شود. فقط قبح‌زداییِ صرف هم نیست. بلکه بعداً این سخنان و حرکات جنبهٔ «ارزش» به خود می‌گیرد. بدین ترتیب، شرم و حیا از فرهنگ تربیتی زدوده می‌شود.۱۳) تغییر عادت عاطفی: وضعیت طبیعی این است که کودک محبت ببیند و محبت بکند. اما تلویزیونی‌شدن هم او را از این نیازش غافل می‌کند و هم پاسخ مجازی به نیاز عاطفی جانشین پاسخ حقیقی خواهد شد.۱۴) مدیریت تمایلات و ذائقه: مدیریت زمان و تمایلات ما دست تلویزیون افتاده است. اوست که تعیین می‌کند چقدر وقت برای اعضای خانواده بگذاریم. اوست که می‌گوید در زندگی دنبال چه باشیم. بچه‌ها آنچه را در تبلیغات بازرگانی می‌بینند باور می‌کنند. در نتیجه: الف) ذائقهٔ غذایی‌شان تغییر می‌کند. آنان آنچه را در آگهی‌ها می‌بینند بی‌ضرر می‌پندارند و می‌خواهند! و اغلب آن‌ها از قبیل چیپس و پفک و امثال آن است. تبلیغات سبب می‌شود کودک آن‌ها را «نیاز» خود بپندارد و از این رو درخواست کند. اگر به او پاسخ مثبت دهند، غذای مضر برایش فراهم کرده‌اند. اگر هم فراهم نکنند، احساس فقر و محرومیت می‌کند. ب) اختلاف با پدر و مادر: اگر پدر و مادر به خواسته‌هایی که کودک از آگهی‌های بازرگانی فراگرفته تن ندهند، نزد کودک تصویر خوبی ندارند و نماد بی‌مهری می‌شوند. ج) بالارفتن توقعات: توقعات کودک به چیپس و پفک محدود نمی‌ماند. در سنین بالاتر، اقلام لوکسی را که در پیام‌های بازرگانی ببیند از پدر و مادرش طلب خواهد کرد. د) تغییر معانی واژه‌های مقدس: سرمایه‌دارانی که در پی فروش محصولاتشان‌اند برای فروش بیشتر در تبلیغات خود گاه از واژه‌هایی مثل آرامش و خوشبختی استفاده می‌کنند و بدین ترتیب معنای این واژگان را به ابتذال می‌کشانند.۱۵) بلوغ زودرس: اگر کودک سیر طبیعی زندگی خود را طی کند، در سن خاصی به بلوغ می‌رسد. والدین در فرصت قبل از بلوغ می‌توانند تربیت او را کامل کنند تا به محض مواجهه با غریزهٔ جنسی دچار مشکل نشود. اما براثر تربیت نادرست نه تنها آمادهٔ مواجهه نمی‌شوند، بلکه عواملی سبب شده تا سن بلوغ هم چند سال جلو بیفتد. دختران به‌طور طبیعی تا حدود ۱۴ سال مسائل جنسی را درک نمی‌کنند. اما پسران به‌طور طبیعی در ۱۵سالگی میل جنسی را درک می‌کنند. اما امروز سن بلوغ جنسی پسران به ۱۲ سال و دختران به ۱۰ سال کاهش یافته است. سن رسیدن به بلوغ دختران و پسران هم به ترتیب به ۷ و ۹ سال کاهش یافته است (توجه کنید که بین بلوغ و بلوغ جنسی چند سال فاصله است). از سوی دیگر، میانگین سن ازدواج در دهه‌های اخیر چند سال بالاتر رفته است. به عبارت دیگر، فاصلهٔ میان بلوغ جنسی تا ازدواج از دو جهت افزایش یافته: کاهش سن بلوغ جنسی و افزایش سن ازدواج. حال، چه میزان تقوا و ایمان برای حفظ پاکدامنی لازم است؟!بچه‌هایی که زودتر به بلوغ جنسی می‌رسند از نظر روحی همچنان کودک‌اند! کسی که در کودکی به بلوغ جنسی رسیده نیازهایی را حس می‌کند که کودک باید از آن بی‌خبر باشد! این ناهماهنگی میان خواسته‌ها و روح دوران کودکی دچار اضطراب و افسردگی می‌شوند.بدون تردید، یکی از عوامل بلوغ زودرس تلویزیون است که از سه راه سبب آن می‌شود: الف) اختلال در ترشح هورمون‌ها: به‌طور طبیعی، ملاتونین از ۹ تا ۱۰ شب ترشح می‌شود و از ۷ تا ۹ صبح پایان می‌یابد. با افزایش سن ترشح ملاتونین کم می‌شود، به خصوص در دورهٔ بلوغ. یکی از عوامل کاهش ترشخ ملاتونین نور شبانه است. آن‌هایی که در شب تلویزیون می‌بینند دائم در معرض نور شبانه‌اند. ب) قبلاً گفتیم تماشای زیاد تلویزیون سبب چاقی است، اما خود چاقی باعث بلوغ زودرس است. ج) تصاویر جنسی: دیدن صحنه‌های جنسی فعالیت غدد جنسی را جلو می‌اندازد. کودکان به‌شدت به روابط زن و مرد حساس‌اند. اگر تلویزیون حس کنجکاوی آنان را برانگیزد، خود اقدام به کشف حقیقت می‌کنند و اتفاق بد زمانی رخ می‌دهد که متوجه رابطهٔ جنسی پدر و مادر شوند.دلایل تلویزیونی‌شدن خانواده‌ها۱) ناآگاهی از مضرات تلویزیون.۲) تلویزیون و سرگرمی: گرچه برخی برنامه‌های تلویزیون مفید است، نمی‌توان منکر این شد که بسیاری از برنامه‌ها رویکردی سرگرمی‌محور دارند. دین مخالف تفریح نیست، اما هر سرگرمی‌ای تفریح سالم نیست. تفریح سالم تفریحی است که ما را در رسیدن به هدف آفرینش کمک کند. پس، نوع تفریح و میزان آن بسیار مهم است. اگر سرگرمی سبب غفلت از مسائل مهم زندگی شود، «لهو» است. اگر مدیریت برنامه‌های زندگی دست سرگرمی بیفتد، مجالی برای مسائل مهم نمی‌ماند. به علاوه، عادت به سرگرمی باعث «اعتیاد پله‌ای» می‌شود، یعنی فرد پس از مدتی از یک نوع برنامهٔ سرگرمی دلزده می‌شود و طلب نوع دیگری از سرگرمی می‌کند، و چه بسا بعداً به برنامه‌های خشن و بسیار پرهیجان علاقه‌مند شود. حتی برخی برنامه‌هایی که در قدیم برای مردم جذاب بود، امروز ملال‌آور می‌نماید. هیچ کس تغییر ذائقهٔ مخاطب را درنظر نمی‌گیرد.۳) تخدیر تلویزیونی: بسیار پیش می‌آید که افراد برای رهایی از افکاری که آزارشان می‌دهد به تلویزیون روی می‌آورند. به‌سبب بمباران لحظه‌به‌لحظهٔ تصویری تلویزیون، ذهن چنان درگیر می‌شود که دیگر مجالی برای فکر به مسائل مهم نمی‌ماند.۴) از بین رفتن قدرت انتخاب: سبک زندگی مدرن کودکان را ناگزیر کرده یا تلویزیون ببینند یا بازی رایانه‌ای بکنند. در حالی که طبیعت کودک میل به جست و خیز است، تلویزیون او را پای خود میخکوب می‌کند.۵) اعتماد به تکنولوژی: برخی تصور می‌کنند هر فناوری جدیدی خوب است و به آن اعتماد می‌کنند! وقتی به تلویزیون اعتماد شد، ملاک هر خوبی و بدی همان می‌شود.۶) اعتیاد به تلویزیون: منظور از اعتیاد وابستگی غیرمنطقی است. اگر انسان هر روز آب بخورد، نمی‌گویند اعتیاد به آب دارد، اما اگر هر روز نوشابه بخورد می‌گویند معتاد نوشابه است. چون تلویزیون نیاز اساسی انسان نیست و جایگزین مناسب هم برای آن هست، اگر بیش از حد و غیرمنطقی تماشا شود می‌گویند به آن معتاد است. به‌راستی آیا وقت غذا باید تلویزیون روشن باشد؟ چرا این همه شبکه عوض می‌کنیم تا یک برنامهٔ مورد علاقه پیدا کنیم؟ فردی که به چیزی معتاد شود درک مضرات آن برایش دشوار می‌شود.۷) عقب ماندن از دنیای پیشرفت: برخی تصور می‌کنند اگر کودکان از تلویزیون دور بمانند از دنیای فناوری عقب می‌مانند و وقتی در کنار بچه‌های دیگر قرار گیرند احساس عقب‌ماندگی می‌کنند. این در حالی است که بازی‌هایی که مستلزم تحرک بدنی است و مطالعهٔ کتب مفید جایگزین‌های خوبی برای تلویزیون‌اند. برای جلوگیری از احساس حقارت کودک نزد دیگران، باید با عناصر محبت و احترام جبران کرد. او اگر در خانه کانون توجه باشد، از اینکه دیگران به او توجه نکنند ناراحت نخواهد شد. اگر در مدرسه بچه‌ها از کارتونی تعریف کنند، کودک در صورتی حریص دیدن می‌شود که ببیند والدین خود هم برای دیدن برنامهٔ مورد علاقهٔ خود سر از پا نمی‌شناسد. اگر آن‌ها معتاد تلویزیون نباشند، کودک هم راحت‌تر با کمبود آن کنار می‌آید. به علاوه، باید جایگزین‌های جذاب برایش فراهم ساخت که کمتر حریص شود. لزومی ندارد تماشای تلویزیون به صفر برسد. اگر به نیم ساعت هم محدود شود، مطلوب است. تحقیقات نشان داده کودکان باهوش از راه‌هایی غیر از تلویزیون در پی فراگیری مطالب‌اند و در ۱۳سالگی فقط کودکان عقب‌افتاده می‌خواهند از تلویزیون چیزی یاد بگیرند.۸) تغییر سبک زندگی: زندگی امروزه که با آپارتمان‌نشینی و دوری از نور و آلودگی و یکسان‌بودن تمام فصل‌ها عجین است تنوعی ندارد و رسانه به‌طور مصنوعی می‌خواهد به آن تنوع بدهد. برخی مؤلفه‌های تغییر سبک زندگی این‌هاست: الف) تغییر اولویت‌ها و تقدس‌ها: وقتی سروکله‌زدن با کودک و مهمانی‌ و گپ و گفت اتلاف وقت تلقی شود، رسانه جای آن را می‌گیرد. تماشای تلویزیون تا آخر وقت سبب می‌شود نماز صبح در آخر وقت خوانده شود. اما اگر رسیدگی به فرزند و خویشان و واجبات دینی اصل تلقی شود، اهمیت رسانه کم می‌شود. ب) تعداد کم فرزند: پر شدن وقت مادر با تربیت فرزند دیگر مجالی برای اتلاف وقت با تلویزیون نمی‌گذارد. اگر بچه‌ها اختلاف سنی کمی داشته باشند، هم‌بازی می‌شوند و باز هم نیاز کمتری به تلویزیون پیدا می‌کنند. تأکید می‌شود کودکان «ذاتاً» نیازی به رسانه ندارند و اگر هم‌بازی پیدا کنند میلی به آن نخواهند داشت. ج) آپارتمان‌نشینی: سکون و بی‌تحرکی ذات زندگی آپارتمان‌نشینی است و این کودک را به رسانه و بازی رایانه‌ای هل می‌دهد. د) گفتمان‌های تلویزیون‌محور: بسیاری از گفت‌وگوهای امروز حول سریال‌های تلویزیونی است! ه) کمرنگ‌شدن مطالعه: یکی از دلایل تمایل زیاد به رسانه علاقهٔ کم به مطالعه است. و) زیاد شدن اوقات فراغت به‌سبب مدرنیته: فناوری جدید خیلی از کارها را سرعت بخشیده و درنتیجه وقت فراغت بیشتری در اختیار انسان گذاشته که معمولاً در حال سکون و رخوت طی می‌شود.چه کنیم؟۱) توجه به گزاره‌های تصویری: هر قدر والدین به تلویزیون حساس و به آن معتاد باشند، کودک هم تأثیر می‌پذیرد. برای کم‌کردن علاقهٔ کودک به تلویزیون، خودتان کمتر تماشا کنید. یا اگر می‌خواهید برنامه‌ای ببینید، هرگز جلوی او حرص و ولع نشان ندهید.۲) زدودن عوامل اعتیادزا: هیچ گاه تلویزیون را دائم روشن نگذارید زیرا در این صورت توجه کودک به آن جلب می‌شود. هرگز برای ساکت‌کردن او از تلویزیون استفاده نکنید. با فراهم‌کردن زمینهٔ بازی برای کودک، وقت او را پر کنید تا از سر بیکاری سراغ تلویزیون نرود. برای برنامه‌دیدن او قانون و وقت معینی مشخص کنید. به‌طور کلی، تماشای روزی یک ساعت تلویزیون کافی است.۳) مدیریت تلویزیون: بهترین و مناسب‌ترین برنامه‌های تلویزیون را «انتخاب» کنید و به بقیهٔ برنامه‌ها «نه» بگویید. هفته‌ای فقط یک فیلم ببینید و فقط یک سریال تماشا کنید. فقط به یک بخش خبری گوش دهید. در صورت نیاز بیشتر به خبرها، از رادیو هم استفاده کنید. پس از تماشای برنامهٔ منتخب، فوراً تلویزیون را خاموش کنید. در صورت امکان، تلویزیون را در اتاق پذیرایی نگذارید که کمتر سراغش بروید، اما نه در اتاق خواب کودک! هنگام خوردن غذا به هیچ وجه تلویزیون را روشن نگذارید. وقتی او دارد تکالیف مدرسه را انجام می‌دهد تلویزیون هرگز روشن نباشد زیرا به صدا عادت خواهد کرد.۴) دو تلویزیون ممنوع.۵) تلویزیون در مهمانی: وقتی مهمان دارید، تلویزیون را خاموش کنید. اگر جایی مهمان هستید و تلویزیون روشن است، به آن توجهی نکنید تا میزبان متوجه شود علاقه‌ای به آن ندارید. در مهانی‌ها راجع به سریال‌ها صحبت نکنید.۶) بالابردن فرهنگ مطالعه: کتاب باید کالایی اساسی تلقی شود. باید مرتب جلوی کودک کتاب خواند تا او مدام ببیند. آن‌ها را هم تشویق به کتاب خواندن کنیم. برای تشویق کودکان زیر هفت سال به کتابخوانی، هم خودتان جلوی او کتاب زیاد بخوانید و هم برایش از کتاب قصه بخوانید و هم کتاب‌های با عکس رنگی بگیرید و برایش کتابخانه درست کنید تا حس مالکیت کتاب به او دست دهد.۷) قصه‌گویی: اگر کودک به قصه‌شنیدن عادت کند، نیازش به تلویزیون کم خواهد شد.۸) تأمین هیجان در زندگی کودک: بازی‌های سنتی و هیجانی به‌راحتی نیاز کودک به هیجان را تأمین می‌کنند و او را از هیجان کاذب تلویزیون بی‌نیاز می‌کنند.۹) تعیین ساعت خواب: ساعت خاصی برای خواب کودک تعریف کنید و در آن هنگام تلویزیون حتماً خاموش باشد.۱۰) تنها نگذاشتن کودک با تلویزیون: او را هنگام تماشا تنها نگذارید و غرق تماشا نشوید. منفعل نباشید و اگر مطلب نادرستی از تلویزیون دیدید همان جا گوشزد کنید. بدین ترتیب، هم کودک متوجه خطا می‌شود و هم نقد کردن را می‌آموزد.Saeid.VGHSaeid.VGHThu, 30 Apr 2020 02:39:27 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/خلاصهٔ-کتاب-منِ-دیگر-ما-جلد-۳-هنرِ-دادن-آزادی-به-کودک-arxapnbsf4pdکودک زیر هفت سال و آزادیتصور غلطی است که فکر کنیم شخصیت کودک زیر هفت سال شکل نگرفته است. بسیاری از رفتارهای ما سازندهٔ شخصیت او در زیر هفت سال است. زمینی زراعی را در نظر بگیرید. زمینه‌سازی یعنی آماده‌سازی زمین برای کشت. وقتی آماده شد، فقط بذرپاشی می‌ماند. اما اگر آماده نباشد نمی‌توان بذر پاشید. رفتار ما با کودک زیر هفت سال مزرعهٔ وجود او را آماده می‌کند و پس از هفت سال تربیت او بسیار راحت می‌شود. اما اگر او آماده نباشد بعد از هفت سال تازه اول مصیبت است. در واقع، قبل از هفت‌سالگی «زمینهٔ آموزش» را فراهم می‌کنیم و بعد از هفت‌سالگی «آموزش»‌ را شروع می‌کنیم.