https://virgool.ir/feed/@Na.Be.Enteghale.Abصفحه‌ای که به مسائل انتقال آب بین حوضه‌ای در کشور پرداخته می‌شود مخصوصا از کارون به فلات مرکزی (مقصد عموم طرح های انتقال آب) و نقد آن و محتوا و برخی اسناد در این باره.fa2026-11-11 09:18:25https://files.virgool.ir/upload/users/280893/avatar/yM2h28.pnghttps://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Abhttps://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/مدیریت-تعارض-منافع-تضاد-منافع-سمن-محیط-زیستی-و-صندوق-تامین-مالی-hioxa9ain5eaخط مشی تعارض منافع۱ - قصدمقصود این خط مشی یاری رسانی به اعضای صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری است تا به شکل اثربخش هر نوع از تعارض منافع درک شده، بلقوه و واقعی را شناسایی، آشکارسازی، و مدیریت، و در نهایت ثبت کنند. و بدین وسیله از امانت‌داری صندوق حفاظت کنند، ریسک را کاهش دهند و اطمینان حاصل کند که اعضای صندوق بهترین منافع را برای صندوق دنبال خواهند کرد.۲ - هدف گذاری[برد مدیریتی یا هیئت مدیره یا هیئت امنا یا دیگر نام‌گذاری‌هایی که اعضای مسئول مدیریت صندوق در نظر گرفته خواهد شد] صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری می‌خواهد اطمینان حاصل کند که اعضای صندوق از تعهدات خود برای آشکارسازی هر گونه تعارض منافع آگاهی دارند. و به عنوان نمایندگان صندوق از این خط مشی پیروی خواهند کرد تا از مدیریت موثر تعارض منافع اطمینان پیدا کنند.۳ - وسعت مد نظراین خط مشی در مورد برد مدیریتی صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری کاربرد خواهد داشت.[اگر ساختار مدیریتی این صندوق از مدیرعامل، هیئت مدیره یا امنا یا هر نوع ساختار دیگری تشکیل شده باشد اینجا بایستی نام آنها وارد شود. همچنین اعضای دیگر صندوق. و این بند بسته به وسعت مد نظر قابل تنظیم است.]۴ - تعریف تعارض منافعتعارض منافع هر شرایطی است که منافع شخصی عضو صندوق یا وفاداری‌های او به آن موارد می‌تواند مانع وی شود که بهترین تصمیم به نفع خیریه گرفته شود، یا آنکه تحت تاثیر آن وفاداری‌ها و منافع قرار بگیرد و منافع خیریه به حاشیه برود. یا حتی آن وفاداری‌ها و منافع صرفا به نظر برسد که بر منافع صندوق اثرگذار است اما در عمل اینطور نباشد. این منافع می‌تواند شخصی/قومی/گروهی/منطقه‌ای/ایدئولوژیک باشد. همچنین مالی یا غیرمالی باشد. مستقیم یا غیر مستقیم باشد. منافعی مربوط به خود او یا فردی متصل به او باشد.به تعریف دیگر تعارض منافع موقعیتی است که فرد هر اقدامی انجام دهد به یکی از منافع یا وظایف خود لطمه وارد کرده است. در واقع در شرایط تعارض منافع به صورت اصولی برای فرد امکان گرفتن تصمیم بدون سوگیری (Unbiased) وجود ندارد. بنابراین فردی که از ابتدای ورود خود به صندوق منافع یا وظایفی دارد که نمی‌تواند بدون فدا کردن آنها به درستی وظایف خود در صندوق را انجام دهد، بایستی از حضور در برد مدیریت صندوق خودداری کند.قرار گرفتن در شرایط تعارض منافع به صورت قطعی سوءمدیریت و سوءتصمیم‌گیری ایجاد خواهد کرد.این وضعیت‌ها این ریسک را با خود دارند که فرد ممکن است بر آن اساس تصمیم‌گیری کند، یا تحت تاثیر آن قرار بگیرد، به جای آنکه بهترین منافع برای خیریه در نظر گرفته شود. از این رو بایستی مدیریت شود.۵ - خط مشیاین خط مشی نوشته شده چون تعارضات منافع عموما در همه‌ی سازمان‌ها ایجاد می‌شوند. و تا زمانی که آنها با آغوش باز و به شکل اثربخش مدیریت شوند، نیازی به نگرانی در مورد تعارضات منافع وجود نخواهد داشت. با این خط مشی، برد مدیریت صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری مسئولیت خواهد داشت تا تعارض منافع اخلاقی، قانونی، مالی و دیگر انواع آن را حذف و مدیریت کند و تعهد بدهد اینگونه تعارضات به تعهدات این صندوق تعدی نخواهد کرد.صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری برای مدیریت تعارض منافع از اعضای خود می‌خواهد تعهد بدهند:● از تعارض منافع دوری کنند.● تعارض منافع را شناسایی و در صندوق ثبت کنند.● به دقت تعارض منافع را مدیریت کنند.● و با دنبال کردن از این خط مشی به هر نوع تخلف از این خطوط واکنش نشان دهند.به همین روی یکسری افراد به طور اتوماتیک نمی‌توانند عضو صندوق باشند. کسانی که هر گونه ارتباط شخصی با مشاغل حساسداشته باشند (مراجعه کنید به بند ۸ و ۹ از بخش تعاریف در راهنمای تعارض منافع صندوق حمایت از محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری).در هنگام ورود افراد به برد مدیریتی صندوق تعهدی حقوقی و مکتوب با ضمانت اجرا بدهند که تا پیش از ۲ سال گذشته در مشاغل حساس (بند ۹ تعاریف) مشغول به فعالیت نبوده‌اند بعد از ترک صندوق تا مدت ۲ سال نیز نتوانند به هیچ عنوان از اشتغال تا مشاوره یا عناوین دیگر با مشاغل حساس در ارتباط داشته باشند. و در صورت تخلف از تعهدنامه‌ مورد پیگرد قانونی قرار بگیرند (برای آشنایی با علت این جور قاعده‌گذاری در گوگل «مقابله با درب های چرخان» را جستجو کنید).۵.۱ - مسئولیت برد مدیریتیبرد مسئولیت دارد:● سیستمی برای شناسایی، افشا، مدیریت، و ثبت و نگه داری تعارض منافع در صندوق محیط زیستی طراحی و اجرا کند.● بر اجرا شدن این خط مشی نظارت کند و● هر سال از ابتدا این خط مشی را ارزیابی کند تا اعضا مطمئن باشند این خط مشی به خوبی کار می‌کند.● اعضای صندوق باید اطمینان بدهند که از جزئیات تعهدات خود در مدیریت و کنترل خیریه‌ی خود باخبرند.۵.۲ - شناسایی و افشای تعارض منافعوقتی تعارض منافع واقعی، بلقوه، یا درک شده شناسایی شدند باید در دفتر ثبت منافع صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری به ثبت برسند. همچنین با اعضای برد مدیریتی مطرح شود. وقتی که اعضا تعارضی را مطرح کردند، برد مدیریتی بایستی به استاندارد شماره‌ی ۵ رجوع کند و اطمینان حاصل کنند که فرایند آشکارسازی منافه به شایستگی انجام شده است.نقش رسیدگی به منافع با [فردی که در صندوق این وظیفه را بر عهده خواهد گرفت مثلا منشی جلسات یا مدیرعامل] خواهد بود و همه‌ی اطلاعات لازم در این مورد را ثبت خواهد نمود (شامل نوع منفعت و تعارض مرتبط و گستره و مراحلی که طی شد تا مدیریت شود. مراجعه کنید به فرم ثبت منافع).محرمانگی آشکارسازی‌ها[برای حمایت از اعضا در این مورد که با کمترین استحکاک و مسئله‌سازی منافع خود را آشکار سازند، سطح دسترسی به اطلاعات افشا شده باید تعیین شوداز جمله اینکه چه کسی به اطلاعات دسترسی داشته باشد. یا اینکه آیا برد مدیریتی به آشکارسازی‌ها دسترسی داشته باشند؟ اگر نیاز به محدودیت‌های اضافه‌ای نیاز است می‌توان مکانیزم جایگزینی برای آشکارسازی در نظر گرفته شود].۶ - اقدامات لازم برای مدیریت تعارض منافع۶.۱ - تعارض منافع اعضای صندوقوقتی تعارض منافع به شکل مناسبی آشکار شد، برد مدیریتی (به استثنای فرد درگیر تعارض منافع و دیگر افراد دارای تعارض) تصمیم خواهد گرفت که آیا او یا افراد درگیر تعارض منافع:اول) در مورد مسئله رای بدهد؟ (این حداقل است)ثانیا) در جلسه شرکت کنند؟ثالثا) در جلسه شرکت کنند و رای بدهند؟در شرایط استثنایی مثلا وقتی تعارض بسیار جدی است یا ممکن است باعث شود عضو هر بار با تعارض منافع ثبت نشده وارد جلسه شود یا فردی نتواند اکثر اوقات در جلسات حضور داشته باشد، شاید مناسب باشد که اعضا تصمیم بگیرند بهتر باشد فرد مورد نظر از برد مدیریتی استعفا بدهد؟۶.۲ - هنگام تصمیم‌گیری برای مدیریت تعارض منافع، چه نکاتی در نظر گرفته خواهد شد؟● آیا تعارض آنقدر جدی هست که به آن پرداخته شود؟ یا در حدی کوچک است که می‌توان به ثبت کردن آن بسنده نمود؟● آیا واقعا آن تعارض در فرد مورد نظر به شکلی هست که در تصمیم‌گیری وی مانعی برای تامین بهترین منافع برای صندوق ایجاد کند؟● برای اجتناب از تعارض گزینه‌های جایگزینی وجود دارد؟● رسالت صندوق و اهداف پیش رو، و منابع در دسترس صندوق چیست؟● آیا احتمال دارد که نوع تصمیم‌گیری سهل‌انگارانه اعضا برای برخورد با تعارض پیش آمده به شهرت و نیک‌نامی صندوق آسیبی وارد کند؟پذیرش هر اقدامی از سمت برد نیاز دارد به موافقت نصف اعضای موجود به علاوه یک نفر دیگر (به استثنای افراد درگیر تعارض که در جلسه‌ی تصمیم‌گیری حضور نخواهند داشت). تمام مراحل مرتبط به مدیریت تعارض منافع در طی جلسه ثبت و نگهداری خواهد شد.۷ - همراهی با خط مشی و پذیرش آن● اگر برد مدیریتی متوجه شد که فردی از اعضا در همراهی با این خط مشی همکاری لازم را انجام نداده، بررسی‌های لازم برای فهمیدن علت آن و اقدامات بعدی را انجام خواهد داد.● اگر برد مدیریتی متوجه شد که فردی از اعضا در افشای منافع خود مسئولیت‌پذیری کافی نداشته، برد می‌تواند به مسئله ورود کند. که می‌تواند شامل درخواست برای استعفا از برد مدیریتی باشد.● [این جا شرایط دیگری برای ایجاد محدودیت یا محرومیت بسته به وخامت اوضاع در نظر گرفته شود.]● اگر فردی از اعضای صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری متوجه ضعف فردی از اعضا در افشای منافع متعارض شد، برد مدیریتی بایستی [اقدامات مربوطه را بنویسید، مثل: پرسش از فرد در مورد این عدم افشا، الزام اعضا به آگاهی تمام برد مدیریتی یا صرفا آگاهی یافتن فرد مسئول رسیدگی به دفتر ثبت منافع].● برای راهنمایی بیشتر در مورد جزئیات بیشتر مدیریت تعارض منافع به سند «راهنمای تعارض منافع صندوق» مراجعه کنید.برای پرسش در مورد این خط مشی با جناب/سرکار [نام فرد مسئول در این مورد] تماس حاصل کنید با [راه یا راه‌های تماس]سناریو (انگشتر عقیق)بَرزو عضو هیئت تصمیم‌گیر در خیریه‌ی انگشتر عقیق است. رسالت این خیریه کمک به سالمندان است تا زندگی پربارتر و سالم‌تر و پویاتری را تجربه کنند، مثلا با سفرهای تفریحی روحیه‌ی آنان را بالا نگه دارند. آنها تصمیم گرفته‌اند یک ون خریداری کنند تا جمعی از سالمندان را با آن جا به جا کنند و برای سفرهای تفریحی استفاده کنند. دختر برزو یک بنگاه معاملات ماشین دارد. و به آنها پیشنهاد می‌دهد تا یک مدل که آنها دارند را خریداری کنند. از آنجایی که برزو به طور غیرمستقیم از این معامله سود کسب می‌کند بنابراین در مورد این مسئله دارای وضعیت تعارض منافع است. و بنابراین اگر در تصمیم‌گیری برای خرید آن ون شرکت کند نمی‌توان تضمین کرد که او صرفا به منافع صندوق خواهد اندیشید. نه اینکه او فرد خوبی نباشد، اما هیئت مدیره‌ متوجه هستند که به طور ناخودآگاه این می‌تواند اثر منفی بگذارد در انتخاب. همچنین از منظر فردی مستقل که به این وقایع می‌نگرد و پیش خود به صندوق نمره‌ای ذهنی به امانت‌داری صندوق می‌دهد. اعضای صندوق از چند بنگاه و فرد در اپلیکیشن دیوار قیمت گرفته‌اند و از دو مکانیک خودروی ون پرسیده‌اند متوجه شده‌اند قیمت خوبی به آنها پیشنهاد شده است. بنابراین با اینکه پیشنهاد قیمت خوب بوده، اما اعضا از برزو می‌خواهند که از از تصمیم‌گیری در این مورد خودش کنار برود، چون با اینکه گزینه‌ی خرید ون دختر او قیمت مناسبی داشته اما از منظر بیرونی می‌تواند شهرت خیریه را خدشه‌دار کند، بنابراین او کنار می‌رود. و در گزارش ثبت منافع این مسئله ثبت می شود و اینکه چطور این تعارض منافع مدیریت شده و برزو در جلسه‌ی تصمیم‌گیری ابتدا شرکت کرده اما دیگر اعضا از او خواسته‌اند که خودش از شرکت و تصمیم‌گیری کنار برود و توضیح داده می‌شود که گزینه‌های دیگر هم بررسی شده‌اند و با وجود این شرایط هنوز ماشین فروخته شده از سمت دختر برزو خریداری خواهد شد. این گزارش در آرشیو دائمی تعارض منافع نگه داری خواهد شد.سناریو ۲ (موسسه آموزش مهارت‌های کسب‌وکار در کشاورزی)چی‌گُل مشاور کسب‌وکار است. او و دوستان او احساس می‌کنند بیشترین جمعیت فعال اقتصادی استان در کسب‌وکارهای مرتبط به کشاورزی و دامداری فعال هستند. مشاهدات آنها می‌گوید کشاورزان در مورد طیف وسیعی از موضوعات نیاز به کمک تخصصی دارند. در مورد نوع کاشت، تغییرات اقلیم، محدودیت سرمایه، مسئله‌ی نبود سردخانه، بسته بندی محصولات و صنایع تبدیلی، بازار محصولات ارگانیک و نحوه‌ی کاشت آنها و دیگر موضوعات. و این تعدد مسئله باعث می‌شود کشاورز سردرگم شود و به سراغ تجربه‌های پیشین خود برود و چون تا حالا کار او با تجربه پیش رفته نیازی به مشاوره دیدن هم ندیده است. چیگل و دوستانش نمی‌دانند چقدر درست فکر می‌کنند اما اجالتا دوست دارند با کمک دوستان خیر خود یک سازمان مردم نهاد ایجاد کنند و به دنبال حل مشکل کشاورزی غیرتخصصی بگردند و به رایگان کشاورزان را در این مورد راهنمایی کند. چیگل در شهر دفتر مشاوره‌ی کسب‌وکار دارد. او به درستی در دفتر ثبت منافع به این دفتر و منافع مشاوره‌ای خود اشاره می‌کند. اما او نمی‌تواند کسب‌وکار خود را رها کند و به رایگان کار کند. برد مدیریتی این سازمان تصمیم می‌گیرد تعدادی مشاور استخدام کند، چیگل هم دفتر مشاوره‌ای خود را ثبت‌نام می‌کند اما اعضای این NGO می‌دانند که چیگل صاحب این دفتر است. چیگل با اینکه از ابتدا منافع خود را به شفافیت اعلام کرده بود، اما بایستی در جلساتی که در مورد انتخاب مشاوران و تامین هزینه‌های آنان تصمیم گرفته می‌شود منافع خود را بار دیگر در جلسه اعلام کند. اگر او این کار را نکرد، وظیفه‌ی منشی جلسه است که این موضوع را مطرح کند. اگر او نیز چنین نکرد، هر فردی که از این منافع با خبر است بایستی آن را با منشی یا اعضا مطرح کند. چیگل بایستی خود را از شرکت در جلساتی که به انتخاب مشاور می‌پردازند، محروم سازد. حتی در بیرون از جلسات نیز در هر گفت‌وگوهایی که به انتخاب مشاور منتهی می‌شود نیز خودداری کند. اگر او به خوبی از این خط مشی پیروی نکرد، وظیفه‌ی باقی اعضا است که به او تذکر بدهند تا او خودش را از این بحث کنار بکشاند. برد مدیریتی بایستی حداقل سه مشاور انتخاب کنند و بعد از بررسی آن سه گزینه بهترین آنها را که می‌شود دارایی‌های خیریه را صرف آن کرد، مشاور را انتخاب کنند. اعضای برد مدیریتی موسسه آموزش مهارت‌های کشاورزی بایستی از خود بپرسد که آیا فردی مستقل از این خیریه و دارای قوه‌ی تعقل که از منافع چیگل با خبر است به راستی می‌تواند باور کند که برد تصمیم‌گیری تحت تاثیر این منفعت نبوده است؟ اگر خیر پس بایستی اقدامات خود را اصلاح کنند تا به چنین پرسشی پاسخ مثبت دهند. ثبت این موضوع در دفتر ثبت منافع این NGO بایستی در طی جلسه انجام شود (اینکه چگونه برد مدیریتی به آن منفعت برخورده و در مورد آن منفعت تصمیم‌گیری کرده است و چه گام هایی طی کرده تا مدیریت شود).سناریو ۳ (NGO ارزیابی محیط زیستی بختیاری)ایلپیا در سازمان مردم نهاد ارزیابی زیست محیطی بختیاری کار می‌کند که وظیفه‌ی آن تکمیل وظایف سازمان محیط زیست است تا پروژه‌ها و طرح‌هایی که به سازمان محیط زیست ابلاغ می‌شود را از نظر کارشناسی به شکل مستقل ارزیابیِ تخصصی کنند تا مبادا در سیستم ناکارآمد فعلی سازمان محیط زیست طرحی ضد محیط زیست اجرایی شود. این سَمَن (سازمان مردم نهاد) اخیرا موفق شده مقدار قابل توجهی کمک مردمی دریافت کند. به همین علت اعضای برد آن تصمیم به استخدام یک شرکت حساب‌رسی گرفته‌اند تا دارایی‌های آنان را سر و سامان دهد و اعتماد عمومی را به این سازمان تقویت کنند. ایلپیا همزمان در یک شرکت حساب‌رسی نیز فعال است. و این شرکت را نیز معرفی می‌کند. و اعضای این سازمان نیز موافقت می‌کنند. این صریحا یک نمونه‌ی تعارض منافع است که ایلپیا درگیر آن شده است. او باید به مسئول رسیدگی به منافع است این منفعت را شفاف کند. از آنجا که وظیفه‌ی حسابرسی بایستی مستقل انجام شود، بنابراین او بایستی شرکت حسابرسی خود را از لیست گزینه‌های سمن (که حداقل ۳ گزینه بایستی باشد) کنار بکشد. اگر او این تعارض را طرح نمی کرد وظیفه ی مسئول رسیدگی به تعارض منافع و بعد باقی اعضای برد سمن بود که با مطرح کردن این تعارض می‌خواستند در لیست خود صرفا شرکت‌های مستقل از اعضای برد و منافع آنها حضور داشته باشد، تا فرایند حسابرسی به شکل بی‌طرفانه و بدون تعارض منافع انجام شود. اعضا در طی این اقدام بایستی این را در جلسه طرح کنند که اگر فردی با قوه‌ی تعقل و مستقل از سمن و شرکت حساب‌رسی از این تعارض آگاهی داشت، و به نحوه‌ی مدیریت تعارض منافع در برد مدیریتی نگاه می‌کرد آیا احساس می‌کرد بهترین منافع برای سمن و شهرت و حیثیت آن در نظر گرفته شده است؟ در طی ثبت این تعارض بایستی مواجهه با این تعارض، نحوه‌ی مدیریت و نتیجه‌ی نهایی به شکل کامل در حین رسیدگی به این تعارض به ثبت برسد.سوال: آیا ایلپیا با کناره‌گیری عضویت در سمن می تواند شرکت خود را به لیست گزینه‌های سمن برای حسابرسی بیفزاید؟ پاسخ: در ادبیات تعارض منافع، مفهومی به عنوان «درب‌های چرخان» وجود دارد. به این معنی که یک فرد تا زمانی که در یک سازمان است می‌تواند به خاطر منافع شرکتی که در آینده به آن خواهد پیوست در شرکت فعلی به تصمیم‌سازی‌های خاصی اقدام کند که به نفع شرکت آینده‌ی خود تمام شود. و او به محض ترک شرکت اول به شرکت دوم می‌پیوندد و از میوه‌ی تصمیمات خود در شرکت اول استفاده می‌کند. بنابراین برای مدیریت کارآمدتر تعارض منافع ایلپیا صرفا وقتی می‌تواند شرکت خود را به گزینه‌های حسابرسی این سمن اضافه کند که تا ۲ سال گذشته عضویتی در برد مدیریت این سمن نداشته باشد (اطلاعات بیشتر در مورد مفهوم درب‌های چرخان و مدیریت آن در سند راهنمای مدیریت تعارض منافع صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری موجود است).منابع:https://www.charitiesregulator.ie/media/1417/managing-conflicts-of-interest-may-2018.pdfhttps://www.acnc.gov.au/tools/guides/managing-conflicts-interest-guidehttps://iran-bssc.ir/research-fields/conflict-of-interests/7263پی‌نوشت ۱: این متن صرفا یک پیشنویس پیشنهادی برای خط مشی است. و برای الزمات قانونی بهتر است به دست یک حقوق‌دان بازنویسی شود. تا الزامات قانونی و ضمانت اجرا در آن تعبیه شود. یا آنکه سند دیگری برای قانونی کردن این خط مشی نوشته شود و هنگام ورود اعضا به این صندوق محیط زیستی فرد ملزم به امضای این تعهدنامه شود.پی‌نوشت ۲: بخش‌هایی از سند راهنمای مدیریت تعارض منافع را می‌توان به خط مشی افزود یا بخش‌هایی از خط مشی را به راهنما افزود. در بازنویسی خط مشی توجه شود تمام محتوای خط مشی پیشنهادی باید دارای الزام قانونی و دارای ضمانت اجرا باشند. اما در راهنمای مدیریت تعارض منافع صندوق خیریه‌ی حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاریفقط جایی که در ابتدای بند عبارت «الزامی» آمده، بایستی بار حقوقی داشته باشند و اعضا هنگام ورود پای آنها را امضا و به آنها تعهد پیدا خواهد کرد.پی نوشت ۳: بارها در این متن از ترکیب «برد مدیریتی» (Board Members) یا «برد» استفاده شده است. زمانی که این صندوق و ساختار آن شکل گرفت، بر حسب آن ساختار این نام‌گذاری در تمام متن خط مشی و راهنمای مدیریت تعارض منافع بایستی تغییر کند که از نظر حقوقی و روایی معنی‌دار باشد.اخلاق و تعارض منافعراهنمای تعارض منافع صندوقتعاریف[ الزامی: تمام بندهای تعاریف بایستی در متن حقوقی وارد شوند چون کلیت محتوا روی این تعاریف سوار شده است. ]1. تعارض منافع (conflict of interests)سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تعارض منافع را تعارضی میان وظایف دولتی و منافع خصوصی مأموران دولتی تعریف می‌کند، بطوری‌که این منافع می‌تواند به طور ناصحیحی وظایف آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد درحالیکه سازمان شفافیت بین‌الملل تعارض منافع را شرایطی می‌داند که در آن افراد یا نهادها مواجه با انتخاب بین وظایف خود و منافع شخصی‌شان می‌شوند. بطورکلی می‌توان گفت، تعارض منافع مجموعه‌ای از شرایط است که موجب می‌شود تصمیمات و اقدامات حرفه‌ای تحت تأثیر یک منفعت ثانویه قرار گیرد. (+)از آنجایی که ایران کشور قومیت‌ها، ایدئولوژی‌ها و اندیشه‌های متکثر است بنابراین می توان تعارض منافع برای صندوقی خیریه محیط زیستی در ایران را وضعیتی دانست که در آن منفعت شخصی/قومی/گروهی/منطقه‌ای یا دیگر وفاداری‌های عضو خیریه به سازمانی ثانویه، مانع وی شود تا بهترین تصمیم را برای منفعت این خیریه اتحاذ کند. این منفعت می‌تواند مستقیم یا غیر مستقیم باشد. مالی یا غیرمالی باشد. واقعی یا بلقوه یا صرفا درک شده باشد (به عبارتی دیگران آن را احساس می‌کند ولی در عمل وجود نداشته باشد).سناریو ۱آریو عضو هیئت امنای سازمان مردم نهاد دست‌‌های پاک است که رسالت/ماموریت آن گسترش و پیگیری اجرای قوانین ضدفساد در کشور است، او همچنین عضو صندوق حفاظت محیط زیست استان نیز هست. اخیرا از سمت یک بانک دولتی اعلام شده است که از هر استان یک سازمان مردم نهاد می‌تواند کمک مالی دریافت کند. آریو چون در هر دو سازمان مردم نهاد حضور دارد بین هر دو سازمان مانده است که بیشترین تلاش خود را برای دریافت کمک مالی را از سمت کدام یک انجام دهد. چون اگر یکی از اینها کمک مالی دریافت کند به این معنی است که دیگری آن را از دست داده است. او در وضعیت تعارض منافع قرار دارد.سناریو ۲کورش یک پزشک کودکان است و یه مطب در شهر دارد، او همزمان عضو برد مدیریتی یک بیمارستان در شهر هم هست، این بیمارستان تصمیم می‌گیرد کلینیک جدیدی برای کودکان در بیمارستان تاسیس کند. از آنجایی که او نیز در نزدیکی بیمارستان یک مطب مرتبط دارد، نگران است که با ساخته شدن چنین کلینیکی تعداد مراجعان به مطب او تحت تاثیر قرار گیرد. چنین شرایطی یک وضعیت تعارض منافع است. که تصمیم او در برد مدیریتی در این باره را می‌تواند تحت دو وظیفه‌ی متعارض قرار دهد، یکی وظیفه ی کسب درآمد برای خودش یکی وظیفه‌ی تامین بهترین منافع برای بیمارستانی که او عضو برد مدیریتی آن است.سناریو ۳در بیمارستان‌های تامین اجتماعی بیشترین اعتبار بر اساس حداکثر پرشدگی تخت‌های بیمارستان داده می‌شود. در این حالت اگر بیمارستان تلاش کند بیمار را به شکل دائمی درمان کند، این باعث تخلیه‌ی تخت‌های بیمارستان و مراجعه نکردن بیمار در دفعات بعدی به بیمارستان می‌شود و این درآمد بیمارستان را کم می‌کند پس یک موقعیت تعارض منافع است. موقعیتی که هم می‌تواند مانع درمان دائمی بیماران شود و هم هزینه‌های کل را بالا می‌برد. (+)2. بیانیه ماموریت/رسالت (Mission Statement)برای راهنمایی در مورد چیستی رسالت و نحوه‌ی نگارش آن به متن راهنمای تدوین بیانیه ماموریت و چشم‌انداز و PDF راهنمای تدوین بیانیه ماموریت و چشم‌انداز از موسسه کارآفرینیِ اجتماعیِ پرتو مراجعه کنید. پیشنهاد می‌شود این بیانیه با همیاری برد مدیریتی نوشته شود.