https://virgool.ir/feed/@Nila_shafaeeگفتنِ آری به زندگی، با تمام رنج‌ها و پلیدی‌هایش. کانال تلگرام و وبسایت سپیدار.fa2026-11-11 17:09:13https://files.virgool.ir/upload/users/4863054/avatar/2goE2L.jpghttps://virgool.ir/@Nila_shafaeehttps://virgool.ir/@Nila_shafaee/نویسنده-ی-خوب-کیست-bx1u0v19i3jh‌یکی از گام‌هایی که می‌خواهم پیش از بیست‌وسه‌سالگی بردارم، خواندن دویست جلد کتاب است. عدد بزرگی است و انتخاب از میان این‌همه کتاب، شاید دشوارتر از تمام کردنشان باشد. نمی‌خواهم فقط تعداد کتاب‌هایی را که خوانده‌ام به خاطر بسپارم، دلم می‌خواهد آن‌ها در من باقی بمانند، در طرز فکرم، در قضاوت‌هایم و حتی در چیزهایی که دیگر نمی‌توانم مثل گذشته به آن‌ها نگاه کنم. با این‌ همه، نمی‌دانم خواندن تا کجا می‌تواند آدم را تغییر بدهد؟ می‌شود درباره‌ی شجاعت نوشت و ترسو ماند، از آزادی گفت و اسیر بندهای خویش بود، از بخشیدن نوشت و سال‌ها کینه‌ای را با خود حمل کرد. موعظه کردن، ظاهرا به هیچ‌کدام از این‌ها احتیاج ندارد. کافی است کلمات را خوش‌ترکیبانه کنار هم بگذاریم. مسیر از جایی دشوار می‌شود که همان کلمات را از صفحه بیرون بکشیم و در زندگی خودمان به کار ببریم. گاهی فکر می‌کنم آدم‌ها میان آنچه به آن باور دارند و آنچه عملا انجام می‌دهند، فاصله‌ای انداخته‌اند. برای پر کردن این فاصله، به‌جای تغییر دادن خودشان، جمله‌های تازه‌ پیدا می‌کنند. نمی‌دانم نویسنده‌ها هم به همین آسانی می‌توانند پشت نوشته‌هایشان پنهان شوند یا نه. نوشتن، اگر قرار باشد کاری بیش از آراستن افکار باشد، دیر یا زود این پناهگاه را از آدم بگیرد، شاید جمله‌ای که روزی با اطمینان نوشته‌ای، روزی دیگر مقابلت بایستد و چیزی را نشان بدهد که ترجیح می‌دادی نبینی.از طرفی، نوشتن درباره‌ی آدم‌ها مستلزم دانستن چیزهایی است که همیشه نمی‌شود از بیرون به آن‌ها رسید. شاید به همین دلیل است که شنیدن، برای نویسنده، اهمیت دیگری پیدا می‌کند. آدم‌ها همیشه آن چیزی نیستند که درباره‌ی خودشان می‌گویند، گاهی خودشان هم نمی‌دانند چه چیزی را پنهان می‌کنند. باید به آنچه نمی‌گویند، به تناقض‌هایشان و به فاصله‌ی میان تصمیم‌هایشان و دلایلی که برای آن‌ها می‌آورند هم گوش داد. هنوز نمی‌دانم این دانستن تا کجا به کار نویسنده می‌آید. آیا برای فهمیدن یک شخصیت کافی است؟ آیا می‌شود کسی را آن‌قدر دقیق شناخت که تصمیم‌هایش دیگر غافلگیرت نکنند؟ و اگر شخصیت، در میانه‌ی داستان، به جایی برسد که هیچ راهی از آن بیرون نرود، آیا این بن‌بست از زندگی او آمده است یا از محدودیت ذهن کسی که او را نوشته؟ شاید نویسنده هم، مثل هر آدم دیگری، تنها تا جایی می‌تواند راه را نشان بدهد که خودش توانسته آن را ببیند. از کسی شنیدم که نویسنده باید بتواند امید را در دل یک ملت زنده نگه دارد و اثری مثبت بر روح آدم‌ها بگذارد. از آن حرف‌هایی است که نمی‌شود به‌آسانی نادیده‌اش گرفت، به‌خصوص وقتی خودت را نویسنده‌ای می‌دانی که بیشتر از لجن‌زار غم‌ها و دلتنگی‌هایش می‌نویسد. گاهی حس می‌کنم شبیه برکه‌ای هستم که هر روز بیشتر زیر جلبک‌های خودش پنهان می‌شود. نه آن‌قدر زلال که چیزی را در خود منعکس کند و نه آن‌قدر جاری که بتواند چیزی را با خود ببرد. نمی‌دانم نوشتن از این تیرگی‌ها چه چیزی به جهان اضافه می‌کند. ذاتا آدم امیدواری نیستم و نمی‌توانم به چیزی که خودم به آن باور ندارم، در نوشته‌هایم جان بدهم. امید واهی دادن، حتی اگر موقتا حال کسی را بهتر کند، چیزی نیست که بخواهم از عهده‌اش بربیایم. اگر قرار است ادبیات چیزی را در آدم‌ها تغییر بدهد، سهم نوشته‌های من از این تغییر چیست؟ آیا صرفا به این دلیل که رنجی را به کلمه درآورده‌ام، توانسته‌ام کاری فراتر از بازتولید آن انجام بدهم؟ آیا نویسنده موظف است امید ببخشد یا فقط باید تا جایی که می‌تواند، دروغ نگوید؟ شاید نتوان این دو وظیفه را به‌ سادگی از یکدیگر تفکیک کرد. همان‌طور که نمی‌توان همیشه مرز میان حقیقتی که باید گفته شود و حقیقتی را که فقط از زاویه‌ی دید محدود خودمان می‌بینیم، تشخیص داد. من هنوز در ابتدای راه خواندن دویست کتابم و نمی‌دانم در پایان این مسیر چه چیزی در من تغییر خواهد کرد. شاید کتاب‌هایی بخوانم که پاسخ بعضی از این پرسش‌ها را روشن‌تر کنند. شاید هم فقط یاد بگیرم پرسش‌های بنیادی‌تری بپرسم. نمی‌دانم ادبیات تا چه اندازه می‌تواند آدم را از آنچه هست دور کند. فقط می‌دانم خواندن درباره‌ی زندگی، با زندگی کردن یکی نیست و نوشتن درباره‌ی حقیقت، لزوما به معنای زیستن با آن نیست. باقی ماجرا، دست‌کم برای من، هنوز در همان شکافی اتفاق می‌افتد که نمی‌دانم چگونه باید از آن عبور کرد.نیلا شفائینیلا شفائیTue, 27 Oct 2026 18:55:43 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/افکار-شکم-سیرانه-c6tl359gbhltجلوی آینه می‌ایستم و شروع می‌کنم به شمردن چیزهایی که باید عوض شوند. موهای خودم زیادی سفید شده‌اند، باید بلوندشان کنم. لب‌هایم کمی فیلر می‌خواهند. پلک‌هایم افتاده‌اند اگر عمل کنم، صورتم خیلی بهتر می‌شود. صورتم تپل شده، باید لاغر شوم. بعدتر شاید لیپو کنم، پروتز بگذارم. ابروها باید بالاتر باشند، کشیده‌تر و مرتب‌تر.از آینه که فاصله می‌گیرم، نوبت زندگی می‌رسد. باید زبان یاد بگیرم. کامپیوتر. هوش مصنوعی. باید به فکر چاپ کتاب باشم. باید مهاجرت کنم. باید ادامه تحصیل بدهم.باید بیشتر کتاب بخوانم. باید مهارت‌های زندگی را یاد بگیرم. مهارت‌های پول‌ساز عصر هوشمند را. تفکر نقادانه را. خلاقیت را. حل مسئله را. هرچه پیش‌تر می‌روم، چیزهای بیشتری برای «باید» کردن پیدا می‌کنم.