یکی از اصلی‌ترین رفتارهایی که به کودک زیر هفت سال پیغام محبت می‌دهد دادن آزادی است. یک نمونهٔ‌ بارز از گرفتن آزادی از کودکان ایراد گرفتن از آن‌ها هنگام غذا خوردن و کثیف‌کاری و به‌هم‌ریختن وسایل خانه است. باید به کودک زیر هفت سال آزادی داد تا بازی کند و آموزش رسمی را باید بعد از هفت سال آغاز کرد. امام صادق می‌فرماید: کودک تا هفت سال باید بازی کند و هفت سال بعد سواد بیاموزد و از هفت سال بعد هم حلال و حرام خدا را بیاموزد.کودکان هر که را به آن‌ها آزادی بدهد دوست دارند و از هر کسی که آزادی را از آنان بگیرد (ولو با گرفتن یک شکلات از دست او) فراری‌اند.خط قرمزهای آزادی۱) کارهای خطرناک: بازی با چاقو یا اشیای تیز یا تماشای کارتون‌های خشن.۲) کار زشت: کاری که واقعاً برای بچه زشت باشد، وگرنه مثلاً کثیف‌کاری موقع غذا خوردن برای کودک کار زشتی نیست. مثال بارز کار زشت ور رفتن با آلت تناسلی یا گفتن کلمات رکیک است.پذیرش فرهنگ آزادی نیازمند دو چیز است: پذیرفتن جایگاه آزادی در تربیت کودک و داشتن حوصلهٔ کافی.آثار آزادی۱) برقراری رابطهٔ عاطفی میان والدین و کودک: آزادی سبب افزایش محبت است. کودک از کسی که آزادی او را سلب کند خوشش نمی‌آید. او کودک است و خوب و بد نمی‌فهمد. کاری که از نظر بزرگسال زشت است، مثل به‌هم‌ریختن خانه و کثیف‌کاری هنگام غذاخوری و خط‌خطی کردن دیوار، واقعاً کار زشتی نیست و نمی‌توان با این بهانه‌ها آزادی او را سلب کرد.۲) تخلیهٔ انرژی و رسیدن به آرامش: کودک با تخلیهٔ انرژی‌اش بر اثر آزادی به دو آرامش می‌رسد: مقطعی و دائمی.الف) آرامش مقطعی: تحرک کودک در طول روز انرژی او را تخلیه و درنتیجه او را خسته می‌کند. از این رو، شب با آرامش می‌خوابد. یکی از علل بدخوابی تخلیه‌نشدن انرژی کودک است.ب) آرامش دائمی: اگر کودک در هفت سال اول به قدر نیاز تحرک و آزادی داشته باشد، بعد از آن به سکون و آرامش می‌رسد، اما نه بدین معنی که شور و حرکتی نخواهد داشت، بلکه به این معنی که در دستان پدر و مادرش بند خواهد شد. در این باره بعداً توضیح می‌دهیم.۳) اطاعت‌پذیری: دستور دین این است که کودک در هفت سال اول سروری کند (آزادی) و در هفت سال دوم عبد باشد (اطاعت‌پذیر) و در هفت سال سوم سِمت وزارت بر عهده گیرد. اگر در هفت سال اول اطاعت نشود، در هفت سال دوم اطاعت نخواهد کرد.۴) پاسخ به حس کنجکاوی: بچه‌ها دوست دارند با اشیای خانه ور بروند. آن‌ها کارهای گوناگونی آزمایش می‌کنند که ناشی از حس کنجکاوی آنان است. مثلاً شاید بخواهند روی برنج آب بریزند. فقط می‌خواهند ببینند چه می‌شود. بعداً خودشان می‌فهمند که پس از این کار غذا دیگر خوردنی نیست و تکرار نخواهند کرد، اما نباید مانع حس کنجکاوی‌شان شد. با آزاد گذاشتن کودکان اجازه دهید ذهنشان آرام شود.۵) کمک به استقلال کودک: کودکی که در خانه به او آزادی داده شود خودش تصمیم می‌گیرد چه کند و چه نکند، و این کمک به استقلال اوست. کودکانی که مدام امر و نهی می‌شوند در آینده به‌شدت به پدر و مادرشان وابسته‌اند. مثلاً اگر به خاطر کثیف بودن لباسش اجازه ندهید خودش غذا بخورد، وابسته‌بودن را به او آموزش می‌دهید.۶) کمک به بزرگ‌شدن کودک: برخی آزادی‌هایی که کودکمان از ما طلب می‌کند خواسته‌هایی زودگذرند، مثل درخواست بازی با غذا. اگر بدون حساسیت اجازه دهیم انجام دهد،‌ خودش پس از مدتی از این کار خسته می‌شود و دست می‌کشد. اما اگر مقاومت کنیم، گاهی تا بالای هفت سال هم این حس در وجودش باقی می‌ماند و ممکن است در آن سنین کارهایی بکند که خردسالان می‌کنند. پس با دادن آزادی به او به بزرگ‌شدن او کمک می‌کنیم.آثار محدودیت‌های بیجا۱) شرارت: امام کاظم (علیه السلام) می‌فرماید: «بازیگوشی بچه در دوران خردسالی پسندیده است برای اینکه در بزرگسالی بردبار شود». اگر با سلب آزادی مانع بازیگوشی و شیطنت و تخلیهٔ‌ انرژی او در کودکی شویم، عقده‌های فروخورده در بزرگسالی سر باز می‌کند و بعید نیست فردی شرور شود. شیطنت قبل هفت‌سالگی نشانهٔ سلامت روح کودک است و شرارت بعد از هفت‌سالگی نشانهٔ عدم سلامت روحی و روانی او. نمونه‌ای بارز از سلب آزادی در کودکی این‌ است که با داد و فریاد او را امر کنیم: آب نریز، خط نکش، اسباب‌بازی را خراب نکن! اسباب‌بازی خراب‌شده و دیوار خط‌خطی‌شده را می‌توان تعمیر کرد، ولی اگر روح کودک با سلب آزادی آسیب ببینید راحت به حال اول برنمی‌گردد.۲) لجاجت: کودکان با کسی که آزادی آنان را سلب می‌کند و مانع شیطنت آن‌ها می‌شود مبارزه می‌کنند. آنان حق آزادی را خوب می‌فهمند و برای به‌دست‌آوردنش حاضرند بجنگند. اصلی‌ترین راهی که کودک برای به‌دست‌آوردن آزادی استفاده می‌کند «لجاجت» است. او می‌داند پدر و مادرش حوصلهٔ جیغ و فریاد او را ندارند. از این رو، به محض سلب آزادی، با جیغ و فریاد و گریه و نخوردنِ غذا اعتراضش را بیان می‌کند.نتیجهٔ‌ لجاجت او دو حال بیش نیست: یا پدر و مادر از فریاد او خسته می‌شوند و تسلیم خواستهٔ‌ او می‌شوند یا سرسختانه جلوی او می‌ایستند. اگر کودک پیروز شود، همواره از ابزار لجاجت برای تحمیل خواستهٔ خود استفاده خواهد کرد. بدین ترتیب، در آینده نیز او فردی لجوج خواهد شد. به علاوه، وقتی کودک از این راه آزادی خود را به‌دست آورد، نه تنها رابطهٔ عاطفی‌اش با آنان محکم‌تر نمی‌شود، بلکه حالتی جنگی نسبت به آنان می‌گیرد. اگر هم پدر و مادر تسلیم خواسته‌های او نشوند، او لجاجت خود را به گونه‌ای دیگر بروز خواهد داد و به علاوه محبت‌های دیگر پدر و مادرش را نیز محبت نخواهد دانست. او پدر و مادرش را ظالمانی می‌داند که حق او را سلب کرده‌اند.۳) افسردگی: سرکوب آزادی خانه را به زندان و پدر و مادر را به زندان‌بان بدل می‌کند. سرکوب پی‌درپیِ آزادی کودک را به گوشه‌گیری وامی‌دارد و از جمع فراری می‌دهد. کودک به آدم افسرده‌ای تبدیل می‌شود که به‌آسانی نمی‌توان او را به حال سابق برگرداند.۴) ترس: سلب آزادی و منع پی‌درپی کودک از کاری علاوه بر موارد بالا جرئت و جسارت را از کودک می‌گیرد و او را فردی ترسو در همهٔ زمینه‌های زندگی بار می‌آورد. از ترسِ سخن‌گفتن جلوی دیگران گرفته تا خرید کردن!۵) از بین رفتن برخی علاقه‌های مثبت: مثلاً یکی از علاقه‌های کودک ور رفتن با کتاب یا حتی پاره‌کردن برگه‌های آن است. اگر او را از این کار منع کنند و با خشونت کتاب را از دستش بگیرند، هر وقت کتاب ببیند خشونت یادش می‌آید و تنفر از خشونت او را از کتاب هم بیزار می‌کند. به جای کشیدن کتاب از دست او، بهتر است از قبل کتاب‌هایی را که نمی‌خواهید آسیب ببیند از دسترس او خارج کنید و برایش کتاب‌های مخصوص خودش بخرید یا ورق باطله در اختیارش بگذارید که هر کاری می‌خواهد با آن بکند.مثالی دیگر: کودکان دوست دارند هنگام غذا خوردن کثیف‌کاری و بریز و بپاش کنند. اگر پدر و مادر با خشونت مانع این کار شوند، کودک از غذاخوردن متنفر می‌شود زیرا آن را همراه با خشونت تصور می‌‌کند. در نتیجه،‌ در آینده دچار سوءتغذیه خواهد شد.نمونه‌ای دیگر وادار کردن کودک به نماز یا قرآن یاد گرفتن پیش از هفت‌سالگی است. اگر این‌ها محدودکنندهٔ‌ آزادی او باشد، سبب انس او با نماز و قرآن نخواهد شد. آموزش این موارد قبل از هفت‌سالگی فقط در صورتی مفید است که اولاً با میل خود کودک باشد و ثانیاً بیشتر همراه با بازی و جست‌وخیز باشد تا آموزش محض.۶) مخفی‌کاری و دروغ‌گویی: کودکان هرگز از خواستهٔ آزادی دست نمی‌کشند. اگر علنی نتوانند، در خفا پی آن می‌روند. اما چون با اضطراب همراه است، به دلشان نمی‌چسبد. این اضطراب برای آنان بسیار مضر است و آثار سوئی در پی دارد. اگر کودکی به مخفی‌کاری عادت کند، شاید تا بزرگسالی هم این عادت با او بماند. به علاوه، یکی از پیامدهای مخفی‌کاری اجبار به دروغ‌گویی برای پوشاندن عمل است، و عادت به دروغ هم تا بزرگسالی با او خواهد بود.۷) از بین رفتن اقتدار والدین: سلب آزادی مستلزم امر و نهی دائمی است و از سویی کودک هم برای به‌دست‌آوردن آزادی از هیچ راهی، از جمله گریه و فریاد، نمی‌گذرد و در بسیاری از موارد خواسته‌اش را به پدر و مادر تحمیل می‌کند و، بدین ترتیب، اقتدار آنان نزد کودک شکسته می‌شود؛ اقتداری که در مراحل بعدی تربیت به‌شدت نیاز است.چرا فرزندمان را آزاد نمی‌گذاریم؟۱) ناآگاهی: برخی این آزادی‌ها را زیاده‌خواهی می‌پندارند. تصور می‌کنند با دادن آزادی فرزند بر گردهٔ آنان سوار خواهد شد و دیگر در آینده حریف او نخواهند شد. این دیدگاهِ غلط نسل قدیم است. در تربیت مدرن، تلویزیون و بازی رایانه‌ای به‌غلط جای آزادی را گرفته و والدین تصور می‌کنند آزادی یعنی اجازهٔ تماشای تلویزیون و بازی رایانه‌ای!۲) بی‌حوصلگی: در عصر جدید سبک زندگی افراد را عصبی و کم‌حوصله بار آورده است، اما تربیت فرزند نیازمند تحمل به‌هم‌ریختگی و سروصداست. چه کنیم که پرحوصله شویم؟ الف) به‌کاربردن مهارت مبارزه با خشم: دستورهای دینی دربارهٔ مهار خشم را مدنظر قرار دهید. ب) توجه به کودکیِ کودک: وقتی با فردی که زبانش فارسی نیست صحبت می‌کنیم و او درست نمی‌فهمد عصبی نمی‌شویم، اما وقتی کودکی حرف ما را نفهمد عصبی می‌شویم! این اقتضای سن اوست! ج) توجه به آثار آزادی: اگر والدین به‌راستی بفهمند که دادن آزادی چه نتایج خوبی به بار خواهد آورد و سلب آن چه پیامدهای ناگواری خواهد داشت، بیشتر حوصله خواهند داشت! د) تقویت رابطهٔ محبتی: هر چه پیوند عاطفی با فرزند قوی‌تر شود، حوصلهٔ فرد در تربیت بیشتر خواهد شد. ه) نگاه معنوی به آزادگذاشتن کودک: به‌راستی باور کنید که آزادگذاشتن کودک فرصتِ عبادت است. اگر بدانید که هدف زندگی چیست و برای رسیدن به آن هدف یکی از راه‌ها دادن آزادی به کودک است، تحمل آن آسان می‌شود. فردی که قبل از داشتن بچه مرتب مستحبات را به‌جا می‌آورد و حالا اشتغال به بچه مانع آن‌ها شده باید باور کند که تحمل سختی‌های فرزندپروری چه سودی دارد. اگر عبادات برای رساندن انسان به خداست، مگر تربیت اولاد صالح چیزی غیر از رسیدن به خداست؟! فرض کنید وقت اذان است و کودک از گرسنگی دارد گریه می‌کند. رضایت خدا در نماز اول وقت و گرسنه‌گذاشتن کودک است یا رسیدگی به او و بعد اقامهٔ نماز؟!۳) به‌هم‌ریختگی خانه: برخی به به‌هم‌ریختگی خانه حساس‌اند و تحملش را ندارند. اما این از لوازم دادن آزادی به کودک است. از خود بپرسید کدام اولویت است: نظم خانه یا تربیتِ درست کودک؟ اگر خانه بزرگ است، می‌توان اتاقی را مخصوص کودک گذاشت که هر کاری در آن می‌خواهد بکند.۴) کم‌بودن زمان مادر: برخی مادران به رغم آگاهی و نداشتن مشکل با موارد بالا احساس می‌کنند وقت کم می‌آورند چون همواره باید خانه را مرتب کنند. اما باید توجه کرد که مادری فرع و حاشیه نیست، اصل است. یعنی هر گاه انتخاب پیش آید، مادری کردن اولویت دارد. مادری فقط به زاییدن نیست. مادر باید برای تربیت کودک هم وقت بگذارد. پدران هم باید یاور مادران در تربیت کودک باشند تا همهٔ فشار بر او نباشد و بتواند استراحت کند. لااقل مردان باید توقع خود را از همسر خود کم کنند و درک کنند که او وقت زیادی را صرف کودک می‌کند و نمی‌تواند به تمام خواسته‌های همسر هم برسد. مرد نباید توقع داشته باشد همیشه غذا سر وقت حاضر باشد و خانه تمیز. تشکر مرد از زن بابت دادن آزادی به کودک نوعی کمک روحی به زن است.۵) لوس‌شدن و سوءاستفادهٔ کودک از آزادی: اول باید معنای لوسی را روشن کرد. برخی خیال می‌کنند بچهٔ لوس بچه‌ای است که چیزی تقاضا می‌کند که ما دوست نداریم! اما لوس کسی است که چیزی را مطالبه می‌کند که به آن نیاز ندارد و نباید داشته باشد. مثلاً کودکی که یک ساعت قبل پفک خورده و حالا باز هم تقاضا می‌کند لوس است.به علاوه، برداشتِ برخی از والدین از خطوط قرمز آزادی (کار خطرناک و کار زشت) غلط است. مثلاً تا وقتی بچه مشغول بازی با اسباب‌بازی است کاری به او ندارند، اما همین که سراغ ظروف آشپزخانه رفت فریادشان به هواست. سلب همین «آزادی‌های مجاز» سبب می‌شود او به کارهای خطرناک و زشت حریص‌تر شود. مثل اینکه وقتی غذای سالمی را در اختیار کسی قرار ندهید خواه ناخواه سراغ غذای ناسالم می‌رود.