تا ماموریت خیریه شفاف نشود تشخیص موقیت‌های تعارض منافع ممکن نخواهد شد. برای مثال رسالت سازمان نظام مهندسی، اعتلای مهندسی ساختمان است. پس هر نوع منفعت و وظیفه‌ای که متعارض با اعتلای این هدف باشد، باید رفع تعارض شود.3. بیانیه چشم‌انداز (Vision Statement)برای راهنمایی در این مورد و نگارش بیانیه‌ی چشم‌انداز به کمک برد مدیریتی نیز به متن آشنایی با مفاهیم مدیریت استراتژیک: چشم‌انداز سازمان به زبان کاربردی و PDF راهنمای تدوین بیانیه ماموریت و چشم‌انداز از موسس پرتو مراجعه کنید.4. اعضای صندوقشامل همه‌ی اعضای صندوق می‌شوند که در صندوق و برای اهداف صندوق کار می‌کنند و نام آنها هم در صندوق به عنوان یک عضو به ثبت رسیده است. به عبارتی مجموع افرادی که کمک می‌کنند تا صندوق با ترکیب دارایی‌های مادی و معنوی خود، اختیارات خود، و رسالت تعریف شده، بهترین تصمیم‌ها در راستای حرکت به سمت چشم‌انداز گرفته شود.5. اعضای بُرد (Board Members)یعنی افرادی که بر صندوق خیریه کنترل دارند، برای آن خط مشی و روال و قواعد کاری تعریف می‌کنند، و در آن دارایی‌های صندوق را مدیریت می‌کنند. بسته به نوع ساختار و نام‌گذاری که برای صندوق انتخاب خواهد شد می‌تواند شامل یکی از این موارد باشد:> اعضای هیئت مدیره> اعضای هیئت امناء> اعضای برد مدیریتی6. آشکارسازی (Disclosure)وقتی اعضای صندوق حس می‌کنند تحت تاثیر یک نوع منفعت ثانویه قرار گرفته‌اند که ممکن است باعث شود بهترین منافع برای خیریه به حاشیه برود، اعضا وظیفه دارند آن را با فردی که مسئول رسیدگی به تعارض منافع است مطرح کنند. به این عیان‌سازی و آشکار کردن منافع ثانویه، «آشکارسازی» گفته می‌شود.7. دفتر ثبت منافع (Register Of Interests)فرمی که به «دفتر ثبت منافع» شناخته می‌شود. و در آن منافعی که افراد عضو صندوق دارند در آن بایستی به ثبت برسد و این اسناد نگهداری شوند:منافع یعنی:> شغل یا فعالیت داوطلبانه‌ی فعلی و پیشین ما> عضویت فعلی یا قبلی ما در یک خیریه یا NGO> عضویت در یک سازمان یا تشکیلات انتفاعی> عضویت در هیئت مدیره یا هیئت امنا یا کمیته‌ در یک سازمان یا هر تشکیلات رسمی یا غیررسمی دیگر> مالکیت بر یک کسب‌وکار یا داشتن سهام آن> هرگونه منافع مشابه که ارتباطات شخصی ما دارند (رجوع کنید به بخش تعاریف)> هر منفعتی که در این لیست نیامده است و حتی اگر حالا به نظر نمی‌رسد اما روزی ممکن است با منافع صندوق به تعارض بینجامد.8. ارتباط شخصی (Personal Connections)> والدین، خواهر و برادر، همسر، فرزند یا فرزندخوانده یا فرزند همسر، نوه‌ها و نوادگان، پدربزرگ و مادربزرگ> ارتباط کاری یا مالی که به صورت رسمی یا غیررسمی میان دو شخص حقیقی یا حقوقی جاری باشد.> شخصیت حقوقی که عضو صندوق در آن سهام دارد یا بر آن مالکیت دارد یا در مدیریت آن شریک است. یا آنکه با همراهی و شراکت یکی از افراد ذکر شده ((a,bبر آن سازمان مالکیت یا شراکت یا مدیریت داشته باشند (عضو هیئت مدیره بودن، مدیریت محسوب می‌شود).9. مشاغل حساسشخصیت‌های حقیقی یا حقوقی که فعالیت‌های اقتصادی یا غیراقتصادی آنان می‌تواند محیط زیست را به شکل اساسی و مستقیم تحت تاثیر خود قرار بدهد. از جمله می‌توان به فولادسازی‌ها، نیروگاه‌ها، و پتروشیمی‌ها اشاره نمود. همچنین شرکت‌های مهندسی مشاور وابسته به وزارت نیرو یا مستقل از آن که به طرح‌های جاده‌سازی، تونل‌زنی و لوله‌کشی طرح‌های انتقال آب مشغولند.10. اطلاعات محرمانه> فعالیت‌های آینده و در دست اقدام در صندوق (برنامه‌ریزی‌ها)> اطلاعات شخصی مرتبط با اعضای صندوق، حامیان مالی و اهداکنندگان، داوطلبان و ذی‌نفعان> جزئیات قراردادها و توافقات فعلی و آینده> جزئیات ادغام احتمالی با دیگر خیریه‌ها یا (NGO)ها> قصد صندوق برای تامین مالی دولتی یا اجرای یک مناقصه> قصد صندوق برای اهدای بخشی از دارایی‌های خود به دیگر خیریه‌ها11. وظایف اعضای برد مدیریتیبرد مدیریتی همانطور که گفته شد می‌تواند شامل یکی یا هر دو ساختار هیئت مدیره‌ای یا هیئت امنایی باشد که برای صندوق در نظر گرفته می‌شود. به هر حال وظایف اعضای این ساختار شامل این موارد است:> اقدام با احتیاط و با پشتکار> اقدام با نیت خوب برای تامین بهترین منافع صندوق> آشکارسازی هر گونه تعارض منافع واقعی، بلقوه یا قابل درک> اطمینان یافتن از انجام گرفتن مسئولانه‌ی اقدامات مالی> عدم سوءاستفاده از جایگاه به عنوان فردی مسئولعضو صندوق نمی‌تواند به خاطر جایگاه و دسترسی خود اقداماتی برای منفعت خود را فردی دیگر انجام بدهد. همچنین نمی‌تواند اقداماتی انجام دهد که به حیثیت و نیک‌نامی صندوق کوچکترین صدمه‌ای وارد شود. به عنوان مثال استفاده از جایگاه خود برای استخدام یک دوست در صندوق وقتی هنوز افراد مستعدتری وجود دارند.> عدم سوءاستفاده یا استفاده‌ی شخصی از اطلاعات محرمانهبرای افزودن پشتوانه‌ی قانونی برای عدم افشای اطلاعات بایستی از توافقنامه‌های عدم افشا (NDA) استفاده کرد.علت اهمیت تعارض منافعدر چه موقعیتی تعارض منافع ایجاد می‌شود؟موقعیتی که منفعت صندوق با منفعت فردی که عضو صندوق است پیدا کند و به عبارت دقیق‌تر موقعیتی که منفعت صندوق با منفعت شخصی/مالی/گروهی/منطقه‌ای/قومی عضو صندوق تعارض پیدا کند.بسیار مهم: به طور کلی فراموش نکنیم هر چه وظایف در نظر گرفته برای صندوق خیریه حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری، گسترده‌تر و متنوع‌تر باشد، خیریه و برد مدیریتی با شرایط تعارض منافع بیشتری مواجه خواهد شد. بنابراین بسیار کلیدی است که صندوق تا جای ممکن یک رسالت به خصوص و ساده (ساده به معنی در هم‌پیچیده و چندبعدی و چندوظیفه‌ای نبودن نه ساده به معنی سهل‌الوصل بودن) برای خود تعریف کند و خود را درگیر انواع وظایف و پیچیدگی‌ها نکند. تجربه و دانش استراتژی هم نشان داده سازمان‌هایی که می‌خواهند همه‌کار بکنند و به قول معروف همه‌چیز برای همه‌کس باشند، نهایتا هیچکاره و ضعیف می‌مانند. پس هم از دیدگاه مدیریتی و هم از دیدگاه تعارض منافع توصیه‌ی جدی این است که صندوق تا جای ممکن سر خود را بر موضوعات متنوع گرم نکند. اگر وظیفه ی تامین مالی فعالیت‌های محیط زیستی را بر عهده دارد به همین یک کار بپردازد. و اعضای این خیریه خود را سرگرم همه‌کار نکنند. و به عنوان مثال اگر قرار است روزانه ۳ ساعت از وقت آنها درگیر تمام اقدامات عام‌المنفعه شود تمام آن ۳ ساعت را صرف همان خیریه کنند. این رویکرد برای تعارض منافع و ساختن یک خیریه‌ی بهتر اهمیت دارد.چرا مهم است تا اعضای صندوق به شکل مناسبی تعارض منافع را مدیریت کنند؟شرایط تعارض منافع گاه به گاه در یک صندوق محیط زیستی می‌تواند به وجود آید. صندوق‌های داوطلبانه‌ی غیرانتفاعی در واقعیت به خاطر ساختار مالی، طبیعت داوطلبانه و شیوه‌های استخدامی اعضا بیش از دیگر انواع موسسات، درگیر تعارض منافع می‌شوند.مشکل بیشتر به خاطر مدیریت نکردن تعارض منافع است تا اصل وجود تعارض منافع.شکست در مدیریت موثر تعارض منافع می‌تواند راهبری و نیک‌نامی صندوق را با ریسک همراه کند. یعنی جایی که این تعارضات باعث می‌شود یا به نظر می‌رسد که باعث می‌شود بهترین منافع برای صندوق به حاشیه برود.توانایی کار گروهی یعنی فعالیت موثر در کنار یکدیگر در یک خیریه، در صورت ضعف در مدیریت تعارض منافع می‌تواند مختل شود.یک علامت مدیریت گروهی موثر، این است که افراد بتوانند گفت‌وگوی باز (Open Discussions) و مستقل و بی‌غرض و بی‌طرفانه داشته باشند. اگر اعضای برد مدیریتی در عیان سازی منافعی موازی با منافع صندوق توانمند و عملگرا نباشند یا نتوانند منافع موازی را خوب مدیریت کنند، این گفت‌وگوی باز و مستقل انجام نخواهد گرفت.راهنمای مدیریت تعارض منافع کمک می‌کند صندوق محیط زیستی به شکلی مدیریت شود که شهرت و حیثیت صندوق را حفاظت کند، اعتماد عمومی را به همراه بیاورد، و نوعی اعتماد به نفس را به اعضای صندوق ببخشد. این راهنما شامل یک سری وظیفه‌ی بنیادی می‌شود بر عهده‌ی اعضای صندوق که منافع صندوق را به شکل پایدار صیانت کند.به طور کلی ضعف در مدیریت تعارض منافع می‌تواند به شهرت صندوق صدمه وارد کند. می‌تواند باعث شود دیگران (مانند تامین کنندگان منابع مالی، اهداگران، داوطلبان، اعضای صندوق و ذی‌نفعان) از خود بپرسند که تصمیماتی که توسط کنترل‌کنندگان صندوق گرفته می‌شود آیا بهترین منافع صندوق را تامین خواهد کرد؟ یا آیا اعضای برد تخصص یا مهارت لازم برای مدیریت صندوق را دارند یا خیر؟ در عمل ناکامی در مدیریت تعارض منافع می‌تواند اثرات منفی بر این موارد داشته باشد:> تامین مالی و کمک‌های مردمی> نفرگیری و یافتن داوطلبانی که به ارزش‌های صندوق باور داشته باشند و حفظ آنها> اعتماد عمومی به صندوقپاسخ دادن به اعتماد خدشه‌دار شده‌ی عمومی می‌تواند هزینه‌زا باشد. ممکن است صندوق مجبور شود زمان، انرژی، و منابع دیگر خود را برای دفاع از شهرت خود صرف کند، به جای اینکه آنها را بر رسالت خود متمرکز کند. وقتی حیثیت آسیب دید به دشواری قابل ترمیم خواهد بود.با صرف مقداری از این منابع برای مدیریت موثر تعارض منافع اعضا در جایگاه مناسبی قرار خواهند گرفت تا از شهرت صندوق و بنابراین شهرت خود محافظت کنند. و اطمینان حاصل کنند که منابع ارزشمند صندوق عاقلانه و سودمندانه صرف خواهد شد.یادآوری:مواجهه با تعارض منافع در هر سازمان و ساختاری اجنتاب‌ناپذیر است. اما ساختارها و روش عضو گیری و به کارگیری افراد به شکلی می‌تواند تعریف شود که این شرایط به حداقل خود برسد. از طرف دیگر همان حداقل‌ها نیز با مدیریت شدن می‌توانند از مشکلات زنجیروار بعدی مرتبط با این تعارضات جلوگیری کنند.منبع: وبسایت علمی آموزشی متمم https://motamem.orgمواجهه با تعارض منافعبرای آنکه بفهمیم آیا حقیقتا در یک وضعیت با تعارض منافع مواجه هستیم یا خیر، کافیست از خود بپرسیم:آیا یک فرد مستقل و با قوه‌ی تعقل که از منافع شخصی، منافع گروهی، منافع قومی و منطقه‌ای ما (به عنوان عضو صندوق) آگاه است، می‌تواند باور کند که ما در زمانی که در حال تصمیم‌گیری از سمت صندوق به نفع عموم هستیم، ممکن است تحت تاثیر آن منافع قرار بگیریم؟سه مرحله‌ی کلیدی در مواجهه با تعارض منافع:یکم) شناسایی تعارض منافعبعد از این توضیحات نسبتا مفصل در مورد منافع ثانوی و وظایف اعضا در برابر خیریه، اعضا می‌دانند چه چیزی را در دفتر ثبت منافع وارد کنند.در ابتدای جلسات به صورت اجمالی پرسیده شود که آیا اعضا اخیرا به تعارضاتی برخورده‌اند یا خیر؟ و اگر مشاهده شده آن را در همان زمان در جلسه در دفتر ثبت منافع درج نمایند.قبل از قطعی شدن پیوستن اعضا به صندوق، خط مشی تعارض منافع و این راهنما در اختیار او گذاشته شود. اگر بند بند این راهنما در مورد او در نظر گرفته شد و هنوز دارای تعارض منافع جدی نبود می‌تواند وارد صندوق بشود. پذیرش عضویت صندوق به معنای تعهد حقوقی به این دو متن است (خط مشی تعارض منافع و راهنمای مدیریت تعارض منافع صندوق خیریه).دوم) مدیریت تعارض منافع:الزامی: بایستی به خاطر داشته باشیم که اعضای برد مسئولیت نظارت بر صندوق را بر عهده دارند. به همین علت اگر یک عضو تعارضی را مشاهده کرد که گزارش نشده و در دفتر ثبت نشده بود، او به عنوان عضو برد تعهد دارد آن را با فرد مسئول در میان بگذارد و درخواست ثبت آن را مطرح کند.ساختار و برد مدیریتی صندوق باید از اعضایی تشکیل شود که باعث شود همه‌ی مردم استان نسبت به این صندوق و این تشکل حس مالکیت و حس مسئولیت‌پذیری پیدا کنند که خود برای این تشکل تبلیغ کنند. همچنین ساختار مدیریتی آن دمکراتیک باشد و قابلیت نظر دهی اعضا در آن بدون هزینه باشد که افراد حس نکنند جو مدیریتی حاکم به قدری سنگین است که فقط با احتیاط می‌شود نظر داد.بهتر است صندوق همزمان دارای هیئت امنا و هیئت مدیره باشد تا بین وظیفه‌ی نوشتن قانون و خطوط مشی و بین اجرای آنها یک اتحاد ایجاد نشود. که نتیجه‌ی حاصل از آن ممکن است منجر به پدیده‌ی اتحاد قانون‌گذار و مجری (مفهومی در تعارض منافع) تبدیل شود. همچنین وجود فردی به عنوان بازرس می‌تواند هم اعتماد به صندوق را افزایش دهد و هم از پدیده‌ی اتحاد ناظر و منظور جلوگیری کند و تعارض منافع کارآمدتر مدیریت شود. بازرسان مستقیما به مجمع عمومی (هیئت امناء) گزارش می‌دهند. (مطالعه‌ی بیشتر)در این صورت قانون‌گذاران صندوق اعضای هیئت امنا هستند. و تصمیم‌گیران مالی اعضای هیئت مدیره. به هیچ شکلی نمی‌بایست بین این دو ماهیت، رابطه‌ی بلقوه یا بلفعل مالی یا خویشاوندی وجود داشته باشد.گایات و همکارانش (۲۰۱۰) در مقاله «مشکلات آزاردهنده راهنماها و تعارض منافع: یک راهکار بالقوه» به‌تفصیل درباره این مشکل در حوزه پزشکی بحث کرده‌اند که از آن می‌توان به‌صورت عمومی در تمام حوزه‌ها استفاده کرد. به‌طورکلی آن‌ها تدقیق دستورالعمل‌های مدیریت تعارض منافع، شفاف کردن موقعیت‌های مادی و معنوی تعارض منافع و راهکارهای مواجهه با آن و همچنین شفافیت را اصلی‌ترین شیوه حل آزارهای دستورالعمل‌های مدیریت تعارض منافع می‌دانند.در انتخاب فرد باید کسی انتخاب شود که بتواند در عموم جلسات (حضوری یا غیرحضوری) شرکت داشته باشد.در ویرایش قبلی این سند گفته شده بود که بهتر است اعضای صندوق بومی استان باشند، اما در صورتی که بندهای دیگر این سند حین ورود به صندوق امضا شود، دیگر چنین بندی ضرورت ندارد، بلکه حتی ممکن است از ورود افراد دلسوز و توانمند که بومی استان نیستند جلوگیری شود. و همان بندهای ضروری این سند برای مدیریت تعارض منافع کافی است.همچنین در ویرایش قبلی این سند گفته شده بود که بهتر است ترکیب قومی و جغرافیایی اعضای مدیریتی صندوق در این سند رعایت شود، که دوباره لزومی برای آن وجود ندارد، اگر که فرد حین ورود به صندوق پای بندهای این سند را امضا کند و از نظر حقوقی تصمیماتش برای او مسئولیت‌زا باشد. درست مانند کشورهای توسعه‌یافته‌ای مانند آلمان و کانادا که برای کلیدی‌ترین و امنیتی‌ترین پست‌های کشور خود همچون وزارت جنگ از خارجی‌ها استفاده می‌کنند اما کشورشان تهدید نمی‌شود. چرا که برای آنها تخصص است که اهمیت دارد نه قومیت و رنگ پوست و زبان و محل تولد او (هارگیت سینگ ساجان وزیر جنگ کانادا یک سیک هندی است و نرگس اسکندری شهردار فرانکفورت در آلمان تنها دو نمونه از ده‌ها مورد هستند).همه‌ی اعضایی که در جلسه شرکت دارند از تصمیمی که برد مدیریت می‌گیرد بایستی با خبر باشند. و ثانیا همگی از تصمیم نهایی یک برداشت بکنند. و جلوی تفسیر اشتباه از تصمیمات بایستی گرفته شود. نه اینکه بعد از تصمیم‌گیری یکی از اعضا بگوید من تصور می‌کردم منظور دیگری داشتید!الزامی است برای ثبت در سند: هنگام ورود اعضای جدید شایستگی آنان از منظر تعارض منافع دیده شود.کشوری را تصور کنید که دولت به جای تصمیمات عام‌المنفعه، تصمیمات سیاسی می‌گیرد. و با مخالفان خود به مهربانی برخورد نمی‌کند، و به دشواری می‌توان در مقابل اقدامات غیرحساب‌شده‌ی او ایستاد. چنانچه این مشکل به سادگی می‌تواند به تهدیداتی برای فعالان مدنی تمام شود که در مقابل اقدامات مخرب دولت ایستاده است. چنین می‌شود که به تجربه فعالان به مرور می‌آموزند تا کمتر خطر کنند. حتی کمتر اقدام کنند چون املای ننوشته غلط ندارد. این می‌شود که این افراد جایی در میانه‌ی لحاف را می‌گیرند که از هر سمتی کشیده شد، آنها در میانه باقی بمانند و زیان نبینند. به عبارتی به جای تصمیمات فعالانه در خدمت منافع عامه، تصمیماتی شخصی می‌گیرند که هر نتیجه‌ای حاصل شد آنها از خطرات بلقوه در امان بمانند. در یک صندوق محیط زیستی که منابعش با جیب عامه تامین می‌شود، جای این جور سیاسی‌کاری‌ها نیست. همچنین جای چنین افرادی نیست که به طور بلقوه استعداد این اقدامات کم‌بها را در خود دارند. بنابراین یکی از بهترین راه‌هایی که می‌تواند جلوی اینجور تصمیمات نازل را بگیرد، مدیریت موثر تعارض منافع است. به شکلی که از ابتدای ورود، صرفا افرادی بتوانند وارد صندوق شوند که صرفا نفسشان به نفس مردم بسته باشد (و نه عده‌ای سیاست‌مدار که به سادگی با زر و زور رام و خام می‌شوند).الزامی است برای ثبت در سند: اعضای برد مدیریتی نمی‌توانند «به خاطر وظایف صندوق‌داری» و یا «تحت عنوان عضو صندوق» از اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر از طریق خود صندوق هر گونه دریافتی نقدی و غیرنقدی تحت عناوینی مانند هدیه، اعانه، هبه، سوقاتی، پاداش، دستمزد و غیره داشته باشند. تمام اهدایی‌ها فقط به صندوق ممکن است. در صورتی که از بیرون صندوق هر نوع و شکلی از پرداختی به اعضا انجام شد، اعضا موظف هستند آن را دریافت نکنند یا آنکه دریافت کنند و سریعا آن را به صندوق انتقال دهند.الزامی است برای ثبت در سند: هر گونه دریافتی نقدی یا غیرنقدی برای اعضای برد مدیریتی که ارزش بالای یک صد هزار تومان داشت باید در سریع‌ترین زمان در دسترس به مدیرعامل گزارش داده شود. حتی اگر به خاطر وظایف صندوق‌داری یا عضویت در خیریه به او داده نشده. به استثنای دریافت از اعضای خانواده. با نقض این بند اعضای برد مدیریتی می‌توانند تصمیمات مرتبط را بگیرند.الزامی است برای ثبت در سند: استفاده‌ی شخصی و سیاسی از دارایی‌های صندوق برای هیچ عضوی از صندوق مجاز نیست:کاندیدای مجلس: امکانات صندوق نمی‌بایست در جهت حمایت ایده‌های کسانی قرار گیرد که به طور رسمی کاندیدای مجلس شورای اسلامی شده‌اند که به طور بلقوه بتواند نتایج انتخابات را تغییر دهد. اما ایده‌ها و نظرات و پیشنهادات این فرد می‌تواند به طور مستقل از این کاندید مجلس شورای اسلامی در هیئت مدیره‌ی صندوق ارزیابی شود و تصمیمات مالی مرتبط با آن گرفته شود و محدودیتی از ورود ایده و پیشنهاد وجود ندارد. اما نمی‌بایست آن کاندیدا وارد تصمیمات صندوق شود، تا زمانی که نتایج انتخابات مشخص شود. بعد از آن اگر کاندید مجلس برای نمایندگی مردم انتخاب شد می توان با وی در مورد آن اقدامات همکاری کرد.مسئول حکومتی: از دیدگاه مدیریت منابع در صندوق، اهمیت و وزن نظرات یک نماینده‌ی مجلس یا فردی با سمتی در حاکمیت در مورد تصمیمات صندوق همانند نظرات یک شهروند است. و بنابراین اگر صندوق تصمیم به حمایت مالی در مورد یکی از فعالیت‌های فرد مسئول گرفت که در حیطه‌ی فعالیت‌های صندوق است، این می‌تواند اشکال ظاهری داشته باشد و مصداق استفاده‌ی سیاسی تلقی شود. اما این عمل همچنان مجاز است تا به این وسیله از همیاری و هم‌افزایی نمایندگان مجلس هم استفاده شود که قانون‌گذار و ناظر اجرای قانون مملکتی هستند. قطعا این عمل نیز اگر اعتماد عموم به صندوق را کاهش دهد و اعضای برد مدیریتی اینطور تشخیص دادند چون به زیان صندوق تمام خواهد شد بایستی از انجام آن چشم پوشید.الزامی است برای ثبت در سند: در استخدام افراد، قرارداد بستن برای شرکت‌ها و سازمان‌ها و انجام پروژه‌ها که نیاز به پرداخت از دارایی‌های صندوق دارد بایستی حداقل سه گزینه ارزیابی شوند و گزینه‌ای انتخاب شود که رسالت صندوق و اهداف پیش رو را بهتر تامین می‌کند.اگر غیر از عضویت در صندوق در یک سازمان یا کسب‌وکار در بخش خصوصی یا حتی در خیریه و یا صندوق یا NGO دیگر هم عضو هستیم، متوجه باشیم که هر چه وظایف این دو با یک‌دیگر مرتبط باشد به همان اندازه می‌تواند عامل تعارض منافع باشد. در این صورت اعضا قبل از پیوستن به صندوق به خوبی در مورد تعارضات احتمالی در آینده بیشتر فکر کنند. و اگر این تعارضات جدی بود شاید بهتر باشد از پیوستن به صندوق خودداری کرد. هر چند دیگر اعضای صندوق خودشان می‌توانند این موارد را بررسی کنند و در مورد پذیرش یا عدم پذیرش عضویت در صندوق تصمیم‌گیری کنند.الزامی است برای ثبت در سند: دریافتی‌های غیرنقدی صندوق نمی‌بایست به اعضای برد مدیریتی و موسسان و بستگان آنها فروخته شود.الزامی است برای ثبت در سند: اعضای برد مدیریت بایستی از درآمد با ثبات و مناسبی برخوردار باشند و زمان‌هایی که برای صندوق وقت می‌گذارند نباید باعث کاهش درآمد آنها به شکل قابل اعتنا شود. در غیر این صورت چون هم‌زمان وظیفه‌ی کسب درآمد و اشتغال خود را دارند، پس آن زمان‌هایی که برای وظایف صندوق‌داری و خیریه وقت می‌گذارند در واقع دارند به وظیفه‌ی کسب درآمد برای خود خیانت می‌کنند، بنابراین دو وظیفه با یکدیگر در تعارض است. از طرف دیگر چون این فرد وضع مالی مناسبی ندارد بیش از دیگران در معرض وسوسه‌های مالی صندوق قرار خواهد گرفت و تصمیمات او انحراف بیشتری از رسالت صندوق خواهد داشت. فراموش نشود رسیدگی به هم‌نوع پس از رسیدگی به منافع شخصی قابل تحصیل است.همچنین شاید خوب باشد راجع‌به عضویت شورای اسلامی شهرستان‌ها، اتاق بازرگانی استان و دیگر شخصیت‌های حقوقی در این صندوق فکر شود، تا مقداری قدرت سیاسی به صندوق افزوده شود. و چون این شخصیت‌ها هر کدام منافع مرتبط با خود را دارند پس اگر تصمیم به مشارکت آنها گرفته شد بایستی خط مشی تعارض منافع و بخش‌های الزامی راهنمای تعارض منافع، مسئولیت حقوقی برای اعضا داشته باشند تا از مقداری از این تعارضات کاسته شود. اما اگر این مقدار کافی نبود بایستی اساسا از حضور این افراد در صندوق ممانعت به عمل آید.از آنجایی که وزارت نیرو از نظر قوانین اجرایی و ساختارهای موجود خود تاثیر مستقیم و با وسعت زیاد بر محیط زیست می‌گذارد و در عمل هم اثبات کرده نگهداری از محیط زیست به عنوان بستر توسعه برایش موضوعیتی ندارد. و به نظر می‌رسد قدرت تصمیم‌گیری این سازمان برای محیط زیست کشور از سازمان حفاظت محیط زیست به مراتب بیشتر است. در چنین شرایطی وقتی صندوق محیط محیط زیستی عام‌المنفعه‌ی ما تصمیم به مقابله با اقدامات ضد محیط زیستی وزارت نیرو می‌گیرد روی کاغذ و با توجه به اینکه صندوق محیط زیستی مجوزات خود را بایستی از وزارت کشور دریافت کند – از سیاسی‌ترین وزارت‌خانه‌های کشور – پس به سادگی با لابی وزارت نیرو در وزارت کشور می‌شود این صندوق را تحت فشار قرار داد یا حتی مجوز آن را لغو کند. در این وضعیت بایستی تصمیم‌گیری شود که چطور با این احتمال این لابی‌گری و فشار به این صندوق عام‌المنفعه می‌شود کنار آمد؟ آیا غیر از وزارت کشور سازمان‌های غیروابسته به این سازمان می‌توان مجوز فعالیت برای صندوق گرفت که مجوزی بر اقدامات مالی صندوق باشد؟این راهنما جایگزین کمک‌های تخصصی در رفع تعارض منافع نخواهد بود. چون همیشه ممکن است شرایطی پیش آید که با راهنما و خط مشی فعلی قابل مدیریت یا رفع نباشد، بنابراین در چنین وضعیتی پیشنهاد می‌شود با در نظر گرفتن رسالت صندوق و با در نظر داشتن بیشترین منفعت برای صندوق و اعتماد مردم، برای مدیریت چنین وضعیتی کمک تخصصی گرفته شود. از جمله مرکز توانمند سازی حاکمیت و جامعه (iran-bssc.ir) یا اندیشکده‌ی شفافیت برای ایران tp4.ir)) که جمعی از متخصصان پیرامون تعارض منافع و دیگر مسائل مربوط به مدیریت سالم و سلامت مالی و اخلاقی و سلامت قانونی کنار هم گرد آمدند برای یاری رسانی به مردم و حاکمیت از جمله صندوق‌های عام‌المنفعه‌ای همچون صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری.پیشنهاد می‌شود اعضای خیریه به محض پیوستن به صندوق و حتی پیش از آن فایل PDF «چارچوب روش‌شناسی شناسایی مصادیق تعارض منافع» را به طور کامل مطالعه کنند، تا متوجه این نکته باشند این راهنما و خط مشی نوشته شده تمام آن چیزی نیست که در مورد مدیریت تعارض منافع وجود دارد، و درک کلی آنها از این مفهوم محدود به این متون ساده نشود. و این راهنما تلاشی هست برای درک عملیاتی آن از صفر تا صد است. چیزی که در فایل PDF چارچوب روش‌شناسی شناسایی مصادیق تعارض منافع وجود ندارد. البته در فایل مورد اشاره به کاربرد علوم شبکه‌ها و سیستم‌ها و نظریه بازی‌ها نیز اشاره شده است که ما نیازی به استفاده‌ی آنها در یک خیریه‌ نمی‌بینیم اما دانستن کلیاتی از آن بحث‌ها می‌تواند وسعت دید اعضا را به این مقوله توسعه دهد.ثبت تعارض منافع:الزامی: دفتر و فرمی برای ثبت منافع وجود داشته باشد، که ویژگی‌های زیر را دارا باشد:> در فرم هم منافع ثبت می‌شود و هم تعارض آن با رسالت، اهداف پیش رو و وظایف اعضای صندوق> در زمان ورود به صندوق سه نوع تعارض منافع (درک شده، بلقوه و واقعی) ثبت شود. همچنین در مسیر کار.> اگر مطمئن نبودیم که یک منفعت ارزش ثبت کردن دارد یا خیر آن را از اعضای برد بپرسیم و راهنمایی بخواهیم.> حداقل سالی یک‌بار به روز رسانی شود.