زندگی‌ام تبدیل شده به پروژه‌ای که مدام باید نسخه‌ی جدیدتری از خودم به آن ارائه کنم. وسط هجومِ بایدها، یک قدم عقب می‌روم و فکر می‌کنم: ای بابا. چقدر چیزهای بزرگ‌تر و مهم‌تری وجود دارد. چقدر از این فکرها، در نهایت، چیزی جز یک حس خوشایند و کوتاه‌مدت به من نمی‌دهند. اینکه موهایم را تغییر بدهم. لب‌هایم را کمی بزرگ‌تر کنم. صورتم را کمی لاغرتر کنم. مهارت دیگری به فهرست مهارت‌هایم اضافه کنم. یک عنوان تازه به رزومه‌ام بچسبانم. از خودم نسخه‌ای بسازم که جذاب‌تر، کارآمدتر، موفق‌تر و قابل‌ارائه‌تر باشد.گاهی آن‌قدر درگیر بهتر کردنِ چیزی می‌شوم، که مسائل اصلی که واقعا به ساختن احتیاج دارند را فراموش می‌کنم. فکرهای شکم‌سیرانه همین‌ها نیستند؟ فکرهایی که وقتی نیازهای اساسی‌ات روی زمین مانده‌اند، بزرگ می‌شوند و خودشان را به شکل ضرورت نشان می‌دهند.فکرهایی که مدام می‌گویند:بیشتر. بهتر. زیباتر. موفق‌تر. جلوتر و تو ممکن است سال‌ها بدوی، بی‌آن‌که باری بپرسی: آخرِ این دویدن قرار است به چه چیزی برسم؟ برای همین فکر می‌کنم یکی از چیزهایی که باید تا بیست‌وسه‌سالگی یاد بگیرم، این است که به افکار شکم‌سیرانه زمین بازی ندهم. هر فکری ارزش دنبال شدن ندارد. هر کمبودی ارزش جبران کردن ندارد.هر «بایدی» واقعا ضرورت نیست.بعضی وقت‌ها باید به خودم تلنگر بزنم به جای اضافه کردن یک چیز تازه به خودم، چیزی را که همین حالا هستم، جدی‌تر زندگی کنم. چیزی بسازم که از خودم آمده باشد. نه از ترند، نه از مقایسه، نه از ترس عقب ماندن. چیزی که وقتی به دستش آوردم، فقط چند دقیقه خوشحالم نکند. چیزی که بتوانم به آن نگاه کنم و بگویم: این، حاصلِ من است.نیلا شفائینیلا شفائیSat, 10 Oct 2026 01:32:18 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/توهمات-اکلیلی-sgupqjrmqx1vبزرگ‌ترین دروغی که این روزها به خوردمان می‌دهند، محصول یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های توهم‌سازی دنیاست: جناب اینستاگرام. تازه‌محصولِ بنجلی که این کارخانه می‌فروشد، انرژی زنانه است. مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها برای اینکه زن، زن‌تر بشود: بلند نخندد، بلند حرف نزند، فلان چیز را نپوشد، فلان کار را نکند، فلان کلمه را به کار نبرد، لوندتر باشد، ظریف‌تر باشد، ترند باشد، خواستنی باشد و چه کرسی‌شعرها.پشت تمام این چص‌قائده‌ها، پرسشی ذهنم را می‌آزارد: چرا زیبایی برای زن امروز تبدیل به یک پروژه‌ی دائمی و بی‌پایان شده است؟ صدالبت که مخالف زیبایی نیستم. اتفاقا جمال و چشم‌نوازی را در هر چیزی جدی می‌دانم. لباس زیبا، خانه‌ی زیبا، چهره‌ی زیبا، به شرطی که زیبایی حقیقی باشد و مشهود در کلام و فکر. کار از جایی بیخ پیدا می‌کند که توهم، به سبک زیست بدل می‌شود و زن باید مدام بخورد و نخورد، بپوشد و نپوشد، راه برود و نرود، حرف بزند و نزند، بخندد و نخندد، تا مبادا میلی‌متری از چارچوب‌های تایین‌شده بیرون بزند و ته تمام این اداواصولات، چیزی جز همان تصور منسوخ قدیمی، نخواهد ماند که:زنان را همین بس بود یک هنرنشینند و زایند شیران نرمن از آدم‌های ناتوان بیزارم. فارغ از جنسیت. از کسانی که ناتوانی‌شان را فضیلت می‌بینند، بیشتر. با افتخار می‌گویند بلد نیستند یک نیمروی ساده درست کنند، ظرف شستن را دون شان خودشان می‌دانند، عوض کردن پوشک بچه را کارِ پرستار می‌دانند، یا یاد گرفتن زبان دوم و سوم را اضافه‌کاری تلقی می‌کنند، برای من نشانه‌ی جذابیت نیست، نشانه‌ی یک جور وابستگیِ آراسته است.جهان به سمت هوشمندی کامل می‌رود و معنای این تغییر، برای من، چیزی فراتر از هوش مصنوعی و ماشین‌های هوشمند است. آدمی که فقط یک مهارت دارد و باقی کارهای زندگی را به دیگری واگذار کرده، در چنین جهانی هر روز آسیب‌پذیرتر می‌شود. جهنمِ آینده، به گمان من، جای آدم‌های تک‌بُعدی و تک‌مهارتی است و از همین‌جا می‌رسیم به زن امروز. من زن امروز را یک پروژه‌ی دائمی برای زیباتر شدن نمی‌بینم. او را زنی توانمند می‌بینم که قرار نیست تمام زندگی‌اش را صرف خریدن محصولات کارخانه کند.زن امروز سیندرلا نیست که گوشه‌ای بنشیند تا شاهزاده از راه برسد. زیبای خفته نیست که در تابوت، منتظر بوسه‌ی نجات‌بخش بماند. زن امروز قرار نیست ناتوانی را با اسم‌های قشنگی مثل «انرژی زنانه» به خودش قالب کند. قرار نیست برای زن بودن، از توانایی‌هایش کم کند. قرار نیست وابستگی را ظرافت، نابلدی را زنانگی، سکوت در برابر ظلم را وقار و ناتوانی را جذابیت بنامد. می‌تواند زیبا باشد و کار فنی بلد باشد. می‌تواند ظریف باشد و قدرتمند. می‌تواند لوند باشد و خودش برود مکانیکی.حالا این کارخانه هرچقدر می‌خواهد توهم تولید کند: انرژی زنانه، زنانگی، ظرافت، لوندی، سکوت، نابلدی و هزار محصول دیگر. به عمر هیچ کارخانه‌ای که از ناتوانی انسان کالا می‌سازد، چندان خوش‌بین نیستم و می‌دانم در جهان هوشمند، زِرپَش خواهد رفت.نیلا شفائینیلا شفائیThu, 01 Oct 2026 23:05:59 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/وحدت-تشکیکی-و-تفکیکی-fvseay3h2is9وحدت تشکیکی یعنی یک حقیقت واحد که مراتب دارد و نه به مثابه‌ی انکار کثرت، بلکه کثرت را درون یک وحدت بفهمیم. مثل نور. نور یک حقیقت است، اما طیف آن می‌تواند ضعیف یا شدید باشد. نور کم و نور زیاد، دو چیز جدا از هم نیستند، دو مرتبه از یک حقیقت‌اند. پس اینجا با کثرتی روبه‌روییم که از وحدت بریده نیست: وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت. ملاصدرا وجود را هم به همین صورت می‌دید، یک حقیقت واحد با مراتب شدید و ضعیف. موجودات، تکه‌های بریده و بی‌ربط یکدیگر نیستند، هرکدام مرتبه‌ای از یک واقعیت‌اند. تفاوتشان در اصل وجود نیست، در مرتبه و شدت و ضعف آن است.