۶) عادت به آزادی پس از هفت سال: خدا انسان را طوری آفریده که در هفت سال اول میل به آزادی دارد و در هفت سال دوم (اگر در هفت سال نخست به قدر کافی آزادی چشیده باشد) میل به اطاعت‌پذیری. بنابراین، نگرانی بی‌مورد است.۷) تمایل به آزادی در مهمانی‌ها: اصلْ آزادیِ کودک در خانه است. اگر در خانه تأمین شد، محدودیت چند ساعته در مهمانی آسیب چندانی نمی‌زند.۸) اعتراض بچه‌های بزرگتر: نباید نگران دعواهای فرزندان زیر ۱۸ سال شد. کاملاً طبیعی است. اگر بچه‌های بزرگتر در کودکی‌شان آزادی را لمس کرده باشند، با آزادی فرزند کوچکتر مشکلی نخواهند داشت. به علاوه، والدین باید با بچه‌های بزرگتر صحبت کنند و به آن‌ها بفهمانند که کمک‌کار والدین در تربیت کودک‌اند. با دادن شخصیت به بچه‌های بزرگتر، آن‌ها احساس بزرگی می‌کنند. همچنین، نباید با تبعیض و بی‌توجهی به خواسته‌های فرزند بزرگتر زمینهٔ درگیری را فراهم کرد. نکتهٔ دیگر در فاصلهٔ فرزندآوری است. اگر اختلاف سنی بچه‌ها بیش از ۳ سال نباشد، دوره‌ای که سن یکی از آن‌ها در دورهٔ آزادی است و دیگری این سن را طی کرده کم می‌شود.۹) حرف مردم و طردشدن: برخی می‌ترسند با آزادگذاشتن فرزند خود مردم از آن‌ها گریزان شوند. اما ببینید اولویت شما تربیت فرزندتان است یا تأییدیهٔ مردم. از کجا معلوم که مردم با الفبای تربیت کودک آشنایند؟ از فرصت مهمانی‌ها می‌توان استفاده کرد و به جای گفتگوهای بیهوده دربارهٔ مزایای دادن آزادی به کودک صحبت کرد.۱۰) شرایط خاص زندگی در امروز: برخی می‌گویند آپارتمان‌نشینی اجازهٔ دادن آزادی به کودک نمی‌دهد و همسایه‌ها شاکی می‌شوند. اما کودک این حرف‌ها را نمی‌فهمد. برای او آزادی ضروری است و نداشتنِ آن پیامدهای ناگوار دارد.۱۱) مخالفت یکی از والدین: چاره‌ای جز گفتگوی صلح‌آمیز و متقاعد کردن طرفِ مخالف آزادی نیست.۱۲) آموزش نظم: نظم امر بسیار مهمی از نظر دین است، اما تعریف نظم از نظر بزرگسال و کودک متفاوت است. نظم یعنی هر چیزی سر جای خود قرار بگیرد. از نظر ما شاید ریخت و پاش کودک بی‌نظمی باشد، اما او خود تصور می‌کند سر جای خود است. آموزش نظم پادگانیِ مدنظر بزرگسالان به کودکان خلاف طبیعت آن‌هاست. چنان‌که معدهٔ کودک ۳ماهه آمادگی هضم آبگوشت ندارد، به کودک زیر هفت سال هم نباید نظم پادگانی تحمیل کرد. برای آموزش نظم به کودک نباید او را وادار به کاری کرد، بلکه خود پدر و مادر اگر منظم و پاکیزه باشند، کودک هم از رفتار آنان متأثر می‌شود و به‌موقعِ خود منظم می‌شود. شاید بتوان خط روی دیوار را پاک کرد، اما خطی که براثر دعوای او بر روحش کشیده شده راحت پاک نمی‌شود.۱۳) اسراف و تبذیر: تعریف این دو مورد هم برای کودک و بزرگسال یکی نیست. اگر او غذا را هنگام خوردن می‌ریزد یا با آب‌بازی آب را هدر می‌دهد اسراف نیست؛ اسراف این است که بزرگسال چنین کاری بکند. برخی می‌خواهند به کودک مراقبت از وسایل را آموزش دهند، ولی این کار بی‌معناست، زیرا کودک مفهوم آن را خوب نمی‌فهمد. بعد از سه‌سالگی کم‌کم حس مراقبت از وسایل در او پدید می‌آید و هنگام رسیدن به هفت‌سالگی کاملاً آن را درک می‌کند.۱۴) مریض شدن: برخی آزادی‌ها (مثل آب‌بازی، خاک‌بازی) ممکن است باعث مریضی کودک شود. اما اولاً می‌توان محیط خانه را پاکیزه نگه داشت که کمتر مریض شوند، ثانیاً مریضی کودک تا سخت نباشد جای نگرانی ندارد زیرا سیستم ایمنی کودک قوی است و در حال تکامل. اگر بیش از حد به بهداشت او حساس شویم، سیستم ایمنی او خوب رشد نمی‌کند و در آینده به‌آسانی مریض می‌شود.هنر آزاد گذاشتن کودک۱) انتخاب عاقلانهٔ وسایل خانه و اسباب‌بازی: از اول اشیای اطراف کودک را طوری انتخاب کنیم که نگران خطر یا کثیفی خانه نشویم. مثلاً طروف پلاستیکی به جای شیشه‌ای یا فرش و پردهٔ تیره به جای روشن. یا استفاده از روفرشی برای جلوگیری از کثیفی فرش.۲) فضای بیرون خانه: کودک را از آزادی در فضای باز محروم نکنید. اگر محیط خانه محدودیت دارد، گاهی او را به پارک و دل طبیعت ببرید.۳) مدیریت در چینش وسایل خانه: می‌توان با چشم‌پوشی از مبلمان بزرگ یا برخی وسایل غیرضروری فضای باز بیشتری در اختیار کودک گذاشت.۴) مشارکت و هدایت: گاهی می‌توان محل بازی او را به جای دیگری انتقال داد. مثلاً اگر می‌خواهد داخل اتاق آب‌بازی کند، می‌توان هم‌بازی او شد و در حین بازی و شوخی او را ترغیب کرد که محل آب‌بازی آشپزخانه یا حمام باشد.نمونه‌هایی از هنر آزادی۱) استفاده از دو مهر: اگر کودک دوست دارد با مهر بازی کند، به جای گرفتن مهر در دست، یک مهر روی سجاده بگذارید و یک مهر در دستتان. می‌توانید برای او سجاده‌ای جداگانه پهن کنید که با مهر خودش بازی کند.۲) آب‌بازی: می‌توان سفرهٔ پلاستیکی طرح‌دار بزرگی در اتاق انداخت که روی آن آب‌بازی کند. یا در صورت امکان محل بازی او را به جایی که خیس‌شدنش حساس نیست منتقل کنید. اگر کودک دوست ندارد برود حمام، به بهانهٔ آب‌بازی او را به حمام ببرید.۳) بازی با وسایل کمد: وسایلی را که دوست ندارید کودک به آن‌ها دست بزند در جاهایی بگذارید که دستش به آن نرسد. یا می‌توانید از قفل استفاده کنید،‌ یا وسایل جذابی را جلوی کابینت بگذارید که به محض باز کردن با همان مشغول شود و سراغ بقیه نرود.۴) برای جلوگیری از خط‌خطی دیوار، اگر با سنگ یا سرامیک پوشانده نشده، می‌توان آن را با کاغذ ضخیم پوشاند. می‌توان کاغذ باطله در اختیار کودک گذاشت که سراغ دیوار نرود.۵) غذا خوردن: به جای غذا خوردن روی میز، سفرهٔ بزرگی روی زمین بیندازید تا نگران کثیفی زمین نشوید و خودتان هم روی همان سفره غذا بخورید. اگر فقط یک جا مخصوصِ او فراهم کنید و خودتان در شرایط دیگری غذا بخورید، او حساس می‌شود. از پیش‌بند و لباس مخصوص غذاخوری استفاده کنید. ناخن‌های او را بگیرید و دستهایش را قبل از غذا بشویید که نگران بهداشت نشوید. مدام حین غذا دور دهانش را با دستمال تمیز نکنید. این کار را بگذارید بعد از اتمام غذا.توجه کنید که مدت غذا خوردن کودک چند برابر بزرگسال است، پس حوصله کنید. اگر حین غذا بازی می‌کند، به جای تذکر پی‌درپی به او که «غذایت را بخور» خودتان به او غذا دهید، وگرنه آرامش او را به هم می‌زنید. معمولاً میل به کثیف‌کاری در سه‌سالگی پایان می‌یابد.۶) کتاب‌های مورد علاقه‌تان را از دسترس کودک دور نگه دارید که نگران پاره‌کردن آن‌ها نشوید. اگر مانع پاره‌کردن کتاب شوید، او ممکن است از کتاب متنفر شود. پس کتاب‌ها و مجلات به‌دردنخور یا کاغذ باطله را در قفسه‌های پایین کتابخانه قرار دهید تا با آن‌ها بازی کند. همین طور، کتاب‌های رنگی مخصوص کودک را در دسترس او بگذارید.قرآن و کتب مذهبی را در جایی جداگانه بگذارید، اما اگر کودک به آن دست زد بی‌احترامی نیست زیرا وضو بر غیرمکلف واجب نیست. همین که کودک ببیند والدین احترام خاصی به این کتب می‌گذارند، در ذهنش ثبت می‌شود. اگر اتفاقی قرآن دست کودک افتاد و آن را پاره کرد یا پرت کرد، خشونت نشان ندهید زیرا او معنای تقدس را نمی‌فهمد. به علاوه، می‌توان در این مواقع کتاب دیگری دست او داد تا قرآن را رها کند. مثلاً کتاب نقاشی. اما اگر هیچ یک از راهکارها جواب نداد استثنائاً می‌توان در این مورد خاص جدیت به خرج داد اما بعد از آن از او دلجویی کرد.۷) آزادی در مهمانی‌ها: بهتر است افراد تعداد و مدت مهمانی‌ها را محدودتر کنند. مخصوصاً با افرادی که با کودک مشکل دارند یا درکی از نیازهای او دارند کمتر رفت‌وآمد کنید. می‌توان در مهمانی‌ها چندین اسباب‌بازی به همراه برد و بزرگ‌ترها به‌نوبت با کودک همبازی شوند که حوصله‌اش سر نرود.۸) آزادی در خوردن: کودکان مزه را بر سلامت ترجیح می‌دهند و از این رو بیشتر دنبال چیپس و پفک و امثال آن‌اند. پیش از شکل‌گرفتن ذائقهٔ او، باید او را به غذاهای سالم عادت داد. وقتی ذائقه‌اش شکل گرفت، کمتر دنبال هله هوله می‌رود. این موضوع را جدی بگیرید، زیرا تغذیهٔ ناسالم منشأ بسیاری از بیماری‌هاست. اگر پدر و مادر خود تغذیهٔ خوب داشته باشند و با اشتیاق و اشتها جلوی کودک بخورند، او هم ترغیب می‌شود تقلید کند. وقتی به بیرون از خانه می‌روید، از خوراکی‌های سالم همراهتان باشد تا کودک درخواست چیپس و پفک نکند.اگر کودکتان از قبل با محبت سیراب شده باشد، از شما حرف‌شنوی دارد. اگر زمانی درخواست غذای ناسالم کرد، با اخم یا قهر موقت هم می‌توان او را متقاعد کرد غذای سالم بخورد.هنر مقابله با کار خطرناکساده‌ترین راه مقابله با کار خطرناک جلوگیری از دسترسی کودک به وسایل خطرناک است تا کشیدن آن از دست او! جلوی او فیلم خشن نبینید و وسایل خطرناک مثل چاقوی تیز را از دسترس خارج کنید. خودتان نیز جلوی او با سوزن و چاقوی تیز کار نکنید و همیشه هنگام برداشتن ظرف داغ دستگیره را استفاده کنید تا او ببیند. همچنین، هنگام کار با وسایل خطرناک می‌توان سر او را با چیز دیگری گرم کرد. گاهی نظارت مستقیم خطر را از بین می‌برد. مثلاً اگر دوست دارد خودش میوه را پوست بکند، کنارش بنشینید و مواظب باشید. یکی دیگر از کارها تکنیک حواس‌پرتی است. وقتی سراغ کار خطرناک می‌رود، حواس او را با کار دیگری که مورد علاقهٔ اوست پرت کنید. به جای اینکه به او بگویید از فلان کار دست بکش تا مثلاً باهم بازی کنیم یا اجازه دهم فلان کار دیگر را بکنی، از تغافل استفاده کنید. یعنی انگار نه انگار که او دنبال کار خطرناک بوده و شما می‌دیده‌اید. اگر نتوانستید با تغافل حواسش را پرت کنید، با زبان نرم او را تشویق به کار دیگری کنید. اگر هیچ یک از این‌ها جواب نداد و او در پی خطر رفت، باید جدیت به خرج داد زیرا این یکی از خطوط قرمز آزادی است. اما پس از دورکردن او از خطر، با محبت باید جبران کرد تا بفهمد آن خشونت به معنی دوست‌نداشتن او نبوده است.هنر مقابله با کار زشتکارهای زشتی چون فحش‌دادن یا بازی‌ جنسی یا گاز گرفتن را باید متوقف کرد.۱) یافتن ریشهٔ کار زشت: کودک خوب و بد را نمی‌فهمد. پس، اگر کسی موقع عصبانیت حرف زشتی بزنید، کودک یاد می‌گیرد و فکر می‌کند موقع عصبانیت باید چنین حرفی زد. اگر بدون اجازه دست توی جیب همسرتان کنید، کودک فکر می‌کند این کار مجاز است! اگر تلویزیون برنامه‌ای بگذارد که عفت کلام را رعایت نمی‌کنند، او هم یاد می‌گیرد. اگر موقع شستن کودک پس از دستشویی زیاد به آلت او دست بزنیم تا تمیز شود، او هم لذت می‌برد و بعداً خودش با آن ور می‌رود.۲) تغافل: دفعات اولی که کودک کار زشت می‌کند باید نادیده گرفت وگرنه تذکر شاید باعث یاددادن آن شود! مثلاً اگر در اولین باری که دست به آلتش زد او را دعوا کنید یا واکنش دهید، حساس‌تر می‌شود!۳) انصراف ذهنی: حواسش را به کار دیگری پرت کنید.۴) ترسیم زشتی کار در قصه: زشتی بسیاری از کارها را می‌توان در قالب قصه توضیح داد که بعداً درباره‌اش صحبت می‌کنیم.۵) استفاده از شخصیت محوری: برای هر کودک در زندگی شخصیتی محوری تعریف می‌شود که دوست دارد او را الگو قرار دهد. درباره‌اش بعداً توضیح خواهیم داد.اگر تا حالا مانع آزادی او شده‌اید، اگر هنوز زیر هفت سال است، از همین امروز به او آزادی دهید. برای جبران ندادن آزادی، باید به او محبت بیشتری بکنید.نکتهٔ مهم دیگر آنکه پس از هفت‌سالگی فقط آن نوع آزادی‌هایی محدود می‌شود که مختص کودکان است، نه همهٔ آزادی‌ها. پس از هفت سال، باید اموری مثل نظم، برنامه‌ریزی درسی، مدیریت زمان تماشای تلویزیون و بازی و خواب را آموزش داد. پس از هفت سال نیز به جای امر و نهی بهتر است از گزاره‌های تصویری و رفتاری استفاده شود.Saeid.VGHSaeid.VGHWed, 29 Apr 2020 11:08:55 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/چرا-بیشتر-مردم-در-پی-سرگرمیاند-نه-تفکر-etcmhuq4qcnkقبل از خواندن متن، به پرسش‌های زیر دقت کنید. برای نتیجه‌گیری از متن، تا انتها را بخوانید.چند پرسش۱) چرا مردم از تفکر گریزان‌اند و بیشتر در پی سرگرمی‌اند؟۲) چرا با اینکه سطح رفاه مردم امروز به‌مراتب بهتر از سه دههٔ قبل است از زندگی‌شان بیشتر می‌نالند و احساس می‌کنند مردم در قدیم خوش‌تر بوده‌اند؟