الزامی است برای ثبت در سند: نگهداری از آرشیو منافع ثبت شده و به روز رسانی آنها با هر تغییر مربوط به اعضا (برای مثال اگر یکی از اعضا شغل خود را عوض کرد، یا اگر شغل خود را ترک کرد، یا به واسطه‌ی ازدواج خود یا ازدواج یکی از اعضای خانواده تغییری در وضعیت منافع او ایجاد شد).وظیفه‌ی رسیدگی به ثبت منافع بهتر است بر عهده‌ی فردی باشد که حضور او در صندوق تا حد زیادی ثبات و در بلندمدت استواری دارد. مانند موسس یا مدیرعامل. اما فراموش نشود که بر عهده‌ی خود اعضا است که به محض احساس هرگونه تعارض منافع در مورد خود آن را گزارش کنند. و هر گونه تخلف در این مورد می‌تواند ثبت شود و در صورت تکرار این مسئله اعضا در مورد این رفتار تصمیم‌گیری‌های مرتبط را انجام بدهند.مشاهده‌ی آرشیو منافع بایستی در اختیار همه‌ی اعضای برد باشد. مگر اینکه علت متقن و مستحکمی برای پنهان کردن آن وجود داشته باشد.فراهم کردن فرصت‌هایی برای ساده‌سازی و تسریع فرایند ثبت تعارض منافع برای مثال از طریق واتساپ یا تلگرام یا دیگر پیام‌رسان‌ها بتوانند منافع و تعارض منافع را به ثبت برسانند.الزامی است برای ثبت در سند: اعضا پیش از جلسات تغییرات ایجاد شده در مورد منافع و تعارضات را مطالعه کنند تا اگر نیاز به لحاظ کردن نکاتی بود آن اقدامات انجام گیرد.این بهتر است که هر فردی خودش تعارضات منافعی که خود درگیر آن است را مطرح و آشکار کند. اما اگر این ممکن نبود یا دشوار بود، بهتر است فردی مستقل و بی‌طرف به طور کلی این مسئولیت را بر عهده داشته باشد و دیگران آن را مسئول ثبت منافع بدانند. هر چند وظیفه‌ی آشکارسازی منافع بر عده‌ی کل برد مدیریت است.الزامی است برای ثبت در سند: بانک‌های اطلاعاتی صندوق شامل تراکنش‌های مالی، تاریخچه‌ و گزارشی از تصمیمات برد باید همواره نگه‌داری شوند و اطلاعاتی داده‌ای از آنها حذف نشود.چگونه تاثیرات تعارض منافع را کاهش دهیم یا از بین ببریم؟1. یک خط مشی برای مدیریت تعارض منافع ترسیم کنیم.مراجعه کنید به خط مشی تعارض منافع صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری2. یک سیستم برای ثبت و نگه‌داری تعارضات منافع در نظر بگیریم.مراجعه کنید به دفتر ثبت تعارض منافع صندوق حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری3. یک فرهنگ آشکارگویی در مورد تعارض منافع تشویق و ترویج کنیم.4. تعارضات منافع را به شکل موثر مدیریت کنیم.5. رابطه‌ی شفافیت با مدیریت تعارض منافع را فراموش نکنیم.تشویق و ترویج فرهنگ آشکارسازی منافعسنگ بنای برپایی فرهنگ آشکارسازی منافع، داشتن فرهنگ گفت‌وگوی باز در مورد هر چیز مرتبط به صندوق است این فرهنگ گفت‌وگو بایستی تشویق شود. آشکارسازی به شکلی که حمایتگرانهو بدون پیش‌داوری در مورد اعضا انجام شود. قطعا اگر در آشکارسازی منافع به گونه‌ای رفتار شود که اعضا حس کنند دیگران به خاطر منافعی که عیان کرده‌اند، نگاه سنگینی بر آنها دارند، این اعضا را تشویق به آشکارسازی منافع خودشان نمی‌کند. بلکه این فرهنگ سرکوب خواهد شد.آشکارسازی منافع و خودافشایی در مورد منافع اگر به درستی انجام شود، می‌تواند به یک فرهنگ سازمانی بدل شود. چیزی که می‌تواند نهایتِ مدیریت تعارض منافع باشد. یعنی فرهنگی که به طور اتوماتیک هم تمایل به مدیریت تعارض منافع دارد و هم به انجامش عادت دارد.رفتار توصیه شده در مورد آشکارسازی منافع و تعارض منافع بایستی به عنوان بخشی از وظایف اعضا دیده شود. این اقدام نباید هیچگاه به یک بار سازمانی تبدیل شود. بلکه باید تشویق شود، ساده‌سازی شود، و ثبت و نگهداری و به شکل خلاصه به فرهنگ سازمانی بدل شود.طبق تجربه‌ی تاریخی در زمان مشروطه و پیش از فتح تهران توسط بختیاری‌ها، و اختلافات میان اکثریت خوانین و خانواده‌های بختیاری تا زمانی که آنها با یکدیگر و همچنین با ایلهای قدرتمند قشقائی و عرب بر سر برخی واضحات مانند حقوق برابر و مساوات به اتحاد نرسیدند، نتوانستند پیش‌زمینه‌ای برای متحد شدن برای آزادی ملت ایران فراهم کنند، این شد که در قراردادهای متعدد و مخصوصا در قرارداد مال‌امیر بعد از فراز و نشیبی یکی شدن را به سرانجام برسانند و تنها در این صورت بود که توانستند نیروی خود را به شکل لیزری به جای درگیری با خود و دیگر اقوام ترک و عرب به مقابله با محمدعلی میرزا بپردازند و با موفقیت تهران را فتح و جاری‌سازی مشروطه را ممکن کنند. جالب اینکه پیش از این واقعه بختیاری‌ها ۴ بار دیگر به ترتیب به دست ابدال خان، اسدخان، محمد تقی خان، و نهایتا حسین‌قلی خان ایلخانی خواستند علیه دولت مرکزی دست به شورش بزنند یا به نوعی تبدیل به رغیب قدرتمندی برای دولت شوند اما ناکام ماندند چون این دفعات نه قراردادی در میان بوده و نه حق دهی به دیگران جزو ارزش‌های طرفین به حساب می‌آمد. به استناد به چنین تجربه‌ای می‌توان نتیجه گرفت که هدف صندوق حمایت از آب و محیط زیست استان زمانی میسر است که چه در اساس‌نامه و چه در عمل اعضا به حقوق و مساوات دیگران با خود معتقد باشند. در غیر این صورت نیروی کافی برای متحد کردن اعضا به وجود نخواهد آمد و بنابراین توان مقابله با تخریب‌چیان محیط زیست در استان که نیاز به نیروی هم‌رستای مردم دارد را به دست نخواهند آورد.خودافشایی هر چه ساده‌سازی و تسهیل شود و به بار بروکراتیک بدل نشود (فرصت‌های زیادی برای خودافشایی فعالانه طراحی شود) بهتر است.همینکه فرم ساده‌ای طراحی شود که هم فهم آن ساده است و هم پر کردن آن وقت‌گیر نباشد [به شکلی که افراد آن را در فرایندی لذت‌بخش و با تمایل خود و به شکل صادقانه پر کنند] اهمیت دارد.اگر صندوق اعضای چندانی نداشت، تا تعارضات پیش آمده را با آنها مطرح نمود، در چنین وضعیتی می‌توان با دوستان غیر عضو آن را مطرح کنید که با وضع پیش آمده چه کنید، که شهرت صندوق و منافع دیگر صندوق به بهترین نحو حفاظت شود.بسته به موقعیت‌ها به خط مشی تعارض منافع مکررا ارجاع بدهیم تا به بخشی از عادت و فرهنگ جاری سازمانی تبدیل شود.اعضا در مورد منافع خود کاملا راحت باشند و در مورد آن منافع و اثراتی که بر وظایفشان به عنوان عضو برد می‌گذارد گفت‌وگو کنند.اگر اعضا لازم می‌بینند، می‌توانند شرایط آموزش تخصصی مدیریت تعارض منافع را فراهم کنند.رابطه‌ی شفافیت با تعارض منافع چیست؟هر دو موضوع شفافیت و مدیریت تعارض منافع به اعتمادسازی در یک سازمان مربوط می‌شوند، مخصوصا سازمانی که با دارایی‌های مردم مدیریت می‌شود. بنابراین شفافیت و مدیریت تعارض منافع مکمل یکدیگرند. ما در مورد رابطه‌ی مدیریت تعارض منافع با اعتمادسازی در این متن آشنا شدیم اما در مورد شفافیت می‌توان پرسید که آیا اساسا اعتماد بدون وجود شفافیت ممکن است؟پاسخ کوتاه: خیر.پاسخ بلند: بدون شفافیت، پاسخگویی معنا ندارد. چون وقتی هنوز معلوم نیست مقدار قدرت، دسترسی‌ها، قابلیت‌های قانونی و منابع در دسترس یک شخص (حقیقی/حقوقی) و مسئولیت‌های او چیست، معلوم نخواهد شد که او در برابر قدرتی که هنوز به شفافیت تعریف نشده است، چه مسئولیتی بایستی بپذیرد تا در مرحله‌ی بعد بخواهد در قبال آن مسئولیت، پاسخگو هم باشد. بنابراین بیانیه رسالت و بیانیه چشم‌انداز و خطوط مشی و اساسنامه‌ی صندوق که شامل مسئولیت اعضا و میزان دسترسی آنها به منابع نیز می‌باشد باید نوشته شود و در دسترس عموم قرار گیرد. اعضای بُرد باید مشخص باشند. منابع مالی و غیرمالی صندوق باید در برابر عموم شفاف شوند. و فقط پس از این اقدامات عموم اهداگران صندوق آگاهی خواهند یافت که برای چه هدفی منابع خود را در اختیار صندوق می‌گذارند. و این می‌تواند اساس اعتماد به صندوق باشد.الزامی: دستورالعمل سازمان امور مالیاتی در رابطه با سازمان‌های خیریه و عام‌المنفعه بایستی رعایت شود. یعنی این خیریه بایستی تحت نظارت سازمان امور مالیاتی قرار گیرد. و وجود این حسابرس به اطلاع عموم برسد. به این شکل اعتماد مردم به خیریه تقویت شده و سپس خود را در قالب افزایش واریزی به صندوق نشان خواهد داد.مراجعه کنید به این دستورالعمل در سازمان امور مالیاتیبرای اعضای جدید صندوقیک برگه کاغذ بردارید:> رسالت صندوق را به خاطر بسپارید و در گوشه‌ای از برگه یادداشت کنید> منافع خود را در گوشه‌ی دیگر بنویسید (انواع منافعی که خودتان از نظر شغلی و مالی و فامیلی و منطقه‌ای دارید)> وظایف خود به عنوان عضو صندوق را در گوشه‌ی سوم بنویسید> حالا ببینید بین این سه (رسالت ، منافع خودم، و وظایف من به عنوان عضو صندوق) چه تعارضاتی می‌تواند به وجود بیاید.> نتیجه‌ی حاصل را در فرم ثبت منافع وارد کنید و به مسئول مربوطه در صندوق تحویل بدهید.فرم ثبت منافعفرم (دفتر) ثبت منافعاین فرم و کل این متن را می‌توانید در این لینک به شکل فایل ورد دریافت کنید اما متن کمی قدیمی است. و آخرین ویرایش همین صفحه است که در آن قرار دارید.منبع: خبرگذاری دانشجو snn.irپیشنهاداتی برای مدیریت بهتر صندوقتا اینجا ۴ نوع سند آماده شده است یکی خط مشی تعارض منافع است. دیگری سند راهنمای تعارض منافع است. یکی دفتر ثبت منافع است. و نهایتا اینجا پیشنهادات نهایی در این رابطه نگارش می‌شود که نمی‌توانست در قالب سه نوع سند قبلی قرار گیرد اما به نظرم بایستی حتما پیش از ساخته شدن چنین موسسه‌ای در نظر گرفته شوند:ابتدا پیش از ایجاد صندوق بایستی از خودمان بپرسیم وقتی می‌گوییم نیاز به یک صندوق داریم، چرا این حرف را می‌زنیم؟ مگر هدف ما فقط تامین مالی اقدامات محیط زیستی نیست؟ اگر هدف این است شاید پروژه‌ای کار کردن و ایجاد کمپین که محدودیت زمانی دارد با مشارکت تعدادی از افراد با وجهه ی مردمی بتوان به این هدف رسید. و واقعا نیازی نباشد به سرمایه‌گذاری مقدار قابل توجهی زمان و انرژی و نیروی انسانی (نفر/ساعت) برای ساخت یک شخصیت حقوقی که بایستی نظارت شود، گزارشات مالی را تقدیم مراجع کند و بازرس داشته باشد و یک سری استانداردها را تامین کند.ساخت یک شخصیت حقوقی با تعریف تخصصی (صرفا تامین مالی فعالیت‌های محیط زیستی) نیز فرصت‌های مخصوص به خود را دارد و تنها هزینه نیست. از جمله: > یک صندوق ثبت شده می‌تواند از مالیات معاف شود. > نزد حاکمیت و دولت‌ها رسمیت و اعتبار داشته باشد. > نزد مردم اهمیت و اعتبار بیشتری داشته باشد نسبت به یک کمپین موقت. > برای هزینه‌کرد دارایی‌های کسب شده به منافع کلیت استان به یک اندازه اعتبار قائل شود (با طراحی ساختارهای پیشگیرانه برای صندوق و الزام آن در اساسنامه‌ی صندوق و تعهد اعضا به آن).و یک کمپین موقت چون پروژه‌ای هست، فقط و فقط مرتبط با یک طرح محیط زیستی در استان است و شامل یکی از مناطق استان می‌شود.یک ریسک: وقتی استفاده از روش‌های تامین مالی پروژه‌ای در استان باب شود، مسئله‌ای ایجاد می‌شود. اینکه اگر قرار باشد یکبار این جور تامین مالی‌ها انجام شود، و با موفقیت موفق به جذب منابع شود، در این صورت هر فرد سودجوی بی‌اخلاقی را به این فکر خواهد انداخت که اگر آنها توانستند پولی از این راه به دست آورند چرا من نتوانم. و این می‌تواند زمینه‌های بی‌اعتمادی به تامین مالی پروژه‌ای را ایجاد کند و درب اعتماد عمومی را برای همیشه به این سبک از تامین مالی ببندد. اما صندوق‌ها به خاطر ساختار مالی نظارت شونده هر کدام یک شخصیت به خصوص هستند و خرابکاری‌های یک خیریه به ندرت به پای صندوق های عام‌المنفعه‌ی دیگر نوشته خواهد شد ( البته به شرطی که موسسان آن و اعضای برد مدیریتی آن در عمل تن به این ساختارها بدهند به امید ساختن یک بنای مستحکم که تنها از راه درست و اصولی و نظارت شده ممکن است. و با برند ساخته شده در بلندمدت از میوه‌های آن، همه برداشت داشته باشند). > و برای دفعات بعدی برای برنامه‌های بعدی نیاز به تشکیل گروه‌های جدید است و تامین مالی و طی کردن مراحل کسب اعتماد و تبلیغات و بازاریابی اجتماعی از ابتدا. اما یک صندوق باسابقه یکبار برای همین مراحل تبلیغات و بازاریابی و اعتبارسازی را انجام می‌دهد. و نیازی ندارد خود را به مخاطبان بشناساند و هر بار از ابتدا برادری خود را اثبات کند. > برخورداری از طرح‌های تامین مالی دولتی تنها از طریق شخصیت‌های حقوقی ثابت و ثبت شده قابل دسترسی است و یک کمپین این مقدار دسترسی به این منابع ندارد. > بانک‌ها بهتر و راحت‌تر با یک شخصیت حقوقی کار می‌کنند. به آنها تسهیلات می‌دهند. درگاه پرداخت می‌دهند. > اگر فرصت‌هایی برای تامین مالی بین‌المللی مخصوصا از سازمان‌های زیرمجموعه سازمان ملل متحد ایجاد شود این تامین مالی را صرفا به شخصیت‌های حقوقی ثبت شده و دارای اعتبار و سلامت مالی اثبات شده که تحت حسابرسی قرار می‌گیرند ممکن می‌شود (چنانچه این فرصت بین‌المللی هم‌اکنون وجود دارد اما رویه‌های خود را دارد. توضیحات بیشتر در بند آخر پیشنهادات).دقت شود که واقعا چه نیاز‌هایی وجود دارد؟ و حتی اگر در بلندمدت نیاز به چنین ساختار مالی برای استان وجود دارد این مانع ما نیست که در کنار آن که از همین روزها میتوان برای بنای آن گام به گام با حوصله اقدام کرد (چون کاری بلندمدت است) می‌توان کمپین‌هایی برای تامین مالی اقدامات فعلی برگزار کرد. چون حتی اگر حالا اقدام شود احتمالا حداقل چندین ماه طول خواهد کشید که اجازه‌ی داشتن حساب بانکی به صندوق داده خواهد شد.بنابراین تا اینجا حتما متوجه این مسئله شده‌ایم که صندوق یک حالت بلندمدت و ریشه‌ای با تنوع و گستره‌ی فعالیت بالاتر است تا یک کمپین کوتاه مدت. و ساختن صندوق منافاتی با ایجاد این پروژه‌های کوتاه مدت تامین مالی ندارد. و هر دو با هم قابل انجام هستند. بر این اساس اگر تصمیم به ساخت یک ساختار حقوقی به نام صندوق گرفته شد می‌توان خط مشی پیشنهادی برای تعارض منافع و راهنمای تعارض منافع پیشنهادی به علاوه‌ی بندهای زیر را به عنوان پیشنهاداتی در نظر گرفت:شیوه‌نامه، قوانین، و کدهای رفتاری اعضا، فساد، شفافیت، و مدیریت تعارض منافع، و رسالت و چشم‌انداز صندوق باید هر کدام در سرفصل مرتبط با خود ثبت شوند. > خوب است یک چک‌لیست از مراحل انجام کار در نظر گرفته شود. برای مثال:چک‌لیست برگذاری جلسات:خبر دادن به تمام اعضا در مورد جلسه (و احیانا نیاز به حضوری برگذار شدن آن)توضیح به آنها در مورد موضوع جلسه و علت برگذاری آناطمینان یافتن از رسیدن به حد نصاب تعداد اعضا (و اگر به حد نصاب نرسیدند آیا با برگذاری غیرحضوری و آنلاین تعداد به حد مناسب خواهد رسید؟)درخواست از اعضا تا اگر به تعارض منافعی برخورد کردند آن را با فرد مسئول رسیدگی به منافع (منشی جلسات) در میان بگذارندبرگذاری جلسه و ارزیابی تعارض منافع توسط منشی جلسه و اگر تعارضی نبود اعضا می‌توانند همگی در مورد آن مسئله به گفت‌وگو بپردازند. و اگر وجود داشت طبق خط مشی برخورد شود....بهتر است تنها بندهایی به عنوان قانون و خط مشی استفاده شود که قابلیت اجرایی داشته باشند. برای افزودن به قابلیت اجرایی یک قاعده‌گذاری برای صندوق می‌توان این پیشنهادات را در نظر گرفت:سناریوپردازی برای شکست خودن قاعده: باید قبل از تصویب قواعد توسط برد مدیریتی سناریوهایی تصور شود که این قاعده‌ی نوشته شده توسط خود اعضا زیر پا گذاشته می‌شود، و اگر به این سناریوها رسیدیم، تا زمان حل نشدن این تناقضات، بهتر است قاعده نوشته نشود.صراحت و دقت کلامی: قوانین تصویبی باید شفاف باشند و از واژه‌های مبهم و دوپلو در قانون‌گذاری استفاده نشود. به شکلی که اگر ۱۰ نفر با پیش‌زمینه‌های علمی، شغلی، قومی، و جنسیتی متفاوت این متن را به فارسی بخوانند همگی یک معنی از آن برداشت کنند.عملی بودن: قواعد نوشته شده با آنکه برای بهترین تصمیم‌گیری با کمترین سوگیری نوشته شده‌اند و حالت آرمانی دارند اما هم زمان باید قابلیت عملیاتی شدن هم داشته باشند. بنابراین برای آنکه مصداق گزاره‌ی «قوانین نوشته می‌شوند تا دور زده شوند» نباشیم، و قوانین حالت تصنعی و خسته‌کنندگی به خود نگیرند برد مدیریتی می‌توانند قوانین موجود را دائما اصلاح کنند تا به قوانین عملی برسند و تا حد ممکن از حالت آرمانی آنها کاسته نشود اما عملیاتی‌تر و ساده‌تر شوند.ضمانت اجرا: پیشنهاد می‌شود شیوه ها و قوانین صندوق و دیگر تصمیماتی که در صندوق گرفته می‌شود، یا ضمانت اجرا داشته باشند یا اینکه کلا نوشته نشوند.هر تصمیم تامین مالی باید از دو فیلتر بگذرد: > آیا این به نفع صندوق در بلندمدت است؟ > آیا از بین انواع تصمیماتی که برای دارایی‌های صندوق می‌توان گرفت آیا تصمیم‌ فعلی بهترین روش هزینه کردن منابع صندوق است؟ حتی اگر پاسخ ما مثبت است، به سه جای مختلف دیگر نیز فکر کنیم که میشود خرج کرد و نتیجه‌ی ارزشمندتری گرفت که رسالت صندوق را بهتر دنبال خواهد کرد.پی‌نوشت:تحلیل هزینه فایده (Cost–benefit analysis) از جمله مفاهیم اقتصادی است. که پیش از تصمیم‌گیری اعضا برای تخصیص مالی در مورد آن نیز بیاموزند. به طور خلاصه هزینه فایده (یا هزینه فرصت) به این معناست که اعضا بدانند به راستی آیا این هزینه را نمی‌توان جای دیگری برد که ارزش بیشتری برای رسالت صندوق داشته باشد؟ (+)مقداری از بودجه‌ی صندوق خوب است برای بهبود توانمندی‌های مدیریتی اعضای بورد در نظر گرفته شود. تا دارایی‌های صندوق را بهتر مدیریت کنند (+)برای تخصصی شدن و تصمیم‌گیری دقیق و حساب شده‌ امور صندوق می‌توان در نظر گرفت که از متخصصان رشته‌های جامعه شناسی و روانشناسی این سوال پرسیده شود که یک صندوق عام‌المنفعه چطور می‌تواند اعتماد عمومی را جلب کند؟ و چه چیزی عامل تخریب این اعتماد است؟ یا پرسیده شود اعضای صندوق چه می‌توانند بکنند تا مردم برای محیط زیست خود هزینه کنند؟ همچنین از متخصصان علوم کسب‌وکار در مورد راهبردهای تبلیغ صندوق و کسب بیشتر منابع، مدیریت بهتر صندوق، و برندسازی برای صندوق پرسیده شود و راهکارها به کار بسته شود. همچنین از افرادی که به طور تخصصی در مورد خیریه‌ها مطالعه کرده‌اند کمک گرفت، افرادی چون آقای رضا درمان که کتاب‌هایی برای خیریه‌ها و NGOها نیز نوشته است.اگر شرایطی به وجود آمد که از صندوق درخواست تامین مالی شد در مورد مواجهه با یک وضعیت یا اتفاق یا تصمیم تازه حداقل به مدت یک هفته باید در آن مورد و جزئیات و ریشه‌های آن مطالعه و تحقیق شود و بعد از گردآوری آن داده‌ها و اطلاعات، در مورد آن تصمیم‌گیری نمود. تصمیم‌های یکدفعه‌ای حتی اگر در یک کمیته گرفته شوند می‌تواند زیان‌آور باشد؛ اولا به دلیل ناشناخته بودن برخی ابعاد مسئله و ثانیا به خاطر هیجانِ مواجهه و اثر دوپامین بر مغز اعضا می‌تواند عامل تصمیم‌گیری غیرمنطقی شود و همچنین به علت پدیده‌ی تجانس گروهی (Groupthink) که افرادِ در معرض یک رخداد و داده‌ی جدید، تحت تاثیر آن داده با یکدیگر گپ می‌زنند بنابراین چون حرف یکدیگر را تایید می کنند یک توهم کاذب از فکت و واقعیت برایشان ایجاد می شود چون که فقط در آن گروه بسته تصمیم‌گیری کرده‌اند و نه در یک فرایند همه‌فهمی شامل دیگر داده‌ها و عوامل موثر دیگر که اعضا از آن خبر ندارند. پس لزوما خروجی کمیته‌ها بهتر از خروجی تک نفرات نیست، چون یک نفر راحت‌تر متقاعد می‌شود که بایستی مشورت یا تحقیق یا مطالعه کند تا ابعاد یک مسئله را بفهمد، اما یک کمیته توهمی از یک جمع دانا ایجاد خواهد کرد بنابراین هیچ چیز جای تحقیق و مطالعه و سرچ و مشاوره با مردم و متخصصان و ذی‌نفعان یک مسئله را نمی گیرد. به هر روی تصمیم‌گیری یکدفعه‌ای گاهی ناگزیر پیش خواهد آمد؛ اینکه اعضای بُرد مدیریتی تشخیص بدهند که تصمیم‌گیری سریع و کم‌دقت بهتر از تصمیم‌گیریِ کنْد اما دقیق‌تر خواهد بود. اما در غالب موارد بین مواجهه با یک رخداد و واکنش به آن رخداد در بُرد در حداقل زمان خود چند روزی بایستی تاخیر باشد.خوب است تعدادی (نه یکی) از اعضای صندوق خانم باشند، تا به تنوع جنسیتی اعضا نیز افزوده شود. و خروجی تصمیمات آن متعادل‌تر شود. چون مطابق مطالعاتی، وقتی تعداد اعضای مذکر جلسه بر تعداد مونث‌ها از مقداری بیشتر پیشی بگیرد خانم‌ها نظرات خود را با تحمل تنش بسیار بالاتری اظهار می‌کنند. و عموما هم رفتار انفعالی در جلسه در پیش خواهند گرفت و از آنجایی که «توسعه چهره‌ای زنانه دارد» بنابراین تصمیم‌گیری مردانه لزوما به مفیدترین نتایج نخواهد رسید، اما با این حال تمام بندهای این متن تعارض منافع مستقل از جنسیت در مورد همه‌ی اعضا اعمال می شود و نمی‌شود تعدادی خانم را به زور وارد صندوق کرد که شرایط ورود به صندوق بر طبق بندهای سند مدیریت تعارض منافع را ندارند. (متاسفانه جامعه‌ی ما شدیدا مستعد تفکر باینری -سیاه و سفید- است و هر بار که یک سمت طیف مسائل را توضیح می دهی بایستی متذکر شوی که این طیف سر دیگری نیز دارد!)اگر ممکن است اتاق بازرگانی استان نیز عضو این صندوق باشد، یا این صندوق زیر نظر اتاق بازرگانی فعالیت کند، چون این سازمان بودجه‌ی مناسبی دریافت می‌کند و از طرفی ساختار فعلی اتاق به شکلی است که کنترل و فشار چندانی به اعضای اتاق نیز وارد نمی‌شود و بنابراین نیازی به نگرانی چندانی از فشار ایجاد شده از سمت اتاق وجود ندارد. صندوق عام‌المنفعه حمایت از محیط زیست چهارمحال و بختیاری نیز به این واسطه می‌تواند دریافت‌هایی داشته باشد. البته پیش از این تصمیم ملازمات قانونی آن و نیز تاثیرات آن از منظر تعارض منافع نیز دیده شود.اولا از آنجایی که هیچ وکیل دائمی نمی‌بایست وجود داشته باشد و یک وکیل بسته به خواست موکل بایستی اقدام کند بنابراین وکالت مطلق و دائمی یک مفهوم فریبکارانه است. ثانیا اگر برد مدیریتی صندوق وکیل مردم برای تصمیم‌گیری در مورد دارایی اهداگران باشد، می‌توان ادعا کرد هیچ مدیر دائمی نباید در صندوق وجود داشته باشد، بلکه یک سیستم بایستی حاکم شود که اعضای آن قابل تغییر باشند. به عنوان مثال اگر سیستم هیئت مدیره‌ای باشد مدیرعامل به دست اعضای هیئت مدیره با رای‌دهی انتخاب خواهد شد. و خود اعضای هیئت مدیره با روش های دیگری مانند انتخاب به دست اعضای شوراهای روستا و شهر مناطق استان می‌توانند برگزیده شوند.مردم بتوانند در مورد همه چیز صندوق به وسیله‌ی کانال‌های ارتباطی (نه یک کانال صرف) انتقادات و پیشنهادات خود را به سریع‌ترین و ساده‌ترین و ارزان‌ترین شکل بگویند. و نتیجه این می‌شود که نظرات متنوع و گسترده می‌شود. باید ساختار صندوق منعطف و چند سلیقه‌ای باشد تا همه‌ی نظرات درج شود و در یک یا چند ماتریس برآورد شود.سازمان حفاظت محیط زیست در یک فایل PDF لیستی از قوانین و مقررات مرتبط با NGOهای محیط زیستی تهیه کرده است که مرور آنها برای صندوق محیط زیستی ما نیز می‌تواند موضوعیت داشته باشد و مطالعه‌ی آن پیشنهاد می‌شود (فایل PDF قوانین و مقررات NGOهای محیط زیستی).در تاریخ ۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۹۹ وبیناری تخصصی تحت پوشش سازمان‌ حفاظت محیط زیست کشور انجام شد و در آن جمعی از متخصصان حول محور تامین مالی پروژه‌های مقابله با تغییر اقلیم و سازگاری صحبت کردند. مجموع این گفت‌وگوها و اسناد و ارائه‌های آنان و راه‌ارتباطی با آنان از جمله خانم دکتر یاسمن سعادت عضو هیئت مدیره گروه مدیریت سرمایه‌گذاری SEAF یک شرکت بین‌المللی بود. فرد دیگر مهندس رضا فلاح کارشناس گروه تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست بود و موضوع صحبت های او «نمونه‌های اجرایی تامین مالی جمعی در پروژه‌های مقابله با اثرات تغییر اقلیم» بود. فرد دیگر جناب سلیمان‌نژاد از صندوق ملی محیط زیست بودند. صندوقی که خود از بودجه‌ی عمومی تغذیه می‌کند و به تامین مالی طرح‌های زیست محیطی مشغول است. ایشان در مورد سازوکار و حوزه‌های تحت پوشش صندوق ملی محیط زیست حرف زد. فرد دیگر دکتر شوان صدرقاضی (پژوهشگر نوآوری در توسعه پایدار مرکز تحقیقات دانشگاه سازمان ملل در هلند) بودند و در مورد تأمین مالی پروژه‌های توسعه پایدار در جوامع کمتر توسعه یافته گفتند. فایل صوتی این گفت‌وگوی چند ساعته و اسناد و فایل‌های ارائه‌ی آنان و راه‌های ارتباطی با ایشان در این فایل در فضای وب موجود است. قطعا پیگیری آن دارای ثمراتی است.