در مقابل، وحدت تفکیکی در نگاهی‌ست که واحدها را از هم جدا و متمایز ببینیم. هر واحد، خودش است و دیگری نیست. اگر میان آن‌ها وحدتی می‌بینیم، این وحدت یا صرفا لفظی است، یا قراردادی و اعتباری، یعنی ما مجموعه‌ای از چیزهای جدا را با یک عنوان جمع کرده‌ایم. مثل سنگ‌هایی که کنار هم گذاشته‌ایم و می‌گوییم سنگ‌ها. این ها یک عنوان جمعی است، نه اینکه میان خود سنگ‌ها یک حقیقت مشترک واحد جاری باشد. هر سنگ همان سنگ است و از دیگری جداست. در این نگاه، کثرت اصل است و وحدت بیشتر شبیه یک اسم مشترک یا سایه‌ای روی کثرت.تفاوت اصلی این دو نگاه چنین است: در وحدت تشکیکی، کثرت واقعی است، اما ذیل یک وحدت فهمیده می‌شود. اختلاف‌ها واقعی‌اند، اما اختلاف در مرتبه، شدت و ضعف است. در وحدت تفکیکی، کثرت اصل است و وحدت یا اعتباری است یا صرفا عنوانی برای جمع کردن واحدهای مستقل.یکی جهان را مجموعه‌ای از تفاوت‌های درون یک حقیقت می‌بیند، دیگری مجموعه‌ای از واحدهای جدا که در کنار هم قرار گرفته‌اند و اهمیت این دو نگاه در همین است. تفاوت معنای وحدت فقط تفاوت در اصطلاحات فلسفی نیست، دو نوع جهان‌بینی متفاوت‌ است. در یک نگاه می‌توانیم تفاوت را ببینیم، بی‌آنکه فورا از آن سد بسازیم و می‌توانیم بگوییم این دو با هم فرق دارند، اما این فرق لزوما به معنای بیگانگی مطلق نیست.نگاه دیگر، زودتر به مرزها می‌رسد: مرز این و آن، ما و دیگری، داخل و خارج، خودی و بیگانه. بخشی از ماجرا این است که ما جهان را چگونه کنار هم می‌چینیم و تفاوت‌ها را در کجای آن قرار می‌دهیم.نیلا شفائینیلا شفائیWed, 30 Sep 2026 11:04:05 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/تا-اطلاع-ثانوی-آینده-تعطیل-است-uwkqejynxafoدیروز، تک‌دانش‌آموز خانه را به مدرسه بردم. باورم نمی‌آمد، یازده‌ ساله بودم که این بچه به دنیا آمد. تنها فرزند برادر خدا بیامرزم. نگاهش کردم و گفتم: این بچه کی رسید به کلاس ششم؟ کی این‌قدر قد کشید که دارد از من هم بلندتر می‌شود؟حیاط مدرسه پر بود از آدم، چیزی حدود سیصد دانش‌آموز و سیصد مادر. اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که این همه بچه را فقط زنان زاییده‌اند؟ هیچ پدری دخیل نبوده؟ بهرحال، مطمئن بودم اگر برادرم در قید حیات بود، بردن بچه‌اش به مدرسه را امری زنانه نمی‌دید. چشمم افتاد به معلم کلاس ششم خودم و چه بغضی کردم. یک‌دفعه پرت شدم به روزهایی که کودکی‌ چص‌دغدغه بودم که قرار بود سال بعدش مهاجرت کنم و برای همیشه به مسیر ناهموار تحصیلی و نظام آموزشی پر از تبعیض در ایران، یک بیلاخ بزرگ نشان بدهم. ولی دستم آن‌قدرها باز نبود. عوامل بیرونی، قسمت و تقدیر، یا هر اسم دیگری که برای نامردی‌های خارج از اختیار آدم داریم، دست به دست هم دادند و به‌جای اینکه مسیر تازه‌ای پیش پایم باز کنند، همان بیلاخ را به خودم برگرداندند.دوران ابتدایی خودم را با بوی نارنگی و بوی اول مهر به یاد می‌آورم. با کلاس‌ تاریک، تخته‌ی گچی و نیمکت‌هایی که بخش بزرگی از کودکیمان، آن‌جا رقم خورد. آن سال‌ها مدرسه با آلودگی هوا تعطیل نمی‌شد، با کرونا تعطیل نمی‌شد، با جنگ تعطیل نمی‌شد، با خیلی از مشکلات تخماتیک ساخته‌شده به دستِ بشر هم ظاهرا قرار نبود تعطیل شود. ما می‌رفتیم، می‌نشستیم، یاد می‌گرفتیم و خیال می‌کردیم اگر بتوانیم ثابت کنیم آن شکل سه‌ضلعی، مثلث است، لابد داریم آینده‌مان را می‌سازیم. حالا به این قدونیم‌قدها نگاه می‌کنم که همان راه را به شکل دیگری، می‌روند. کلاس‌شان ممکن است مجازی شود و آموخته‌هایشان بین موبایل و تبلت و اینترنت پخش‌وپلا شود. راستش چشمم آب نمی‌خورد از دل این آموزش‌های مجازی، متخصصی بیرون بیاید. شاید هم من بدبینم.البته هزاری هم دلم برایشان می‌سوزد، من هم یک روز همین‌جا ایستاده بودم و خیال می‌کردم آینده جایی آن جلوها منتظرم نشسته و کافی است درس بخوانم و خودم را به آن برسانم. این بچه و آن سیصد دانش‌آموز و هزار محصل دیگر هنوز نمی‌دانند آینده‌شان تا چه اندازه از اختیارشان بیرون است. هنوز خیال می‌کنند قرار است درس بخوانند، بزرگ شوند، کسی بشوند و راه خودشان را پیدا کنند. نمی‌دانند بیرون از این حیاط، آدم‌هایی با سیاست‌های مسخره و تصمیم‌های بی‌ربط به کودکی آنها، هر روز بخشی از آینده‌شان را جابه‌جا می‌کنند. دنیای اطراف ما همین‌قدر بی‌عدالت است، کودکانمان را برای آینده تربیت می‌کنیم و هم‌زمان، سیاست شلوارش را در می‌آورد و می‌شاشد به همان آینده‌‌ و آرزوهای این طفلکی‌ها، که هرروز به سیاقی دستخوش و بازیچه‌ی مادر قحبگی آن‌ می‌شوند.نیلا شفائینیلا شفائیThu, 24 Sep 2026 19:55:07 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/خوشی-های-عاریه-ای-jeyproeyb9yrبه مناسبت نخستین روز پاییز و به امید استنشاق هوایش می‌روم پیاده‌روی، به همه‌چیز می‌اندیشم. به بهاری که نبود به خزانی که گذشت. آسمان نارنجی و سفید و آبی و بنفش و صورتی شده، انگار خالق، تمام رنگ‌های خوبش را خالقانه، روی بوم پاشیده. غروب است و به بالا نگاه می‌کنم و به شب‌های روشن فکر می‌کنم به داستایوفسکی، بله آقای داستایوفسکی ماهم انگشت به دهانیم که:چطور ممکن است زیر آسمان به این زیبایی، مردمانی به این پلیدی زندگی کنند؟به‌هرحال، زندگانی است و نیک و نانیکش را شکر. گفتم همین که طفل مدرسه‌ای نیستم، منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قرب است و به شکر اندرش مزید نعمت. سعی می‌کنم به افکار نامهربانم میدان بازی ندهم. دلم می‌خواهد فقط ببینم و بشنوم بی‌آنکه برای هر چیز به دنبال معنا باشم و هر صدایی را به خاطره‌ای وصل کنم.