۳) چرا در شبکه‌های اجتماعی همواره روزمره‌نویسی بیشتر مخاطب دارد تا مطالب جدی و مفید؟۴) چرا همیشه سلبریتی‌ها (بازیگران، بازیکنان فوتبال، خوانندگان، ...) بیشتر طرفدار دارند تا دانشمندان (مثلاً، اگر از سیاستمداران که به اقتضای شغلشان مخاطبِ زیاد دارند بگذریم، پرطرفدارترین فرد در توییتر، که به‌اصطلاح نخبگانی‌ترین شبکهٔ اجتماعی است، جاستین ببِر است)؟ ۵) چرا سلبریتی‌ها را اکثر مردم می‌شناسند و دانشمندان و فرهیختگان پس از مرگشان شناخته می‌شوند، آن هم نه در حد سلبریتی‌ها؟ چرا مردم برای امضا گرفتن از گروه اول یا عکس گرفتن با آنان سر و دست می‌شکنند اما برای گروه دوم تره هم خرد نمی‌کنند؟ ۶) آیا فقط مشکلات اقتصادی سبب تأخیر در ازدواج شده؟ آیا نسل سه دههٔ قبل در اول ازدواج همگی شغل پایدار و خانه و ماشین داشتند؟!۷) چرا در میان کتاب‌ها رمان از همه بیشتر طرفدار دارد (بی‌آنکه منکر مفید بودن برخی از رمان‌ها شویم، مشخص است که اکثرشان جنبهٔ سرگرمی دارند)، اما کتاب‌هایی که نیازمند فشار به مغز برای درک و تحلیل موضوعی است کم‌طرفدار است؟۸) چرا با اینکه می‌دانیم حرف مردم ضامن خوشبحتی نیست باز هم به ساز مردم می‌رقصیم و زندگی را برمبنای حرف آنان تنظیم می‌کنیم؟روایتی از نهج‌البلاغهاین سؤال‌ها را به خاطر بسپارید و حالا به متن زیبا و فصیح زیر از نهج‌البلاغه دقت کنید:«اَلا وَ اِنَّكُمْ فى اَیامِ اَمَل مِنْ وَرائِه اَجَلٌ. فَمَنْ عَمِلَ فى اَیامِ اَمَلِهِ قَبْلَ حُضُورِ اَجَلِهِ فَقَدْ نَفَعَهُ عَمَلُهُ، وَ لَمْ یضْرُرْهُ اَجَلُهُِ. وَ مَنْ قَصَّرَ فى اَیامِ اَمَلِهِ قَبْلَ حُضُورِ اَجَلِهِ فَقَدْ خَسِرَ عَمَلُهُ، وَ ضَرَّهُ اَجَلُهُ» (هش دارید كه شما در روزگار آرزویید كه به دنبالش مرگ است. كسى كه در ایام آرزو قبل از آن‌كه مرگش فرا رسد عمل كند عملش سودمند است و مرگش به او زیان نرساند، و آن كه در روزگار آرزویش پیش از رسیدن مرگش کوتاهی كند محصول كارش خسارت است و مرگش براى او زیان دارد).عقل و احساساین دو مقدمه را در ذهن خود نگه دارید تا پس از اتمام بحث ارتباط میان آن‌ها را دریابید. بحث را شروع می‌کنیم:انسان از راه‌های گوناگون به «دانسته‌هایش» می‌افزاید و «احساساتش» هم تحت تأثیرعوامل گوناگونی شکل می‌گیرد. شیوهٔ زندگی انسان را همین دانسته‌ها و احساسات تعیین می‌کند. آن دانسته‌هایی که در احساسات آدمی تأثیر نکند در زندگی او هم اثری نخواهد داشت. برای توضیح این موضوع، سه گروه را در نظر بگیرید:۱) فردی «می‌داند» که شخصیت آدمی به مدل ماشین و مبلمان خانه‌اش نیست، اما «احساس» می‌کند اگر وضعیت زندگی‌اش از آشنایانش پایین‌تر باشد شخصیت او تنزل یافته است. این نوع از «دانستن» تأثیر مثبتی در زندگی آدمی ندارد! چنین انسانی برخلاف آنچه «می‌داند» عمل می‌کند، اما همیشه در حال تردید و دودلی است که روزنهٔ امیدی به نجات اوست. «دانسته‌ها»ی چنین شخصی تبدیل با باور قلبی او نشده است.۲) فردی «معتقد است» که شخصیت آدمی به مدل ماشین و مبلمان خانه‌اش «است»، زیرا انسان در اجتماع زندگی می‌کند و نباید برخلاف جریان موجود حرکت کند و هر روز با دیگران سر مدل زندگی‌اش بگومگو کند. او «احساس» هم می‌کند اگر وضعیت زندگی‌اش از آشنایانش پایین‌تر باشد شخصیت او تنزل یافته است. چنین انسانی همسو با آنچه «می‌داند» عمل می‌کند و در حال تردید و دودلی هم نیست. سبک زندگی این دو گروه فرقی ندارد، اما امید به تغییر سبک زندگی فرد اول بیشتر است.۳) فرد سوم هیچ منطق تعریف‌شده‌ای برای زندگی‌اش ندارد. هر طور به او القا کنند زندگی می‌کند!اهمیت و جایگاه «نگاه» در تعیین سرنوشت آدمیحال پرسش این است: دانسته‌ها و احساسات چگونه شکل می‌گیرد؟ برخی از دانسته‌های آدمی ذاتی است؛ مثلاً می‌داند باید از طریق دهان بخورد و کسی هم به او آموزش نداده است. اما بقیهٔ دانسته‌ها از طریق حواس پنج‌گانه آموخته می‌شود و قوهٔ عاقله آن‌ها را تحلیل می‌کند. در این میان، چشم از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که هم در دانسته‌ها و هم در احساسات تأثیر می‌گذارد. تصاویری که از طریق چشم دریافت می‌شود نحوهٔ اندیشیدن را تغییر می‌دهد. به فرمودهٔ امیر مؤمنان (علیه السلام)، «چشم جاسوس دل است و پیام‌رسان عقل». عقل ابزار اندیشه است و اندیشه مقدمهٔ تصمیم و تصمیم مقدمهٔ عمل، و عمل و اندیشه شخصیت انسان را می‌سازد. اگر انسان تصاویری را که پیام‌رسان عقل است مدیریت نکند، رفته‌رفته نحوهٔ اندیشیدن او همسو با تصاویری می‌شود که می‌بیند. پس آنچه از دریچهٔ چشم وارد می‌شود ممکن است نحوهٔ تصمیم‌گیری و شخصیت آدمی را تعیین کند. احساسات، یعنی واکنش دلِ آدمی به مسائل، بیش از دانسته‌ها در شیوهٔ زندگی‌اش مؤثر است. ندای دل گاه به آدم می‌گوید با اینکه فلانی شخص خوبی است، از او دور شو. و گاهی احساسِ آدمی او را به سوی کسی سوق می‌دهد که می‌داند آدم خوبی نیست. شاید خیلی‌ها این را تجربه کرده‌اند که ناخودآگاه برخی آدم‌ها برایشان جذاب‌اند و برخی، بی‌آنکه بدانند چرا، دافعه دارند. نگاه به قدری قوی است که می‌تواند مرکز احساسات آدمی را تسخیر کند. به فرمودهٔ امیر مؤمنان (علیه السلام)، دلْ کتابِ دیده است. اگر اختیار دل را به دست چشم بدهید، او را به همان سویی می‌برد که می‌خواهد. به عبارت دیگر، هر آنچه از طریق چشم وارد دل می‌شود در آن ثبت می‌شود تا اینکه دل به «مصحف چشم» یا کتاب چشم تبدیل می‌شود. وقتی اختیار دل به چشم داده شود، دل به همان جایی می‌رود که چشم می‌خواهد. تا بحث «نگاه» پیش می‌آید، مردم تصور می‌کنند مراد مناظر شهوانی است که از آن نهی شده است، اما بسیار فراتر از آن است. فرض کنید کودکی مدام از والدینش درخواست لباس نو می‌کند، اما علتش را نمی‌فهمید. از سوی دیگر، کودک همیشه کارتون‌ها و سریال‌هایی می‌بیند که بازیگران قشر متوسط آن هم همگی همیشه لباس نو و پر زرق و برق دارند. این از طریق دیدن در دل کودک می‌نشیند و تصور می‌کند خواسته‌ای «عادی» است که همیشه لباس نو داشته باشد. اما اگر عکس کودکان ۳۰ سال قبل را با آن لباس‌های رنگ‌ و رو رفته ببینید و کودکی خود را به یاد آورید، تعجب می‌کنید. گاه می‌شد که کودکی از اول مهر تا شب عید هیچ لباس نویی نمی‌خرید. سر زانوی شلوار بسیاری از پسران مدرسه‌ای وصله داشت. جوراب خیلی از مردم پاره بود. فرش خانه‌ها مندرس بود. بیشتر مردم به متکا و پشتی‌های ساده تکیه می‌کردند و مثل امروز روی مبل لم نمی‌دادند. مردم با پیکانی قراضه به سفر می‌رفتند و خیلی هم به ایشان خوش می‌گذشت. مردم امروز حتی یک لحظه هم نمی‌توانند تصور کنند آن مدلی زندگی کنند، در صورتی که در کودکیِ خود بی هیچ نق و نوقی همین طور زندگی می‌کردند. آن موقع بیشتر مردم تلویزیونی سیاه و سفید کوچکی داشتند و برنامه‌های تلویزیون هم رنگ و رو رفته و غیرجذاب بود. اگر فیلم آن‌ها را امروز ببینید، گرچه نوستالژیک است، از حیث کیفیت تصویر و جاذبه‌های بصری بسیار ضعیف است. سریال‌ها چطور بود؟ خانه و زندگی مردم در سریال‌ها چگونه بود؟ لباسشان چطور بود؟ بیرون از خانه، وضع کوچه و خیابان چه شکلی بود؟ مغازه‌ها؟ آیا این همه پاساژ لوکس داشتیم؟ راستی، سفره‌های مردم چگونه بود؟ در مهمانی‌ها چند مدل غذا سر سفره بود؟ عکس سفره‌های آن زمان را در آلبومتان دارید؟ عروسی‌ها یادتان هست؟ عکسی از آن‌ها دارید؟ زیرشلواری‌های مامان‌دوزِ راه‌راه که یادتان نرفته؟ با اینکه رفاه و امکانات خانوارها در گذشته بسیار کمتر از امروز بود، زندگی شادتری از مردم امروز داشتند. چرا؟ چون چشمان آنان این قدر رفاه‌زده نشده بود. برنامه‌های تلویزیونی سادهٔ آن زمان با تلویزیون سیاه و سفید کجا و برنامه‌های تمام‌نشدنی امروز تلویزیون و ماهواره با بالاترین کیفیت از تلویزیون‌های باکیفیت امروزی که چشمان را مسحور سبک زندگی مورد نظر خود کرده کجا! رنگارنگی سفره‌های امروز ما را چنان مجذوب خود کرده که تصور می‌کنیم اگر مثل قدیم غذا بخوریم سوءتغذیه می‌گیریم! دیروز در مهمانی‌ها سر سفره یک مدل غذا بود که با اشتها می‌خوردند. امروز سر هر سفره چندین مدل غذاست که مهمان را گیج می‌کند کدام را بخورد! اما صفای سفرهٔ قدیم بیشتر بود.خلاصه، ۱) منطق و احساس دو عنصر تأثیرگذار در عمل آدمی است. ۲) اگر مدیریت وجود انسان به دست چشم بیفتد، هم منطق و هم احساسش تغییر می‌کند و تصمیم‌های متناسب با خودشان را شکل می‌دهند.تبدیل «هدف» به «آرزو»حالا برویم سراغ اصل مطلب: تمام پرسش‌هایی که در اول بحث مطرح کردم به همین «نگاه» برمی‌گردد. ربط تفکر و سرگرمی چیست و اصلاً چرا مردم بیشتر جذب سرگرمی می‌شوند تا تفکر؟ جوابش ساده است:‌ اعتیاد به تلویزیون و غلبهٔ جاذبهٔ بصری. بهتر بگوییم، اعتیاد به تلویزیون و گوشی هوشمند و لپ‌تاپ و تبلت. اگر این چهار را از ما بگیرند انگار زندگی محال است! باور کنید! حتی تصور کنید یک هفته به هیچ کدام از این‌ها دسترسی ندارید. دیوانه می‌شوید؟ احتمالاً! و این شاهدی محکم بر «اعتیاد» مردم به این‌هاست. بشر اگر آب ننوشد می‌میرد، ولی اگر تا آخر عمر هم نوشابه ننوشد نمی‌میرد که هیچ، چه بسا عمرش هم افزون گردد! آیا نیاز انسان به این چهار ذاتی است؟ خیر! زیرا بشر تا صد سال قبل بدون هیچ یک از این‌ها زندگی می‌کرد. بشر امروز هم اگر از این‌ها محروم شود قطعاً نمی‌میرد ولی زندگی‌اش دچار وقفه و مشکلاتی می‌شود. این‌ها نیاز ذاتی بشر نیست، بلکه نیاز کمکی است، بدین معنی که زندگی امروز را آسان کرده‌اند. یعنی می‌گویی این‌ها را از زندگی حذف کنیم؟ عجله نکنید! نه، هیچ عقل سلیمی نمی‌گوید فناوری جدید را حذف کنیم. اصلاً بدون این فناوری‌ها زندگی امروز دچار مشکلات جدی می‌شود. قبل از اینکه بگویم چه کنیم، توضیح دهم این‌ها چگونه ذهن متفکر را به ذهن تنبلِ دنباله‌رو سرگرمی تبدیل می‌کند.کودک از وقتی که راه می‌افتد و به پدر و مادرش پیله می‌کند، به جای وقت‌گذاشتن برای او و بازی با او ـــ چیزی که اکثر مردم حوصله‌اش را ندارند و اصلاً اهمیت آن را نمی‌دانند ــــ او را جلوی تلویزیون می‌نشانند تا از شر او راحت شوند. روزی چند ساعت؟ خدا می‌داند! ویژگی بارز تلویزیون چیست؟ سرگرمی، تصاویر جذاب کارتونی (تصاویری که ذهن کودک هنوز خوب نمی‌تواند حلاجی کند)، سکون (نشستن) به جای جست و خیز کودکانه، عادت به نشستن به جای حرکت، تبدیل تدریجی علاقهٔ او از ور رفتن با وسایل و به‌هم‌ریختن اشیا به زل‌زدن به صفحهٔ تلویزیون، کمرنگ‌شدن نقش تربیتی پدر و مادر. تلویزیون خلاقیت را از او می‌گیرد و به او عادت می‌دهد که سرگرمِ سرگرمی شود! آیا تلویزیون کارتون آموزنده و برنامهٔ آموزشی ندارد؟ چرا، اما چنددرصد برنامه‌‌ها آموزنده است؟ چند درصد سریال‌ها آموزنده است؟ جداً می‌گویم: از خودتان بپرسید از صبح تا شب چنددرصد برنامه‌ها جنبهٔ آموزنده دارد؟ بیشترشان سرگرمی نیست؟ بسیاری از خانواده‌ها اصلاً عادت دارند از صبح تا شب تلویزیون را روشن نگه دارند، حتی موقع ناهار و شام! انگار حتماً باید صدایی در خانه باشد! انگار عادت مردم شده هر وقت بی‌حوصله‌اند صاف بروند سراغ تلویزیون یا گوشی و این قدر این کانال و آن کانال بزنند تا برنامه‌ای مورد پسند پیدا کنند. یا در شبکه‌های اجتماعی مدام بگردند و بگردند و ببیند کی چه نوشته است. چند ساعت؟ خیلی زیاد. خیلی!خب، یعنی می‌گویی مردم نباید سرگرمی و تفریح داشته باشند؟ کی چنین حرفی زده؟! اولاً، چند ساعت سرگرمی؟ یک ساعت؟ یا پنج ساعت؟! ثانیاً، آیا تنها راه سرگرمی و تفریح تلویزیون و گوشی است؟! ثالثاً، از نظر اسلام، تفریحی مطلوب است که سبب غفلت انسان از هدف آفرینش او نشود. چند درصد سرگرمی‌های تلویزیونی این ویژگی را دارند؟حاشیه نرویم. کودک از ابتدا به سرگرمی کاذب عادت می‌کند. بعد هم پدر و مادر به او تبلتی می‌دهند و او سرگرم بازی کامپیوتری می‌شود که انتها ندارد. ساعت‌ها و ساعت‌ها. چنددرصد بازی‌های کامپیوتری مفیدند؟ آیا بچه‌ها فقط همان مفیدها را، آن هم در زمان محدود (مثلاً نیم ساعت)، بازی می‌کنند یا می‌روند درِ اتاقشان را می‌بندند و تا نیمه‌شب یا دیرتر از پای آن بلند نمی‌شوند؟