این فرم و کل این متن را می‌توانید در این لینک به شکل فایل ورد دریافت کنید اما متن کمی قدیمی است. و آخرین ویرایش همین صفحه است که در آن قرار دارید.نه به انتقال آبنه به انتقال آبWed, 29 Dec 2021 13:50:05 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/مدیریت-تعارض-منافع-یا-تضاد-منافع-تشکل-محیط-زیستی-oljlhbkhkwfoتعارض منافع (conflict of interests) چیست؟سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تعارض منافع (یا تضاد منافع) را تعارضی میان وظایف دولتی و منافع خصوصی مأموران دولتی تعریف می‌کند، بطوری‌که این منافع می‌تواند به طور ناصحیحی وظایف آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد درحالیکه سازمان شفافیت بین‌الملل تعارض منافع را شرایطی می‌داند که در آن افراد یا نهادها مواجه با انتخاب بین وظایف خود و منافع شخصی‌شان می‌شوند. بطورکلی می‌توان گفت، تعارض منافع مجموعه‌ای از شرایط است که موجب می‌شود تصمیمات و اقدامات حرفه‌ای تحت تأثیر یک منفعت ثانویه قرار گیرد. (+)از آنجایی که ایران کشور قومیت‌ها، ایدئولوژی‌ها و اندیشه‌های متکثر است بنابراین می توان تعارض منافع برای تشکلی محیط زیستی در ایران را وضعیتی دانست که در آن منفعت شخصی/قومی/گروهی/منطقه‌ای یا دیگر وفاداری‌های عضو خیریه به سازمانی ثانویه، مانع وی شود تا بهترین تصمیم را برای منفعت این خیریه اتحاذ کند. این منفعت می‌تواند مستقیم یا غیر مستقیم باشد. مالی یا غیرمالی باشد. واقعی یا بلقوه یا صرفا درک شده باشد (به عبارتی دیگران آن تعارض منافع را احساس می‌کنند ولی در عمل وجود نداشته باشد).به عنوان مثال یک صندوق محیط زیستی خیریه که تشکیل شده تا مردم هزینه‌های فعالیت‌های حفاظت از محیط زیست را پرداخت کنند. هزینه‌هایی مانند تشکیل پرونده‌های قضایی برای مناقضان سلامت محیط زیست، استخدام متخصصان آب و محیط زیست برای مدیریت حرفه‌ای‌تر فعالیت‌های محیط زیستی، تولید علم و متون محیط زیستی، کار رسانه‌ای و تولید محتوای حرفه‌ای‌تر، ساخت وبسایت‌های محیط زیستی، سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌های حوزه محیط زیست، استخدام خبرنگار، تولید مستند و فیلم محیط زیستی و هر فعالیت دیگری از جنس حفاظت از محیط زیست مورد استفاده قرار بگیرد. چنین ایده‌ای اگر خوب اجرا شود می‌تواند فعالیت محیط زیستی را حرفه‌ای‌تر، امن‌تر و ضد فسادتر کند و اعتمادسازی کند و جلوی ورود آن دسته افرادی را به تشکل‌های محیط زیستی را می‌گیرد که پشت فعالیت‌های محیط زیستی پنهان می‌شوند تا طرح‌های ضد محیط زیستی انتقال آب و صنایع سنگین آلاینده را پشتیبانی کنند. اما این فقط یک مثال است ولی کاربردهای مدیریت تعارض منافع به این موارد ختم نمی‌شود چون در توسعه‌یافته‌ترین کشورهای جهان از جمله استرالیا و نیوزیلند نیز مدیریت تعارض منافع بسیار جدی گرفته می‌شود. و همین اهمیت دادن به «مدیریت تعارض منافع» بوده که آنها را در لیست ضدفساد‌ترین کشورهای دنیا به بالاترین رده‌ها هل داده است. و این سند را می‌توان ترجمه‌ای بومی شده از متون مدیریت تعارض منافع در استرالیا و ایرلند دانست (اینجا و اینجا).پل سفید اهواز visitiran.ir سناریویی از شرایط تعارض منافع که در ترجمه ی سند مدیریت تعارض منافع تشکل های محیط زیستی آمده استچی‌گُل مشاور کسب‌وکار است. او و دوستان او احساس می‌کنند بیشترین جمعیت فعال اقتصادی استان در کسب‌وکارهای مرتبط به کشاورزی و دامداری فعال هستند.مشاهدات آنها می‌گوید کشاورزان در مورد طیف وسیعی از موضوعات نیاز به کمک تخصصی دارند. در مورد نوع کاشت، تغییرات اقلیم، محدودیت سرمایه، مسئله‌ی نبود سردخانه، بسته بندی محصولات و صنایع تبدیلی، بازار محصولات ارگانیک و نحوه‌ی کاشت آنها و دیگر موضوعات. و این تعدد مسئله باعث می‌شود کشاورز سردرگم شود و به سراغ تجربه‌های پیشین خود برود و چون تا حالا کار او با تجربه پیش رفته نیازی به مشاوره دیدن هم ندیده است.چیگل و دوستانش نمی‌دانند چقدر درست فکر می‌کنند اما اجالتا دوست دارند با کمک دوستان خیر خود یک سازمان مردم نهاد ایجاد کنند و به دنبال حل مشکل کشاورزی غیرتخصصی بگردند و به رایگان کشاورزان را در این مورد راهنمایی کند. چیگل در شهر دفتر مشاوره‌ی کسب‌وکار دارد. او به درستی در دفتر ثبت منافع به این دفتر و منافع مشاوره‌ای خود اشاره می‌کند. اما او نمی‌تواند کسب‌وکار خود را رها کند و به رایگان کار کند.برد مدیریتی این سازمان تصمیم می‌گیرد تعدادی مشاور استخدام کند، چیگل هم دفتر مشاوره‌ای خود را ثبت‌نام می‌کند اما اعضای این NGOمی‌دانند که چیگل صاحب این دفتر است. چیگل با اینکه از ابتدا منافع خود را به شفافیت اعلام کرده بود، اما بایستی در جلساتی که در مورد انتخاب مشاوران و تامین هزینه‌های آنان تصمیم گرفته می‌شود منافع خود را بار دیگر در جلسه اعلام کند. اگر او این کار را نکرد، وظیفه‌ی منشی جلسه است که این موضوع را مطرح کند. اگر او نیز چنین نکرد، هر فردی که از این منافع با خبر است بایستی آن را با منشی یا اعضا مطرح کند. چیگل بایستی خود را از شرکت در جلساتی که به انتخاب مشاور می‌پردازند، محروم سازد. حتی در بیرون از جلسات نیز در هر گفت‌وگوهایی که به انتخاب مشاور منتهی می‌شود نیز خودداری کند. اگر او به خوبی از این خط مشی پیروی نکرد، وظیفه‌ی باقی اعضا است که به او تذکر بدهند تا او خودش را از این بحث کنار بکشاند. برد مدیریتی بایستی حداقل سه مشاور انتخاب کنند و بعد از بررسی آن سه گزینه بهترین آنها را که می‌شود دارایی‌های خیریه را صرف آن کرد، مشاور را انتخاب کنند.در فرایند مدیریت تعارض منافع همچنین اعضای برد مدیریتی موسسه آموزش مهارت‌های کشاورزی بایستی از خود بپرسد که آیا فردی مستقل از این خیریه و دارای قوه‌ی تعقل که از منافع چیگل با خبر است به راستی می‌تواند باور کند که برد تصمیم‌گیری تحت تاثیر این منفعت نبوده است؟ اگر خیر پس بایستی اقدامات خود را اصلاح کنند تا به چنین پرسشی پاسخ مثبت دهند. ثبت این موضوع در دفتر ثبت منافع این NGO بایستی در طی جلسه انجام شود (اینکه چگونه برد مدیریتی به آن منفعت برخورده و در مورد آن منفعت تصمیم‌گیری کرده است و چه گام هایی طی کرده تا مدیریت شود).سند راهنما و خط مشی مدیریت تعارض منافعبا این لینک به آخرین ویرایش سند دسترسی پیدا کنید: https://virgool.io/@Na.Be.Enteghale.Ab/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D8%B3%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-hioxa9ain5ea نه به انتقال آبنه به انتقال آبMon, 20 Dec 2021 16:50:18 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/شبکه-تشکل-های-محیط-زیستی-و-قانون-جامع-آب-toe2dvtpf0bwبه گزارش تابا؛ ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ فعالان ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﻣﻮﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﺻﺪﺍﯼ ﭘﺎﯼ ﺁﺏ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ از ﮐﻨﺸﮕﺮﺍﻥ ﺁﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻭ ﻋﻠﻨﯽ ﺳﺎﺧﺘﻦ پیش‌نویس ﻧﻬﻢ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺩﺭ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻧﻬﺎﺩﻫﺎﯼ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ، ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ، میراث‌فرهنگی، ﻋﺸﺎﯾﺮﯼ ﻭ … توانستند ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ انحصارگرایانه ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ مدیریت آب ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ بکشند.ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﻦ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ‌ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ اطلاع ﺍﺯ ﻣﻔﺎﺩ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﭘﺮﺳﺶ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺰﯼ هیچ‌گونه ﻭﺍﮐﻨﺸﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍز ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻋﻠﻨﯽ پیش‌نویس ﻧﻬﻢ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﺻﺪﺍﯼ ﭘﺎﯼ ﺁﺏ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻧﺪﺍﺩ. ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ رایزنی‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ مجموعه‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﮐﺸﻮﺭ توسط کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان، ﺷﺒﮑﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉ پیش‌نویس قانون جامع ﺁﺏ ﻭﺭﻭﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺿﻤﻦ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﺯ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺳﺮﮐﺎﺭ ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺮﺍﺑﯽ مسئول ﺩﻓﺘربرنامه‌ریزی‌های ﮐﻼﻥ ﺁﺏ ﻭ ﺁﺑﻔﺎ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺭﻭﻧﺪ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺍﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺩﺭ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های محیط ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﮐﻠﯿﺪ ﺧﻮﺭﺩ.ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﺩﻭ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﻣﺘﻀﺎﺩ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ پیش‌نویس ﻧﻬﻢ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺩﺭﻭﻥ ﺷﺒﮑﻪ ﻣﻠﯽ ﺑﻪ صف‌بندی ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ. ﯾﮏ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ، ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻣﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﻩ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻣﺰﺑﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﮐﻠﯿﺖ پیش‌نویس ﻧﻬﻢ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ آب، ﮐﻪ ﺑﺎ استقبال بسیاری ﺍﺯ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭﻭﻥ ﺷﺒﮑﻪ ﻭ ﺩﯾﮕﺮ مجموعه‌های ذی‌نفع ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ.پس از ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان ﺩﺭ ﻓﻀﺎﯼ ﻋﻤﻮﻣﯽ جنبش محیط زیستی، ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﻻﺑﯽ ﻗﺪﺭﺕ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺑﻪ ﺣﺬﻑ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ فعالان ﻣﻨﺘﻘﺪ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﮐﻠﯿﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﺑﻪ اصطلاح ﻣﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﻩ پیش‌نویس ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺣﻀﻮﺭ ﯾﺎﺑند.ﺣﺎﻝ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﺷﺎﻫﺪ ﺁﻥ ﻫﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﺣﯿﺎﺕ ﺑﺨﺶ، ذی‌نفعان ﻣﺘﻌﺪﺩﯼ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺿﺮﻭﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻓﺮﺍﯾﻨﺪ ﺷﻔﺎﻑ ﻭ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻫﻤﻪ ذی‌ﻧﻔﻌﺎﻥ ﺩﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺁﻥ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ باﺷﻨﺪ ﻭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ذی‌نفعان ﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺘﻮﻟﯽ ﻣﺒﺴﻮﻁ ﺍﻟﯿﺪ، در فرایند تدوین قانون حضور ﯾﺎﺑد.امری که ﺑﻪ ﻭﺿﻮﺡ ﺩﺭ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﯿﺮﺍﺛﯽ، ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ، ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ، ﻋﺸﺎﯾﺮﯼ ﻭ … علیه پیش‌نویس قانون جامع آب ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺑﻮﺩ. مطالبه‌ای که تحقق آن میسر نمی‌شود ﻣﮕﺮ ﺍﯾﻨﮑﻪ ریاست‌جمهور ﺩﺭ ﯾﮏ ﺭﻭﻧﺪ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﮐﺎﺭﮔﺮﻭﻫﯽ ﻣﺮﮐﺐ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ذی‌نفعان را ﺑﺎ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﺍﺕ ﻣﺸﺨﺺ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﻣﺸﺨﺺ ﮐﻨﺪ.چرا موضوع حذف «کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان» در مسیر بررسی پرونده قانون جامع آب مهم است؟شاید برای برخی حذف کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان از روند بررسی قانون جامع آب نه تنها مهم نباشد بلکه آن را در چارچوب تضادهای درون جنبش محیط زیستی امری کم اهمیت تلقی کنند. اما از نظر ما اقدامات شبکه چه از حیث حذف منتقدان از روند بررسی قانون جامع آب و چه از حیث حذف انتقادهای طرح شده به قانون جامع آب در فضاهای اجتماعی متعلق به شبکه نه یک امر ساده که باید آن را در یک چشم‌انداز کلان‌تر و افق بالاتر تحلیل کرد. اگر به صورت انباشتی اقدامات شبکه تشکل‌های محیط زیستی را تحلیل کنیم، نمودار انباشتی این رفتارها جز سقوط کنش‌گری چیز دیگری را نمایش نمی‌دهد.از نظر کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان حذف فعالان این کمپین و سایر منتقدان نه یک اتفاق ساده سیاسی بلکه یک پروژه تاریخی است که در همه ادوار با شدت و ضعف در قالب پروژه موازی‌سازی اجرا شده و اکنون نیز در حال اجرا است. نمونه‌های تاریخی پروژه موازی‌سازی چه در جنبش دانشجویی و چه در جنبش کارگری مقاطع مختلف تاریخی قابل مشاهده است.این موازی‌سازی نه فقط در جایگزین‌سازی اهداف جنبش‌های اجتماعی خود را نشان می‌دهد بلکه در همسوسازی جنبش‌های اجتماعی با دولت‌ها بروز یافته است. در حوزه محیط‌زیست نیز مدت‌هاست این پروژه در قالب‌های مختلف در حال اجراست. این جریانات به جای اینکه محیط‌زیست را مسئله حاکمیت و جامعه کنند؛ محیط‌زیست را با منافع جریان‌های حاکم هم‌راستا می‌کنند.در این شرایط به جای اینکه محیط‌زیست مبنای بنیادی منافع ملی شود بر مبنای ملاحظات و لابی‌های حزبی؛ جناحی و سیاسی خود را نشان می‌دهد. تا جایی که در مورد قانون جامع آب، شبکه تشکل‌های محیط زیستی کشور به جای آن که صدای جنبش محیط زیستی کشور باشد به عنوان ابزار تسویه‌حساب جناح‌های درون وزارت نیرو علیه هم دیگر عمل می‌کند که نمونه آن را می‌توان در بیانیه شبکه تشکل‌های محیط زیستی علیه شرکت آب نیرو و در راستای سیاست های دفتر برنامه‌ریزی‌های کلان آب و آبفا مشاهده کرد و این در حالی که هر دو پیش‌نویس ارائه شده از یک روح واحد پیروی می‌کردند.نکته مهم آن است که شاید در میان بازی‌های شبکه تشکل‌های محیط زیستی کشور با برخی ساختارها یک سری تشکل‌ها یا برخی افراد یا جریانات، نفوذ مقطعی سیاسی پیدا کنند اما تجربه نشان می‌دهد که در نمودار انباشتی این رفتارها اعتبار جنبش محیط زیستی از بین خواهد رفت. در واقع روند حذفی شبکه فقط مشمول حذف افراد نمی‌شود بلکه سبب‌ساز آن است که هم زمان با از بین‌رفتن اعتبار جنبش محیط زیستی فرصت‌های ملی نیز از بین رود.ﭼﺮﺍ ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺑﺎ ﻧﻘﺪ ﻣﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﻩ ﻗﺎﻧﻮﻥ جامع آب ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺍﺳﺖ؟ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺍﺩﻋﺎﯼ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﺷﺒﮑﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻣﻨﺘﻘﺪﯾﻦ “ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﺩﻫﺎﯼ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺷﺒﮑﻪ” ﻋﻨﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ به صراحت بیان می‌کند ﻫﯿﭻ ﮔﺎﻩ این انتقادها ﺑﻪ دلیل ارتباطات ﺑﺎ مجموعه‌های ﺩﻭﻟﺘﯽ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﻘﺪ رویه‌هایی ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻭ مشکلات ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﮐﺸﻮﺭ، ﺍﺯ ﺩﻝ ﺁﻥ ﺗﺴﻬﯿﻞ ﺩﺭ ﺭﻭﻧﺪ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ پروژه‌های ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮﺧﯽ تشکل‌های محیط‌زیستی ﻭ ﻻﺑﯽ ﻫﺎﯼ ﭘﯿﺪﺍ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻗﺪﺭﺕ بیرون آمده ﺍﺳﺖ.ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﯾﻦ ﺣﺮف ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﻫﺎﯼ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ تشکل‌های ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﮑﻨﻨﺪ صرفاً ﯾﮏ ﺍﺩﻋﺎﺳﺖ. ﺍﺩﻋﺎﯾﯽ ﮐﻪ می‌تواند ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻋﻠﻨﯽ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﺭﻗﻢ قراردادها ﻭ راستی‌آزمایی ﺁﻥ ﺗﻮﺳﻂ تشکل‌های خوش‌نام ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ فعالیت‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ.ﺍﻟﻘﺼﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﮐﻤﭙﯿﻦ مردمی حمایت ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ را ﺩﺭ ﺭﻭﻧﺪ بررسی ﻣﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﻩ قانون جامع آب می‌توان ﺩﺭ ﻧﻔﯽ ﮐﻠﯿﺖ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺭﻭﺡ این قانون، ﻋﺪﻡ ﺣﻀﻮﺭ ذی‌نفعان ﻭﺍﻗﻌﯽ ﺩﺭ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ، عدم صلاحیت ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺩﺭ ﺭﺩ ﯾﺎ تأیید ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩﺍﺕ، غیرشفاف بود جایگاه ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺷﺒﮑﻪ و سایر مجموعه‌ها و اختیارات آنها ﺩﺭ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ؛ عدم توجه به جرم انگاری محیط زیستی ﻭ … ﺩﺍﻧﺴﺖ. ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﻭﺭ ﻋﺪﻡ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﻪ ذوق‌زدگی ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺩﺭ تصمیم‌سازی‌های دولتی ﻋﯿﺎﻥ ﻭ عیان‌تر ﺷد.سؤالی ﮐﻪ ﺷﺒﮑﻪ تشکل های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ در مورد قانون جامع آب ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﭙﺮﺳﯿﺪ!ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺭﻭﻧﺪ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺩﺭ تدوین پیش‌نویس ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ می‌نویسد: ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﺮﻭﻉ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪﯾﻢ ﺳﺎﯾﺮ ﺩﺳﺖﺍﻧﺪﺭﮐﺎﺭﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﻭ ﻏﯿﺮﺩﻭﻟﺘﯽ، ﺑﻪ ﺩﻻﯾﻠﯽ ﮐﺎﻣﻼ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻘﺪ، ﺩﺭ ﻓﺮﺁﯾﻨﺪ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﺟﺪﯾﺪ ” ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺁﺏ” ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ، ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻭﻇﺎﯾﻒ ﺗﺴﻬﯿﻠﮕﺮﯼ ﻭ واسطه‌گری تشکل‌های مردم‌نهاد ﻭ تلاش ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎﺕ ﻭ خواسته‌های ذی‌نفعان ﺑﻪ ﻫﻢ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺻﺎﺩﻗﺎﻧﻪ ﻭ ﻫﻤﺪﻻﻧﻪ ﺩﻓﺘﺮ برنامه‌ریزی‌های ﮐﻼﻥ ﺁﺏ ﻭ ﺁﺑﻔﺎ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ، ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﻧﺪ ﺣﻀﻮﺭ ﯾﺎﻓﺘﯿﻢ.ﺣﺎﻝ سؤال ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﭙﺮﺳﯿﺪ ﭼﺮﺍ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ اعلام ﻣﻮﺿﻊ ﺭﺳﻤﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ تشکل‌های کشاورزی، ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ، ﻣﯿﺮﺍﺛﯽ، تشکل‌های ﻋﺸﺎﯾﺮﯼ ﻭ … ﻧﻪ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﯽ ﻭ ﻧﻪ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ دولت هیچ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ذی‌نفعان یا ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ یا حاضر به مشارکت نشدند؟به ﺮﺍﺳﺘﯽ ﭼﻪ ﺍﺗﻔﺎﻗﯽ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ وقع ﺍﺳﺖ ﮐﻪ این وزارت‌خانه ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪ طولانی ﺩﺭ ﻧﺎﺩﯾﺪﻩ ﺍﻧﮕﺎﺭﯼ ﺳﯿﺴﺘﻤﺎﺗﯿﮏ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭﯼ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﻭ ارزش‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺑﺪﻭﻥ ﺣﻀﻮﺭ ﺳﺎﯾﺮ ذی‌نفعان ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪ نظیر جامعه کشاورزی، از شبکه تشکل‌های محیط زیستی ﺩﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ قانون جامع ﺁﺏ دعوت به عمل می‌آورد؟ﭼﺮﺍ ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ اطلاع ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻏﯿﺒﺖ خطرناک سایر ذی‌نفعان در تدوین قانون جامع آب ﭼﻪ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﭼﻪ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﻏﯿﺮﺩﻭﻟﺘﯽ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﻋﻠﻨﯽ ﻭ ﺷﻔﺎﻑ با افکار عمومی ﻃﺮﺡ ﻧﮑﺮﺩ؟ﻏﯿﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺭﻭﺡ ﺳﺎﺯﻩ ﻣﺤﻮﺭ ﻭ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ سدسازی ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺁﺏ حاکم بر این ﻗﺎﻧﻮﻥ، ﻭﺟﻮﺩ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ صرفاً ﺯﯾﻨﺖﺍﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﺭﻭﻧﺪ تصویب ناصواب ﺍﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺖ؟ و این ﻧﻘﺸﯽ است ﮐﻪ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ آگاهانه ﻭ ﻋﺎﻣﺪﺍﻧﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ می‌پذیرد!از این رو است که باید گفت تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ نباید ﺩﺭ ﺩﺍﻡ ﺩﻭﮔﺎﻧﻪسازی‌های کاذب ﺷﺒﮑﻪ ﺗﺸﮑﻞﻫﺎﯼ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ گرفتار شوند.