می‌شنوم، صدای پیرمردانی که با صدا بلند چاخان می‌کنند. کودکی که جیغ می‌کشد. ماشینی که صدای ضبطش تا قیامت می‌رسد.‌صدای اذان. صدای گنجشک‌ها.‌ صدای موتورها و همهمه‌ی آدم‌ها. می‌بینم، زردی وسایل بازی را. صورتی فسفریِ کفش مردی که می‌دود. رنگ سویشرت زن میانسال. درخت‌هایی که رو به زردی می‌روند. قرمزی لاکم. گل‌سر صورتی دختربچه‌ و دندان‌های یکی‌درمیانش وقتی می‌خندد.دنیا، با همه‌ی بی‌نظمی‌اش، زیباست. آسمان زیباست و رنگ‌هایش زیباتر. امروز فکرهای من هم نارنجی شده‌اند و با خودکار نارنجی برای خالق، نامه نوشتم. نه اینکه همه‌چیز یک شبه رفع و رجوع شده باشد، فقط انگار برای چند ساعت، دست از بازخواست دنیا برداشته‌ام. نشسته‌ام میان انبوه صداها و رنگ‌ها و به قلب نارنجی‌ام، به قلب نازک‌نارنجی‌ام میقبولانم که همه‌چیز هم قرار نیست آن‌طور که می‌خواستم اتفاق بیفتد. از پاییز کمی دلخوشی به عاریه گرفته‌ و جیبم را پر می‌کنم.حالیا بهترم. می‌گویم هرچه شده، لابد جایی در این زندگی به صلاحم بوده و هرچه نشده، بهترش خواهد شد. امروز، همین برای زندگی کافی است. برویم دفتر پاییز را هم، سیاه کنیم.یکم مهرماه ۱۴۰۵#چشم‌_انگیزنیلا شفائینیلا شفائیWed, 23 Sep 2026 19:45:19 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/تو-و-تن-تنهای-تنها-pqbq9hnzf8toمی‌گوید دوست‌داشتنی‌ هستم، اما نه آن‌قدر که به خاطر من، زنان دیگر را دوست نداشته باشد. می‌گوید زیبا هستم، اما نه آن‌قدر که به خاطر من، چشم از زیبارویان دیگر ببندد. می‌گوید قوی‌ام و لابد برای همین، از حواله کردن هیچ رنجی به جانم ابایی ندارد. می‌گوید بیشتر از سنم می‌فهمم. فهمیدن، سهم اضافه‌‌ی دنیا بود و بهای تلخی‌ها و زخمه‌ها. می‌گوید خوبم می‌گوید ولی عجیبم. می‌گوید بی‌دلیل برفکی می‌شوم. مگر آدم از کسی که دوستش دارد، این‌طور سخت خرده می‌گیرد؟ دفترم را باز می‌کنم و برای خودم می‌نویسم: من دوست‌داشتنی نیستم. زیبا هم نیستم. کاش قوی نبودم. کاش نمی‌فهمیدم. دفترم را می‌تکانم، کلماتم از بام خانه پایین می‌افتند و می‌میرند. یک او تنها، وسط خطوط خالی می‌ماند. کیسه‌‌آب چشمم پاره می‌شود و چشمم غم می‌زاید. می‌گویم کاش قوی نبودم. کاش این‌قدر قوی نبودم و تو این‌قدر سخت مرا نمی‌رنجاندی. کاش قوی نبودم. کاش زن هم نبودم و کاش برجستگی‌ها و فرورفتگی‌های تنم، کاش زنیتم و کاش دریچه‌‌ی چشم تو، هیچ‌کدام بهانه‌ای برای دوست داشته شدن یا نشدن نبودند. شب شده و خودم را از تنم درمی‌آورم، مثل لباسی که دیگر اندازه‌ام نیست. دیگر کاری با این تن ندارم. تن و تو را تنها بین خطوطی می‌گذارم که کلماتش مرده‌اند، او می‌ماند و من نه. تو می‌مانی و ما نه. کنار کلمات ضربه‌مغزی‌شده به خواب می‌روم.نیلا شفائینیلا شفائیTue, 22 Sep 2026 22:23:11 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/عاشق-های-تَهِ-بار-varse5cvsar7لیل‌مامی و شوگرددی نه. برایم از فرهاد بگو، همان که برای شیرین کوه کند. وان‌نایت و سیچوئیشن‌شیپ هم ممنوع. این‌که دو نفر شش ماه هرشب با هم حرف بزنند، حسودی کنند، دلتنگ شوند، لایو لوکیشن بخواهند و با هم بلولند، آخرش هنوز ندانند بین‌شان چه خبر است، واقعا دستاورد قابل‌ توجهی‌ست، احتمالا بشر تا امروز این‌همه پیشرفت نکرده.با من از خسرو و شیرین بگو. از آدم‌هایی که اگر همدیگر را می‌خواستند، می‌خواستند.‌ لازم نبود سه ماه در مرحله‌ی ببینیم چی پیش میاد بمانند تا یکی‌شان بالاخره بفهمد تعهد، بیماری قابل درمانی نیست. بِنِفیت و جاست‌فرند هم نه، برایم از منیژه و بیژن بگو.‌ سوشال‌فرند و شوگرمامی هم نه. برایم از سلیم و میترا بخوان. این نسل هر روز یک اصطلاح تازه برای رابطه ‌می‌سازد، فقط هنوز برای با هم بودن، اصطلاح مناسبی پیدا نکرده.دوست‌دخترت اگه زنگ می‌زنه، وللش را وللش، برایم عزیزترین سوغاتی بخوان. ریری و گندم برای خودشان. برایت «بگو ای مرد من، ای مرد عاشق» خواهم خواند. تهران تا توکیو نه، در پی آهوی عشق، برایم بخوان. آقامون جنتلمنه جنتلمنه نه، برای خواب معصومانه‌ی عشق برایت خواهم خواند. این روزها آدم‌ها زخم‌هایشان را آن‌قدر شیک بسته‌بندی کرده‌اند که اگر کمی بی‌مسئولیتی، ترس از تعهد، خودشیفتگی یا فرار از صمیمیت داشته باشند، دیگر اسمش مشکل نیست، سبک دلبستگی «اجتنابی و اضطرابی» است. یک نفر جواب نمی‌دهد: «من در حال تنظیم مرزهایم هستم.» یکی ناپدید می‌شود: «من به فضای شخصی نیاز دارم.» یکی نمی‌خواهد مسئولیت رابطه را بپذیرد: «من نمی‌خواهم به چیزی برچسب بزنم.» و ما هم، برای این‌که مبادا احساساتی و وابسته به نظر برسیم، سر تکان می‌دهیم و می‌گوییم: «کاملا درکت می‌کنم.»بله، احتمالا آخرین نسلی که عشق را، ولو با همه‌ی خرابکاری‌هایش، بی‌نیاز از این همه دفترچه‌ی راهنما تجربه کرد، پدر و مادرهای ما بودند. آن‌ها هم کم مشکل نداشتند، فقط برای هر مشکل یک اسم باکلاس انتخاب نمی‌کردند که تبدیلش کنند به ویژگیِ شخصیتی و فضیلت. ما هم فی‌الحال عشق را‌ لالوی شعرها، در رمان‌ها و بین چند صفحه از یک کتاب قدیمی، تجربه می‌کنیم. ظاهرا در زندگی واقعی، هرکس کمی بیشتر دوستت داشته باشد، اول باید از او بپرسی، این احساس، تروماست یا تگری؟خلاصه که امیدوارم خداوندِ گُنده، خودش دستی به سر و روی مارکتِ زِید در ایران بکشد و خوش‌باوران، به وجود عشق را، از شر پیران هوس‌باز و جوانان تعهدگریز، در امان نگه دارد.