خب، حالا برویم سراغ محتوای برنامه‌ها. کوچک و بزرگ هم ندارد! هم کودکان و هم بزرگسالان. کودکان در کارتون و برنامهٔ کودک چه می‌بینند؟ انواع و اقسام اسباب‌بازی‌ها، کودکان شیک‌پوش با لباس‌های زیبا. همین‌ها را هم از والدین خود می‌خواهند. بزرگسالان چه می‌بینند؟ یا فلان مسابقهٔ سرگرمی، یا اخبار، مسابقهٔ فوتبال، یا سریال، یا اگر اهل ماهواره باشند که بفرمایید شام و «سالومه اینا» و شوی فلان خواننده و رقص فلان رقاصه و لنگ و پاچهٔ فلان سلبریتی و هزار مزخرف دیگر. در سریال‌ها چه می‌بینند؟ خانهٔ شیک، مبلمان لوکس، ماشین لوکس، آه و نالهٔ کاراکترها، حرف‌های رکیک و نیمه‌رکیک (بعید می‌دانم کسی باشد و «شکر خوردی» و «زر نزن» و امثال آن را از تلویزیون یا فیلم‌های سینمایی نشنیده باشد). در بسیاری از موارد، کودک هم کنار پدر و مادر همان برنامه‌هایی را که آن‌ها می‌بینند او هم می‌بیند. اگر جسد کودکی در یمن براثر بمباران سعودی‌ها را در اخبار نشان دهند، کودک هم می‌بیند. اگر رقص ببینند، او هم می‌بیند. اگر در سریال «شکر خوردی» را بشنوند او هم می‌شنود و با لبخند یا خندهٔ پدر و مادر خیلی هم خوشش می‌آید. بگذارید کمتر درازگویی کنم: چه کودک و چه بزرگ، اولاً برنامه‌ها را گزینش‌شده نمی‌بینند. یعنی این طور نیست که فقط هر برنامه‌ای را که مفید می‌دانند تماشا کنند، بلکه همهٔ برنامه‌ها را در هم تماشا می‌کنند. خوب و بد! یا اگر سرشان توی گوشی است مدام از این صفحه به آن صفحه می‌پرند و این طور نیست که مطالب هدفمندی را دنبال کنند. ثانیاً، هیچ حد زمانی برای آن قائل نیستند. نمی‌گویند، مثلاً، روزی ۲ ساعت تلویزیون و یک ساعت گوشی. اگر حساب کنید، شاید سرجمع بیش از هفت ساعت مشغول گوشی و تلویزیون‌اند. این قدر معتاد آن‌اند که اگر به هر دلیلی این‌ها از کار بیفتد (مثلاً برق یا اینترنت قطع شود) هیچ حرفی با سایر اعضای خانه ندارند. نه زن با شوهر و نه بچه با والدین. معتاد رسانه‌اند و اصلاً فراموش کرده‌اند که زمانی را به جای زل زدن به گوشی و تلویزیون می‌توان به صحبت با سایر اعضا و حتی بازی با کودکان و حتی مطالعهٔ کتاب گذراند. چشمان نسل امروز مشحون از تصاویری است که از تلویزیون و گوشی خود دیده‌اند و اکثر این‌ها نه به درد دنیایشان می‌خورد و نه آخرت! تنها اثر این تصاویر این است: اگر زندگی تو شبیه این تصاویر نباشد، از دنیا عقبی. اگر خانه‌ات شیک نباشد، اگر لباست فلان نباشد، اگر ماشینت مدل پایین باشد، اگر اگر اگر ...در بیرون از خانه هم که امروز «لوکس بودن» غالب شده است. از طرز لباش پوشیدن گرفته تا ریخت و قیافهٔ پاساژها و مغازه‌ها. نسل امروز از صبح تا شب با تصاویری بمباران می‌شود که فقط عقل او را زائل می‌کند! این تصاویر با او کاری می‌کند که به جای تعریف «هدف» در زندگی خود مشغول «آرزو» شود. همه‌اش بگوید: ای کاش خانه‌مان این طوری بود. ای کاش ماشین ما بنز و بی‌ام‌دبلیو بود. ای کاش می‌توانستیم سفر اروپا و امریکا برویم. ای کاش، ای کاش، ای کاش. آرزوی محض، که خیلی از این‌ها یا نامعقول است یا دست‌نیافتنی، یا لااقل با وضعیتی که دارند «بلندپروازی». خب، پس مردم چه کنند؟ خود را از همه چیز محروم کنند؟ خیر، فقط نگاه خود را کنترل کنند. چگونه؟ اولاً، فقط برنامه‌هایی را که مفید تشخیص می‌دهند ببینند (با این پرسش که از دیدن این برنامه چه گیرم می‌آید)، ثانیاً محدودیت زمانی برای آن قائل شوند، ثالثاً جایگزین مناسب برای تفریح و سرگرمی خود پیدا کنند. سرگرمی فقط فلان سریال و مسابقهٔ تلویزیونی و چرخیدن در شبکه‌های اجتماعی نیست. ورزش و طبیعت‌گردی و قدم‌زدن بیرون خانه و حتی بازی با کودکان هر سرگرمی است. اگر در بیرون خانه هم با جلوه‌های «لوکس» مواجه شدند، چنان‌که نگاه را از نامحرم فرومی‌گیرند، به جای خیره‌شدن به جلوه‌های لوکس و آه و ناله‌کشیدن از حسرت نداشتن آن‌ها نگاه خود را فروگیرند! انگار نه انگار که دیده‌اند. چشم‌پوشی از دیدن ماشین و خانه و لباس لوکس سخت‌تر از فروگرفتن نگاه از دختر خوش‌اندام دارای جاذبهٔ جنسی نیست!حالا تک‌تک سؤالاتی را که در اول مطرح کردم پاسخ می‌دهم.۱) چرا مردم از تفکر گریزان‌اند و بیشتر در پی سرگرمی‌اند؟چون ذهنشان از اول کودکی به سرگرمی به جای تفکر عادت کرده. برایشان فکرکردن سخت است. جلوه‌های تصویری خلاقیت را از آن‌ها گرفته است. چون سرگرمی راحت‌تر از فکرکردن است، طبعاً به آن گرایش دارند.۲) چرا با اینکه سطح رفاه مردم امروز به‌مراتب بهتر از سه دههٔ قبل است از زندگی‌شان بیشتر می‌نالند و احساس می‌کنند مردم در قدیم خوش‌تر بوده‌اند؟چون در قدیم دیدگانشان به چیزهایی فراتر از توانایی‌شان عادت نکرده بود. نه سریال‌های تلویزیونی آن موقع تجمل‌گرا بود، نه مردم دنبال پیروی از مد روز ولو به قیمت بدهکارکردن خود بودند. فکر می‌کردند همان زندگی که دارند خوب است. ولی الان همه‌اش احساس عقب‌ماندگی از بقیه دارند.۳) چرا در شبکه‌های اجتماعی همواره روزمره‌نویسی بیشتر مخاطب دارد تا مطالب جدی و مفید؟چون روزمرگی نیازی به فشار بر قوای عقلانی ندارد. و قوای عقلانی به خاطر اعتیاد به دیدن تصاویر خلاقیت و توانایی‌اش کاسته شده است.۴) چرا همیشه سلبریتی‌ها (بازیگران، بازیکنان فوتبال، خوانندگان، ...) بیشتر طرفدار دارند تا دانشمندان (مثلاً، اگر از سیاستمداران که به اقتضای شغلشان مخاطبِ زیاد دارند بگذریم، پرطرفدارترین فرد در توییتر، که به‌اصطلاح نخبگانی‌ترین شبکهٔ اجتماعی است، جاستین ببِر است)؟ چون در رسانه همیشه این‌ها توی چشم بوده‌اند. مردم و به‌خصوص کودکان ناخودآگاه نوعی عصمت برای تلویزیون قائل‌اند. فکر می‌کنند هر چه گفت درست است و هر که در تلویزیون می‌آید آدم حسابی است. سلبریتی‌ها علاوه بر این‌ها خودشان هم معمولاً خوش‌قیافه‌اند که مزید بر علت می‌شود. درنتیجه بسیاری از مردم سلبریتی‌پرست می‌شوند و حتی اختیار عقلشان را به او می‌دهند. اگر بگوید به فلانی رأی دهید، رأی می‌دهند، و دیدیم که دادند!۵) چرا سلبریتی‌ها را اکثر مردم می‌شناسند و دانشمندان و فرهیختگان پس از مرگشان شناخته می‌شوند، آن هم نه در حد سلبریتی‌ها؟ چرا مردم برای امضا گرفتن از گروه اول یا عکس گرفتن با آنان سر و دست می‌شکنند اما برای گروه دوم تره هم خرد نمی‌کنند؟ چون رسانه ارزش بیشتری برای سلبریتی قائل است. ۶) آیا فقط مشکلات اقتصادی سبب تأخیر در ازدواج شده؟ آیا نسل سه دههٔ قبل در اول ازدواج همگی شغل پایدار و خانه و ماشین داشتند؟!خیر، دلیلش هم این‌که ساکنان شمال تهران هم که مشکل اقتصادی ندارند دیر (اگر نگوییم دیرتر) ازدواج می‌کنند. نسل قبل هم که کافی است از پدر و مادرتان بپرسید زندگی‌شان را چگونه آغاز کردند. کودک نسل قدیم که معتاد رسانه نبود، در کودکی خود حسابی بازی می‌کرد و هنگام رسیدن به نوجوانی به جای مشغول‌شدن به تلویزیون و گوشی و بازی کامپیوتری مجبور بود دنیای واقعی اطرافش را ببیند و با آن تعامل کند. از این رو، زودتر شاغل می‌شد و به‌سبب تعامل سازنده با اجتماع زودتر به بلوغ فکری می‌رسید. از سوی دیگر، نسل امروز به‌سبب دیدن جاذبه‌های جنسی از سنین پایین‌تر زودتر به بلوغ جنسی می‌رسد اما به‌خاطر فروبردن سر خود در تلویزیون و بازی کامپیوتری و گوشی تعاملی با مردم ندارد و عقلش خیلی دیرتر بالغ می‌شود. به همین سبب است که بسیاری را می‌بینیم که بیست سال را رد کرده‌اند اما همچنان مثل بچه‌ها فکر می‌کنند.۷) چرا در میان کتاب‌ها رمان از همه بیشتر طرفدار دارد (بی‌آنکه منکر مفید بودن برخی از رمان‌ها شویم، مشخص است که اکثرشان جنبهٔ سرگرمی دارند)، اما کتاب‌هایی که نیازمند فشار به مغز برای درک و تحلیل موضوعی است کم‌طرفدار است؟جواب این هم مشخص است. به همان دلیل که مردم به سریال‌های سرگرمی تمایل بیشتر دارند تا برنامه‌های چالش‌برانگیز و قلقلک‌دهندهٔ قوهٔ عاقله.۸) چرا با اینکه می‌دانیم حرف مردم ضامن خوشبحتی نیست باز هم به ساز مردم می‌رقصیم و زندگی را برمبنای حرف آنان تنظیم می‌کنیم؟چون چشم ما این طور به صفحهٔ دل ما حک کرده است. چشم ما لوکس‌زده است و دل ما هم لوکس می‌خواهد. مردم هم لوکس‌گرایند و ما هم باید به سازشان برقصیم.نتایج مدیریت چشم بر وجود انسانبه فرمودهٔ امیر مؤمنان، هر نگاهی که در آن عبرت‌گیری نباشد لهو است. اثر نگاه در اختیار انسان نیست بلکه خود نگاه است که در مهار انسان است. پس، مهار نگاه نباید فقط محدود به مناظر شهوانی باشد.۱) غفلت: رسول خدا می‌فرماید از نگاه زیادی بپرهیزید که بذر هوس می‌پراکند و تولید غفلت می‌کند. امیر مؤمنان می‌فرماید آن گاه که دل به روی شهوت باز می‌شود، دل از دیدن عاقبت کور می‌شود. انسانِ غافل فراموش می‌کند کیست و آمدنش برای چه بوده است. پس، هر قدر تصاویری که انسان می‌بیند از هدف آفرینش او فاصله داشته باشد به همان میزان از تربیت فاصله می‌گیرد.۲) مدیریت تمایلات: چون تصاویری که چشم روی لوح دل ترسیم می‌کند تمایلات آدمی را شکل می‌دهد، آن کس که همواره برنامه‌های تخیلی می‌بیند تمایلاتی خیالی پیدا می‌کند و آن کس که مدام به زرق و برق می‌نگرد تمایل به این نوع زندگی در او تقویت می‌شود. پس، اگر نگاه انسان مهار شود، تمایلات او هم مدیریت می‌شود.۳) از بین رفتن آرامش: وقتی مدیریت عقل و خواسته‌ها به دست چشم افتاد، یا آدمی در حسرت نداشته‌ها می‌سوزد و یا برای رسیدن به آن خواسته‌ها خود را به زحمت می‌افکند و بدین ترتیب آرامش از او سلب می‌شود. و چون خواسته‌ها تمامی ندارد، ناآرامی هم دائمی است.۴) خارج‌شدن غریزه از مسیر تعیین‌شده: اگر نگاه مهار نشود، غریزهٔ جنسی از مسیر خود خارج می‌شود. این هم که اظهر من الشمس و بی‌نیاز از توضیح است.امیدوارم این مطلب به کارتان بیاید.Saeid.VGHSaeid.VGHTue, 14 Apr 2020 07:17:18 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/قابل-احترام-یا-محترم-j7nwgvoynqozدر انگلیسی،‌ پسوند able شایستگی و امکان کاری را بیان می‌کند. اما مترجمان حین ترجمهٔ چنین کلماتی فراموش کرده‌اند که در فارسی معادل‌های خوبی برای آن‌ها داریم. از این رو، کلمات جدیدی وارد فارسی کرده‌اند که با پیشوند «قابل» یا «غیرقابل» آغاز می‌شود. در سمت راست، نمونه‌هایی از کلمات برساختهٔ مترجمان را آورده‌ام و در سمت چپ معادل درستِ فارسی آن‌ها را. ببینید کدام را می‌پسندید. البته به‌سبب جاافتادگی این کلماتِ برساخته نمی‌توان گفت آن‌ها غلط است، ولی لااقل می‌شود گفت رگ و ریشهٔ فارسی ندارد و بهتر است از آن‌ها استفاده نشود.قابل احترام: محترمغیرقابل‌تحمل: تحمل‌ناشدنی، تحمل‌ناپذیرغیرقابل‌قبول: نپذیرفتنی، نامقبول (آدم یاد آن بوقلمونی می‌افتد که به مادرش گفت زن می‌خواهم و او گفت «غیرقابل‌قبوله»!)قابل ستایش: ستودنیقابل فهم: مفهوم، روشنقابل تغییر: تغییرپذیرقابل افزودن: افزودنیقابل شناسایی: شناسایی‌پذیرغیرقابل‌آشامیدن: ناآشامیدنیغیرقابل‌درمان: درمان‌نشدنی، درمان‌ناپذیرقابل باور: باورکردنیقابل ملاحظه: بسیار، فراوانقابل توجه: شایان توجه، جالب توجهSaeid.VGHSaeid.VGHThu, 09 Apr 2020 07:35:11 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/خلاصهٔ-کتاب-منِ-دیگرِ-ما-جلد-۱-و-۲-wcw86cxttvyzفرزند ما روی دیگر خود ماست. اگر او را «خودمان» بدانیم، وقت‌گذاشتن برای او را وقت‌گذاشتن برای خود می‌دانیم. او «من دیگر ما»ست. امیرمؤمنان (علیه السلام) خطاب به فرزندش امام مجتبی (علیه السلام) می‌فرماید: «پسرکم، تو را جزئی از خود، بلکه همهٔ وجود خود دیدم، چنان‌که اگر آسیبی به تو رسد گویی به من رسیده و اگر مرگ به سراغت آید انگار به سراغ من آمده است».