ﻧﮑﺘﻪ ﻇﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ تشکل‌های محیط‌زیست ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ” پیش‌نویس ﺩﻓﺘﺮ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﺏ” ﮐﻪ ﺑﺎ پوششی انتقادی ﻧﯿﺰ ﻃﺮﺡ ﺷﺪﻩ وجود دارد ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﯼ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ (ﺍﯾﺠﺎﺩ ﺩﻭﮔﺎﻧﻪ پیش‌نویس ﺩﻓﺘﺮ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﺏ ﻭ پیش‌نویس اولیه ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺁﺏ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺷﺒﮑﻪ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ)، ﺑﺎ ﻋﺪﻡ ﺑﻪ ﺭﺳﻤﯿﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ پیش‌نویس ﺩﻓﺘﺮ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﺏ، پیش‌نویس ﺍﻭﻟﯿﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺁﺏ که توسط ﺩﻓﺘﺮ برنامه‌ریزی‌های ﮐﻼﻥ ﺁﺏ ﻭ ﺁﺑﻔﺎ تدوین شده ﺭﺍ ﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺣﻤﺎﯾﺖ می‌کند:“ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻔﮑﺮﯼ ﮐﻪ قدم‌های ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ، «پیش‌نویس ﺍﻭﻟﯿﻪ قانون آب» ﺍﺳﺖ ﮐﻪ به‌زودی ﻣﻨﺘﺸﺮ می‌شود ﮐﻪ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ با نقطه ﻣﻄﻠﻮﺏ تشکل‌های مردم‌نهاد، فاصله‌هایی ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﺍﻣﺎ تا همین ﺟﺎ ﻫﻢ ﺗﻐﯿﯿﺮﺍﺕ ﺷﮕﺮﻓﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﭘﺬﯾﺮﺍ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ مهم‌ترین ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭﯼ ﺍﻣﻮﺭ به مردم ﺩﺭ حوضه‌های ﺁﺑﺮﯾﺰ، ﻭﺭﻭﺩ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﺨﺶ ﻏﯿﺮﺩﻭﻟﺘﯽ ﻭ ﺻﻨﻔﯽ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﺍﻫﺎﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﻭ کارگروه‌های تصمیم‌گیری، ﺗﻐﯿﯿﺮﺍﺕ ﺩﺭ اولویت‌بندی تخصص‌ها ﻭ ﺍﻣﺜﺎﻝ ﺍﯾﻨﻬﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ واقعاً ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻭ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ”.ﺣﺎﻝ آنکه ﺭﻭﺡ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺳﻪ پیش‌نویس ارائه ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ بخش‌های مختلف ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﻧﮕﺎﻩ ﺳﺎﺯﻩ ﻣﺤﻮﺭ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ سدسازی ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺁﺏ ﻭ ﺳﻠﻄﻪ ﯾﮏ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻭ ﺩﯾﮑﺘﺎﺗﻮﺭ ﻣﺎﺑﺎﻧﻪ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻧﯿﺮﻭ ﺑﺮ ﺁﺏ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺭ پوشش‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺳﺖ؛ لذا ﮐﻤﭙﯿﻦ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ زاگرس مهربان ﺑﺎ ﻧﻘﺪ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺣﺬﻓﯽ ﺷﺒﮑﻪ تشکل‌های ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻪ ﺑﺎ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺟﺎﻣﻊ ﺁﺏ ﻭ ﺿﻤﻦ ﻗﺪﺭﺩﺍﻧﯽ ﺍﺯ تلاش‌های ﻓعالان بعضاً ﺩﻟﺴﻮﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ صرف‌نظر ﺍﺯ ﺍﺑﻬﺎﻣﺎﺕ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﻭﺿﻌﯿﺖ ﻓﻌﻠﯽ ﺷﺒﮑﻪ ﭼﻪ ﺍﺯ ﺣﯿﺚ اساس‌نامه‌ای ﻭ ﭼﻪ ﺍﺯ ﺣﯿﺚ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩﯼ ﻭ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺭﺍ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﮐﻠﯿﺖ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﮐﺸﻮﺭ نمی‌داند.کمپین ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺧﻮﺩ ﺍﻣﯿﺪﻭﺍﺭ ﺍﺳﺖ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺘﯽ ﺑﺎ ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﮐﺮﺩﻫﺎﯼ ﺣﺬﻓﯽ ﺭﻭﻧﺪ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍصلاح ﮐﻨﺪ.منبعنه به انتقال آبنه به انتقال آبSun, 14 Feb 2021 13:34:50 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/ورزنه-کوهرنگ-انتقال-آب-و-زاینده-رود-aeykicdzia1a https://aparat.com/v/9z5I4 اگر انتقال آب راهکار احیای زاینده رود یا رودهای دیگر در کشور است، پس چرا حالا بعد از طرح انتقال‌های آب تونل کوهرنگ یک (سال ۱۳۳۲) به مقدار ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب به زاینده رود آب اضافه شده. و تونل کوهرنگ ۲ (سال ۱۳۶۴) به مقدار حداقل ۲۵۵ میلیون متر مکعب آب به زاینده رود افزوده شدهو تونل سوم کوهرنگ هم که مطالعات آن از سال ۶۰ شروع شد اخیرا سالانه ۱۲۰ میلیون متر مکعب سالانه آب به زاینده رود می‌افزاید و قرار است به همان عدد ۲۵۵ میلیون متر مکعب برسد.غیر از اینها که در مرزهای چهارمحال و بختیاری انجام شده است در خود مرزهای اصفهان طرح های تونل‌های انتقال آب از چشمه لنگان و خدنگستان انجام شده است و روی هم چند صد میلیون متر مکعب آب دیگر به زاینده رود اضافه کرده اند. اما مشکل از جایی شروع می شود که ذاتا طرح های انتقال آب انتظارات را هم افزایش میدهند و این میشود که با آنکه طبق اصول انتقال آب یونسکو که ۵ اصل هستند، گفته میشود انتقال آب نه برای جبران کمبود آب که برای آب شرب باید انجام شود و تازه بعد از آنکه از همه جا صرفه جویی انجام شده باشد و هیچ راهی برای تامین شرب وجود نداشته باشد. اما وضع فعلی به شکلی است که زمین‌های بدون حقابه در اصفهان و کارخانه‌های آب‌بر در اصفهان و یزد بایستی با آب انتقالی سیر شوند. در حالی که در کشورهای توسعه‌یافته کارخانه های آب‌بر در کنار دریا ساخته می‌شود نه در جایی که برای کارخانه‌های آب‌بر مناسب نیست. از کشاورزی غیراصولی و آب دادن به زمین‌های بدون حقابه بگیرید در اصفهان که بدون اینکه حقی داشته باشند از آن آب مصرف میکنند. همان آبی که باید در شرق اصفهان مصرف شود، آن هم برای کشاورزی اصولی برای مثال گلخانه‌داری نه برای مصرف گل و گشاد فعلی.حال آنکه طبق قوانینی که مسئولان فاسد بالادستی نوشته و خود تصویب کرده اند زاینده رود طبیعی (یعنی تقریبا ۸۰۰ میلیون متر مکعب سالانه) بایستی برای کشاورزان در اصفهان یعنی حقی قانونی برای چهارمحال و بختیاری قائل نیستند. و جالب اینکه نه از همین آب قانونی به مردم ورزنه می‌رسد نه از آب متقل شده که بسیار هم مخرب بوده اند و طبیعت را نابود کرده اند. و با اجازه ندادن به چهارمحال و بختیاری برای عملیات آبخیزداری، اقلیم چهارمحال و بختیاری را در کوهرنگ را تخریب کرده اند و همین تغییر اقلیم باعث شده آب کمتری به زاینده رود سرازیر شود که در نهایت خود اصفهان و ورزنه ضرر میکند یعنی با راهکارهای فعلی در وزارت نیرو هم اصفهان ضرر کرده هم چهارمحال و بختیاری.یخچال های طبیعی کوهرنگ از ۲۰ متر به ۲ متر رسیده اند (اسکان نیوز)چرا آب در زاینده رود نیست؟ وقتی ۹۰٪ آب زاینده رود از چهارمحال و بختیاری خارج میشود و به اصفهان می رود؟ چرا کجا غیب میشود؟ چرا سیاست مداران کثیف در اصفهان و چهارمحال و بختیاری و وزارت نیرو مردم را در استان های خود بی چاره کرده اند؟ در کوهرنگ یعنی سرآب (چهارمحال و بختیاری) طبیعت با انتقال آب و استفاده ی سنگین از آب های زیر زمینی نابود شده و در ورزنه یعنی پایاب (اصفهان) هم هر انتقال آب جدید، انتظارات زیادی ایجاد کرده و چند برابر انتقال های قبلی مصرف کرده اند و زمین های جدید کاشته اند و بر خلاف خود قانون تصویبی مملکت برنج و هندوانه و گوجه و خیار و شبدر و پیاز میکارند که محصولاتی بسیار آب‌بر هست. چرا مدیریت آب در مملکت اینهمه خراب است؟ که به بهانه ی تامین آب مردم یک جا، جای دیگر را خراب میکنند؟ و راهکارهای پایدار (Sustainable) که مصرف را کنترل میکند و کشاورزی را متناسب با آب موجود تنظیم میکند، وجود ندارد؟ چرا کارخانه های آب بر مثل فولاد و نیروگاه ها و پتروشیمی ها را در اصفهان ساخته اند که آب در دسترس آن کم است؟ غیر از این است که پول و امکانات را به اصفهان ببرند، بدون اینکه به مردمی فکر کنند که کارخانه ها را برای آنها ساخته اند؟ از یک طرف آب منتقل میکنند به اصفهان و بی کاری و اجازه‌ی کشاورزی در چهارمحال و بختیاری در خیلی زمین ها به خاطر نبود آب را نمیدهند، از طرفی مردمی که در چهارمحال و بختیاری بی کار میشوند را به همان کارخانه های فولاد در اصفهان میبرند تا بیکاری را جبران کرده باشند؟ چرا لقمه را دور دهان خود میپیچید؟ بار را پای خر میبرند با انتقال آب برای کارخانه سازی؟ یا آنکه خر را پای بار میبرند یعنی همان کارخانه ها را در جایی که آب هست میبرند؟ چرا وقتی مردم اصفهان از آلایندگی کارخانه ها بیمار شده‌اند، هر سال کارخانه ها را در اصفهان توسعه می‌دهند؟ حتی چند سال پیش برای آنکه دهان چهارمحالو بختیاری را ببندند چند کارخانه زیر مجموعه‌ی فولاد مبارکه اصفهان در سرزمین بختیاری ساخته‌اند، بدون اینکه توجه به آب مورد نیاز آن بکنند یعنی در سفید دشت و فرادنبه ساخته‌اند و مردمی که از آب آلوده به نیترات، سرطان میگیرند را برایشان کارخانه ی آب بر ساخته اند. ببینید فساد و کثافتی که این مملکت را برداشته. یک کار اصولی در این مملکت انجام نمی‌شود. حتی در آینده ممکن است در طبیعت بکر بختیاری کارخانه های آلاینده بسازند و همین دارایی ناچیز را از بین ببرند، به جای آنکه اقتصاد را متناسب با دارایی‌های خود زاگرس بسازند مانند طبیعت و توریسم و صنایع دستی و حتی صنایع تکنولوژیک که آلاینده هم نیست. اگر بی سوادی و فساد و خیانت سرزمین چهارمحال و بختیاری را نگرفته بود، از ابتدا اجازه‌ی انتقال آب به شکل افسارگسیخته را نمیدادند.نه به انتقال آبنه به انتقال آبFri, 12 Feb 2021 13:19:14 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/مدیریت-حوضه-محور-در-زاینده-رود-و-وسعت-حوضه-و-سهم-تولید-آب-rj41pz6zdafcزردکوه بختیاری (سرچشمه ی زاینده رود و کارون و دز) اگر سهم مدیریت بر حوضه‌ی زاینده‌رود صرفا بر اساس وسعت حوضه‌ی آبی باشد، و سهم از مقدار تولید آب در مناطق جغرافیایی نادیده گرفته شود، می‌تواند خود عامل ناکارآمدی مدیریتی بر کل حوضه شود.مثال آن حوضه‌ی زاینده رود است که ۸۷ درصد حوضه‌ی آبی در استان اصفهان و الباقی در چهارمحال‌و‌بختیاری قرار دارد. بنابراین اگر بر همین اساس مدیریت صرفا بر اساس وسعت حوضه‌ی آبی باشد و سهم از تولید آب، در گرفتن سهم از مدیریت موثر نباشد، بنابراین اصفهان می‌تواند با اتکا بر این مسئله بیشترین مدیریت را بر زاینده‌رود درخواست کند و بنابراین بیشترین سهم آب را دریافت کند اما منطقه‌ی جغرافیایی که آب از آنجا نشئت می‌گیرد (یعنی بیش از ۹۰ درصد آب) که کمترین سهم در مدیریت را دارد بنابراین نمی‌تواند حقوق منطقه‌ی سرچشمه را دریافت کند بنابراین سیاست‌گذاری‌ها نامتوازن می‌شود و این به سادگی می‌تواند منطقه‌ی سرچشمه را از تاثیرگذاری بر مدیریت و قانون‌گذاری بر حوضه‌ی خود محروم‌ کند. اگر خودتنظیم‌گری (یعنی وضعیتی که در آن هر منطقه ی جغرافیایی و حوضه ی آبی قوانین کاری خود را تعریف کند) یک عیب باشد، پس:1- خودتنظیم‌گری در مدیریت حوضه‌های آبی بایستی برچیده شود چون عامل ایجاد تعارض منافع (Conflict of Interests) می‌شود.2- گزینه‌ی دیگر آنکه قوانین از بالا سرازیر شود که تضمین کننده‌ی حقوق همه‌ی مردم باشد (که فعلا حتی با مدیریت وزارت نیرو این خواسته عملی نشده است).3- یا آنکه همه‌ی بخش‌های یک حوضه‌ی آبی مثلا از سرچشمه‌ی زاینده رود تا جایی که به گاوخونی می‌ریزد در خودتنظیم‌گری سهیم باشند که قدرت تصمیم‌گیری یک بخش حوضه (مثلا بالادست یا میانه‌ی حوضه) بر سرچشمه یا انتهای حوضه نچربد و سلامت زاینده رود در تمامی آن تضمین شود.گاوخونی (پایاب یا انتهای زاینده رود)بنابراین حوضه‌های آبی باید به مقدار عادلانه در مدیریت شریک باشند که سلامت حوضه‌ی آبی از ابتدا تا انتهای حوضه به خطر نیوفتد. کوهرنگ در سرچشمه یا ورزنه در پایین دست حوضه در شرایط فعلی نمی‌تواند حقوق خود را به اندازه‌ی لازم مطالبه کند و بنابراین سلامت محیط زیست و مردم سرچشمه و انتهای حوضه به خطر می‌افتد. به شکلی حتی تولید آب را تحت تاثیر قرار دهد چون با مخالفت اصفهان، عملیات آب‌خیزداری و حفاظت از منابع آب در مبدا ممنوع یا دشوار می‌شود و اقلیم منطقه تحت تاثیر منفی آن قرار می‌گیرد. بنابراین تولید آب هم کاهش می‌یابد که در نهایت به زیان اصفهان تمام می‌شود. پس اگر قرار باشد سهم از مدیریت حوضه‌های آبی بین مناطق جغرافیایی و سیاسی تقسیم شود، سهم از تولید آب و منطقه‌ی تولیدکننده‌ی آب نیز باید داده شود، به شکلی که حداقل قدرت مدیریتی تامین شود که نتوانند حقوق استان‌هایی که در حوضه‌های آبی حداقلی قرار دارند را از بین ببرند. این هم به نفع مناطق تولید کننده‌ی آب خواهد بود و هم مناطق پایین دست که آب به سمت آنها سرازیر می‌شود. این موضوع در حوضه‌ی کارون یا حوضه‌های دیگر آبی کشور نیز وجود دارد.نه به انتقال آبنه به انتقال آبMon, 08 Feb 2021 10:51:02 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/نامه-سرگشاده-برای-پروژه-بن-بروجن-nhrkye1sw6r1نمایندگان گرانسنگ و مدیران محترم دستگاههای امنیتی و قضایی استان چهارمحال و بختیاری با سلام و عرض ادبدر خصوص تجمع چندین باره مردم محترم اصفهان در ابگیری پروژه «بن بروجن» بر آن شدم که [بپرسم] چه کسی بایدپاسخگو باشد؟![در این مورد می‌خواهم] به تشریح موارد زیر بپردارم: در زمان تصدی استاندار اقای قاسم سلیمانی دشتکی و مدیر عاملی اقای مهندس کوروش نادری بنی حضورا عرض کردم این اشتباه بودکه خط لوله بن-بروجن را روبروی خط لوله تونل گلاب قرار دادند؟ الان هم می توانید خط را دوکیلومتر یا کمتر انحراف بدهید که در استان خودمان باشد. که فردا مشکل شبکه برق هم نداشته باشیم. که متاسفانه قادر به این کار نشدند؟در سفرمسئولین محترم وزارت نیرو که چندین باربه استان تشریف اوردند مقرر شد زمین محدوده پروژه در استان اصفهان را در اختیار استان ماقرار گیرد و شنیدیم که واگذار شد؟ اگر واگذار شد پس چرا تعدادی کشاورز نمای اصفهانی از پروژه بن-بروجن جلوگیری می‌کنند؟ مردم نجیب کوهرنگ استان از سال 1332 [که اولین تونل ویرانگر انتقال آب از کوهرنگ انجام شد] تا کنون هیچ بی حرمتی به اصفهانی ها نکردند؟ هر چند در درون خانه ما حفاری کرده اند؟چه کسی پاسخگو است؟ چرا دستگاه قضا و امنیتی استان ما بعنوان مدعی العموم وارد نمی‌شوند ؟ و اگر وارد شدند چرا مجددا [مردم اصفهان تجمع و تخریب آبگیر بن بروجن را] تکرار می کنند؟حال هم با این همه کش و قوس‌ها در دو دولت و ساختارشکنی مسئولین وزارت نیرو و کشور باید خط لوله را از داخل استان خودمان عبور دهند که مشکلات اجتماعی بین دو استان حادث نشود مردم نجیب استان ما مگر چقدر صبر دارند که آب استان ما را برای صنعت و کشاورزی اصفهان و صنعت یزد و کرمان ببرند و کشاورزان سر چشمه اب در کوهرنگ حقابه نداشته نباشند و مردم دشت زرین کوهرنگ و لردگان با تانکر اب بخورند و دشت خونمیزا آتش بگیرد و منطقه بیرگان را نابود کنند و 500 هزار نفر جمعییت بن تا بروجن در تشنگی بسر ببرد ؟ وبا حفاری تونل سبز کوه چشمه های منطقه را نابود کنند و قائله بلداجی را راه بیاندازند و آب «خِرسان» و «وَنَک» را ببرند. مگر مردم ما توان این همه ظلم را با این همه فقر و بدبختی دارند؟ مردم ما از درون منفجر می شوند. چون کسی را ندارند ازشان دفاع کنندو سر انجام یک روز نهضت اب راه می اندازند وتکرار تاریخ خواهند کرد؟۹۵٪ آب زاینده رود که به اصفهان می‌رود در استان چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود و بر سر آن اصفهان و یزد دعوا میکننددر این راستا نمایندگان محترم استانهای ما و خوزستان و دیگر استانها باید دست مافیای اب استانهای کویری را از سر استانهای خودشان برای همیشه قطع کنند. چرا که وزیر نیروی ومعاون اول ریاست جمهور کویری عامل نابودی استان ما شدند و می‌شوند (یک شبه صدمیلیون متر مکعب اب استان ما را در زمان خاتمی به یزد انتقال دادندبدون اینکه حقابه به استان ما بدهند و یا حتی حقابه به کشاورزان کوهرنک بدهند؟ این است عدالت در جمهوری اسلامی؟) می دانیم که انتقال اب کوهرنک به شهرکرد با میزان 2000 لیتر بر ثانیه که بصورت ثقلی وبدون هزینه پمپاژ می شد را به 600 لیتر بر ثانبه کاهش دادند! و 1400 لیتر بر ثانیه را از آبگیر بن با صدها میلیارد تومان هزینه پمپاژ کنند. انتقال آب کوهرنک به شهرکرد با میزان 2000 لیتر بر ثانیه که بصورت ثقلی و بدون هزینه پمپاژ می شد را به 600 لیتر بر ثانیه کاهش دادند! و 1400 لیتر بر ثانیه را از آبگیر بن با صدها میلیارد تومان هزینه پمپاژ کنند (سوء مدیریت در استان).همانطوریکه در سه سال قبل خطاب به نمایندگان و مسئولین محترم استان در فضای مجازی نوشتم و در گروهای مختلف ارسال نمودم و بدست انها هم رسید و اشاره نمودم که احتمال می رود پروژه بن بروجن را با بهشت آباد و سبزکوه معامله کنند؟ و حال هم به نمایندگان و مسئولین محترم استان چهارمحال و بختیاری و فعالین حوزه جنبش بهشت آباد و مردم حوضه بهشت اباد (شهرکرد، لار، کیار، گندمان، و میزدج یادآوری میکنم که تکرار همان مطالب همایش 98 شهر جونقان را گوشزد می کنم که بهوش باشید که اگر اب بهشت اباد را با تونلی به عمق 300 تا 2000 متر وبه طول 65 کیلومتر وبه قطر 6 متر بردند، مرگ خاموش استان فرا خواهد رسید؟ آنهایی که دل در گرو این استان دارند چنان انتشار دهند که بدست رهبری هم برسد. فعال محیط زیست و جانباز 8 سال دفاع مقدس عمو نادر (نادر امینی راستابی) ۲۵ دیماه سال ۱۳۹۹نه به انتقال آبنه به انتقال آبThu, 14 Jan 2021 11:48:38 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/خسرو-رفیعی-و-سدسازی-و-هدف-از-ساخت-سد-چه-باید-باشد-kstnhl2iu8ssزمان انتشار این متن: 4 سال پیش ( 1395/2/22 )پس از بارندگی‌های چند روز اخیر و جاری شدن سیل در برخی مناطق مطلب عجیبی از معاون منابع آب و نیروی ایران در برخی از رسانه‌ها منتشر شد که اگرچه شاید برخی ندانند ولی مطمئنا ایشان می‌دانند وگرنه جایگاهی را که اشغال کرده‌اند عجیب است!در کتاب‌های درسی آموزش و پرورش در دوره دبستان‌ می‌خوانیم که سد را برای مهار سیل و تامین آب کشاورزی می‌سازند. ولی امروز بیش از نیمی از سدهای ایران آب شرب مردم را تامین می‌کنند و برای کشاورزی و صنعت کمتر آب باقی می‌ماند. مانند سدکرج، سدلتیان، سدلار، سد طالقان. یادمان باشد سدسازی خوب است ولی به چه قیمت و بهایی. با خشک کردن تالاب‌ها و دریاچه‌ها با شوره‌زار کردن زمین‌های کشاورزی، با ایجاد ریزدانه و گرد و خاک در مناطق مختلف. سد‌سازی خوب است ولی به چه شرط؟! با ساخت آن روی کوه نمک و از بین بردن آب شیرینی که سال‌های سال در رودخانه کارون به طرف دشت حاصلخیز هفت تپه جاری بوده است.سد‌سازی خوب است ولی با چه هدفی؟ با افزایش جمعیت در شهرها و مهاجرت روستاییان به شهرها و افزایش جمعیت عجیب و غریب در تهران که تنها پایتخت بزرگ جهان است که هیچ راهی به دریا و آب‌های آزاد ندارد.با هزینه ساخت‌و‌ساز برج‌های بی‌در و پیکر در مناطق غیر‌مجاز ارتفاعات شمال تهران. جناب آقای اطاعتی سد‌سازی خوب است ولی کمی هم فکر کنید، بررسی کنید و مسائل اجتماعی و اقتصادی آن را تجزیه و تحلیل کنید. ایران زمین، کشوری خشک است و بیش از دو سوم آن بیابان و غیر‌قابل سکونت. اجبارا اگر جمعیت افزایش یابد به‌طرف مناطقی که دارای آب است هجوم می‌برند. بیایید یکبار هم بگوییم اگر پروژه‌ای را اجرایی کنیم باید تمام جوانب آن را مورد ارزیابی و بررسی قراردهیم. سد کارون ۴بیایید یکبار تا فاز 1 آن را تکمیل نکرده‌ایم به فاز 2 نرویم. برای ایجاد سد باید تمام عوامل زیست محیطی، تاریخی، اجتماعی و مردم‌شناسی را بررسی کرد. باید دید با ساخت یک سد چند خانوار روستایی آواره می‌شوند. چه میزان از زمین‌های کشاورزی نابود می‌شود. چند کیلومتر اثر تاریخی تخریب یا زیر آب می‌رود. فقط نگوییم سد را می‌سازیم. برای جلوگیری از سیلاب. هزاران هزار سال باران بارید و مسیل سیل برای همه روشن بوده. در اطراف مسیل‌ها ساخت‌و‌ساز کردیم. رودخانه‌ها را کوچک کردیم. حریم رودخانه‌ها را محاسبه نکردیم، آب را بخار کردیم و اجازه ندادیم وارد منابع زیرزمینی شود، آبخوان‌داری را فراموش کردیم و برای آبخیزداری فکری نکردیم، دور رودخانه شهر ساختیم و همه را مصرف‌گرا کردیم. تولید و کشاورزی را زیر سوال بردیم! ناگهان سیل که آمد می‌گوییم بلای آسمانی. همه چیز را تغییر داده‌ایم و با کمال افتخار می‌گوییم اگر این سدها نبود سیل شهرهای جنوبی ما را خراب می‌کرد. کمی بیندیشیم و از کارهای غلط خود دفاع نکنیم که آیندگان ما را نخواهند بخشید.سد‌سازی خوب است ولی نه آنکه کل آب سد کرج را علاوه بر تصفیه‌خانه‌های 1و2 به تصفیه خانه ششم منتقل کنیم و باقی‌مانده آن را با خط لوله و تونل قبل از جاری شدن در رودخانه منتقل کنیم و 10سال آینده فضای سبز جاده چالوس را از یک سو به بیابان بی‌آب و علف تبدیل کنیم که نه آب باشد نه آبادی و نه فردی که بتواند  عنوان کند چرا؟و از سوی دیگر با ساخت‌و‌سازهای غیر‌مجاز، شمال تهران که در دامن کوهپایه البرز قرار دارد و همیشه زبانزد خاص و عام بوده و منطقه‌ای ییلاقی که باغ‌های آن پر از محصول و انواع میوه را در آن پرورش می‌دادند به منطقه‌ای آلوده و غیر‌قابل زندگی تبدیل کنیم و این تجربه تلخ را در تمام کشور به‌جای پند گرفتن تکرار کنیم.کارشناس مسائل آب[پیشنهاد مطالعه: بررسی علمی اثرات اجتماعی ساخت سد و سدسازی]نه به انتقال آبنه به انتقال آبSun, 06 Dec 2020 21:58:24 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/درباره-تونل-سوم-کوهرنگ-و-مردم-کوهرنگ-zies2iwapuqvکارگاه سد تونل کوهرنگ۳اشهد ان لا اله الا الله...اشهد ان لا اله الا الله...در روستای «یاورآباد» بیرگان هستم؛ پای زردکوه کوهرنگ در چهارمحال و بختیاری. جایی که به انزلی زاگرس شهره است. پر از باغ‌های 200 ساله بادام و گردو و کوهساری که تا چند سال پیش عسل از سنگ‌هایش می‌‌چکید؛ آبشار عسل. حالا زردکوه تشنه است. مردم یاورآباد تا می‌بینند از ماشین سازمان آب پیاده می‌شوم، در چشم به‌هم زدنی دورم حلقه می‌زنند و اشهد می‌خوانند. زبانم بند می‌آید می‌ایستم و من هم عزاداری می‌کنم. صدای هق‌هق بلند می‌شود؛ یا حضرت عباس یا امام رضا اشهد ان لا اله الا الله...بند کفش‌های‌تان را محکم ببندید و با من همسفر شوید. برویم به سرزمین آب، به سرچشمه کارون، دز، زاینده رود. برویم به چشمه‌ها و رودخانه‌ها سر بزنیم و ببینیم چه بر سر زندگی آمده؟ چند نفر از شما می‌دانید اصلاً رودی به‌ نام زاینده رود وجود ندارد؟ چند نفر می‌دانید «پلاس جان» که رود بزرگی بوده، حالا رودخانه دیگری را هم می‌بلعد و نرسیده به زاینده رود جوی کوچکی می‌شود که به قوزک پا نمی‌رسد؟رودهایی که ما را دوست ندارندبگذارید از اول شروع کنیم؛ سفر از جاده شهر کرد به کوهرنگ آغاز می‌شود. کنار مهندس سیدهاشم فاطمی، مدیر منابع آب شهرستان‌های فارسان و کوهرنگ می‌نشینم و از او می‌خواهم به سرشاخه‌های کارون و زاینده رود سر بزنیم و در راه، روستاها و عشایر را ببینیم و به تونل‌ها و سدهای انحرافی سرک بکشیم، طوری که نقشه بزرگی از منابع آبی انزلی غرب در ذهنم شکل بگیرد. فاطمی در راه، بستر خشک رودخانه‌های «گرگک» و «دره سیر» را نشانم می‌دهد. از همان رودهایی که از بالای کوه پایین می‌آمده و در بستری سبز مثل مخمل به دره می‌ریخته. اما دیگر نشانی از هیچ کدام نیست. رودهای خشکیده به مسافری مثل من که در جست و جوی آب است، سلام می‌کنند و سفر آغاز می‌شود.