نیلا شفائینیلا شفائیSat, 19 Sep 2026 23:00:03 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/سهم-روشنی-rrxs7xiw6y1tگاهی، در سکوت شب، به عمر فکر می‌کنم. به روزهایی که مثل سکه از مشت من افتاده‌اند و آن‌قدر دور شده‌اند که دیگر حتی صدایشان را هم نمی‌شنوم. با خودم می‌گویم کاش عمر بخشیدنی بود. چیزی شبیه نان گرم، نعمتی برای قسمت‌کردن. می‌شد آن را از سفره برداشت و بی‌هیچ توضیحی، در دست کسی گذاشت که گرسنه‌تر از توست. کسی که هنوز لقمه‌ی امید را می‌جود و چشم به راه فردایی است که شاید تو دیگر آن را نبینی.اگر چنین چیزی ممکن بود، عمرم را آرام و پنهانی می‌بخشیدم به کودکی که با سرطان می‌جنگد. کودکی که برای او فردا هنوز شبیه یک اسباب‌بازی بازنشده است. چیزی که شاید فرصت بازکردنش را پیدا نکند، اما همین که نگاهش می‌کند، تمام جهان در چشم‌هایش خلاصه می‌شود.بخشی از آن را می‌دادم به جوانی که در عمق نگاهش هنوز جرقه‌ای از امید مانده، هرچند بادهای روزگار مدام برای خاموش‌کردنش می‌وزند. به همان جوانی که بعد از هر زمین خوردن، بلند می‌شود و با خودش می‌گوید: شاید این بار در باز شود.و سهمی هم می‌رسید به جانی که هنوز به ظهور عشق باور دارد. عشقی که می‌تواند مثل سپیده از دل تاریک‌ترین شب سر برآورد و یادآور این باشد که جهان، با همه‌ی سیاهی‌اش، هنوز جایی برای تپیدن یک دل نگه داشته است.این روزها چیزی برای از دست دادن ندارم، جز خاطراتی که مثل سنگ روی شانه‌هایم نشسته‌اند. با هر قدم، سنگینی‌شان را با خودم می‌کشم و صدای ساییده‌شدنشان را می‌شنوم. این سنگ‌ها آن‌قدر با من مانده‌اند که دیگر بخشی از وجودم شده‌اند. اما گاهی فکر می‌کنم شاید اگر از شانه‌های من برداشته شوند و به دست دیگری برسند، دیگر سنگ نباشند.شاید در دست آن کودک، یکی از همین سنگ‌ها آجر برجی شود که به سمت فردا قد می‌کشد. شاید در نگاه آن جوان، پلکانی باشد به سوی نوری که همیشه از او دریغ شده. و شاید در قلب آن عاشق، همان سنگی باشد که به جای پرتاب‌شدن، برای لحظه‌ای در آغوش گرفته می‌شود.آن وقت، شاید عمر من در جان آن‌ها روشن‌تر باشد، سبک‌تر و واقعی‌تر. شاید در شب نگاهشان، هنوز ستاره‌هایی باشند که نمرده‌اند، فقط به کسی نیاز دارند که سرش را بالا بگیرد و به آن‌ها خیره شود. شاید عمر من، آن‌جا که دیگر نیستم، به شعله‌ی چراغ دیگری تبدیل شود. بی‌دود، بی‌خاکستر، فقط روشنایی.نمی‌دانم. فقط می‌دانم اگر قرار است این عمر جایی بسوزد، نمی‌خواهم در من بسوزد و تمام شود. می‌خواهم در تنی روشن شود که هنوز سر بلند می‌کند و به آسمان نگاه می‌کند، هنوز می‌تواند باور کند شهاب‌ها فقط سنگ‌های سوخته‌ی سقوط‌کرده نیستند، گاهی آرزوهایی‌اند که جرئت کرده‌اند از دل تاریکی عبور کنند.شاید هر شهاب، عمری باشد که به دیگری بخشیده شده. عمری که مسیرش را از زمین به آسمان کج کرده تا پیش از خاموش‌شدن، به کسی یادآوری کند: اینجا آخر داستان نیست.و کاش روزی، بی‌هیچ توضیحی، عمر مرا در دست کسی بگذارند که از گرسنگی نمی‌پرسد نان از کجاست. فقط آن را بردارد و باور دارد که جهان، با همه‌ی آنچه از ما گرفت، هنوز چیزی برای بخشیدن دارد.نیلا شفائینیلا شفائیSun, 13 Sep 2026 17:42:01 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/شب-هایی-که-شب-تر-می-شوند-pmbyetix0re7شب است. شب سیاه است،شب تاریک است، پر از صداست.صداصداصدای زیاد. صدا از خیابان است یا از واگویه‌های من؟ از روی پل به عبور مورچه‌وار آدم‌ها را نگاه می‌کنم، سردرگم و بهت‌زده به هر سمتی می‌روند. می‌دانند کجا؟ یا فقط می‌روند؟باد می‌وزد. لبه‌های کاغذم را می‌لرزاند،شهر بیدار است، چراغ‌ها بیدارند،پنجره‌های روشن مثل چشم‌های بی‌خواب شاعری، تاریکی‌نشین شده‌اند. آدم‌ها بیدارند و من، در میان این همه هذیان، به چیزی فکر می‌کنم که نیست.تو.دلم تنگ است. دلم برای تو تنگ است.کاغذ‌ها سیاه می‌کنم و چه بیهوده.کف ذهنم پر است از از کاغذهای مچاله‌شده و جمله‌های نانوشته، حرف‌های ناگفته، خاطره‌های پوسیده و اسم‌هایی که نباید به یاد بیاورم.و صدا.صدا.صدا.صدا.این همه صدا که هیچ‌کدام صدای تو نیست. شب چیزهایی را نشانم می‌دهد که روزها چشم دیدنشان را ندارم. باد بی‌رحمانه می‌وزد، همه‌چیز را می‌برد. کاغذهایم را، برگ‌ها را، گردوغبار را، رد قدم‌ها را. اما صداها را نه. سیاه‌چاله‌های فکرم را نه.کاغذها را سیاه می‌کنم. فایده‌ای ندارد.زمین ذهنم پر است، از چیزهایی که نتوانسته‌ام دور بریزم و تو از همه‌شان سمج‌تری.صدا.صدا.صدا.بیدارم و شب، مثل حفره‌ی سیاهی، دهان باز کرده به بلعیدنم. چه جمله‌های بی‌مصرفی. صدا صدای من است یا شب؟نیلا شفائینیلا شفائیSat, 12 Sep 2026 00:41:02 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/باستان-شناسی-خود-jpslaglec6q7زخم‌هایی که کشفشان کردیم، نه خلقشان.عجیب‌ترین بخش رسیدن به خود، روبه‌رو شدن با زخم‌هایی نیست که بر تن و جانمان نشسته‌اند، عجیب‌تر آن لحظه‌ای است که می‌فهمیم در به وجود آمدن بسیاری از آن‌ها نقشی نداشته‌ایم، اما مسئولیت ترمیمشان را کسی جز ما بر عهده نخواهد گرفت. سال‌ها با این تصور زندگی می‌کنیم که روزی کسی برمی‌گردد. کسی که زخمی کرده، کسی که ندیده، کسی که کم گذاشته. خیال می‌کنیم اگر او توضیح بدهد، اگر عذرخواهی کند، اگر گذشته به شکلی دیگر رقم بخورد، درد هم دست از سر ما برمی‌دارد.اما زندگی قوانین بی‌رحم‌تری دارد.