مشکلات تربیتیامروزه مشکلات تربیتی گوناگونی سر راه پدر و مادرهاست:۱) ناآشنایی کافی با مفاهیم دینی؛۲) کمبود منابع تربیتی دین‌محور؛۳) سلطهٔ روانشناسی غرب در تربیت کودک، چنان‌که ضدارزش‌هایی مثل دوستی دختر و پسر به هنجارِ پذیرفته تبدیل شده است؛۴) ناهماهنگی برنامه‌های مذهبی و غیرمذهبی در صدا و سیما، چنان‌که مخاطب احساس دوگانگی می‌کند. مثلاً در برنامه‌های مذهبی از حیا می‌گویند، ولی در سریال‌ها اثری از حیا نیست؛۵) رقیبان قوی ضدتربیتی: در گذشته امکانات ضدتربیتی چندانی نبود، ولی امروز کودکان چه در خانه از طریق گوشی و تبلت و چه در خارج از خانه به همه چیز دسترسی دارند؛۶) نگذاشتن وقت کافی: عوامل انحرافی بیشتر وقت‌گذاری بیشتر برای فرزند می‌طلبد ولی پدر و مادرها در امروز وقت کمتری صرف فرزندان می‌کنند؛ ۷) نداشتن حوصلهٔ (انگیزهٔ) کافی: هنوز به این باور نرسیده که کم گذاشتن وقت در الآن شاید سبب بزهکاری او در آینده شود؛۸) تغییر سبک زندگی: الف) خانه‌ها کوچک و قفس‌وار شده و بدون حیاط و حریم خصوصی خوبی ندارد. بچه نمی‌تواند در آپارتمان بچگی کند. ب) سلطهٔ رسانه: این قدر مسلط شده که افراد برای همدیگر وقت ندارند. مدیریت خانه دست رسانه است، نه افراد. ج) دوری از طبیعت: بسیاری از مشکلات تربیتی ناشی از دوری افراد از طبیعت است. د) اشتغال مادر: برخی مادران شغلشان طوری است که وقت بسیار کمی برای فرزندشان می‌گذارند. ه) تعداد کم فرزندان و فاصلهٔ زیاد سنی آن‌ها و درنتیجه نداشتن تعامل باهم. و) برافتادن فرهنگ قناعت و ایجاد نیازهای کاذبی که سبب تجملاتی‌شدن زندگی شده است. پرداختن وقت بیشتر برای برآوردن این نیازهای کاذب وقت کمتری برای رسیدگی به فرزند باقی می‌گذارد. مثلاً برای تغییر دکوراسیون خانه نیازمند پول‌اند و در نتیجه باید بیشتر کار کنند.عناصر اصلی تربیت: وقت، حوصله (انگیزه)، آگاهیتربیت فراهم‌‌کردن زمینهٔ رشد استعدادها برای رسیدن به هدف آفرینش است که همانا رسیدن به مقام بندگی و عبادت حق است. گرچه دین و خداخواهی در فطرت بشر است، راه و رسم بندگی از طریق تربیت میسر است.تربیت اجزایی دارد که اخلال در هر قسمت باعث اخلال در کل نظام تربیتی می‌شود. برای درک موضوع، دو مثال زیر را درنظر بگیرید:الف) قهر «کوتاه‌مدت» ابزاری تربیتی است، اما در صورتی مؤثر است که فرزند از محبت سیراب شده باشد (بخش دیگر نظام تربیتی)، وگرنه تأثیر مثبتی ندارد. فرزندی که محبت ندیده است، برایش فرقی ندارد که با او قهر کنید یا نه. اما اگر سیراب از محبت باشد، حتی تحمل چند دقیقه قهر را ندارد.ب) از هفت‌سالگی توصیه شده نماز خواندن را آموزش دهید. اما اگر قبل از این سن، هنگام نمازخواندنِ والدین، بچه شیطنت کند و مثلاً مهر نماز را بردارد یا پرت کند و پدر و مادر با اخم و عصبانیت واکنش دهند، ذهنیت بدی در او القا می‌شود. برای او نماز معادل خشونت می‌شود. اگر وقتی بزرگ‌تر شد و فرزند خواست با والدین بازی کند اما مادرش به خاطر از دست ندادن نماز اول وقت به او تشر زد، نماز برای او معادل محرومیت از بازی می‌شود. اگر فرد دیگری کودک نمازخوان دارد و پدر و مادر فرزندشان را با او مقایسه و به خاطر نخواندن نماز سرزنش کنند، نماز نزد او نماد تحقیرشدن خواهد بود.اما اگر به خاطر کودکش کمی نماز را تأخیر انداخت یا از مستحبات گذشت و با لبخند با او بازی کرد یا بعد نماز او را به آغوش گرفت و بوسید یا در صورت برداشتن مهر واکنش تندی نشان نداد یا اگر در سجده بر کول او سوار شد و او سجده را طولانی کرد، نماز برای او نماد محبت می‌شود. در این صورت، اگر بعداً در هفت‌سالگی از او بخواهند نماز بخواند راحت می‌پذیرد یا، اگر به خاطر نخواندن نماز رو ترش کنند، فرزند با خود می‌گوید حتماً این کار مهمی است که به خاطرش با من قهر کرده‌اند.گزاره‌های تربیتی: هر گفتار و کردار و حالتی که پیام تربیتی داردرفتار پدر و مادر با هم و با دیگران گزاره‌ای تصویری است. مثلاً برخورد سرد پدر هنگام ورود به خانه و واکنش سردتر یا همراه با طعنهٔ همسر به رفتار سرد همسرش هر دو پیغامی به ذهن کودک مخابره می‌کند. مثلاً اگر مرد اول سراغ غذا را بگیرد یا یکراست مشغول گوشی خود شود، به کودک می‌رساند که غذا مهم‌تر از احوال‌پرسی است یا کار با گوشی مهم‌تر از بازی با کودک است. یا مثلاً اگر حین غذاخوردن از غذا ایراد گرفت، می‌رساند که ایرادگرفتن مهم‌تر از تشکر است و ایراد را هم باید فوری و علنی جلوی دیگران گفت. اگر خانم هم به این گلایه واکنش تند دهد، به کودک پیام می‌دهد که نباید کم آورد و باید مقابله به مثل کرد و گذشت معنا ندارد. اگر جدل ادامه یاید، به بچه پیام می‌دهد نباید هرگز اشتباه را پذیرفت! اگر مرد سفره را فوری ترک کند و هیچ کمکی نکند، به کودک پیام می‌دهد این کارها فقط وظیفهٔ زن است. مشاهدهٔ این رفتار سبب می‌شود بعدها فرزند دقیقاً همین گونه رفتار کند. مثلاً به محض رسیدن به خانه سلام خشکی بکند و با طلبکاری بگوید غذا حاضر است یا نه. بعد هم از غذا ایراد می‌گیرد و بعد از خوردن بدون تشکر می‌رود سراغ کار خودش.اما اگر مرد هنگام ورود به خانه به رغم خستگی گرم برخورد کند، نشان می‌دهد خانواده برایش مهم‌تر از خستگی کار است. اگر زن به خاطر دیر حاضر شدن غذا عذرخواهی کند و مرد بگوید عیبی ندارد صبر می‌کنیم، زن این فرصتی را که ممکن بود به مشاجره تبدیل شود به فرصتی برای محبتِ بیشتر تبدیل کرده است. اگر مرد به زن کمک کند، به کودک یاد می‌دهد کار در خانهٔ وظیفهٔ همهٔ اعضاست، نه یک نفر.در گزارهٔ تصویری شاید هدفِ ما بدآموزی به کودک نباشد، اما مهم برداشت او از رفتار ماست. او نیت ما را نه می‌داند و نه می‌فهمد. او فقط از رفتار و گفتار ما الگو می‌گیرد، بی‌آنکه بداند قصد ما چیست. در مثال بالا، شاید پرسش مرد از غذا حین ورود به خانه صرفاً به‌خاطر گرسنگی اوست، به به‌سبب کم‌اهمیتی احوال‌پرسی، اما کودک از شکم گرسنهٔ پدر خبر ندارد و همان بی‌اهمیتی احوال‌پرسی را برداشت می‌کند. قدرت گزارهٔ تصویری در حدی است که ما را ترغیب می‌کند رفتارمان را درست کنیم، وگرنه بی‌آنکه بخواهیم فرزندی بی‌تربیت به یادگار می‌گذاریم!گزارهٔ تصویری منفی نیازمند تکرار نیست. حتی برخی خطاها یک بارش هم برای ثبت در ذهن کودک کافی است. مثلاً دو سه بار فریاد کشیدن سر همسر کافی است که قبح داد زدن نزد کودک شکسسته شود و خودش هم همین کار را بکند. یا مشاهدهٔ فقط یک بار رابطهٔ جنسی برای خراب شدن ذهنش کافی است. اما گزاره‌های مثبت نیازمند تکرار است تا در ذهن ثبت شود. مثلاً تشکر از همسر و احترام به او یا کار در خانه باید دائمی باشد که اثر تربیتی داشته باشد. دقیقاً مثل ساختمانی که ساختنش مدت‌ها طول می‌کشد اما با یک بمب یا زلزله در ثانیه‌ای فرومی‌ریزد.انتقال مفهوم ارزش‌ها و ضدارزش‌هابا جملات دستوری نمی‌توان میزان خوبی یا بدی کاری را به کودک فهماند. کودک تک‌تک رفتارها و گفتارهای ما را می‌بیند و الگو می‌گیرد. مثلاً اگر مهمان داشته باشید و تعارف دروغین بزنید یا اگر کسی زنگ زده و به همسرتان بگویید بگو من خانه نیستم، بعداً هر قدر از مذمت دروغ برای فرزندتان بگویید اثر چندانی ندارد. یا مثلاً اگر برای دیدن سریالی تلویزیونی والدین باهم مشاجره کنند یا بر فرض اگر در مهمانی‌اند برای رسیدنِ زودتر به خانه و تماشای سریال خاصی به هم بی‌احترامی کنند یا بر سر هم غر بزنند یا در مسیر رسیدن به خانه در حین رانندگی ناسزا بگویند، به کودک این طور القا می‌شود که تلویزیون این قدر مهم است که به خاطرش می‌توان هم اهانت کرد، هم غر زد، هم ناسزا گفت.با توجه به قدرت گزاره‌های تصویری، اهمیت دادن به آن تربیت را بسیار ساده و بی‌اعتنایی به آن تربیت را بسیار دشوار می‌کند.گزاره‌های رفتاریگزارهٔ رفتاری گزاره‌ای است که مخاطب از نوع رفتارِ مربی با خود برداشت می‌کند، اما در گزارهٔ تصویری مخاطب (کودک) از رفتار مربیان (والدین) خود با دیگران الگو می‌گیرد. پیام گزارهٔ رفتاری باید دو چیز داشته باشد: محبت و احترام.انسان برای رشد هم به محبت‌کردن نیاز دارد و هم به محبت‌دیدن. اگر نیاز فطری محبتِ کودک اشباع نشود، از مسیر خود منحرف خواهد شد. اگر مردم بدانند که محبت‌کردن به کودک و دیگران در اسلام عبادت شمرده شده است، دیگر آن را اتلاف وقت نخواهند دانست. فرزند مخصوصاً وقتی کمبود محبت را حس می‌کند که والدین او برخورد سردی با او بکنند یا حوصلهٔ او را نداشته باشند، اما اگر در همان وقت فرد دیگری ببینند یا تلفن به صدا درآید خیلی گرم و گل بگیرند. این دوگانگی در ذهن او می‌نشیند.آثار محبت محبتْ عشق به والدین را در دل کودک نهادینه می‌کند، چنان‌که مسائل تربیتی را همان طور که پدر و مادر مراعات می‌کنند او هم با میل مراعات می‌کند و اگر هم غافل شود به محض آن‌که متوجه شود فلان کار مورد علاقهٔ آن‌هاست انجام می‌دهد. محبت ابزاری است که دشمنان دین از آن به خوبی استفاده کرده‌اند. کافی است شخصی را محبوب کودکان و نوجوانان کنند (بازیگر، فوتبالیست، …) و آن گاه مطالبی را که باید برایش کتاب‌ها می‌نوشتند یا فیلم‌ها می‌ساختند از زبان همان سلبریتی به مخاطبان او منتقل می‌کنند. مخاطبان هم به خاطر عشق و علاقه‌ای که به آن سلبریتی دارند حرف او را دربست گوش و از کارهایش تقلید می‌کنند. این موضوع حتی درمورد برخی بزرگسالان هم صادق است که به‌سبب علاقه‌ای که به فرد خاصی دارند سعی می‌کنند شبیه او شوند!خداوند در قرآن به پیامبر می‌فرماید: به برکت رحمت الهی، با آنان نرمخو و مهربان شدی و اگر تندخو و سخت‌دل بودی از گردت پراکنده می‌شدند. آنچه مردم را جذب اسلام کرد محبت پیامبر بود. بنابر این آیه، اگر پیامبر بامحبت نبود،‌ هر قدر هم استدلال منطقی می‌آورد نمی‌توانست دل‌ها را جذب خود کند. بنابراین، برای جلوگیری از امر و نهی‌های خسته‌کننده،‌ فرزندتان را از محبت سیراب کنید تا حرفتان را گوش کنند. به‌طور طبیعی، وقتی فردی محبِ کس دیگری شد، روحیهٔ اطاعت در او شکل می‌گیرد. در قرآن می‌فرماید «اگر خدا را دوست می‌دارید، از من (پیامبر) اطاعت کنید».بارها دیده‌ایم که فرزندی در موضوع خاصی گوش به حرف والدینش نمی‌دهد اما اگر والدین از پدربزرگ و مادربزرگ درخواست کنند که همین را از نوه‌شان بخواهد، نوه با رغبت می‌پذیرد، زیرا نوه از پدربزرگ و مادربزرگ محبت بیشتری دیده است. ممکن است گاهی فرزند گوش به حرف مربی مهد کودک یا حتی مجری برنامهٔ کودک بدهد و مثلاً راحت مسواک بزند، اما اگر مادرش از او درخواست کند لج می‌کند. چرا؟ چون از آنان محبت بیشتری دیده یا کلمات محبت‌آمیز بیشتری شنیده است. علت اینکه درخواست‌های دستوری مؤثر نیست این است که همراه با محبت نیست و بیشتر قاطعانه و گاهی خشن است.بالارفتن تحمل و کم‌شدن توقع و جلوگیری از انحراف از دیگر آثار محبت است. حتی در صورت دوریِ فرزند از والدین، اگر از آن‌‌ها محبت دیده باشد، از آن‌ها حرف‌شنوی دارد. ابراز محبت، علاوه بر تمام این آثار مثبت، به فرزند هم محبت‌کردن را می‌آموزد که بعداً در زندگی زناشویی خود بسیار به کار او می‌آید.چرا محبت نمی‌کنیم؟۱) برخی آن را نیازی جانبی می‌دانند و نیازهای اصلی کودک را همان خوراک و پوشاک و اسباب‌بازی و امثال آن می‌دانند.۲) تفسیر نادرست از محبت افراطی: زیاده‌روی در محبت با شدت محبت یکی نیست. زیاده‌روی به این معناست که جایی که نیازمند برخورد جدی است محبت‌ بیجا بکنیم، اما شدت محبت این است که فرزند از آن اشباع شود.۳) برداشت غلط از میزان محبت: فرد خودش را با کودک مقایسه می‌کند و تصور می‌کند او هم به همین مقدار محبت نیاز دارد و اضافه بر آن زیاده‌روی است. بماند که خود بزرگسالان هم به سبب اشتغال شدید دچار کمبود محبت و در نتیجه شخصیتی خشن و خشک می‌شوند.۴) مشغلهٔ فراوان فرصت محبت‌کردن را از خیلی‌ها گرفته است.۵) برخی از والدین خودشان در خانواده از پدر و مادرشان محبت چندانی ندیده‌اند و بنابراین محبت‌کردن را یاد نگرفته‌اند. اگر هم از طریق مطالعه یاد گرفته‌اند، نوعی شرم نابجا مانع ابراز آن است.۶) مقایسهٔ کودکی خود با فرزند خود: می‌گوید من که در کودکی محبت چندانی ندیدم مگر چه اتفاقی برایم افتاد. اتفاقی از این بالاتر که محبت‌کردن را بلد نیستید؟! وانگهی، در قدیم محبت‌های کاذبِ خارج از خانه دیگری نبود که بچه‌ها را به خود جذب کند، اما امروز به سبب تکثر این موارد والدین باید با محبت بیشتر جبران آن‌ها را بکنند.۷) مانع‌دانستن فرزند در مسیر پیشرفت: تصور می‌کند فرزندش مانع پیشرفت او شده است. باید از این افراد پرسید پیشرفت چیست. اصلاً دل‌خوشی زندگی چیست؟ انسان برای چه کاری پا به این دنیا گذاشته؟ انسان پیش‌رفته کسی است که به مقصد بندگی نزدیک شده و آدم پس‌رفته کسی است که از این مقصد بازمانده. آیا تربیت فرزند مانع رسیدن به مقام بندگی است؟! پدری‌کردن و مادری‌کردن باعث رشد معنوی انسان نیست؟ وضع حمل و شیردادن فرزند اجر ندارد؟ بهشت زیر پای مادران نیست؟ امام خمینی در جواب گلهٔ یکی از نوه‌هایش که از شیطنت فرزندش به ستوه آمده بود گفته من حاضرم ثوابی را که از قِبل تحمل شیطنت او می‌بری با ثواب تمام عبادات خودم عوض کنم. پیامبر فرمودند هر کس فرزندش را ببوسد برایش حسنه‌ای می‌نویسند و هر کس فرزندش را شاد کند خداوند در قیامت او را شاد می‌کند.۸) ناامیدی از اثربخشی محبت: گاهی محبت‌کردن شاید به بهترشدن اوضاع کمک نکند، ولی قطعاً مانع بدترشدن اوضاع می‌شود.علت اثر نکردن محبت۱) استفادهٔ‌ انحصاری از یک ابزار محبت: این شبیهِ خوردن یک نوع غذا در تمام روزهای هفته است که سبب دلزدگی می‌شود.۲) غفلت از احترام، مکمل محبت: محبتِ بدون احترام سبب لوسی و پرتوقعی می‌شود.۳) عدم انتقال پیغام محبت: گاهی والدین خیال می‌کنند به فرزندشان محبت کرده‌اند اما او چنین پیامی نگرفته است.۴) سوءاستفاده از محبت: محبت همراه با امر و نهی به بچه می‌فهماند که این محبت صرفاً برای به‌کرسی‌نشاندن حرف پدر و مادر است. او می‌فهمد که این بیشتر معامله است تا محبت. مثلاً کودکی دارد با ظرف‌های آشپزخانه بازی می‌کند و خطری هم برایش ندارد، اما مادر پس از ابراز محبت درخواست می‌کند ظرف‌ها را به او بدهد و از این کار دست بکشد. در این ماجرا، به جای محبت،‌ در حقیقت، آزادی عمل از بچه گرفته شده و او خوب می‌فهمد.۵) عقب‌ماندن از رقیبان: وقتی کودک به مهد یا مدرسه می‌رود و در آنجا از مربی خود محبت بیشتری می‌بیند، آن را با میزان محبت والدینش مقایسه می‌کند. باید محبت پدر و مادر بیشتر باشد تا مؤثر افتد.۶) بسنده‌کردن به محبت‌های عادی: آنچه در دین سفارش شده «محبت شدید» است که فرزند را اشباع کند، نه گفتار و کردار محبت‌آمیز معمولی.شیوه‌های ابراز محبتساده‌ترین راه ابراز محبتْ محبت زبانی است که فقط مختص کودکان نیست و نوجوانان و جوانان را هم دربر می‌گیرد. قربان‌صدقهٔ نوزاد رفتن بیش از آنکه ابراز محبت برای خود نوزاد باشد برای ارضای حس محبت به نوزاد است به‌سبب شیرینی او. اما والدین بسیاری ماه تا ماه یا شاید بیشتر محبتی به نوجوانشان نمی‌کنند، حال آنکه کودک و نوجوان معنای محبت کلامی را بهتر از نوزاد می‌فهمد. سعی کنید در ابراز محبت کلامی تنوع دهید و همیشه کلمات و جملات تکراری نگویید. اگر محبت زبانی با محبت رفتاری توأم نباشد،‌ فرزند آن را باور نخواهد کرد و آن را بیشتر ابزار فریب خواهد دید.محبت از طریق رفتارهر کار نیکی پیام محبت عملی به فرزند منتقل می‌کند. البته برخی از مردم وظایفشان را با محبت عملی اشتباه می‌گیرند. مثلاً خرید لباس و تهیهٔ غذا وظیفه است، نه محبت! هرگز فرزند از اینکه صبحانه‌اش را آماده می‌کنید یا لباسش را می‌شویید برداشت محبت نمی‌‌کند. این‌ها وظایف طبیعی هر پدر و مادری است.چند مصداق محبت رفتاری۱) خوش‌رویی: اگر لبخند و خوشرویی شما صرفاً به خاطر دیدار کسی باشد، این واقعاً محبت است، اما اگر به خاطر کاری است که او می‌تواند برایتان انجام دهد، محبت نیست! بهترین حالت ابراز محبت رفتاری با خوش‌رویی این است که چهره از حالت عادی یا حتی خسته و عصبی (مثل کسی که تازه از سر کار برگشته) با دیدن فرزند ناگهان تغییر کند و خندان شود. در این صورت، فرزند می‌گوید او به خاطر من خندان شد و من آن قدر در دل او جا دارم که به خاطرم حتی حاضر است از حالت خسته و عصبی هم درآید. تأخیر در خوشرویی و لبخند به فرزند شاید به کینه‌هایی انجامد که راحت حل نشود، اما اگر به‌موقع صورت پذیرد جای خود را در دل فرزند باز می‌کند.۲) خوش‌زبانی: لحن کلام و نوع کلمات باید نرم و دلنشین باشد. مثلاً موقع صبحانه‌خوردن اگر فرزند خواب است با کلمات محبت‌آمیز او را بیدار کنید و به او بگویید بدون او صبحانه مزه نمی‌دهد. سعی کنید همه باهم سر سفره بنشینید. از سوی دیگر، اگر مرتب کلمات سرزنش‌آمیز گفته شود، سبب تحقیر فرزند و در نتیجه کینهٔ او در آینده از پدر و مادر می‌شود. خوش‌رویی همراه با خوش‌گویی را خوش‌اخلاقی می‌گویند. اگر وضع مالی‌تان خوب نیست، با خوش‌اخلاقی می‌توانید در زندگی گشایش دهید (حدیثی از پیامبر است) و دل فرزند را به دست آورید و علاقهٔ او به شما دائمی شود. اما اگر تمام نیازهای اقتصادی فرزند را تأمین کنید اما با او خوش‌اخلاق نباشید، دل او را به‌دست نمی‌آورید.۳) طرز صدا زدن: فرق است بین اینکه به فرزند خود بگویید پسر یا پسرم. لحن صدا زدن می‌تواند حاکی از محبت باشد.۴) بوسیدن: در روایات دینی توصیه شده فرزندان را زیاد ببوسید.۵) نوازش: رسول خدا هر روز دست نوازش بر سر فرزندان و نوه‌هایش می‌کشید. نوازش برای فرزند به‌شدت آرام‌بخش است.۶) دست دادن با کودک نه تنها نشان محبت است، که سبب آمرزش هم هست! بوسیدن و نوازش و دست دادن هر سه از توصیه‌های اکید دین است. بخشی از محبت از طریق لمس منتقل می‌شود. از این رو، توصیه شده هر گاه از دست یکی از محارم خود عصبی هستید او را لمس کنید تا آرام شوید.۷) تواضع: ما اجازه نداریم خودمان را از فرزندمان برتر بدانیم، چه کوچک باشد و چه بزرگ، چه نیکوکار و چه گنهکار. برتر دانستن خود بر او و دیگران از نشانه‌های تکبر است که از بزرگ‌ترین گناهان است. تکبر رشته‌های محبت را می‌گسلد. یکی از راه‌های استحکام دوستی با فرزند بازی با او و به‌اصطلاح «بچه‌شدن» است، اما کِی متکبر می‌تواند خود را مثل کودکان کند؟ با تواضع با فرزند نزد او «اقتدار محبتی» پیدا می‌کنید، نه «اقتدار خشونتی». اقتدار خشونتی اولاً فقط تا سنین خاصی جواب می‌دهد و پس از آن گوش فرزند بدهکار نیست و ثانیاً فقط در مکان‌هایی می‌توان از آن استفاده کرد که کس دیگری نباشد. مثلاً در مهمانی پدر و مادر شرم می‌کنند نزد دیگران اقتدار خشونتی نشان دهند! اما اقتدار محبتی نه زمان می‌شناسد و نه مکان و حتی لازم نیست پدر و مادر بالای سر او باشند تا او آن طور که می‌خواهند رفتار کند. همین که فرزند بداند رفتار خاصی مورد پسند والدینش نیست، برای اینکه مبادا آن‌ها ناراحت شوند آن کار را نمی‌کند. پس اقتدار پدر و مادر با خوش‌رویی و محبت‌کردن نه تنها از بین نمی‌رود بلکه عمیق‌تر و ریشه‌دارتر می‌شود.۸) صداقت: راستگویی اقتداری پدید می‌آورد که شبیه اقتدار محبتی است و دروغ انسان را نزد دیگران خوار و ذلیل می‌کند. پس به فرزندتان قولی ندهید که نتوانید به آن عمل کنید،‌ زیرا او شما را دروغ‌گو خواهد دانست.۹) هدیه: ماندگارترین راه ابراز محبتِ‌ رفتاری است. خشک و خالی به فرزندتان هدیه ندهید. مثلاً نوشته‌ای محبت‌آمیز در آن بگذارید و از او بخواهید در مدرسه باز کند. هدیه علاوه بر محبت نشانهٔ سخاوت هم هست و آموزش خوبی است برای کودک.۱۰) آزادی: کودک در ۷ سال اول زندگی باید آزاد باشد، مگر در کارهای خطرناک و کارهای زشت، آن هم نه زشت از نظر ما (مثلاً بازی کردن با غذا و ریختن آن از نظر ما زشت است، ولی واقعاً برای کودک بد نیست).۱۱) بازی: از مؤثرترین رفتارهای تربیتی و یکی از ابزارهای قوی ابراز محبت است.ابراز محبت نوشتاریدر ابراز محبت باید ابزارهای گوناگونی به‌کار برد، اما نوشتن یادداشت یا نامه حس بسیار متفاوتی پدید می‌آورد و ماندگار هم هست. امیرمؤمنان (علیه‌السلام) می‌فرماید نامه گویاترین سخنگوی توست. راستی چرا ایشان که در جوار فرزندشان بودند و به‌راحتی می‌توانستند با ایشان سخن بگویند نامه را انتخاب کردند؟اما چند نکته: ۱) نامه را با خط خودتان بنویسید و تایپ نکنید. پیامک و ایمیل هم جای دست‌خط را نمی‌‌گیرد. ۲) لازم نیست نامه طولانی باشد. چند جملهٔ محبت‌آمیز هم کافی است. ۳) به‌صورت مقطعی از نامه یا یادداشت استفاده شود. اگر دائم استفاده شود کارایی‌اش را از دست می‌دهد. ۴) می‌توان جملاتی مثل «پسر عزیزم» یا «دوستت دارم» را مثلاً در تابلویی حک کرد که ماندگارتر باشد. ۵) آن‌هایی که از طریق زبانی ابراز محبت برایشان سخت است نامه را از دست ندهند. ۶) گاهی فرزند خطایی می‌کند که نمی‌خواهید رو در رو به او بگویید. نامه بهترین ابزار این کار است. اما باید در آن از جملات محبت‌آمیز استفاده شود و قبل از گوشزد خطا خوبی‌های او را هم به او بگویید. اگر لازم باشد، از او بخواهید او هم به‌صورت مکتوب پاسختان را بدهد. همچنین، نامه را وقتی به او بدهید که می‌خواهد از شما جدا شود (مثلاً به مدرسه برود).**********خلاصهٔ جلدهای بعدی را جداگانه خواهم آورد ـــــ ان شاءالله.Saeid.VGHSaeid.VGHSun, 05 Apr 2020 04:02:32 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/بررسی-شد-یا-مورد-بررسی-قرار-گرفت-bmybbehf6renبه دلیلی که بر من روشن نیست، بسیاری از مردم دچار درازگویی و درازنویسی‌اند. مثلاً به جای اینکه بنویسند «فلان جنس را خریدم» می‌نویسند «فلان جنس را خریداری کردم». حتی برخی کلمات ساده اما زیبا دارد فراموش می‌شود. مثلاً اخیراً بسیار شنیده‌ام که افراد می‌گویند «چه چیزی است» یا «چه کسی است»، در حالی که می‌توان گفت «چیست» و «کیست». به‌خصوص در این زمانه مردم حال و حوصلهٔ خواندن متن‌های طولانی را ندارند و بهتر است نوشتهٔ ما تا حد ممکن ساده و خلاصه باشد: ساده از این رو که ذهن خواننده درگیر پیچیدگی‌های غیرضروری کلامی نشود و خلاصه برای اینکه وقت کمتری از خواننده بگیرد. مثال‌های زیر نمونه‌هایی آشنا از درازنویسی فارسی‌زبانان است:مورد بررسی قرار داد = بررسی کردبه خود اختصاص دادن = گرفتنبه عمل آمد = شدبه فراموشی سپرده شدن = فراموش کردنچه کسی/چیزی است = کیست/چیستپشت سر گذاشتن = گذراندنمورد ستایش قرار دادن = ستودنعلاوه بر این موارد، به خاطر داشته باشید در نوشتار می‌توان به جای افعال مرکب از افعال بسیط استفاده و، بدین ترتیب، نوشته را کوتاه‌تر کرد. مثلاً به جای پیدا کردن می‌توان گفت یافتن.Saeid.VGHSaeid.VGHWed, 01 Apr 2020 08:05:28 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/غذا-توسط-مهمان-خورده-شد-ـــــ-وای-از-by-xihabakuewg9اگر متن زیر را به‌دقت بخوانید و نکته‌هایش را در نوشته‌هایتان به‌کار ببرید، به جرئت می‌گویم حداقل ۲۰٪ انشا و طرز نوشتنتان بهتر می‌شود! پس ارزش خواندن دارد.هیچ چیزی به اندازهٔ ترجمهٔ غلط ساختارِ به‌اصطلاح مجهول از انگلیسی به فارسی یا کاربرد همین ساختار نادرست در نوشتار خودمان به زبان فارسی آسیب نزده است. در انگلیسی دو گونه جمله داریم: Active و Passive. مثال زیر را ببینید:Active voice: 1) Monkeys adore bananas. 2) The cashier counted the money.Passive voice: 1) Bananas are adored by monkeys. 2) The money was counted by the cashier.ترجمهٔ Active ساده است: ۱) میمون‌ها عاشق موزند / میمون‌ها موز را خیلی دوست دارند. ۲) صندوق‌دار پول را شمرد.ترجمهٔ ناشیانهٔ Passive این طور است: ۱) به موزها توسط میمون‌ها عشق ورزیده می‌شود! ۲) پول توسط صندوق‌دار شمرده شد.خیلی مضحک است؟ بله! مضحک که چه عرض کنم؛ احمقانه است! اگر به جای «توسط» از «به‌وسیله» یا «از سوی» هم استفاده شود هیچ فرقی ندارد. باز هم مضحک است.ترجمهٔ درست به این صورت است:۱) موز را میمون‌ها خیلی دوست دارند. ۲) پول را صندوق‌دار شمرد.اول بگذارید ترجمهٔ درست Active و Passive را برایتان بگویم. به دلیلی که بر من روشن نیست، اولی را «معلوم» و دومی را «مجهول» ترجمه کرده‌اند. اما جمله‌ای که فاعلش مشخص است کجایش مجهول است؟! در جملات بالا میمون‌ها و صندوق‌دار فاعل جمله‌اند و به‌صراحت در جمله از آن‌ها نام برده شده است. پس هر چه هست مجهول نیست. ترجمهٔ درست این دو اصطلاح به‌ترتیب «فعال» و «منفعل» است، زیرا در اولی فاعل بر مفعول مقدم است (فعال) و در دومی فاعل مغلوب است و بعد از مفعول آمده است (منفعل). اصطلاح مجهول فقط در صورتی بامعناست که فاعل جملات بالا حذف شود. مثلاً بگویند «موز دوست داشته شد» یا «پول شمرده شد» (هرچند بگوییم «موز را دوست دارند» یا «پول را شمردند» بهتر و به زبان گفتار نزدیک‌تر است).