به روستای «عیسی آباد» می‌رسیم و پلی بزرگ در ورودی روستا روی رودخانه‌ای خشکیده که گله‌ای گوسفند در بسترش درحال چراست. از ماشین که پیاده می‌شویم، جوانی به سمت من می‌دود و می‌گوید: «مهندس جان بچه‌ات کاری کن این آقایی که روی چاه است، آب به پایین دست ندهد. راستش، می‌خواستیم جمع شویم و بیاییم اداره آب ولی توی رودربایستی ماندیم. هم ولایتی ماست خوب نیست، ولی مهندس جان بچه‌ات خودت یک کاری بکن!»رودخانه عیسی‌آباد از چشمه‌ای به‌نام «سراب امیدآباد» تغذیه می‌کرده که حالا تقریباً خشک است. خشک خشک نه؛ از 4700 لیتر در ثانیه رسیده به 500لیتر که آن هم سر راه بلعیده می‌شود. همین عیسی‌آبادی‌ها را مجبور کرد که دو چاه در روستا بزنند؛ یکی برای آشامیدن و یکی برای باغ‌های‌شان. علی احمدی جوانی که تقاضا دارد چاه به پایین دست آب ندهد، می‌گوید: «آب آشامیدنی هم وضع خوبی ندارد، یک روز هست یک روز نیست. به خدا این رودخانه چنان پرآب بود که کسی جرأت نداشت از آن رد شود. حالا ببینید وسط رودخانه گوسفند می‌چرد. دو سه روز دیگر چاه‌ هم می‌خشکد و تمام باغ‌ها‌مان می‌سوزد. مهندس جان بچه‌ات بگو این بابا آب به پایین دست ندهد.»پدو پیرمرد از راه می‌رسند و گفت‌و‌گو روی پل با عیسی‌آبادی‌ها گرم می‌شود. علی سینا احمدی می‌گوید 65 سال است در این روستا زندگی می‌کند و هرگز چنین وضعی را به چشم ندیده: «آب همیشه بود. دو سه سالی هست که کم شده اما امسال کامل خشک شد.» می‌گویم اگر این وضع ادامه پیدا کند، چکار می‌کنید؟ می‌گوید: «هیچی، از گرسنگی می‌میریم. همین حالا آب آشامیدن ما گل خالی است.» ماشاءالله احمدی از او مسن‌تر است. ادامه حرف هم روستایی‌اش را می‌گیرد و می‌گوید: «من همین روستا دنیا آمده‌ام و در این 77 سالی که از خدا عمر گرفته‌ام، هیچ وقت این طور رودخانه را خشک ندیده‌ام. چشمه‌های اطراف همه خشکیده، رودخانه را که می‌بینید، چاه‌های‌مان هم درحال خشکیدن است. گندم‌ها هنوز آب سوم را نخورده‌اند و دارند خشک می‌شوند. دولت باید فکری به حال ما بکند وگرنه همه از بین می‌رویم.»می‌پرسم کسی هم به فکر کوچ افتاده، یا کسی هم بوده که به‌خاطر خشکسالی عطای روستا را به لقایش ببخشد؟ می‌گوید: «پولدارها همه رفتند، ما مردم فقیر بدبخت مانده‌ایم. به خدا آدم داریم پول کرایه ماشین از اینجا به فارسان را هم ندارد. مجبوری مانده‌ایم.»تا رسیدن به خط تقسیم حوزه آبریز کارون و زاینده رود، راه زیادی نداریم. کوهستان را باید بالا برویم تا برسیم به روستای «حیدرآباد» یعنی جایی که در شرایط طبیعی آب‌ از یک سو به سمت کارون سراریز می‌شود و از سوی دیگر با زاویه‌ای 90 درجه به زاینده رود. در راه سد خاکی «بابا حیدر» را می‌بینیم که درحال احداث است. از فاطمی می‌پرسم با کدام آب قرار است این سد پر شود، «سراب امید» که تبدیل به سراب شده؟ می‌گوید: «برای احداث سد، آمار چند ساله را درنظر می‌گیرند. ماهم چشم امیدمان به لطف خداست وگرنه برای منطقه فاجعه بزرگی خواهد بود.»۵۰ درصد کاهشیکی از مشکلات استان چهارمحال و بختیاری مرتفع بودن آن است. طوری که پس از هرباران، آب سرازیر می‌شود و 12 ساعت بعد به سد زاینده رود در مرز اصفهان و چهار محال و بختیاری می‌رسد و از سوی دیگر 24 ساعت بعد به سد کارون 4 در خوزستان و از آنجایی که الگوی بارش از برف به باران تغییر کرده، این استان ذخیره‌ای برای خود ندارد.به حیدرآباد می‌رسیم، نقطه‌ای که دیگر سربالایی تمام می‌شود و از اینجا به بعد دیگر سرازیری است. فاطمی توضیح می‌دهد که در حوزه کارون طبق آمار سال 81- 80 حدود 6 میلیارد و 300میلیون لیتر آب از استان خارج شده که در حال حاضر به حدود 3 میلیارد رسیده. یعنی 50 درصد کاهش، طوری که اگر جمع کاهش باران طی 10 سال را جمع بزنیم با 2 سال خشکسالی مدام بدون قطره‌ای باران مواجه می‌شویم.حیف از نعل اشکنان و چشمه زرینصدای زنگوله از هر طرف بلند است. چند گله را رد می‌کنیم تا به گله‌ای بزرگ برسیم. چوپان سالخورده که کوله‌ای دستباف به پشت دارد، گوسفندها را در سرازیری رها می‌کند و می‌ایستد به گپ و گفت. نامش محمد اسکندری گله است، اهل روستای «دره بیل» و اگر می‌خواهید تصویری شفاف از او داشته باشید، پشت سرش رود خشکیده «نعل اشکنان» را تصور کنید با مزرعه‌ای در حال خشکیدن. محمد می‌گوید: «نعل اشکنان از اینجا سرازیر می‌شد و می‌ریخت توی زاینده رود. رود بزرگی بود. حالا کار به جایی رسیده که اگر سال بعد هم باران نیاید، باید بمیریم؛ نه آب برای کشاورزی داریم نه برای دام نه برای خوردن. سال‌های قبل گله که به کوه می‌آمد، زیر برف آب جمع می‌شد و حسابی از همان آب می‌خورد. همه جا آب بود، این رودخانه چنان می‌خروشید که صدایش از دور شنیده می‌شد. الان به خدا وقت هست دو روز گله سیر آب نمی‌خورد، تشنه می‌ماند. علف هم کم شده. باز خدا را شکر امسال بعد از عید، بارانی زد و علفی سبز شد وگرنه همه باید گله‌های‌مان را می‌فروختیم. این رودخانه دنیایی آب داشت. حیف نعل اشکنان!»می‌پرسم کسی هم از دره بیلی‌ها به فکر کوچ افتاده؟ می‌گوید: «همه می‌روند شهر آخر مگر شهری پول می‌خورد؟ شهری هم گوشت و شیر و تخم مرغ می‌خورد. وقتی این‌ها اینجا عمل نیاید، شهر هم خراب می‌شود.» در «بختیار آباد» که 20 کیلومتر با کوهرنگ فاصله دارد، کمی از جاده اصلی منحرف می‌شویم و از جاده‌ای خاکی به سمت دشت می‌رانیم. چند دقیقه بعد به‌کشاورزی می‌رسیم که تانکر کوچکی برای آبیاری روی بلندی گذاشته و پایین‌تر چند نهال تازه کاشته. خوب که نگاه می‌کنم می‌بینم نهال‌ها همه خشکیده‌اند. از دور دستی تکان می‌دهیم و سلام می‌کنیم. مرد پیش می‌آید. خودش را کرم کریمی معرفی می‌کند و می‌گوید نوجوان که بوده از بختیارآباد به خوزستان رفته و حالا چندسالی است که برگشته تا زمین آبا و اجدادی‌اش را آباد کند. می‌پرسم با این تانکر آبیاری می‌کنی؟ می‌گوید: «ها... بچه‌ها می‌روند این طرف و آن طرف آب پیدا می‌کنند پرش می‌کنند. چند روز این نهال‌ها آب نخوردند، دارند خشک می‌شوند. دل داشتم استخری درست کنم، بارانی کنم، یک کاری‌اش بکنم که نشد. خوزستان گرم شده، همه دارند می‌آیند اینجا، امیدمان به اینجا بود، دیر آمدیم تمام شد. همه از بی‌آبی می‌نالند... ایل ما پشت آن کوه بود و زمان برداشت می‌آمدیم اینجا. آبگاه بزرگی بود تا برج 5 این رودخانه راه می‌رفت.»تونل سوم کوهرنگ، رگ همه را زدمی‌پرسم کدام رودخانه؟ پای کوه را نشانم می‌دهد و با انگشت شیار خشکیده‌ای را تا پای نهال‌ها ترسیم می‌کند: «آنجا چشمه «زرین» بود و جلوتر رود بزرگی می‌شد. پشت این یکی کوه هم چشمه «سردآب» بود که سه تا آسیاب را می‌چرخاند. تونل سوم کوهرنگ، رگ همه را زد.» مهندس فاطمی حرفش را تأیید می‌کند و می‌گوید: «تونل سوم کوهرنگ در مسیر 27 کیلومتری‌اش به همه چشمه‌ها آسیب زد. محلی‌ها می‌گویند رگ چشمه‌ها را قطع کرد.»[در مورد تونل و سد کوهرنگ ۳]یخچال های چند هزار ساله کوهرنگ در حال از بین رفتن استدر کوهرنگ سه تونل، آب سرشاخه‌های کارون را به زاینده رود منحرف می‌کند؛ تلاشی برای انتقال آب از غرب به فلات مرکزی که سابقه‌ای دیرینه دارد. نخستین بار شاه عباس بود که تلاش کرد این ایده را عملی کند و با شکافتن کوه، آب را به زاینده رود برساند اما کار نیمه تمام ماند تا اینکه در سال 1339 نخستین تونل به‌طول 6 کیلومتر افتتاح شد. تونل دوم در سال 64 به طول 13کیلومتر و تونل سوم به‌طول 27 کیلومتر در سال 75 پروژه انتقال را تکمیل کرد. بگذارید مشکلات چهار محال و بختیاری را یک بار دیگر مرور کنیم؛ تغییر الگوی بارش از برف به باران و تبدیل آن به روان آبی که به‌دلیل ارتفاع استان بسرعت جاری می‌شود، گرما و از بین رفتن یخچال‌های طبیعی که حکم پس‌انداز را برای منطقه داشتند و تونل سوم که به اعتقاد کارشناسان و اهالی منطقه، رگ بسیاری از چشمه‌ها را زده است. اما مشکلات به همین جا ختم نمی‌شود.شب قبل دکتر یوسف مرادی معاون برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای استان چهار محال و بختیاری به میهمانسرای استانداری آمد و ساعتی پیش از بازی ایران و پرتغال حسابی گپ زدیم. بیشتر درباره زردکوه و زاینده رود: «زردکوه یک موقعیت استثنایی از نظر بارشی دارد و بعد از انزلی دومین نقطه پربارش کشور است. باید بگویم که اگر زاگرس و البرزی نبود، همه پهنه ایران یکسره کویر بود؛ مثل کویر لوت یا کویر نمک. اما این دو رشته کوه رطوبت هوا را به تله می‌اندازند که در این میان زردکوه موقعیتی بسیار استثنایی دارد طوری که بعد از انزلی دومین نقطه پربارش کشور است. انزلی با 2 هزار میلیمتر بارش رتبه اول را دارد و زردکوه با هزار و 400 میلیمتر رتبه دوم. بارش زردکوه در سال‌های گذشته تا 2هزار میلیمتر هم می‌رسید و با انزلی رقابت داشت. یعنی 48درصد سیستم رطوبتی غرب کشور در این کوه به تله می‌افتد و جالب اینکه در شرایط طبیعی اکثر این بارش‌ها به‌دلیل ارتفاع و سردی هوا برف است. برای همین ما در زردکوه یخچال‌های چند هزار ساله داریم که باز متأسفانه درحال از بین رفتن است. بگذارید این طور بگویم؛ قبلاً از ارتفاع 2هزار متر به بالا در زردکوه پوشش برفی داشتیم که تابستان هم سرجایش بود اما حالا این پوشش به 4 هزار متر رسیده که یک فاجعه است.»متوسط دمای هوای کوهرنگ از ۹ درجه به ۱۵ درجه رسیدهمهندس هاشم فاطمی عکس‌های هوایی زردکوه را نشانم می‌دهد که دو حفره در قله دارد و توضیح می‌دهد که برف از این دو حفره به درون کوه مکیده می‌شود و درشرایط طبیعی باید همواره زیر پوششی سفید پنهان باشد اما دو تنور مکنده، مثل دو دهان گرد با لب‌های چروکیده و خشک بیرون مانده و بادهای گرم بر آنها می‌وزد. مرادی گرم شدن هوا را این طور توضیح می‌دهد:«قبلاً متوسط سالانه درجه هوا در کوهرنگ که ایستگاه شاخص ماست حدود 9 درجه بود که الان به 15 درجه رسیده. یعنی چیزی مثل شرایط طبیعی بندرعباس در 50 سال پیش. کوهرنگ از آبان تا اردیبهشت به ندرت یکی دو بار بالای صفر می‌آمد؛ آن هم حدود یک یا دو درجه اما حالا کوهرنگ گرم‌تر از شهرکرد شده و به ندرت یکی دو بار زیر صفر می‌شود. این وضعیت، بارش مؤثر را هم از بین برده. یعنی قبلاً برابر هر میلیمتر باران، معادل یک میلیون متر مکعب آب وارد زاینده رود می‌شد اما الان به نیم میلیون کاهش پیدا کرده است.»آب پیش از آنکه به رودخانه‌ها برسد، تبخیر می‌شود یا به‌دلیل برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، در بستر رود بلعیده می‌شود. مرادی میزان متوسط گرم شدن فلات ایران را یک انقلاب می‌داند: «همه جای دنیا نیم درصد یا در بدترین حالت یک درصد گرم شده اما متوسط افزایش دما در کشور ما 3 درجه است.»به روستای صالح آباد می‌رسیم، کوهستان پوشیده از بوته‌های گون است. می‌گویند کرم ساقه خوار هم به جان گون‌ها افتاده چون زمستان دیگر آنقدر سرد و سخت نیست که آفت را از بین ببرد. فاطمی می‌گوید: «اینجا برای آب شرب اهالی یک حلقه چاه آهکی کندیم که سرریزش را هم به دام‌ها می‌دادند. متأسفانه چاه خشکید و دام‌ها هم آواره شدند.»پایین دست جاده و در حاشیه روستا، لابه لای زباله و گاوآهنی که دیگر به درد نمی‌خورد، زنی چند بزش را می‌چراند. از او درباره وضعیت آب صالح آباد می‌پرسم. نامش صغری لهرابی است. می‌گوید: «آب آشامیدنی داریم. برای آب خوردن لوله کشی کرده‌اند ولی دام‌ها آب ندارند. چشمه روستا خشکیده و امسال حتی بهار هم آب نداشت. تونل، رگ همه چشمه‌ها را زد. یک چاه کوچک برای دام توی حیاط داریم که 20 متر پایین رفته. می‌گویند باید پرش کنیم. خیلی اذیت می‌شویم لااقل بگویید چاه را پر نکنند. شوهرم مریض است، پسرم بیکار است، چاه را هم پر کنند باید همین هفت هشت تا بز را بفروشیم. زمین هم ارزشی ندارد که بفروشیم برویم. چکار کنیم؟ شما بفرمایید ما چکار کنیم؟»در جست و جوی چشمه مرواریدقرار است به چشمه «مروارید» برویم. چشمه‌ای که با تونل سوم کوهرنگ، به سمت زاینده رود سرازیر می‌شود، از هر روستا که می‌گذریم، یکسره تانکر می‌بینیم و ماشین‌های آب‌بر که در پای زردکوه به طنز تلخی می‌ماند. زردکوه واقعاً به زردی می‌زند؛ عروس بلندبالای زاگرس با رگه‌هایی سفید از برف گرداگردش. آن سو خوزستان است و این سو چهارمحال و بختیاری. دختربچه‌ها در حاشیه جاده با سطل و دبه و پارچ به‌دنبال آب می‌گردند. آنها کودکان ایلی هستند که برای ییلاق از خوزستان آمده‌اند. شیار خشک دره‌ها که نشانی از داغ آب دارند و آبشاری که یکسره خشکیده، لحظه دلپذیر دیدار با عروس بالابلند را به غمی فروخورده تبدیل می‌کند. لحظه عجیبی است. کنار جاده، جایی که ایل «گردو» زیر درختان کهنسال چادر زده‌اند، توقف می‌کنیم. علی جمال‌پور یکی از جوانان گردو از طایفه آل جمالی خوزستان پیش می‌آید. از او می‌خواهم گزارشی از وضعیت آب در مسیر ییلاق بدهد: «ما از منطقه بازفت، شهریاری و تاراج می‌آییم. وضع خیلی فرق کرده. خیلی از چشمه‌ها خشکیده. دامپروری برای ما خیلی سخت شده.» اینجا مگر بخشی از چهارمحال و بختیاری نیست؟همین سؤال را از بهزاد رشیدی چوپان «آب باریک» می‌پرسم. می‌گوید: «وضعیت آب اصلاً خوب نیست. همه چشمه‌ها خشک شده. یک استخر این پایین درست کرده‌ایم که خیلی روزها گله سیر نمی‌خورد و تشنه می‌ماند.» چشم‌ها را می‌بندم و غرق می‌شوم در صدای دلنشین زنگوله که در کوهستان پژواک می‌شود.به «بیرگان» می‌رسیم، منطقه‌ای سرسبز با باغ‌های وسیع بادام و گردو و روستاهای دلنشین یاورآباد، گل‌آباد، دزک آباد، نصیرآباد سپیدار یا آن طور که محلی‌ها می‌گویند اسپیدار و... لحظه‌ای نفسم بند می‌آید. من این منظره را پیش از این در مرز اوکراین و لهستان دیده‌ام؛ پای «چشمه مقدس»؛ به همان زیبایی یا حتی زیباتر. با این تفاوت که چشمه مقدس بیرگان را با تونل سوم به سمت زاینده رود منحرف کرده‌اند و دیگر قطره آبی از مروارید نمی‌چکد. اما بیرگانی‌ها با کدام آب زنده‌اند و باغ‌های‌شان از کدام آب این گونه سبز است؟ اگر از ماشین پیاده شوید و پای درخت‌ها را ببینید و به گردوهایی که به اندازه فندق است نگاهی بیندازید، خیلی زود متوجه می‌شوید که پوشش سبز بیرگان تنها پوششی دروغین است تا تشنگی‌اش را ندیده باشیم.در خانه بومگردی گل‌آباد از متصدی پذیرش می‌پرسم این جوی آب که از بالا جاری است، همان چشمه مروارید است؟ می‌خندد و می‌گوید: «چشمه مروارید کجا بود؟ این آبی است که از رودخانه «شهریاری» در پایین دست دره، پمپاژ می‌کنند. ما برای آب خوردن 20لیتری می‌بریم فارسان پر می‌کنیم.» نامش جاسم اسماعیلی است و از ما تقاضا دارد کاری کنیم لااقل همین آبی که پمپاژ می‌شود کم و زیاد نشود. می‌گوید صاحبان بومگردی، زن و مردی هستند که به خاطر نوستالژی بیرگان و زنده نگه داشتن یاد و خاطره بیرگان، اینجا را راه‌اندازی کرده‌اند. پایین‌تر چند ویلا هم مشرف به دره دیده می‌شود که می‌گویند متعلق به کارکنان آب منطقه‌ای اصفهان است و دادستانی حکم تخریب‌شان را داده. روی دریچه کنتور خانه بومگردی نوشته شده «آب و فاضلاب اصفهان» از جاسم می‌پرسم اینجا مگر بخشی از چهارمحال و بختیاری نیست؟ می‌گوید: «بله اما به خاطر تونل، همه چیز ما توسط آب منطقه‌ای اصفهان اداره می‌شود.»کتک های مفصلی که خورده شداهالی گل آباد می‌گویند چند وقت پیش آبی که پمپ می‌شد، سیمان داشت و به مرور پای درخت‌ها سیمان می‌بست. آیا گل‌آبادی‌ها از همین آب می‌خورند؟ آیا آب پمپاژی کفاف آبیاری باغ‌ها‌شان را می‌دهد؟ عنایت‌الله امرا مسئول شبکه بهداشت گل‌آباد می‌گوید در این روستا میزان شیوع بیماری‌های عفونی و دل درد و دل پیچه بالاست: «بعد از اینکه با تونل سوم کوهرنگ، چشمه ‌سار مروارید و بقیه چشمه‌های اطراف را خشکاندند، از رودخانه شهریاری که پایین همین دره است، به روستاهای ما آبرسانی کردند. هم برای آب شرب هم آبیاری باغ‌ها. جالب اینکه همین آب هم نیست؛ یک روز پمپ خراب است، یک روز آب کم است، یک روز مسئولش نیست، از این گذشته آبی که برای خوردن پمپ می‌شود، پساب شیلات است یعنی چند متر پایین دست شیلات، آب را جمع می‌کنند و می‌فرستند روستا برای خوردن. الان اکثر بچه‌ها دل درد و دل پیچه دارند. محصولات کشاورزی از بین رفته و عملاً روستایی دیگر وجود ندارد. زمانی گل آباد 400 خانوار داشت که الان به زور 20 خانوار هم نمی‌شود.»از مردی که ترک موتور نشسته می‌خواهم درباره وضعیت آب حرف بزند. می‌گوید: «هیچ مشکلی نداریم، وضعیت خیلی هم خوب است!» بعد غرغری می‌کند و روی شانه موتورسوار می‌زند که برو! چند دقیقه بعد برمی‌گردد و می‌گوید که آماده است حرف بزند. می‌گویم روستای شما هیچ مشکلی ندارد بفرمایید. می‌گوید: «ما خود مشکلیم ولی قربانت شوم اگر تو هم مثل من کتک مفصل می‌خوردی و 500 هزار تومان جریمه می‌شدی حرف می‌زدی؟ نه والله.»نامش جهانگیر احمدی است و حدود 60 سالی سن دارد. جهانگیر گرم تعارف می‌کند که به منزلش برویم. می‌گویم باید به چشمه مروارید سر بزنیم و وقت نیست. از او می‌خواهم هرچه دلش می‌خواهد بگوید: «شما خودتان را معرفی نکردید، دنیا خراب شده. به هرحال ببخشید. راستش را بخواهید آب آشامیدنی ما آلوده است. همین بومگردی آب را داده آزمایش، گفته‌اند به هیچ عنوان نخورید، به هیچ عنوان. خداوکیلی 10کیلومتر می‌رویم یک چشمه‌ای هست از آنجا با 20 لیتری آب می‌آوریم. این آب حتی برای ظرف شستن هم آلوده‌ است. آب کشاورزی هم به خدا کفاف نمی‌دهد باز وضع ما خوب است، بروید ببینید یاورآباد چه وضعی دارند. چشمه مروارید 1200 لیتر در ثانیه آب داشت. الان یک قطره‌اش هم این طرف نمی‌آید. به خدا باغ 100 ساله خشکیده. خود من چند تا گردوی 120 ساله داشتم خشکید.»[ماجرای شلاق خوردن مردمی که خواهان توقف تونل کوهرنگ ۳ شده بودند]علی یعقوب احمدی رئیس شورای گل آباد پیش می‌آید و می‌گوید: «آب آشامیدنی ما پساب شیلات است. بالا دارند ماهی پرورش می‌دهند و 300 متر پایین‌تر آب را پمپاژ می‌کنند و به خورد ما می‌دهند. پدرم دل‌درد داشت بردم دکتر گفت آب آلوده خورده. این از آب آشامیدنی. آب کشاورزی هم کفاف نمی‌دهد. ما امسال خیلی از زمین‌های‌مان را نکاشتیم. به این یونجه‌ها خوب نگاه کن، یک کبریت بزنید کل زمین آتش می‌گیرد. پروژه تونل سوم نمی‌بایست اجرا می‌شد، حالا هم که اجرا شده عوضش باید امکاناتی به ما بدهند یا نه؟ در عوض روستاهای این منطقه را سر همین آب پمپاژی به جان هم انداخته‌اند. به تعهدات‌شان عمل نکردند، ضرر و زیان مردم را ندادند. همین ویلاهایی که ساختند، زمین مردم را تصرف کرده بودند که خوشبختانه حکم تخریبش صادر شد اما بیچاره پیرزنی که صاحب زمین بود کتکش را خورد. زمانی ما سالی 12 تن گندم فقط برای مصرف خودمان ذخیره می‌کردیم الان من و پدرم مانده‌ایم که لااقل نگذاریم درخت‌ها خشک شوند. یک وقتی 5 برادر همه سر زمین مشغول بودند. ول کردند و رفتند. اینکه نشد زندگی. آدم یک سوزن باید به خودش بزند بعد یک جوالدوز به مردم.»اشک‌هایی که مثل بادام بر زمین می‌ریزندبه سمت چشمه مروارید می‌رویم، چشمه ساری بزرگ که دیگر نیست. در راه و از بلندای کوه، شیلات را می‌شود دید و آب مانده‌ و کثیفی در حوضچه‌ها. آیا از همین آب برای نوشیدن به روستاییان می‌دهند؟ اجازه ورود به مرکز پمپاژ پیدا نمی‌کنیم. یکی از کارکنان می‌گوید مجوز دارم یا نه؟ می‌گویم رئیس اداره آب کنار بنده هستند، مجوز دیگری هم می‌خواهید؟ می‌گوید: «ببخشیدها! ایشان اینجا هیچ کاره هستند ما از اداره آب اصفهان دستور می‌گیریم.» مهندس فاطمی حرفش را تأیید می‌کند: «درست می‌گوید بنده اینجا نمی‌توانم حتی دو اینچ مجوز به کسی بدهم.»مشغول کلنجار رفتن با کارمند مربوطه هستم که ماشین‌های زیادی پشت سرهم از راه می‌رسند. آنها اهالی روستاهای اطرافند و شنیده‌اند خبرنگاری درحال تهیه گزارش درباره وضعیت آب است. در چشم به هم زدنی غوغایی می‌شود بیا و ببین.چشمه مروارید!شکرالله مرادی نماینده کشاورزان یاورآباد: جناب آقا زمانی 30 تا آسیاب زیر این رودخانه کار می‌کرد. دریایی آب بود. بهترین آب دنیا بود. انداختند داخل تونل و ما را با آب پمپاژی انداختند به جان هم؛ آبی که به یک دهم زمین‌های‌مان هم نمی‌رسد. باغ‌ها‌مان خشک شده. جناب آقا باغ صدساله‌ام از بین رفت.کیومرث صفری اهل یاورآباد: آقا به خاطر مشکلات‌مان رفتم فرمانداری، نامه دادند بروم جهاد، رفتم جهاد گفتند برو استانداری، رفتم استانداری نامه دادند برای سازمان آب. همین دیروز رفتم سازمان آب گفتند برو جهاد. سرگیجه گرفته‌ام به خدا.مرد سالخورده‌ای که همه او را خان صدا می‌زنند پیش می‌آید و خودش را کریم مرادی اهل سپیدار معرفی می‌کند: از دولت خواهش دارم نگذارد باغ 100 ساله‌ام خشک شود.کریم جمالپور اهل روستای موردل: همین الان داشتیم سر آب دعوا می‌کردیم. خدا به دادمان برسد همه را به جان هم انداخته‌اند.مهندس فرجی عضو شورای دزک آباد: مغولوار چشمه‌های منطقه را خشک کرده‌اند و با آب پمپاژی ما را به جان هم انداخته‌اند. روستای ما از قدیم پمپ داشت و آب چاه را پمپ می‌کردیم. حالا می‌گویند یاورآباد آب ندارد شما به آنها آب بدهید. به خدا باغ‌های خودمان خشکیده از هرخانه یک نفر مانده‌اند که مراقب درخت‌ها باشند. قرار ما این نبود. قرار بود چشمه را که بردند، هم آب هم همه رفاهیات ما به عهده آب منطقه‌ای اصفهان باشد؛ از آسفالت گرفته تا مدرسه و همه چیز. رفاهیات که نیامد هیچ، آب برای خوردن هم نداریم. استان خودمان هم می‌گویند ما مسئولیتی در این زمینه نداریم. گوجه کیلویی 4 هزار تومان است، زمین‌های ما را بردند 2هزار تومان.علی قربانی اهل روستای ده‌گاه: سه چهار اینچ آب به روستای ما پمپ می‌شود که به هیچ جا نمی‌رسد. هزار و 200 تا درخت دارم که دارند می‌خشکند. شما را به خدا به فریاد ما برسید!خدامراد داودی اهل روستای موردل: من 2 هزار درخت گردو دارم که 14 ماه است نتوانسته‌ام آبیاری‌شان کنم. گردوها دارند می‌ریزند زمین. زنگ زدم اصفهان گفتند برو از پمپ دزک آباد برای خودت انشعاب بکش! مگر از جانم سیر شده‌ام این کار را بکنم؟سعید شفیعی از روستای یاورآباد: 1500 تا درخت گردو و زردآلو دارم که امسال آب نخورده‌اند. هیچ رسیدگی به ما نمی‌کنند. زندگی مردم متلاشی شده. حرف ما را به گوش مسئولان برسانید.عادل لیموچی اهل یاورآباد کارت شناسایی‌اش را نشانم می‌دهد و می‌گوید: من سرهنگ بازنشسته سپاه هستم. مردم ما پشتیبان انقلاب و نظامند. این را می‌گویم که فکر نکنی چون گله داریم، با نظام هم مشکل داریم.به دوستش احمد مرادی اشاره می‌کند و درحالی که اشک در چشمش حلقه زده و صدایش دورگه شده می‌گوید این آقا از فرماندهان جنگ است. حق جانبازی‌اش را به کمیته امداد بخشیده. حالا انصاف است باغش در سپیدار خشک شود؟ عزیز من اینجا دریایی آب بود. مردم ما نمی‌توانند این وضعیت را تحمل کنند. من خودم با فرماندار و شهردار حرف زدم و گفتم بیایید مشکل ما را حل کنید وگرنه مردم می‌خواهند تحصن کنند. فرماندار آمد همین جا حرف زد و قول‌هایی هم داد ولی هیچ اتفاقی نیفتاد. کارد به استخوان ما رسیده.در راه به روستای سپیدار هم سری می‌زنم؛ به باغدارانی که اشک می‌ریزند و بادام‌ها و گردوهای نارسی که بر زمین می‌غلتند. در یاورآباد تا از ماشین پیاده می‌شوم، مردم اشهدخوانان دورم حلقه می‌زنند. اشهد ان لا اله الا الله... اشهد ان لا اله الا‌الله یا امام هشتم به فریادمان برس یا حضرت عباس تشنه‌ایم!