زخم‌ها به صاحب نخستین خود وفادار نمی‌مانند، به صاحب فعلی‌شان وفادارند. فرقی نمی‌کند چه کسی آن‌ها را به وجود آورده، در نهایت این ماییم که هر روز با آن‌ها از خواب بیدار می‌شویم، با آن‌ها راه می‌رویم، زندگی می‌کنیم، می‌ترسیم و تصمیم می‌گیریم. درست همین‌جاست که انسان میان دو راه قرار می‌گیرد: یا تمام عمر نگهبان دردهایش باشد، یا به دنبال راهی برای ترمیم. شاید عدالت این باشد که هرکس خرابی به جا مانده از خودش را ترمیم کند. اما صلح با خود، همیشه نتیجه‌ی عدالت نیست. گاهی‌ از جایی آغاز می‌شود که می‌پذیریم جهان به ما بدهکار التیام نیست. گذشته را نمی‌توان از نو نوشت، اما می‌توان نگذاشت نویسنده‌ی تمام فصل‌های بعدی زندگی‌مان باشد و صلح، در نهایت همین است. اینکه روزی روبروی تمام زخم‌هایت بنشینی و به جای پرسیدن چه کسی این را با من کرد؟ از خودت بپرسی: حالا که این زخم با من است، می‌خواهم با آن‌ چه کنم؟نیلا شفائینیلا شفائیTue, 08 Sep 2026 22:00:33 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/ابراهیم-fafigs66uedkابراهیم! بت‌های اندرونم را بشکنبا تبرتکیست که به جای بت‌های شکستهبت‌های نو می‌گذارد؟خورشید خانه‌ی یخی‌ام را ویران کردیخ‌های کلان فروریختگردن بت‌ها شکستابراهیم!کیست که خورشید را به خانه‌ام راه داد؟زیبارویانی که در باغ‌های معلق می‌گشتندبخت‌النصر آنها را بت ساختمن که باغ‌های بی‌زمان را در آغوش کشیدمزیبارویان در من ماندندابراهیم چه کسی قلب ما رابت پنداشت و آن را شکست؟آصف خالد چلبینیلا شفائینیلا شفائیMon, 07 Sep 2026 00:48:00 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/ریشه-های-ناامیدی-تامل-بر-شکاف-میان-ذهن-و-عین-h3fqyd6ydypfناامیدی اغلب فرزند شکافی‌ست، میان آنچه انتظار داریم رخ دهد و آنچه عملا رخ می‌دهد. ذهن ما دائما مشغول نوشتن سناریو برای هر موقعیت است. سناریوهایی که دیگران در آن نقش‌هایی از پیش تعیین‌شده را ایفا می‌کنند. مسئله اینجاست که بازیگران زندگی ما از این فیلمنامه‌های ذهنی بی‌خبرند و بر اساس الگوهای خود عمل می‌کنند. آنگاه که پرده کنار می‌رود و اجرای واقعیت با نمایشنامه‌ی ذهن هم‌خوانی ندارد، ناامیدی رخ می‌دهد.نکته‌ی تامل‌برانگیز اینکه ما اغلب انتظارات بیان‌نشده‌ای داریم و طلبکارانه خواهان تحقق آنها هستیم. گویی از جهان و آدمیانش می‌خواهیم ذهن ما را بخوانند. اما پارادوکس ماجرا اینجاست که همین حس تلخ، کارکردی مهم دارد: ناامیدی ما را از خواب خیال بیرون می‌کشد و با محدودیت‌های واقعیت روبه‌رو می‌سازد. این حس، سوزنی است که بادکنک توهمات ما را می‌ترکاند که شاید درد داشته باشد، اما پس از آن، به جای تصویری خیالی، با هوای واقعی قابل تنفس مواجه می‌شویم.راه رهایی، نه در نداشتن آرزو، که در آگاهی از انتظارات پنهان خود و تعدیل تصاویر ذهنی است. وقتی بپذیریم جهان لزوما بر اساس معیارهای ما نمی‌چرخد، کمتر ناامید می‌شویم و ظرفیت بیشتری برای درک زندگی، با همه‌ی نقص‌هایش، پیدا می‌کنیم.نیلا شفائینیلا شفائیSat, 05 Sep 2026 20:48:25 +0330https://virgool.ir/SaintGeorge/کتاب-ها-و-روسپی-ها-nhruwpdzoegoکتاب‌ها و روسپی‌ها را می توان به بستر برد. کتاب‌ها و روسپی‌ها زمان را در هم می‌بافند، بر شب مانند روز، و بر روز مانند شب حکم می‌کنند. نه کتاب‌ها برای دقیقه‌ها ارزش قائل‌اند و نه روسپی‌ها. اما آشنایی نزدیک‌تر با آن‌ها نشان می‌دهد در واقع چقدر عجول‌اند. همین که توجه‌مان به آن ها معطوف شود شروع به شمردن دقیقه‌ها می‌کنند.کتاب‌ها و روسپی‌ها همواره در عشقی ناکامیاب نسبت به یکدیگر به سر برده‌اند. کتاب‌ها و روسپی‌ها هر دو مردان ویژه‌ی خود را دارند. مردانی که از طریق آن‌ها گذران روزگار می‌کنند و عذاب‌شان می‌دهند، در این زمینه مردان ویژه‌ی کتاب‌ها منتقدان‌اند.کتاب‌ها و روسپی‌ها در موسسه‌های عمومی جای دارند، مشتری هردو دانشجویان‌اند. کتاب‌ها و روسپی‌ها، به ندرت کسی که تصاحب‌شان می‌کند، شاهد مرگشان می شود. پیش از آن که عمرشان به سر رسد گم و گور می‌شوند.کتاب‌ها و روسپی‌ها خیلی علاقه دارند توضیح دهند چگونه به این روز و حال افتاده‌اند و از گفتن هیچ دروغی فروگذار نمی‌کنند. در واقع اغلب سیر و چگونگی ماجرا را متوجه نشده‌اند. سال‌ها دنبال دل‌شان رفته‌اند و روزی بدنی فربه در همان نقطه‌ای برای خودفروشی می‌ایستد که صرفا برای " آموختن در زندگی " توقفی داشته است.کتاب‌ها و روسپی‌ها وقتی نمایش می‌دهند، دوست دارند پشت کنند. کتاب‌ها و روسپی‌ها زاد و رودشان زیاد است. کتاب‌ها و روسپی‌ها. راهبه‌ی پیر، روسپی جوان. چقدر کتاب هست که زمانی بدنام بود و اکنون راهنمای جوانان است. کتاب‌ها و روسپی‌ها دعوا و مرافعه‌هایشان را جلوی چشم همه می‌کنند. کتاب‌ها و روسپی‌ها، پاک‌نویس‌های یکی، اسکناس های دیگری در جوراب‌های بلند اش است.📚والتر بنیامین : خیابان یک‌طرفهنیلا شفائینیلا شفائیFri, 04 Sep 2026 00:05:58 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/سی-مرغ-hxkyuaoa0fkjسی‌‌مرغ یا سیمرغدر میان قصه‌های کهن فارسی، حکایتی هست از پرندگانی که روزی تصمیم گرفتند برای پیدا کردن پادشاه گمشده‌شان راهی سفری دور شوند. پادشاهی که نامش «سیمرغ» بود.این داستان را عطار نیشابوری در کتاب «منطق‌الطیر» روایت کرده است. داستان پرندگانی که از پراکندگی و بی‌سامانی خسته شده‌اند و به دنبال کسی می‌گردند که راه را نشانشان دهد.هدهد، راهنمای این سفر، به آن‌ها می‌گوید که رسیدن به سیمرغ آسان نیست. باید از هفت وادی عبور کنند؛ از ترس‌ها، دلبستگی‌ها، خواسته‌ها و چیزهایی که سال‌ها آن‌ها را در جای خود نگه داشته است.در طول راه، خیلی‌ها می‌مانند. یکی بهانه می‌آورد، یکی می‌ترسد، یکی چیزی را که دارد آن‌قدر دوست دارد که حاضر نیست چیزی تازه پیدا کند.اما در پایان، تنها سی مرغ از این سفر عبور می‌کنند.وقتی به مقصد می‌رسند، انتظار دارند با پادشاهی عظیم روبه‌رو شوند. اما چیزی که می‌بینند، تصویر خودشان است.