مشکل اکثر مترجمان این است که فراموش کرده‌اند در انگلیسی معادلی برای «را» نداریم! از این رو، با ترجمهٔ ناشیانهٔ «by» از انگلیسی ساختاری را وارد فارسی کرده‌اند که هیچ تناسب و سازگاری با آن ندارد و هرگز نتوانسته وارد گفتار مردم شود. آیا تا حالا شنیده‌اید کسی بگوید «میوه‌های داخل یخچال توسط/به‌وسیلهٔ/از سوی چه کسی خورده شده است»؟! هیچ فارسی‌زبانی این طور سخن نمی‌گوید. به زبان محاوره، یا می‌گوید «میوه‌های تویِ یخچال رو کی خورده؟» (منفعل) یا «کی میوه‌های تویِ یخچال رو خورده؟» (فعال). اگر بگوید «میوه‌های توی یخچال توسط کی خورده شده» حتماً مسخره‌اش می‌کنند! اما جالب این‌جاست که همین ساختار مضحک را در نوشتار خود به‌کار می‌بریم و اصلاً تصورش را هم نمی‌کنیم که ایراد دارد! آیا همیشه باید از «را» استفاده کنیم تا جمله از نظر نگارشی درست باشد؟ خیر، گاهی صرفاً با استفاده از معادل‌های مناسبی به جای «توسط» می‌توان جمله را بدون دستکاری درست کرد. حالا چند مثال می‌زنم تا ببینید چگونه می‌توان «درست» نوشت. برخی از مثال‌ها را از توییت برخی کاربران توییتر انتخاب کرده‌ام.استفادهٔ درست از «را» به جای «by» و جایگزین مناسب برای «توسط» ۱) این نقاشی توسط کمال‌الملک کشیده شده است.این نقاشی را کمال‌الملک کشیده است.۲) نمایندهٔ ایران از سوی معاون وزارت خارجه تا فرودگاه بدرقه شد.نمایندهٔ ایران را معاون وزارت خارجه تا فرودگاه بدرقه کرد.۳) عصبانی هستید چون علی‌رغم تحریم‌ها نتوانستید مانع تدارک خط تولید ماسک و داروهای مورد نیاز بیماران کرونایی توسط ستاد اجرایی فرمان امام شوید.عصبانی هستید چون علی‌رغم تحریم‌ها نتوانستید مانع تدارک خط تولید ماسک و داروهای مورد نیاز بیماران کرونایی تولیدیِ ستاد اجرایی فرمان امام شوید.۴) صف بین براندازان واقعی و اصلاح‌طلبان تحول‌خواه توسط خاندان پهلوی جدا می‌شود.صف بین براندازان واقعی و اصلاح‌طلبان تحول‌خواه را خاندان پهلوی جدا می‌کند.۵) برای مردمی كه زندگی و سلامت‌شان توسط کرونا تهديد می‌شود، چه ننگی بالاتر از اینكه ....برای مردمی كه زندگی و سلامت‌شان را کرونا تهديد می‌کند، چه ننگی بالاتر از اینكه ....۶) این مزرعه توسط نرده از جنگل جدا شده است.این مزرعه را نرده از جنگل جدا کرده است. این مزرعه با نرده از جنگل جدا شده است.۷) این رود توسط چند مصب به دریا می‌ریزد.این رود از چند مصب به دریا می‌ریزد.۸) این بنا توسط زلزله ویران شد.این بنا را زلزله ویران کرد. این بنا بر اثر زلزله ویران شد.۹) نقاش می‌خواهد دنیایی را که توسط ذهن بشر جذب شده است تصویر کند.نقاش می‌خواهد دنیایی را که جذب ذهن بشر شده است تصویر کند.۱۰) تصویب بودجهٔ سال ۹۹ توسط مجلس.تصویب بودجهٔ سال ۹۹ با رأی موافق مجلس.۱۱) گالیله از سوی کلیسا مورد تکفیر قرار گرفت.گالیله مورد تکفیر کلیسا قرار گرفت. گالیله را کلیسا تکفیر کرد.۱۲) کلیپ تقطیع سخنان آیت‌الله خامنه‌ای توسط شبکهٔ ایران اینترنشنال.کلیپ تقطیع سخنان آیت‌الله خامنه‌ای در شبکهٔ ایران اینترنشنال.۱۳) بر اثر توقیف خودرو توسط پلیس، ترافیک سنگینی ایجاد شد.بر اثر توقیف خودرو به دستور پلیس، ترافیک سنگینی ایجاد شد.۱۴) پس از تبرئهٔ متهم توسط قاضی، او از زندان رها شد.پس از تبرئهٔ متهم با حکم قاضی، او از زندان رها شد.۱۵) ایجاد شکاف در عراق توسط مهره‌هایی چون برهم صالح یکی از تاکتیک‌های به‌ظاهر موفق بوده.این جمله از نظر نگارشی درست است، زیرا دلالت می‌کند که برهم صالح مهرهٔ کسی است و عامل شکاف در عراق دولت دیگری است و صالح «واسطهٔ» ایجاد شکاف بوده است. پس در اینجا «توسط» درست به‌کار رفته است.۱۶) انتشار تصاویر دردناک بیماران پروانه‌ای که با نفروختن دارو توسط اروپا در عذاب بودند ایران را تکان داد.انتشار تصاویر دردناک بیماران پروانه‌ای که با دارو نفروختن اروپا در عذاب بودند ایران را تکان داد. انتشار تصاویر دردناک بیماران پروانه‌ای که با امتناع اروپا از فروش دارو در عذاب بودند ایران را تکان داد.۱۷) دزدیده شدن تجهیزات بیمارستان‌ها توسط مردم در امریکا.دزدیده شدن تجهیزات بیمارستان‌ها به دست مردم در امریکا. ۱۸) ادعای نیویورک‌تایمز مبنی بر قصد آمریکا برای حمله به کتائب حزب‌الله نشت مدیریت‌شدهٔ اطلاعات توسط پنتاگون است.ادعای نیویورک‌تایمز مبنی بر قصد آمریکا برای حمله به کتائب حزب‌الله نشت مدیریت‌شدهٔ اطلاعات از پنتاگون است.۱۹) نوشته‌شده توسط ....به قلمِ ....۲۰) در این مطالعه از دو روش استخراج به وسیلهٔ حلال هگزان نرمال با کمک امواج فراصوت برای استحصال روغن از هستهٔ انگور استفاده شد.در این مطالعه از دو روش استخراج با حلال هگزان نرمال به کمک امواج فراصوت برای روغن‌گیری از هستهٔ انگور استفاده شد.۲۱) عده‌ای از حجاج بر اثر تیراندازی از سوی مزدوران سعودی از پا درآمدند.عده‌ای از حجاج بر اثر تیراندازیِ مزدوران سعودی از پا درآمدند.۲۲) قلعه توسط دشمن در محاصره قرار گرفت.قلعه در محاصرهٔ دشمن قرار گرفت.Saeid.VGHSaeid.VGHTue, 31 Mar 2020 09:55:52 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/آیا-مردم-امروز-دیندارترند-یا-دینگریزتر-dtg6peppnedqاین جمله را بارها از زبان خیلی‌ها شنیده‌ایم که مردم در گذشته (منظورشان ۴۰-۵۰ سال قبل است) خیلی دیندارتر و مؤمن‌تر بوده‌اند و مردم امروز لامذهب‌ترند! بماند که ملاکشان از دینداری چیست، این سخنشان اعتباری ندارد. درست است که برخی از سنت‌های نیکو (مثل ساده‌زیستی یا احترام به سالخوردگان)، متأسفانه، کم‌رونق‌تر شده است، در مجموع می‌توان گفت مردم امروز اگر دیندارتر از گذشتگان نباشند لااقل لامذهب‌تر هم نیستند. مذهبی بودن یا نبودن ملاک‌هایی دارد که از آن جمله است بر پا داشتن واجبات و ترک محرمات. یکی از این واجبات جهاد است. بیایید دوران جنگ را مرور کنیم. همیشه جنگ را برای ما طوری تصویر کرده‌اند که گویی کل مردم پشت رزمندگان بوده‌اند و همهٔ رزمندگان هم بدون هیچ اختلافی در میدان نبرد همدل و هماهنگ عمل می‌کرده‌اند و ما در هیچ عملیاتی شکست نخورده‌ایم. اما واقعیت امر این است که در کل دوران جنگ تعداد کل رزمندگان با احتساب خانواده‌هایشان که به‌نوعی درگیر جنگ بوده‌اند کمتر از ۵ میلیون نفر بوده است و اکثریت مطلق مردم در پی زندگی عادی خودشان بوده‌اند. برخی از آن‌ها نه تنها با رزمندگان همدلی نمی‌کرده‌اند، بلکه مثل امروز به خانواده‌های رزمندگان کنایه می‌زده‌اند که همسرتان به خاطر سهمیهٔ فلان به جبهه رفته است! بماند که خیلی‌ها هم در دوران جنگ یا از کشور گریختند یا به کارهایی چون احتکار اجناس مشغول بودند. خلاصه اینکه «فقط اقلیتی از مردم پای کار بودند». اگر نیروهای رسمی نظامی و سربازان وظیفه را که طوعاً یا کرهاً ناگزیر بوده‌اند در میدان نبرد حاضر شوند از تعداد کل رزمندگان کم کنیم، حتی تعداد داوطلبان از رقمی که گفتم خیلی هم کمتر می‌شود. یکی دیگر از ملاک‌های مذهبی‌بودن میل مردم به برگزاری مراسم‌های مذهبی یا شرکت در آن‌هاست. من تا خاطر دارم، در قدیم اصلاً چیزی با عنوان اعتکاف حتی به گوش خیلی از مردم نخورده بود، اما امروز هزاران نفر مشتاقانه در آن شرکت می‌کنند. مراسم محرم هم تا خاطرم می‌آید هر سال پررونق‌تر از گذشته بوده است. حتی تعداد روزهای عزاداری هم امروز بیشتر از گذشته است. نکتهٔ دیگری که نباید از آن گذشت این است که در قدیم کسی اعتقاداتش را علنی نمی‌کرد و اصلاً محملی نبود که علنی کند. کجا می‌خواست فریاد بزند که من نماز نمی‌خوانم و دین را قبول ندارم؟ اما امروز تعداد زیادی شبکهٔ اجتماعی و وبلاگ هست که هر کس می‌تواند با نامی مستعار در آن به سر تا پای دین ناسزا بگوید و خودش را تخلیه کند. امروز کلی شبکهٔ ماهواره‌ای داریم که کارشان شبهه‌افکنی در ذهن مردم و تشکیک آنان به دین است. امروز دست هر کودکی گوشی هوشمندی است و هر گاه اراده کند می‌تواند به بدترین مطلب‌ها و تصویرها و فیلم‌ها دست یابد. با وجود همهٔ این‌ها، می‌بینیم که هر سال مراسم‌های مذهبی پررونق‌تر و زیارتگاه‌ها شلوغ‌تر می‌شود و حتی مراسم دشواری چون پیاده‌روی اربعین هر سال باشکوه‌تر می‌شود. بنابراین، اظهار نکردن بی‌دینی در گذشته به معنی دیندارتر بودن آن‌ها نیست.حال سؤال پیش می‌آید چند درصد مردم دیندار خیلی مقیدند، به این معنی که حاضرند برای اعتقادشان از «مال و جان و آبرو» بگذرند و چند درصد مردم دشمن خونی دین‌اند. این دو هم در گذشته در اقلیت بوده‌اند و هم در امروز. ارقامی که می‌گویم برای فهم مطلب است، وگرنه شاید دقیق نباشد. تصور می‌کنم حدود ۱۰٪ مردم خیلی مقیدند و برای حفظ دین خود حاضرند از هر چیزی بگذرند: مال، زن و فرزند، جان، آبرو. کمتر از ۱۰٪ مردم هم برای نابودی دین از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنند. اما اکثر مردم همان «مردم عادی» هستند؛ نماز می‌خوانند یا گاهی کاهلی می‌کنند، و در عین حال بساط بزن و برقص هم دارند. هم مداحی و قرآن گوش می‌دهند و هم شوی رقص فلان خوانندهٔ زن را می‌بینند و آن را چندان هم بد نمی‌دانند. شاید صدقه بدهد، اما سر مردم هم اگر بتواند کلاه می‌گذارد. خلاصه، خدا و خرما را باهم می‌خواهد. از نظر سیاسی هم همین طور است. اقلیت مطلقی هر جور حاضر است از نظام دفاع کند و اقلیت مطلقی هم حاضر است هر کاری بکند که نظام برافتد، اما اکثر مردم خاکستری‌اند: نه حاضرند جانشان را فدای نظام کنند و نه حال براندازی دارند یا به آن معتقدند. در بحران‌ها، ممکن است بخشی از این قشر خاکستری جذب طرفداران نظام شوند و بخشی جذب مخالفان نظام. رأی دادن قشر خاکستری هم سینوسی است. یعنی یک دوره به کسانی رأی می‌دهند که به نوعی در مقابل نظام و رهبرند و یک دوره به کسی که لااقل به‌ظاهر می‌خواهد آرمان‌های انقلاب را زنده کند، و گاهی هم که خیلی دل پری از اوضاع بد کشور دارند کلاً با انتخابات قهر می‌کنند. اما اقلیت برانداز یا در انتخابات شرکت نمی‌کند یا اگر شرکت کند حتماً به جناح غیرانقلابی رأی می‌دهد. آن اقلیت دیگر هم همیشه در انتخابات شرکت می‌کند و همواره به نامزدهایی رأی می‌دهد که بیشترین همسویی را با سیاست‌های نظام دارند.تصور من این است که اولاً نسبت اقلیت بسیار دیندار به کل جمعیت در امروز بیش از گذشته است و ثانیاً دینداری آنان بسیار عمیق‌تر است، و این مدیون شبهاتی است که مخالفان دین مطرح کرده‌اند که بسیاری از مردم را ناگزیر کرده فهم عمیق‌تری از دین پیدا کنند. من مطمئنم اگر امروز نبردی درگیرد، تعداد داوطلبان اعزام به جبهه (نسبت به کل جمعیت) بسیار بیشتر از زمان جنگ تحمیلی خواهد بود. خلاصه اینکه دینداری در امروز هم عمیق‌تر است و هم پررونق‌تر. تماشای ویدئویی که در پیوند زیر آمده خالی از لطف نیست.https://twitter.com/vsi8261/status/1178487623674925056Saeid.VGHSaeid.VGHMon, 30 Mar 2020 02:16:13 +0430https://virgool.ir/@Saeid.VGH/است-یا-به-شمار-میآید-yv6fslym0ebkنمی‌دانم چرا برخی موقع نوشتن سعی می‌کنند آن را پیچیده و غامض کنند! یک نمونه از این موارد استفادهٔ نابجا از افعالی مانند «به‌شمار می‌آید» و «به‌حساب می‌آید» و «محسوب می‌شود» است. در تمام موارد زیر می‌توان به جای این افعال نه‌چندان دلچسب از «است» یا «نیست» استفاده کرد.۱) بادام تلخ مثل بادام شیرین در طبقه‌بندی آجیل قرار می‌گیرد، ولی جزو دانه‌های آجیلی به‌حساب نمی‌آید.بادام تلخ مثل بادام شیرین در طبقه‌بندی آجیل قرار می‌گیرد، ولی جزو دانه‌های آجیلی نیست.۲) هر کس غیر از خدا را صاحب حاکمیت بدانیم شرک محسوب می‌شود.هر کس غیر از خدا را صاحب حاکمیت بدانیم شرک است.۳) فیلم‌نامه بنیان و پی سینما محسوب می‌شود.فیلم‌نامه بنیان سینماست.۴) او یک کارشناس صاحب نظر در این رشته به شمار می‌آید.او کارشناس این رشته است.۵) فوتبال‌دستی از جمله لوازم ورزشی و تفریحی به شمار می‌آید که طرفداران بی‌شماری دارد.فوتبال‌دستی ورزش و تفریحی بسیار پرطرفدار است.۶) سبزی تره کوچک‌ترین گونه از خانوادهٔ پیازچه به‌حساب می‌آید.سبزی تره کوچک‌ترین گونه از خانوادهٔ پیازچه است.Saeid.VGHSaeid.VGHSun, 29 Mar 2020 08:57:58 +0430