کوهرنگ شهری تشنهدر راه بازگشت می‌خواهم به تونل شماره یک سر بزنیم، همان تونلی که در پای کوه آبشار می‌شود. درست کنار پروژه ناتمام شاه عباس، آب از دور به ستون قطور سفیدی می‌ماند که پای کوهی خشک افتاده. مهندس مجید لهرابی مدیر امور آب و فاضلاب روستایی کوهرنگ را هم همانجا می‌بینم. می‌گوید امسال برای ما سال خاصی است: «اکثر منابع آبی ما از بین رفته؛ از چشمه‌ها گرفته تا چاه‌ها. 7 حلقه چاه برای تأمین آب شرب حفر کرده بودیم که به طور کامل خشکید. بالادست خیلی از روستاهای ما چشمه داشت که حدود 27 تای‌شان خشکیده. شاید کمتر کسی باور کند کوهرنگ که سرشاخه سه رود مهم کشور است به این روز افتاده باشد.در روستای «ملک آباد»، «کوی بهشتی» و «دره دو» داریم آبرسانی سیار می‌کنیم. روستای قلعه تک ما چشمه‌ای داشت به اسم «چشمه حافظ» که مردم تا به یاد دارند، همیشه جوشان بوده ولی امسال خشک شد و یک سال پیش مجبور شدیم چاه بزنیم. این چاه 80 متر عمق داشت که آن هم برج 8 سال 96 به طور کامل خشک شد و الان داریم آبرسانی سیار می‌کنیم. چشمه «دزداران» چنان آبی داشت که آب 58 روستا را تأمین می‌کرد. این چشمه نشست کرد و مجبور شدیم بهسازی‌اش کنیم ولی همچنان جانی ندارد و خیلی کم آب شده. مشکل دیگر ما این است که در فصل گرما جمعیت استان بیشتر می‌شود و هم عشایری که برای ییلاق می‌آیند و هم مسافرانی که دنبال جای خوش آب و هوا هستند، منابع آبی منطقه را محدود می‌کنند.»لهرابی می‌گوید چند وقت پیش برای بررسی وضعیت یخچال‌ها به زردکوه رفته: «باید از نزدیک ببینید؛ دیگر یخچالی وجود ندارد. ما همه پس‌انداز و سپرده‌مان را مصرف کرده‌ایم و از این به بعد اگر بارانی نیاید، وضع بحرانی می‌شود.»زمانی فرد ریچاردز عضو انجمن سلطنتی نقاشان و حکاکان انگلیس در سفرنامه خود نوشت: «معلوم نیست رودخانه‌های ایران از کجا سرچشمه می‌گیرند و کجا ناپدید می‌شوند.»امروز اگر او زنده بود و این بخت را داشت که با من به اصفهان و چهارمحال و بختیاری بیاید، بیش از این سرگیجه می‌گرفت. با این همه من درست در نقطه آغازین زاینده رود ایستاده ام؛ «چشمه دیمه». البته اگر سه تونل کوهرنگ را نادیده بگیرید که آب را از سرچشمه‌های کارون به زاینده رود منحرف می‌کنند. دیمه اگرچه کم جان، تنها سرچشمه زنده زاینده رود است. تا رسیدن به این چشمه سار، بستر رود «نیاکان» را می‌بینیم که خشک است و یک کارگاه بسته‌بندی آب معدنی که زمانی قرار بوده تا 20 واحد گسترده باشد.از روی سنگ‌ها می‌پریم و از این سوی چشمه به آن سو می‌رویم. خیلی‌ها با دبه و بطری و فلاسک درحال پرکردن آب از سر چشمه‌اند. گواراترین آب جهان؛ هرچه می‌نوشی سیر نمی‌شوی. مهندس عبدلی باغدار جوانی که 6 هزار درخت بادام در روستای دیمه دارد، به استقبال می‌آید و با خنده‌ای تلخ می‌گوید: «ببینید آب چقدر کم شده که روی سنگ‌ها قدم می‌زنید!» بعد دو چشمه بالا دست این چشمه سار را نشانم می‌دهد: «پارسال همین چشمه بالایی، باغ‌های آن طرف را سیراب می‌کرد و همین طور که می‌بینید، کاملاً خشکیده. لای این سنگ‌ها هم یک چشمه بزرگ بود و آب با فشار بیرون پرتاب می‌شد. با این وضع به ما گفته‌اند نهرها را ببندیم و باغ را آبیاری نکنیم که آب به پایین دست برسد. این طوری باشد، همه نابود می‌شویم. در اصفهان، فولاد مبارکه به کشاورزان خسارت می‌دهد، اینجا فقط به ما می‌گویند آب را به روی باغ‌تان ببندید. حساب نمی‌کنند که ما یک بار در سال کشت داریم و بیشتر زمین‌های‌مان دیم است. چون هوا سرد است، یکبار بیشتر نمی‌شود کاشت ولی در اصفهان 3 بار در سال کشت دارند.»300 متر پایین‌تر از دیمه، شیلات، آب چشمه را می‌بلعد و پساب تحویل زاینده رود می‌دهد. از اینجا به بعد، گواراترین آب جهان بوی زهم ماهی پرورشی می‌گیرد.در امتداد زاینده رود به سمت اصفهان در حرکتیم ، می‌خواهم سری به «پلاس جان» بزنم، تنها رودخانه‌ای که در اصفهان به زاینده رود می‌ریزد. اتومبیل کنار جاده توقف می‌کند، درست در نقطه تلاقی پلاس جان و زاینده رود. از این بالا چیزی پیدا نیست. دره را پایین می‌رویم اما هرچه می‌گردیم جز جوی کوچکی همچون مانداب جوی‌های قدیم تهران در بستری خشک چیزی نمی‌یابیم.شنیده‌ام چشمه‌هایی که پلاس جان را تغذیه می‌کرده، یکسر خشکیده‌اند و حالا پلاس جان با منحرف کردن «چشمه لنگان» از سرچشمه‌های اصلی دز در ارتفاعات فریدونشهر، پلاس جان است. اما اگر واقعاً چنین رودی در این مسیل جاری است، پس کو؟ چه بر سر پلاس جان قدیم آمده و پلاس جان جدید کجا ناپدید می‌شود؟ فردا طول 150 کیلومتری این رودخانه را تا چشمه لنگان خواهم رفت شاید پاسخی پیدا کنم.این بار از جاده «بن» به شهرکرد برمی‌گردم. در راه روستاهای «جمالو» و «حیدری» را نشانم می‌دهند که خالی از سکنه است. دشتی وسیع پوشیده از گون و بوته‌های خار. مکعب‌های سیمانی معلقی را می‌بینم که میله‌ای آنها را در فاصله یک متری زمین نگه داشته. فاطمی می‌گوید این‌ها را ما برای نشانه کار گذاشته‌ایم. درواقع سیمان بالا نیامده، زمین فرو رفته و بعد باغ‌های رها شده که انگار نجاری چیره دست آنها را برای نمایشی عظیم تدارک دیده؛ تن سفید درختان در غروب دلگیر دشت برق می‌زند. درخت ایستاده می‌میرد، بی‌برگ بی‌لباس.تراکتورهای آب دزداین بار در ساحل زاینده رود با طنز تلخی رو‌به‌رو می‌شوم؛ چند خانواده خوزستانی که به خاطر کمبود آب به اصفهان پناه آورده‌اند تا زمینی اجاره کنند و ذرت و یونجه‌ای بکارند. باد گرمی می‌وزد. کپرهایی که از نی ساحل سر هم شده، می‌لرزند. می‌پرسم ایل هستند و برای ییلاق آمده اند؟ مرادقلی دودانگه پیش می‌آید و می‌گوید: «نخیر دزفول خانه و کاشانه داریم. من خودم شمس آبادی هستم. از گرما و بی‌آبی فرار می‌کنیم اینجا، روی زمین مردم کار می‌کنیم، از بدبختی!» می‌پرسم برای آبیاری چه می‌کنید؟ کمی این پا و آن پا می‌کند و می‌گوید: «والله شب تراکتور می‌رود کنار رودخانه آب می‌کشد.» می‌پرسم برای آب خوردن چکار می‌کنید؟ علی دودانگه می‌گوید: «از همین آب رودخانه می‌خوریم. نه برق داریم نه آب داریم. والله الان خجالت می‌کشیم از شما پذیرایی کنیم.»کپرها درست زیر تیر چراغ برق سر هم شده و کنار ساختمان کوچک اداره آب. باقر اسکندری می‌گوید: «همین دیروز رفتم اداره برق گفتم ما زیر دکل شما هستیم یک کنتوری به ما بدهید، قبض هم بدهید، هرچقدر مصرف کردیم به روی چشم. گفتند 900 هزار تومن باید حق اشتراک بریزید. به خدا برای 3 ماه زور دارد. رفتم اداره آب گفتم کنار ساختمان شما هستیم یک لوله هم به ما بدهید، بچه‌ها دل درد دارند بس که آب آلوده خورده‌اند! گفتند نمی‌شود. خودمان بلانسبت یک چاله کندیم و قشنگ سنگ انداختیم، می‌رویم آنجا بلانسبت استفاده می‌کنیم. این هم حمام ما، بفرمایید ملاحظه کنید!» منظورش از حمام چهار تا چوبی است که توی زمین فرو کرده‌اند و دور تا دورش را با گونی و پتو پوشانده‌اند. به دختربچه‌ای که پای پدر را گرفته و به غریبه‌ها زل زده، یک بسته بیسکویت تعارف می‌کنیم، چنان هول می‌شود که با صورت زمین می‌خورد.می‌پرسم بازی ایران و پرتغال را کجا دیدید؟ می‌گویند خوزستانی است و فوتبال. دو سه نفر ماندیم اینجا نگهبانی، بقیه با بچه‌ها رفتند «دولت آباد». امام قلی دودانگه می‌گوید مادر پیر و بیماری دارد که باید او را کول کند و این طرف و آن طرف ببرد. او هم شب بازی ماند و بچه‌ها را فرستاد نمایش زیبای بیرانوند و کنف شدن رونالدو را ببینند. امام قلی چند روز پیش به یکی از ادارات رفته و تقاضای تانکری کوچک برای ذخیره آب کرده. به او گفته‌اند برو خیر پیدا کن! این را که می‌گوید همه باهم می‌زنند زیر خنده: «حالا خیر از کجا جور کنیم؟ شما خیر سراغ نداری!؟»محمد مطلق / روزنامه ایران / 19 تیر 1397 / شماره 6822نه به انتقال آبنه به انتقال آبSun, 06 Dec 2020 21:42:39 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/نقد-انتقال-آب-و-فساد-مسئولان-استانی-we2oojllthlxاز اردیبهشت سال ۱۳۹۹ در برنامه ی رادیویی در مسیر توسعه در رادیو جهانبین (چهارمحال و بختیاری) هر هفته روز دوشنبه در مورد انتقال آب بین حوضه ای به بحث و نقد علمی و محیط زیستی با محوریت تونل انتقال آب و سد بهشت آباد پرداخته شد.این برنامه و سلسله برنامه ها به اندازه ی ۹ قسمت ادامه پیدا کرد. تا آنجا که به خاطر صراحت کارشناس برنامه (مهدی پژوهش عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد) در پرسش های خود که از مهمان برنامه (ذبیح الله غریب، رئیس جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری) این مسئول به جای پاسخگویی و ایجاد شفافیت به شکایت از واحد صدا و دکتر پژوهش نزد رئیس صداوسیمای این استان پرداخت که نهایتا منجر به تعطیلی برنامه شد و این برنامه در نیمه های راه ناتمام باقی ماند.[ بدون توضیح بیشتر می توانید این ۹ قسمت که هر کدام سی دقیقه میشود را از شنوتو با این لینک بشنوید ]فساد در دستگاه های مرتبط با آب و خاک و منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزیدر مورد ذبیح الله غریب البته بعدها در رسانه ها خواندیم که او به خاطر فساد در اداره ی جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با زحمات برخی اهالی رسانه تحت پیگرد قانونی قرار گرفته که البته نهایتا فقط به برکناری اون انجامید و طبق عرف رایج حکمرانی کشور فردی آقای رئیس (غریب) دادگاهی نشد و بابت اقدامات مفسده انگیز که هیچگاه هم رسانه‌ ای و شفاف نشد، پاسخی نداد. که در هفته نامه ی نورسته بام در مورد این مسئله متنی کوتاه با عنوان «بالاخره غریب رفت اما نه غریبانه ...» نوشته شد.همین نکته ای که متاسفانه در میان فعالان آب و خاک چهارمحال و بختیاری کمتر به آن پرداخته میشود، فسادی است که از خود استان و برخی مسئولان صندلی دوست خود چهارمحال و بختیاری بلند می شود.مگر می‌شود در این استان سلسه طرح های انتقال آب یک به یک اجرا شوند و همه‌ی مسئولان استانی بسیار شیر پاک خورده و سالم باشند؟از سه «تونل انتقال آب کوهرنگ یک» بگیرید تا «تونل دوم کوهرنگ» و «تونل و سد کوهرنگ۳»، یکی در «ونک به رفسنجان» و یکی در «خِرسان به اصفهان و یزد»، یکی «سبزکوه به چغاخور» و یکی در «بهشت آباد به اصفهان» یا به قول خودشان انتقال آب به فلات مرکزی(!).و به زودی یکی در بازفت و یکی در دیناران چهارمحال و بختیاری و حتی واگذاری بخش‌هایی از استان به استان‌های دیگر یا واگذاری مدیریت سد کارون ۴ به خوزستان. یا واگذاری مدیریت سد لیرو به لرستان یا اصفهان. یا حتی نشان دادن نقشه‌ی جعلی چهارمحال و بختیاری که بخش‌هایی از آن به اصفهان ملحق شده است، آن هم نه در خارج استان، که در صداوسیمای چهارمحال و بختیاری (جهانبین)شبکه تلویزیونی جهانبین و نشان دادن نقشه ی جعلی که بخش‌هایی را این استان جدا کرده اند!مثال دیگر واگذاری استحصال و استفاده از آبهای سطحی در چهارمحال و بختیاری به استان‌های دیگر بر خلاف نص قانون. یعنی استانی که خودش آب تولید می کند، فقط اجازه‌ی استفاده از آبهای چاه و چشمه‌ها را دارد (منهای آن چشمه‌ها و سفره های زیر زمینی که توسط تونل های چندگانه ی انتقال آب خشکیده‌اند.)یا اصل زدن این سدها در چهارمحال و بختیاری. از جمله سد لیرو، سد کوهرنگ ۳، سد خرسان، سد کارون ۴، و ... سدهایی که عموم متخصصان بر این باورند که زدنشان مساوی است با بر هم خوردن آب و هوا و ایجاد میکرو کلیما و تبدیل بارش‌ها از برف به باران. و از بین رفتن آن همه آبی که در این استان می‌توانست تولید شود، اما با تفکر غیرسیستمی حاکم بر وزارت نیرو و با تفکر قومیتی که از اصفهان و یزد و کرمان و فارس بیرون می آید فقط این آبهای تولید شده که در نتیجه‌ی داشتن آب و هوای قبلی بوده را غیرتخصصی و غیر سیستمی به استان های خود می برند و بعد که در اثر این انتقال ها آب و سدهای زده شده آب و هوا تغییر کرد و تولید آب بسیار کاهش پیدا کرد، خودشان نیز آبی برای بردن پیدا نخواهند کرد. مگر می‌شود مسئولان استانی چهارمحال و بختیاری فاسد نباشند و در آن پشت سر هم طرح‌های ضد محیط زیستی مفسده انگیز انجام گیرد؟لینک دانلود فایل های صوتی در نقد انتقال آب بین حوضه اینه به انتقال آبنه به انتقال آبSun, 06 Dec 2020 02:34:54 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/سد-بیرگان-کوهرنگ-۳-و-سد-گتوند-mpnxcsnrjz1lبراساس مستندات ارایه شده قبلی و با توجه به اظهار نظر کارشناسان و متخصصان سد سازی، سد سوم کوهرنگ (شهدای بیرگان) واقع در شهرستان کوهرنگ چهارمحال و بختیاری به علل مختلف از جمله کارستی بودن محل احداث و آبرفتی بودن قسمتی از محل ساختگاه سد از لحاظ فنی به مشکل خورده است و احتمال تعطیلی آن در آینده نزدیک وجود دارد.مطالعات پروژه مذکور تحت عنوان سد سوم کوهرنگ بر عهده شرکت مهاب قدس بوده. که در اواسط سال جاری در پی نافرمانی(عدم تایید صورت وضعیت های صوری) و عدم اجرای تعهدات و توصیه های شرکت مشاور قرارداد فی مابین آن شرکت با سازمان آب منطقه ای اصفهان بصورت یکطرفه فسخ گردید و شرکت مشاور دیگری بنام آرمان پژوه جایگزین شده است.شایان ذکر است که در ردیف بودجه سال ۱۴۰۰مبلغ یکصد میلیارد تومان جهت تسریع در احداث سد مذکور اعتبار دیده شده.از سازمان بازرسی کشور و سازمان بازرسی استانهای اصفهان چهارمحال بختیاری درخواست ورود به پرونده پروژه مذکور و جلوگیری از تضییع بیت المال را داریم.کارگاه سد بیرگان (سد کوهرنگ ۳) در کوهرنگ چهارمحال و بختیاریمجاری کارستی در مخزن سد بیرگان این مجاری کارستی در اثر افزایش قطرشان مقاومت کمتری در مقابل جریان آب نشان میدهند.مجاری زیرزمینی اشکال متغیری دارند.این مجاری در مناطق به شدت تکتونیزه و دارای شکستگی های متمرکز ممکن است در امتداد شکستگی های غالب به رودخانه های زیرزمینی منفرد وتا حدودی پیوسته تبدیل شوند.میزان تخلیه این رودخانه های زیرزمینی میتواند به چندین متر مکب در روز ثانیه برسد.حداکثر آبدهی در چشمه کارستی دومانلی در ترکیه به میزان 100 متر مکعب در ثانیه دیده شده است.عمق جریان آب نیز از دیگر ویژگیهای دره های کارستی است.عمق کارستی شدن تا حدود 1200 متری زیر بستر بعضی از رودخانه ها گزارش شده است.  https://www.aparat.com/v/42cav سطح زهکشی آب زیرزمینیعموماً آب زیرزمینی در کارست جریان می یابد تا خود را به سطح زهکشی یا تخلیه برساند.این جریان تنها تابع شیب توپوگرافی نیست و عوامل دیگری نیز بر روی آن مؤثر است از جمله ارتباط بین ساختمان هیدروژئولوژی و موقعیت آبخوان کارستی.عموماً سطح زهکشی از شیب عمومی جهت حرکت آب زیرزمینی تبعیت میکند.نه به انتقال آبنه به انتقال آبSat, 05 Dec 2020 16:19:24 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/فیل-سفید-طرح-های-انتقال-آب-بین-حوضه-ای-ایران-mjl3ao7avlv2سوال: وقتی برای طرح‌های انتقال آب بررسی‌های جامع زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی، و اقتصادی ناشی از این انتقال در مبدا انتقال آب و مقصد انجام نشده است، چرا اساسا یک طرح انتقال آب باید کلید بخورد، اگر بررسی‌های جامع نشان بدهد که این طرح می‌تواند مسئله زا باشد، چه کسی پاسخگو خواهد بود؟این سوال دشواری نیست، اما متاسفانه پاسخ‌هایی که از طرف دولت به آن داده می‌شود یا سکوت است یا مغلطه. مثلا گفته می‌شود :«طرح را اول شروع می‌کنیم چون فرایند ارزیابی محیط زیستی به طول می‌انجامد و مقصد انتقال آب زودتر به این انتقال نیاز دارد، بنابراین تا بررسی‌های زیست محیطی انجام بشه (و اجتماعی و اقتصادی هم که اساسا براشون مهم نیست) ما طرح رو شروع می‌کنیم.»کمی با خودتان به این توجیه فکر کنید، آیا نتیجه‌ی یک بررسی محیط زیستی لزوما تایید آن طرح است؟ یا روی دیگر سکه‌ی بررسی، رد شدن است؟ حالا اگر بررسی‌ها انجام شد و متوجه شدیم که طرح مضر است و نباید انجام گیرد، آن کسانی که طرح را قبل از تایید شروع کردند و هزینه‌زایی کردند، چه پاسخی می‌دهند؟ خدایی آیا اساسا در کشور ما پاسخ‌گویی معنا دارد؟ من بمیرم تو بمیری بیایید به مفهوم «پاسخگویی» بیشتر فکر کنیم. دو دقیقه سکوت کنیم. و فقط فکر کنیم؟ «پاسخگویی» مفهومش روشنه. یعنی یقه‌ات گیر باشه. به قول نسیم طالب استاد دانشگاه نیویورک، Skin شما توی Game باشه (یعنی پوستت گیر باشه). آیا قوانین به اندازه‌‌ای زور دارند که از یک مسئول چنین چیزی بخواهند که شما که تونل و لوله‌ی انتقال آب تصویل می‌کنی، حاضری بعدا که مردم بی‌آب شدن یا آب‌های زیرزمینی تخلیه شد، یا حقابه‌ی کشاورزان و مردم از بین رفت، جناب عالی کوچکترین هزینه‌ای که میدی چیه؟ غیر از اینه که مثل رویه‌ی سابق ته تهش از اون صندلی بلندت می‌کنن میذارنت رو صندلی کناری؟کتاب پوست در بازی از نسیم نیکلاس طالببحث بعدی ارزیابی‌های فرهنگی و اجتماعی طرح است که شرط چهارم یونسکو برای طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای است. و دوباره اساسا در ایران مطرح نیست! آیا اگر در اثر این انتقال آب ناحیه‌ی مبدا انتقال (در این مورد بهشت آباد یا فینسک) دچار تنش‌های اساسی فرهنگی و اجتماعی شود، آیا در قانون این مسئله دیده شده است؟ آیا وزارت نیرو که متولی اصلی مدیریت بر آب در کشور است اهمیتی به این مسئله می‌دهد؟ مسائل اقتصادی ناشی از ایجاد اثرات زیست محیطی و متعاقب آن اثرات بر زمین ‌های کشاورزی و منابع آبی آن ناحیه و خشکسالی ناشی از این انتقال که بر مردم ناحیه‌ی مبدا اثر می‌گذارد چه؟ اینها اساسا دیده شده است؟ تجارب قبلی در کوهرنگِ چهارمحال و بختیاری که مبدا انتقال به اصفهان بوده گواه این مسئله است که نه تنها مردمان آن ناحیه برای وزارت نیرو و برای قانون و برای قوه‌ی قضائیه اهمیتی ندارد که دولت و وزارت نیرو به از دست منابع آبی و خشک شدن چشمه‌ها در اثر این انتقال‌ها محلی از اعراب ندارد. شاید این بدبینانه به نظر برسد اما خودتان اگر فرصت کردید به این استان بروید و در کوهرنگ از افراد سالخورده‌تر در مورد آب‌دهی چشمه‌ها پیش از اجرای تونل اول کوهرنگ تونل دوم کوهرنگ و تونل سوم کوهرنگ بپرسید. و در مورد سهم این مردم از زاینده رودی که بیشترین حجم آب آن در این ناحیه تولید می‌شود چقدر است؟توجیه دولت هم این بوده که چون آنها چشمه و چاه دارند از همان استفاده کنند و زاینده رود را دست نخورده به اصفهان بسپارند. پس این را در کنار آن انتقال آب‌هایی بگذارید که در همین منطقه آب کارون را تامین می‌کند. همین تونل‌ها از یک طرف به مردم این منطقه حق بهره برداری از منابع آبی زاینده رود داده نشده، و از دیگر چشمه‌ها و چاه‌ها و قنات‌های مردم این منطقه در اثر فشار آمدن به آنها تخلیه و کم آب شده است به علاوه‌ی اثرات تونل‌های انتقال آب بر منابع زیرزمینی و زهکشی آب آنها. و این شده که یک کشاورز در کوهرنگ برای کشاورزی چقدر دستش بسته است. در منطقه‌ای که خود آب اصفهان و خوزستان را تامین می‌کند. اما نه قانون‌گذاران برای انتقال آب به مانند کشور آمریکا یا استرالیا یا نیوزیلند قوانین مرتبط با انتقال آب تصویب می‌کنند تا از مبدا انتقال هم مانند مقصد جایی در معادلات در نظر بگیرد. نه قوه‌ی قضائیه حتی طرح‌های رد شده و غیرقانونی را در طی این سال‌ها دستور توقف داده است و نه دولت و در واقع وزارت نیرو به غیر از آب فروشی به استان‌ها و صنایع آب بر مانند فولاد مبارکه اصفهان و واگذاری طرح‌های به شدت گرانقیمت انتقال آب به شرکت‌های مهندسی مشاور مانند مهاب قدس کار دیگری انجام نمی‌دهد تا لابد جبران کسری بودجه را بکند که در اثر بی‌لیاقتی‌های خود دولت و مجموعه‌ی حاکمیت و قوای سه گانه بوده است.انتقال آب بین حوضه ای - عکس از تهران تایمزبنابراین مجموعه‌ی حاکمیت برای همه‌ی ذی‌نفعان غیر از سخنرانی کاری ملموس و راضی کننده در انتقال آب نکرده است. که تازه آن هم بعد از بلند شدن صدای مردم از این همه بی‌عدالتی و کار غیراصولی در این مملکت بوده و جالب اینجا که وقتی هم اعتراض می‌کنی یکی مثل این آقای تقی زاده‌ی خامسی که حتی نمی‌داند کوهرنگ متعلق به اصفهان است یا چهارمحال و بختیاری می‌آید و چندبار سوادش را به رخ می‌کشد که آنهایی که با انتقال آب مخالفند بی‌سوادند.واقعا این آقا که بعد از بازنشستگی هم دست از سر میز و صندلی و پست و مقام در وزارت گندیده‌ی نیرو بر نمی‌دارد و بعد از اعتراض به مخالفان صفت بی‌سواد می‌دهد، پاسخ‌گو که نیست هیچ، تازه پر رو هم می‌شود، ما باید چه بکنیم؟ چقدر متخصصان امور آب و منابع طبیعی و خاک و محیط زیست فریاد زدند و صدایشان شنیده نشد؟ چند بار متخصصان از مسئولان وزارت نیرو که از طرح های سدسازی و انتقال آب دفاع میکردند، درخواست برگزاری میز گرد و گفت‌وگو در تلویزیون کردند و حتی صداوسیما هم پذیرفت اما آقایان به ظاهر با سواد وزارت نیرویی تشریف‌فرما نشدند؟پیش قاضی و ملق بازی آقایان؟این وزارت نیروی شما در همه‌ی دولت‌های چپی و راستی و سبز و بنفش و بهاری و پاییزی غیر از کارهای مافیایی و ضد محیط زیستی و ضد مردمی چه کرده؟و هر بار مسیر قبلی خود را ادامه داده یعنی نادیده گرفتن مردم. و صرفا فروش آب، واگذاری آب به استان‌های فلات مرکزی اما نه همه‌ی آنها بلکه استان‌های خاصی که در وزارت نیرو، شورای عالی آب و خلاصه نهادهای تصمیم‌گیر مرتبط با مدیریت آب در کشور بیشترین لابی را داشتند. از جمله برای استان یزد، رضا اردکانیان وزیر نیرو متولد یزد است با تحصیلات مهندسی عمران که سال‌ها در وزارت نیرو در سمت‌های کلیدی جا خوش کرده است. در سمت اصفهان شخص محمد حاج رسولی‌ها که هر چند سال یک‌بار از یک سمت کلیدی در وزارت نیرو مانند قائم مقام به جای دیگر مانند مشاور وزیر نیرو منتقل می‌شود. شخص قاسم تقی زاده خامسی برای خراسان که او هم ماند اردکانیان عمران خوانده است. از وزاری قبلی هم مجید نامجو از کرمان، حبيب الله بيطرف از یزد بودند اما به نظر می رسد سمت‌های مهم غیر از وزارت پر از افرادی از استان‌های فلات مرکزی باشد و بنابراین بیشترین لابی برای اجرای طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای هم به این استان‌ها با منطق نبود آب در این استان‌ها انجام می‌شود اما چون قانون در این زمینه بسیار ناکارامد است، دست آنها برای هر جور انتقال بدون حساب و کتابی باز بوده که بررسی‌های دقیق از سمت همه‌ی ذی‌نفعان انجام نمیشود. و مطالعات طرح‌ها سریعا به دست خود شرکت‌های مهندسی مشاور که طرح‌ها را می‌گیرند انجام می‌شود، در واقع یک تضاد منافع هم اینجاست و نبود قانون تعارض منافع در کشور. که منفعت شرکت مهندسی مشاور در موافقت با طرح است نه بررسی منصفانه و علمی و غیرسوگیرانه ی طرح انتقال آب. بنابراین دوباره قانون در مورد مدیریت آب دارای اشکال است و می‌تواند اصلاح شود.خامسی، معاون وزیر نیرو در دولت دوازدهم (خراسانی)رضا اردکانیان، خود وزیر نیرو دولت دوم روحانی و معاون پیشین این وزارت خانه (یزدی)محمد حاج رسولی ها، همه کاره ی وزارت نیرو! (اصفهانی)۲) اگر ارزیابی‌های جامع که نه مشاور طرح که از انتقال آب سود مستقیم مالی می‌برد که متخصصان بی‌طرف از رشته‌های مختلف منطقی بودن طرح را تایید کردند، و این مطالعات را به شکل شفاف منتشر کردند و متخصصانی از مبدا و مقصد انتقال آن را در بوته‌ی نقد خود گذاشتند و از این آزمون هم سربلند بیرون آمد و همه راضی بودند، آنگاه می‌توان این مطالعه‌ را زیربنای اجرای طرح انتقال آب بین حوضه ای قرار داد.ولی چیزی که الان اتفاق می‌افتد به این شکل است که طرح جایی در دولت یا مجلس یا استان مقصد آب مطرح می شود، بعد آن را به وزارت نیرو می‌دهند. و شاید در شورای مبهم عالی آب مطرح کنند و ببرند و بدوزند. و از شورای عالی آب دوباره به وزارت نیرو می رود و از آن به یک شرکت مهندسی مشاور مانند مهاب قدس برای مطالعه داده می‌شود که منفعت او در تایید این طرح است و وزارت نیرو آن ارزیابی را که مشخص نیست چقدر از نظر علمی دقیق بوده و دارای روش علمی متقن بوده را تایید می‌کند و برای بودجه در نظر گرفته می‌شود، آن هم در وزارت خانه‌ای که روئسای آن پر از افرادی از استان‌های خاصی است که از رسیدن آب به آنها منفعت می‌برند. یعنی استان‌های فلات مرکزی.