آن‌ها می‌فهمند سیمرغی که تمام این راه را برای رسیدن به او آمده‌اند، چیزی جدا از آن‌ها نبوده، حقیقتی بوده که در وجود خودشان پنهان مانده بود.شاید تمام سفرهای بزرگ زندگی همین‌گونه باشند. ما فکر می‌کنیم دنبال چیزی بیرون از خودمان می‌گردیم، اما گاهی مسیر فقط راهی است برای کنار زدن لایه‌هایی که روی خود واقعی‌مان کشیده‌ایم.رسیدن، همیشه پیدا کردن یک مقصد تازه نیست، گاهی لحظه‌ای است که بالاخره با خودمان مواجه می‌شویم.نیلا شفائینیلا شفائیWed, 02 Sep 2026 20:21:13 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/چک-های-برگشتی-آیندگان-hy2xad5khnhtبعضی از ما تفکراتی داریم که، نو بودن را با ارزشمند بودن، اشتباه گرفته‌ایم. کتاب نو، با آن بوی وسوسه‌انگیز کاغذ تازه، طوری خود را عرضه می‌کند که انگار حقیقت فقط در آن جلد پلاستیکی خلاصه می‌شود. اما این یک توهم است. کتابی که باز نشده و هرگز خوانده نشده، یک شی است. یک کالاست. کتاب واقعی از لحظه‌ای متولد می‌شود که چشم‌ها با کلماتش گره می‌خورند.با خرید کتاب دسته‌دوم، یک کتاب‌ واقعی در دست داری. کتابی که زندگی را تجربه کرده. کتابی که کسی برایش وقت گذاشته، با او خندیده یا گریه کرده، شاید با خواندن جمله‌ای به فکر فرو رفته و رد مدادش مانده. این یک نقص نیست، یک امتیاز است. یعنی این کتاب قبلا کسی را تکان داده و حالا در دست‌های توست تا ببینی تو را هم تکان خواهد داد یا نه.هر کتاب کهنه، یک کاوش باستان‌شناسی شخصی است. خط‌کشیدن‌های محو روی جمله‌ای که روزی برای کسی مثل معجزه بود، لکه‌ی قهوه‌ای که از شب بی‌خوابیِ خواننده‌اش مانده، یا امضای کمرنگی روی صفحه‌ی اول که به کسی تقدیمش کرده بود و حالا تاریخ مصرف آن حس تمام شده و تمام این‌ها محتوای اصلی را تغییر نمی‌دهند. با خرید کتاب کهنه، فقط کاغذ نمی‌خری، رد یک زندگی را دنبال می‌کنی.خرید کتاب دست‌دوم یعنی وارد شدن به یک چرخه‌ی فرهنگی. یعنی پذیرفتن این حقیقت که دانش و ادبیات، برخلاف مد و تکنولوژی، تاریخ مصرف ندارند. جمله‌ای که دویست سال پیش نوشته شده و در یک کتاب توسط چندین نفر خوانده شده، اگر حقیقت داشته باشد، امروز هم همان قدر زنده است.قدیمی بودن، یعنی بی‌ارزش بودن؟! کتاب دست‌دوم این پیش‌فرض را به چالش می‌کشد و بی‌شک ارزش یک کتاب به سال چاپش نیست، به دردی است که از ما دوا می‌کند.هدیه دادن کتاب کهنه: دعوت به یک مکالمه‌ی عمیق کتاب هدیه دادن، ادای دین اجتماعی است. اما کتاب دست‌دوم هدیه دادن یعنی: این کتاب روح مرا تسخیر کرده بود، حالا می‌خاهم روح تو را تسخیر کند.کتاب کهنه‌ای را که خودت خانده‌ای هدیه بدهی، مثل این است که قسمتی از تاریخچه‌ی روانت را تقدیم کنی. بخش‌هایی که هایلایت کرده‌ای، درواقع حرف‌هایی‌ست که خودت بلد نبودی بزنی. یادداشت‌های گوشه‌ی صفحه، رد مکالمه‌ی تو با نویسنده است. تو داری کسی را به این مکالمه دعوت می‌کنی. هدیه دادن کتاب کهنه، رهایی از مالکیت است و می‌دانی: کتاب مال من نبود، فقط مدتی مهمان من بود. و حالا نوبت توست که میزبانش باشی.مسئله فقط فرهنگ نیست، مسئله بقاست بیایید واقع‌بین باشیم. هر کتاب نو یعنی درختی که قطع شده. هر سال میلیون‌ها درخت فقط برای تولید کاغذی از بین می‌روند که شاید یک بار خوانده شود و بعد برای همیشه در قفسه خاک بخورد. خرید کتاب دست‌دوم یعنی نجات یک درخت از تیغه‌ی مرگ. یعنی همان محتوا، همان دانش، بدون قربانی کردن یک موجود زنده‌ی دیگر. این یک انتخاب اخلاقی ساده و درعین‌حال عمیق است: من حاضرم کتابی را بخوانم که دیگری خوانده، اگر درختی همچنان سرپا بماند.از طرفی، قیمت کتاب نو دیگر منطقی نیست. بخش بزرگی از قیمت کتاب را نه نویسنده می‌گیرد، نه ناشر فرهنگی، بلکه هزینه‌ی کاغذ و چاپ است. هر بار که کتاب نو می‌خریم، به این چرخه‌ی بیمار دامن می‌زنیم: کاغذ گران می‌شود، کتاب گران می‌شود، مطالعه اشرافی می‌شود، و دانش در انحصار تعداد کمی قرار می‌گیرد. کتاب دست‌دوم این طلسم را می‌شکند. عرضه و تقاضا را از مدار کاغذ خارج می‌کند و برمی‌گرداند به مدار اندیشه.حالا نوبت ماست که انتخاب کنیم: می‌خواهیم چه میراثی برای آیندگان بگذاریم؟ما وارثان همین زمین زخمی‌ایم. بگذاریم کتاب‌ها بچرخند، دست‌به‌دست شوند، خوانده شوند، هدیه داده شوند، کهنه شوند و باز هم بچرخند. این چرخش، هم روح ما را سیراب می‌کند، هم به زمین فرصت تنفس می‌دهد.کتاب دسته دوم، انتخاب انسان آگاه است، نه انسان کم‌پول.نیلا شفائینیلا شفائیTue, 01 Sep 2026 19:55:32 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/httpstmenilashafaee-pgpd8uegibsoداشت روی دیوار اتاقم، دریا می‌کشید.هرچه نزدیک‌تر می‌شدم،آبی‌تر می‌شد.دریا نبود.فقط رنگ دریا بود.شاید در آن دوردست‌ها،جایی که شب، آدم‌ها را از هم پس می‌گیرد،آبی مرا به آغوش می‌کشد.بیدار که شدم،پیراهنم نم داشت.اتاقم بوی دریا می‌داد.نمی‌دانم از خواب دریا برگشته‌ام،یا از آغوش‌ آبی.نیلا شفائینیلا شفائیSun, 30 Aug 2026 20:37:19 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/زندگی-یعنی-تحمل-ابهام-و-ادامه-ی-نمردن-cwlsd2yxse5nپرسید و نمی‌دانستم.خودش رفت ولی پرسش به دنبالش نه. کم‌کم در تمام خانه پخش شد. نشست روی ظرف‌هایی که می‌شستم، روی برنجی که دم می‌کشید، روی پاهایم وقتی راه می‌رفتم و حتی روی کاغذی که بی‌هدف سیاه می‌شد.ظرف می‌شستم و فکر می‌کردم: زندگی واقعا چیست؟ غذا می‌پختم و با خودم می‌گفتم: آدم برای چه زندگی می‌کند؟ راه می‌رفتم و به این فکر می‌کردم که اصلا آدمیزاد چیست؟ می‌نوشتم و آخر هر نوشته، باز به همان جایی می‌رسیدم که جواب مناسبی برایش نداشتم.ملول و سردرگم، کنار اجاق نشستم به ماشین لباسشویی نگاه می‌کردم. کولی‌بازی درمی‌آورد و نعره‌کشان خودش را به سمتم می‌کشاند. مدتی فقط به آن زل زدم. بعد به لباس‌هایی فکر کردم که آن‌توی تاریکی، چرخان روی هم می‌افتادند و به هم می‌پیچیدند. سفیدها کنار رنگی‌ها. پیراهنی که تمام عمرش سفید مانده بود، حالا در آب‌رنگ لباس دیگری می‌غلتید. به نظرم رسید صدای لباسشویی گاه به فریاد و گاه به قاه‌قاه شبیه می‌شود. نمی‌دانستم از شادی یا حیرت، شاید هم هر دو.همان‌جا با خودم گفتم شاید زندگی هم چیزی شبیه همین باشد، یک ماشین لباسشویی بزرگ که ما را در خودش می‌اندازد و می‌چرخاند، آن‌قدر که یادمان برود در آغاز چه رنگی بوده‌ایم. ما هم آدم‌ها را همین‌طور می‌بینیم، سفید، رنگی، غالب، مغلوب. کافیست کسی یک‌ بدی کند تا خیلی راحت خوبی‌هایش را فراموش کنیم. انگار یک لکه کافی است تا تمام سفیدی لباس را انکار کند. شاید آدم‌ها این‌قدر ساده نباشند. شاید نیازمند یادگیری جدا شستن لباس‌ها هستیم.ماشین لباسشویی هنوز می‌غرید. سفیدها رنگ می‌گرفتند و رنگی‌ها در آب می‌چرخیدند. من هم نشسته بودم و نمی‌دانستم کدام‌یک قرار است دیگری را نجات بدهد و کدام‌یک نابودش کند. شاید زندگی همین باشد، همین آمیختن همیشگی سفید و رنگی، خوبی و بدی، آمدن و رفتن، جشن و سوگ، جنگ و صلح، خنده و گریه، داشتن و نداشتن. ما را می‌اندازند وسط یک دیگ بزرگ و می‌چرخانند و می‌چرخانند، درست همان وقتی که خیال می‌کنیم بالاخره فهمیده‌ایم چه کسی هستیم، یک دور دیگر می‌چرخیم و رنگ دیگری به خودمان می‌گیریم.و من، بعد از این همه فکر کردن، هنوز نمی‌دانم زندگی چیست. شاید اصلا قرار نیست جواب قطعی را بدانم. شاید زندگی همین باشد: نفهمیدن، اما ظرف‌ها را شستن، به گربه غذا دادن، راه رفتن، نوشتن، خندیدن، گریه کردن و فردا دوباره لباس‌های سفید و رنگی را از هم جدا کردن، با همان امید مضحک و واهی که شاید این بار، لباسی رنگ پس ندهد.و در نهایت زندگی شاید، تحمل ابهام و ادامه‌ی نمردن باشد.نیلا شفائینیلا شفائیSat, 29 Aug 2026 22:56:33 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/فقر-از-خالی-شدن-جیب-شروع-نمی-شود-q0jhu63djmdpفقر زبانی از جایی شروع می‌شود که دیگر واژه‌هایمان را گم می‌کنیم. از جایی که بعد از یادگیری زبان جدید، زبان خودمان یادمان نمی‌آید. از جایی که به‌جای جست‌وجو برای کلمه‌ای که همیشه داشته‌ایم، اولین واژه‌ی آماده‌ی لاتین را برمی‌داریم.نه به این دلیل که دقیق‌ترین برای شرح حال است، چون دم دست‌تر است. نه چون فارسی عمق و ژرفا ندارد، فقط دیگر سراغ فارسی رفتن، انتخاب چندم است. کم‌کم به جایی می‌رسیم که معادل فارسی بعضی چیزها غریبه به نظر می‌رسد. کلمه‌های اصیل بسیارند، اما در جمله‌های ما زندگی نمی‌کند.فکر می‌کنیم هرچه زبانمان به زبان‌های جهانی شبیه‌تر شود، مدرن‌تر شده‌ایم. هرچه واژه‌های کمتری داشته باشیم، روان‌تریم. هرچه بیشتر لاتین بنویسیم، امروزی‌تریم. اما همیشه آنچه ساده‌تر می‌شود، پیشرفته‌تر نشده. فقط فقیرتر شده.فقر زبانی یعنی: به‌جای ده واژه برای یک احساس، فقط دو واژه داشته باشی. وقتی فرق «دلتنگی» و «ناراحتی» از بین برود. وقتی «ملول»، «بی‌قرار»، «مشتاق» و «دلزده» همه تبدیل شوند به «حالم خوب نیست/هست». وقتی دیگر نتوانی چیزی را دقیق حس کنی، چون واژه‌ای برای دقیق گفتنش نداری.مسئله این نیست که انگلیسی بد است. مسئله این نیست که فینگلیش دشمن فارسی است. مسئله این است که اگر برای مدرن دیده شدن، از امکانات زبان خودمان استفاده نکنیم، جهانمان هم کوچک می‌شود و زبان همین‌طور فقیر می‌شود: با از دست دادن ظرافت‌ها و با کوچک شدن جهان بیان و این شاید مدرن‌ترین شکل فقیر شدن باشد.نیلا شفائینیلا شفائیFri, 28 Aug 2026 20:38:29 +0330https://virgool.ir/@Nila_shafaee/مرغ-از-قابلمه-پرید-niqy1mxgb5u7آبجی داشت خانه را جارو می‌زد که رسید به زیر کابینت. جارو صدای خرت‌خرت می‌داد. خم شدیم ببینیم چه خبر است. زیر کابینت کلی استخوان مرغ تلنبار شده بود، استخوان‌هایی که معلوم نبود از کی آن‌جا مانده‌اند. دقیق‌تر که شدیم، ماجرا روشن شد: گربه‌های محله از قابلمه‌ی روی اجاق مرغ می‌دزدیدند و زیر کابینت می‌خوردند.حکایت آشنایی است. کافی است جای گربه‌ها را با دولت‌ها عوض کنیم. آن‌ها هم از سفره‌ی مردم می‌دزدند، مال‌دزدیده‌شده را زیر کابینت اقتصاد پنهان می‌کنند و بعد، با خونسردی گربه‌های شکم‌سیر، به زندگی روزمره‌شان ادامه می‌دهند. پوزخندزنان از کنار قابلمه رد می‌شوند و اگر کسی دیده باشد که مرغی به ناحق خورده شده، خودش و مرغش و قابلمه‌اش گونی‌پیچ می‌شوند.مرغ که می‌پرد، اول می‌گویند اصلا مرغی در کار نبوده. بعد می‌گویند اگر هم بوده، خودش پریده. بعدتر شاید بگویند صاحبخانه عرضه‌ی محافظت از قابلمه را نداشته، پس لیاقت مرغ داشتن را ندارد.جالب اینجاست که گربه‌های محله‌ی ما دست‌کم یک فضیلت دارند: جرم‌شان امضا دارد. استخوان‌ها را همان‌جا رها می‌کنند تا صاحبخانه بفهمد مرغ‌هایش گم نشده. اما اینجا هرچه ناپدید می‌شود، پیش از آن‌که سراغ دزد بروند، تقصیر را گردن لولو و پیشی می‌اندازند. نه اثری از مال دزدیده‌شده باقی می‌ماند، نه حتی استخوانی برای پی‌گرفتن ماجرا. تازه اگر تکه‌استخوانی هم پیدا شود، ممکن است بگویند: چرا مالت را سفت نچسبیدی؟شاید بد نباشد از گربه‌ها بدیهیات انسان‌بودن را یاد بگیریم. اگر قرار است بخوریم و برویم، اقلکا چند تکه استخوان از خودمان به‌جا بگذاریم تا صاحبخانه بداند با پیشی طرف است یا با لولویی که هم مرغ‌ها را می‌خورد و هم شکم بزرگش را منکر می‌شود.نیلا شفائینیلا شفائیFri, 28 Aug 2026 00:18:29 +0330