وقتی پیشرفت فیزیکی طرح را به عنوان دلیلی برای ادامه‌ی آن طرح انتقال آب مطرح می‌کنند، به این معنی است که هزینه‌های انجام شده در گذشته دلیلی می‌شود برای انجام یک پروژه. و انگار نه انگار که آنچه باید تایید کننده‌ی اجرای یک طرح باشد نه هزینه‌های گذشته بلکه این باشد که منفعت اجرای طرح روی هم رفته از مضرات آن پیشی بگیرد. وگرنه این می‌شود یک فیل سفید در مدیریت. داستان فیل سفید را شاید شنیده باشید. در روزگاران پیشین، فیل‌هایی بودند سفیدرنگ که به قدری خاص و نادر بودند که حتی غذاهای خاص می‌خوردند و درباریان آنها را مراقبت خاصی می‌کردند و یک بخش دربار به حاکم اختصاص داشت و بخش دیگر آن کاخ به نگه داری از این فیل‌ها، و هنگامی که شاهان به قلمروهای دیگر می‌رفتند اینها را به دیگران هدیه می‌دادند و فیل سفید هدیه‌ی خاصی به شمار می‌رفت خلاصه برای نگه داری از آنها هزینه‌های هنگفتی میشد، و این بود که حتی وقتی مملکت دچار دشواری و شرایط سخت می‌شود از غذای مردم می‌گرفتند و در حلقوم این نوع فیل می‌کردند چون این حیوان خاصی بوده و پیش از این هزینه‌های زیادی برای آن انجام شده بود و کار بدانجا می‌کشید که هر بار دربار و مملکت به مسئله می‌خورد این فیل‌ها آخرین گزینه‌ای بودند فشار را احساس می‌کردند. و اصطلاح فیل سفید از اینجا آمد و به آن بخش از دارایی‌هایی گفته می‌شود که برای آن هزینه‌ی سنگین پرداخت شده اگرچه نگه داری از آنها و ادامه دادن با آنها منفعت خاصی ایجاد نمی‌کند اما نحوه‌ی مدیریت ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. و ما هر بار با نگاه به گذشته‌ی خودمان با این دارایی‌ها تصمیم خودمان را بر ماندن با آنها می‌گیریم. یک تصمیم با دید به گذشته و نه با دید به منفعت ما در آینده.وضعیت آب خوزستان که خودش ذی‌حق کارون است و خروجی مدیریت کارون به دست ده‌ها سال مدیریت وزارت نیروطرح‌های انتقال آبی که پیش از مطالعات جامع و چند رشته‌ای (از زیست محیطی، تا اقتصادی، و اجتماعی) شروع به کار می‌کنند و بعد به همین بهانه‌ی انجام این هزینه و پیشرفت این طرح ها توجیه می‌شوند در واقع این تایید کنندگان این طرح‌ها و پذیرندگان این قبلیل توجیهات هستند که دچار خطای فیل سفید هستند و متاسفانه این نکته دیده نمی‌شود یا قصدی برای دیدن آن ندارند که ممکن است با وجود این هزینه‌ها اما در نهایت اگر این طرح حتی اگر ۹۹/۹۹ درصد عملیاتی شده باشد به نفع ما نباشد که با آن ادامه بدهیم چون اثرات سوء آن می‌تواند بیشتر از هزینه‌ی تعطیلی آن طرح باشد، حتی اگر آن طرح تماما ساخته شده باشد.۳) نکته‌ی بعدی که مانند دو نکته‌ی قبلی یعنی انجام مطالعات دقیق و غیرسوگیرانه، و دوری از خطای فیل سفید می‌تواند مطرح شود، این است که اگر یک طرح بدون مطالعات جامع و غیرسوگیرانه (Unbiased) اجرا شود و ما بعدا به صرف اینکه این طرح پیشرفت داشته آن را ادامه بدهیم آیا به این فکر کرده‌اید که چه بلایی بر سر قانون می‌آید؟ یعنی اگر خدایی ناکرده افراد نااهلی بخواهند یک طرح مخرب را که منافع خاصی از آن برداشت می‌کنند را اجرا کنند قانون و حاکمیت به سادگی و با توجیه پیشرفت فیزیکی تونل‌زنی و لوله‌کشی و سدزنی و هزینه‌های گزاف انجام شده، می‌تواند دور زده شود؟شاید فکر کنید این اتفاق محتمل نیست. اگر اینطور فکر می‌کنید کافی است نام تعدادی از این طرح‌ها که بدون این مطالعات آغاز شد اما بعدا با توجیه هزینه‌های انجام شده و نه منطقی بودن خود طرح ادامه پیدا کرد را بدانید. یکی از آنها تونل گلاب بود که با وجود نداشتن مجوزات کافی تا ۹۰٪ تکمیل شد و بحث‌های شکل گرفته حول آن که تا این پیشرفت نود درصدی برای توقف این طرح غیرکارشناسی کاری از پیش نبرده بود، صرفا با توجیه این پیشرفت ادامه پیدا کرد و تکمیل شد، و مثال بعدی تونل سوم کوهرنگ دوباره در همین استان چهارمحال و بختیاری است که به شکل منطقی می‌بایست ۱۴ مجوز بگیرد اما با لابی و فشار و نبود قانون مناسب برای انتقال آب و ضعف و کم‌کاری نهادهای قضائی و برخی فشارهای دیگر نهایتا با وجود برخی دستورهای قضائی هم هنوز در زمان نوشتن این مقاله با قوت در حال اجراست و متوقف نشده است. در واقع اگر نگاهی به تمام طرح‌های انتقال آب بیندازیم راه‌کار دستگاه وزارت نیرو که متولی اصلی مدیریت بر آب در کشور است رویکرد «راه بنداز، جا بنداز» است، یعنی نیازی به مطالعه نمی‌بینند چون مردم و اثرات سوء انتقال آب بر زندگی مردم و محیط زیست اساسا برای حاکمیت اهمیت واقعی ندارد که اگر داشت در کمترین زمان طرح‌های غیرکارشناسی متوقف میشد و تا زمانی که مطالعات دقیق و چند رشته‌ای غیرسوگیرانه و با حضور واقعی -و نه ظاهری- همه‌ی ذی‌نفعان انجام شود (چنان که افتاد و دانید) و شروع آن یا ادامه یافتنش منوط به این مطالعات همه جانبه میشد نه با توجیه اینکه برای این طرح تا اینجای کار هزینه شده است پس باید ادامه پیدا کند. انگار نه انگار که همه‌ی انها در نهایت می‌بایست در خدمت همه‌ی مردم کشور باشد. و بدون کسب بیشترین اطمینان شروع و ادامه یافتن چنین طرح‌هایی چه منطقی دارد که همه‌ی ذی‌نفعان انتقال آب آن را بپذیرند؟کودکان کولبر آب در کهگیلویه و بویر احمد که خودش تولید کننده آب کشور استپس نکته‌ی سوم این بود که اجرایی شدن بخشی از طرح انتقال آب به تنهایی میتواند موجبات سوءاستفاده و دور زدن قانون را به سادگی فراهم کند چنانچه تا به الان در مورد تمام طرح‌های انتقال آب در کشور رخ داده است. شما یک طرح بیاورید یک انتقال آب بین حوضه‌ای دارای مطالعات جامع باشد که مورد پذیرش مبدا و مقصد و ذی‌نفعان انتقال آب باشد.نکات بعدی را نیز می‌توان نوشت اما نگاه که می‌کنم همان دلیل اول هم اصل مطلب را می‌گفت و نیاز به اطاله‌ی کلام نیست. که من کردم و می‌دانم که گوش شنوایی نیست، چنان که من بی‌سواد در زمین محیط زیست می‌دانم و بزرگان نیز زورشان به این هرج و مرج نرسیده.خدا به داد ملت برسد. والسلام.پی‌نوشت: اگر بی‌کارید شاید خواندن این خبرها در مورد کولبری آب، گوشه‌ای از وضعیت آبی بخشی از مردم این سرزمین که صدایشان به جایی نمی‌رسد، مناسب و به جا باشد: لینک اول؛ لینک دوم؛ لینک سوم؛ لینک چهارمنه به انتقال آبنه به انتقال آبWed, 25 Nov 2020 00:15:45 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/وزارت-نیرو-و-قانون-جامع-آب-یوسف-فرهادی-بابادی-mshb4qtuegxiدر بخشی از این مصاحبه می‌خوانیمبه گزارش زیست آنلاین، پیش نویس نهم قانون جامع آب که در سال 93 از سوی وزارت نیرو تهیه شده بود اخیرا از سوی این مجموعه برای نظر خواهی انتشار عمومی یافته است. انتشار این پیش نویس موج گسترده ایی از اعتراضات کارشناسان حوزه های مختلف را در پی داشت که از جمله می توان به تمرکز تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها در وزارت نیرو؛ عدم جرم انگاری برای تخلفات وزارت نیرو در فرایندهای مختلف تصمیم سازی تا اجرا و همچنین لحاظ نکردن نگاه اکولوژیک در تدوین قانون و ... اشاره کرد.زیست آنلاین در صدد است تا از زوایای گوناگون نقد صاحب نظران را در رابطه با این قانون منتشر کند بخشی از این انتقادات که از منظر محیط زیستی طرح شده است مبتنی بر آن است که پیش نویس قانون جامع آب بر اساس نگاه حاکم بر دوران سد سازی های بزرگ تهیه شده است در حالی که این نگاه در جهان به دلیل اثرات ضد اقلیمی آن اکنون مورد پذیرش محافل کارشناسی نیست و عملا منسوخ شده است.یوسف فرهادی بابادی یکی از کارشناسانی است که با نگاه محیط زیستی به بررسی اثرات مخرب اجرای قانون مذکور پرداخته است.عضو کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان در گفتگو با زیست آنلاین پیش نویس قانون جامع آب را یادگار منسوخ دوران سد سازی های بزرگ برشمرد و گفت: با توجه به آشکار شدن نتایج هولناک عصر طلایی سد سازی تلاش برای جان دادن دوباره به این قانون در راستای پایداری سرزمین ارزیابی نمی شود.این فعال محیط زیست با رد جامعیت قانون جامع آب کشور اظهار داشت: اگر این قانون جامع است چرا وزارت نیرو با ارایه قوانین همانند پیش نویس قانون حفاظت از رودخانه ها و کاهش خطرات سیل و یا اصلاحات در اساسنامه شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب کشور را به صورت جدا جدا پیگیری می کند و آنها را در متن قانون جامع آب لحاظ نمی کند. وی ادامه داد: ارایه طرح انتقال سازمان هواشناسی کشور به وزارت نیرو و ادغام سازمان هواشناسی با دفتر مطالعات پایه منابع آب وزارت نیرو نشان دهنده این است که قانون جامع آب در وزارت نیرو بدون لحاظ کردن نظر ذی نفعان دولتی در قانون جامع آب بوده است و ادعای جامعیت این قانون با واقعیت عینی انطباق ندارد.یوسف فرهادی بابادی در پاسخ به این سوال که دلیل آنکه وزارت نیرو پیش نویس قانون جامع آب تهیه شده در سال 93 را برای نظر خواهی منتشر کرده و از انتشارعمومی بازبینی های جدید خود داری کرده است گفت: تحلیل های مختلفی از سوی بسیاری از کارشناسان حوزه آب ارایه شده است اما از نظر من معتبر ترین تحلیل این است که در وزارت نیرو جریانی معتقد است این قانون کامل است و نیاز به بازبینی ندارد و جریانی دیگر معتقد است این قانون به لحاظ تعریف نکردن ساختارهای جدید وزارت نیرو که بعد از روی کار آمدن دکتر اردکانیان شکل گرفته است ناقص است. جریان دوم در وزارت نیرو که به نظر می رسد از جریان اول هوشمندانه تر برخورد می کند سعی داد با لحاظ کردن ساختارهای مانند شورای هماهنگی زاینده رود در قانون جامع آب و نظایر آن که در زمان دکتر اردکانیان ایجاد شده است مشارکت ذی نفعان را در قانون جدید به صورت نمایشی تعریف کنند.وی ادامه داد: متاسفانه ساختارهای جدیدی که بعد از روی کار امدن دکتر اردکانیان تعریف شده است نیازهای واقعی کشور در حوزه آب را تامین نمی کند. به عنوان نمونه اگر چه شورای هماهنگی زاینده رود با حضور استاندار و نماینده نظام صنفی کشاورزان چهارمحال بختیاری و اصفهان شکل گرفته است اما متاسفانه به علت برخی مشکلات ساختاری اولا نمایندگان کشاورزان در دو استان نماینده واقعی کشاورزان نیستند و دوم آنکه تشکل های محیط زیستی به عنوان صدای طبیعت از سه استان خوزستان ، اصفهان و چهارمحال بختیاری در شورای به هم پیوسته زاینده رود جایگاهی ندارند. نکته بعدی آن است که بخش عظیمی از کارشناسان حوزه آب معتقد به تخلیه عمدی سد زاینده رود برای توجیه پروژه های انتقال آب هستند موضوعی که با وجود پیگیری های قضائی هیچکدام از ساختارهای حاکمیتی حاضر به پاسخگویی به آن نیستند، این در حالی است که اگر شورای هماهنگی زاینده رود نهادی اثر گذار بود اولا می بایست از وقوع چنین اتفاقی جلوگیری می کرد و دوم آنکه حداقل به شبهات پاسخ می داد.عضو کمپین حمایت از زاگرس مهربان (یوسف فرهادی)فرهادی بابادی افزود: جریان دوم در وزارت نیرو که در ظاهر در مقابل حامیان پیش نویس سال 93 قانون جامع آب صف بندی کرده است در نظر دارد با مشارکت گزینشی و تصنعی بخشی از ذی نفعان در اصلاح قانون جامع آب وضعیت کنونی و ساختارهای ایجاد شده پس از روی کار امدن دکتر اردکانیان را به عنوان تصیحات اصلاحی به متن پیش نویس بیفزاید این در حالی است که گسترش موج اعتراضی علیه این پیش نویس در جامعه هر دو جریان را منفعل کرده است.عضو کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان در پاسخ به این سوال که شکل مواجه جنبش محیط زیستی با قانون جامع آب چگونه باید باشد گفت: نه وزارت نیرو، نه وزارت جهادکشاورزی و نه حتی نهادهای مدنی مانند تشکل های محیط زیستی به تنهایی صلاحیت تدوین قانون جامع آب را ندارند لذا ضروری است با ریاست جمهوری با سپردن مسئولیت تدوین قانون جامع آب به شورایی متشکل از نمایندگان وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، سازمان محیط زیست، هواشناسی و وزارت صنعت و معدن در کنار نمایندگانی ازبخش های مختلف جامعه مدنی تشکیل شود و سپس این شورا با توجه به شرایط اقلیمی و محیط زیستی جدید حاکم بر کشور و با رویکرد محیط زیستی از ابتدا اقدام به تدوین قانون جدید آب کند.لینک در زیست آنلایننه به انتقال آبنه به انتقال آبThu, 19 Nov 2020 12:53:44 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/سد-و-تونل-خرسان-انتقال-آب-به-یزد-h6oax3uvops5کارون بزرگ به‌عنوان تنها رودخانه‌ی قابل کشتیرانی در ایران، این روزها حال خوشی ندارد. شاهرگ حیاتی دیار خوزستان که از سرشاخه‌های زرد کوه بختیاری و دنا سرچشمه می‌گیرد و پس از همراه کردنِ رودخانه دز با عبور از کهن زادبوم‌هایی که نخستین خاستگاه‌های تمدن بشری هستند، درنهایت به خلیج‌‌فارس ملحق می‌شود، در آسیب‌پذیرترین دوران خود به سر می‌برد. آنچه حیات کارون بزرگ و به دنبال آن زندگی مردمان و زیستمندان حوضة آبخیز آن را با تهدید و چالش‌های نگران‌کننده مواجه کرده‌است، سدسازی‌ها و پروژه‌های انتقال آب بین حوضه‌ای بر روی سرشاخه‌های این رودخانه و مدیریت ناپایدار و بهره‌برداری‌های غیرمسئولانه ناشی از توسعه کمی و بی‌رویه اراضی کشاورزی در دشت خوزستان است که منجر به نادیده گرفته شدن حق‌آبه زیستی این رودخانه و خشکی تالاب‌ها شده است. البته فراموش نکنیم که خشک‌سالی‌های پی‌درپی سال‌های اخیر این روند کاهش آورد کارون بزرگ و خشکی تالاب‌های خوزستان را شدت بخشیده است.منبع عکس: ایسناسد خرسان (3) یکی از 25 سد در پرونده سرشاخه‌های کارون در زاگرس است که بدون اخذ مجوزهای قانونی ارزیابی اثرات محیط زیستی و اقتصادی اجتماعی، عملیات اجرایی آن بر روی رودخانه خرسان در استان چهارمحال و بختیاری آغازشده و با نادیده گرفتن قوانین و ملاحظات علمی و محیط‌زیستی اضافه بر گسترش خسارت‌های زیست‌محیطی و هدررفت سرمایه‌ها، قانون‌گریزی را در جامعه ترویج می‌کند. این سد بیش از 2400 هکتار از جنگل‌ها و بوته‌زارهای منطقه زاگرس در استان‌های چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد را زیرآب برده و هزاران ذخیره نادر جنگلی از گونه‌های بلوط ایرانی، بنه و بادام وحشی را در خط مرزی منطقه حفاظت‌شده دنا نابود می‌کند.اگر از بُعد اقتصادی به احداث این سد نگاه کنیم و بر بنیاد معیار تحلیل سود و زیان، آن را ارزیابی کنیم به‌خوبی مشهود است در محاسبات ارزش‌گذاری اقتصادی این سد، تنها به ارزش تجاری حال و مستقیم منابع و اراضی بسنده شده است (مثلاً در ارزش‌گذاری اقتصادی جنگل تنها ارزش هیزم تولیدی درختان جنگلی محاسبه‌ شده‌است)، درصورتی‌که ارزش‌های زیستگاهی، خدمات زیستی جنگل‌ها و پوشش گیاهی، حفاظت خاک، ترسیب کربن و اثرات تجمعی و محاسبه ارزش تغییر نرخ تولید در پایین‌دست سد نادیده گرفته‌شده است. این‌ها درحالی‌است که اگر خدمات زیستی منطقه و هزینه جایگزینی این خدمات محاسبه شود این هزینه‌ها بسیار فراتر از هزینه‌های برآورد شده برای تملک و احداث سد و سازه‌های آن بوده و احداث این سد فاقد توجیه اقتصادی و محیط زیستی خواهد بود.از بُعد اجتماعی و فرهنگی-تاریخی، با احداث این سد تعداد 24 آبادی با بیش از 800 خانوار در دو استان چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد به زیرآب رفته و بیش از 1000 معیشت در حوزه زراعت و باغداری، دامداری، پرورش زنبورعسل و آبزی‌پروری از بین خواهد رفت. صرف‌نظر از هویت‌های فرهنگی، تعداد 26 اثر تاریخی باستانی و طبیعی متأثر از احداث این سد خواهند شد که آبشار آتشگاه به‌عنوان طولانی‌ترین آبشار کشور یکی از این آثار ارزشمند و مزیت‌های منحصربه‌فرد طبیعی، اقتصادی و اشتغال‌زایی منطقه است. هزینه جابه‌جایی و اسکان مجدد این خانوارها و هزینه‌های جایگزینی این فرصت‌های شغلی بسیار بالاتر از هزینه‌هایی است که بابت تملک آن‌ها پرداخت می‌شود، ولی متأسفانه توجه صرف به تملک و خرید مستقیم اراضی، معضلات اجتماعی زیادی را هم برای مردم روستاهای جابه‌جاشونده و هم برای جوامع محلی و شهری پذیرنده ایجاد خواهد کرد.از نگاه تخصصی و مدیریت خردمندانه منابع آبی کشور هم احداث این سد فاقد توجیه فنی و اقتصادی و مغایر با اصول توسعه پایدار است. بر اساس آمارهای رسمی میانگین آورد سالانه رودخانه کارون به کمتر از 14 میلیارد مترمکعب و در شرایط حداقلی حاضر به کمتر از 9 میلیارد مترمکعب رسیده است. اگر در حال حاضر ظرفیت ذخیره و نگهداری تعداد 5 سد موجود و احداث‌شده بر روی کارون را که برابر 14 میلیارد مترمکعب است را مدنظر قرار دهیم به‌خوبی مشهود است که در شرایط نرمال و رعایت حق‌آبه زیستی رودخانه با دبی پایه 220 مترمکعب بر ثانیه در اهواز، همین 5 سد موجود می‌توانند حتی بیش از تمامی آورد رودخانه را در خود ذخیره کرده و انرژی برق‌آبی تولید کنند؛ بنابراین از نگاه تخصصی و مدیریت مسئولانه هم آنچه واضح و عیان است، آنکه دیگر نیازی به احداث سدهای جدید نیست.گفتنی است در شرایط خشک‌سالی حاضر، میانگین آب ذخیره‌شده در سدهای موجود حدود 11 میلیارد مترمکعب است که تولید برق آن‌ها به‌شدت کاهش پیداکرده است. میزان آب رهاشده در رودخانه کارون -تحت عنوان حق‌آبه زیستی- در شهر اهواز در شرایط خشک‌سالی شدید به کمتر از 60 مترمکعب بر ثانیه نیز رسیده است که اضافه بر آلودگی شدید و کیفیت بسیار پایین، قادر به حفظ تعادل جریان اکوسیستمی در دهانه خلیج‌فارس و جلوگیری از ورود آب‌شور به داخل اروندرود و بهمن‌شیر نبوده و متأسفانه با برگشت آب‌شور، یک‌میلیون نفر نخل در منطقه را به نابودی کشانده و به شکل نگران‌کننده‌ای روند نفوذ آب‌شور به لایه‌های زیرزمینی را شدت بخشیده است.بر بنیاد همین مستندات علمی و کارشناسی اجتناب‌ناپذیر که عمدتاً برگرفته از مطالعات صورت گرفته، آمارهای رسمی و نمودهای عینی در منطقه هستند با احداث چنین سدی که فاقد مجوزهای قانونی ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی بوده و خسارت‌های زیست‌محیطی و اقتصادی اجتماعی جبران‌ناپذیری را به دنبال خواهد داشت، باید مخالفت کرد.استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.خبر مرتبط: https://www.isna.ir/news/93022918774/16-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87%DA%AF%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-%D8%B3%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86-3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF نه به انتقال آبنه به انتقال آبFri, 25 Sep 2020 16:40:58 +0330https://virgool.ir/@Na.Be.Enteghale.Ab/انتقال-آب-سبز-کوه-به-چغاخور-و-نه-به-انتقال-آب-nq5sr1h85ur7چکیدهطرح انتقال آب بین‌حوضه‌ای سبزکوه به چغاخور که بر اساس مستندات ارائه‌شده توسط مشاور دارای ابهامات فنی قابل‌توجهی است، به دلیل پیچیدگی‌های موجود در مسائل زیست‌محیطی و اجتماعی که متأسفانه شکل امنیتی نیز به خود گرفته‌اند مشکلاتی را در سطح استان چهارمحال و بختیاری به دلیل تهدید حقابه‌های سنتی کشاورزان منطقه ناشی از خشک شدن چشمه‌ها، بیم از دست رفتن و یا کاهش توان کشاورزی اراضی حوضه مبدا و... ایجاد کرده‌است. تحلیلی از علل و عوامل ایجاد این مسائل و راه‌های جلوگیری و کاهش این اثرات و پیامدها و راه‌های جایگزین که همان هدف مد‌نظر برنامه‌ریزان را تامین می‌کند و متاسفانه تاکنون در هیچ یک از طرح‌های انتقال آب مورد مطالعه در کشور مورد توجه قرار نگرفته‌اند در این مقاله به اختصار ارائه خواهد شد.منبع عکس: خبرگزاری مهرانتقال آب بین حوضه ای چیست؟کمبود منابع آب در برخی مناطق جهان سبب شده‌ است که دولت‌ها به انتقال آب از منابع سطحی و یا زیرزمینی حوضه‌ای که کمیت و کیفیت بهتری دارد به حوضه دیگری که نیازمند آب برای مصارف کشاورزی، صنعت و آب شرب است بیندیشند. این گونه طرح‌ها معمولاً دارای اثرات بسیار در حوضه‌های اجتماعی، اقتصادی، محیط‌زیستی و گاهی بین‌المللی هستند و به همین دلیل در اکثر کشورهای جهان به عنوان آخرین گزینه در جهت تامین منابع آب محسوب می‌گردند. اما آن چه به عنوان انتقال آب بین حوضه‌ای نامیده می‌شود چیست؟انتقال آب بین حوضه‌ای انتقال فیزیکی آب از یک حوضه به حوضه دیگر است، که در این جا‌به‌جایی یک حوضه آبریز به عنوان حوضه مبدأ آب را از دست می‌دهد و حوضه دیگر به عنوان حوضه مقصد آب را به دست می‌آورد. این طرح‌ها براساس حجم انتقال آب به طبقات کوچک تا عظیم دسته‌بندی می‌شوند. این دسته‌بندی از حجم کمتر از یک میلیارد مترمکعب در سال و با خط انتقال کمتر از 100 کیلومتر به عنوان طرح کوچک شروع می‌شود و تا حجم بیش از 10 میلیارد مترمکعب و با خط انتقال بیش از 2500 کیلومتر به عنوان طرح‌های عظیم انتقال آب ادامه می‌یابد.طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای در دهه‌های 1960 و 1970 بسیار مورد توجه قرار گرفتند، برای آبرسانی به شهرهایی مانند پاریس، نیویورک، لس آنجلس، توکیو و... از این طرح‌ها استفاده شد که در درازمدت با رشد سریع جمعیت این شهرها و ایجاد چالش‌های جدید مانند شوری اراضی، نشست زمین و تغییر فرهنگ مصرف آب و ... عملاً تردیدهایی در این خصوص شروع شد. در ایران نیز طرح‌های انتقال آب بین‌حوضه‌ای از دهه 70 شمسی تاکنون مطرح شده که طرح ایرانرود و طرح تونل سوم کوهرنگ و طرح انتقال آب بین‌حوضه‌ای سبزکوه به چغاخور، طرح انتقال آب از دریای خزر به سمنان، انتقال آب از خلیج‌فارس به یزد و کرمان و انتقال آب از بهشت‌آباد چهارمحال و بختیاری به استان‌های اصفهان، یزد و کرمان از آن جمله است. اما آن چه در این نوشتار به آن خواهیم‌ پرداخت طرح انتقال‌آب بین‌حوضه‌ای سبزکوه به چغاخور است که براساس جدیدترین بازنگری‌هایی که در طرح‌های تامین آب وزارت نیرو انجام شده‌است جزو اولویت‌های این وزارت‌خانه قرار دارد.انتقال آب بین حوضه ای سبزکوه به چغاخورطرح انتقال آب بین‌حوضه‌ای سبزکوه به چغاخور با کارفرمایی شرکت سهامی آب‌منطقه‌ای اصفهان در سال 1386 شروع شد و در حال حاضر نیز کارفرمای طرح شرکت سهامی آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری است. هدف این طرح جمع‌آوری آب حوضه سبزکوه به کمک بند و انتقال ثقلی آن به کمک تونل به حوضه چغاخور به منظور تامین آب برای صنعت با انتقال 56 میلیون متر مکعب آب است و در دسته طرح‌های کوچک قرار می‌گیرد.آب رودخانه سبزکوه با بند انحرافی که مجرایی به عرض 10 متر و طول 125 متر در سمت چپ رودخانه است منحرف می‌شود‌. سپس آب وارد یک کانال مستطیل شکل به طول 444 متر و ابعاد 3*1.8 متر می‌شود و بعد از آن از طریق تونلی با طول 10760 متر و قطر 3.6 متر با عبور از سازندهای آهکی که دارای تقاطع‌هایی با گسل‌های اصلی و فرعی است وارد حوضه چغاخور می‌شود و وارد دریاچه سد چغاخور می‌شود‌. سد چغاخور در سال 1371 بر روی تالاب چغاخور با ارتفاع حدود 6 الی 7 متر احداث شده‌ است و بر اساس خواسته‌های محیط زیست قرار است هیچ تغییر ارتفاعی در تالاب انجام نگیرد. (گزارش ارزیابی اثرات محیط‌زیستی طرح انتقال آب سبزکوه به چغاخور، شرکت مهندسین مشاور مهاب قدس، 1391).مکان اجرای طرح نیز در 27 کیلومتری جنوب‌شرقی ناغان، بر روی رودخانه سبزکوه در استان چهار محال و بختیاری واقع است. محدوده طرح به لحاظ تقسیمات حوضه‌های آبریز در حوضه کارون علیا که بزرگترین حوضه آبریز ایران هست واقع شده است که در مجموع زیرحوضه سبزکوه و قسمت‌هایی از زیرحوضه‌های آق بلاغ و کیار را پوشش می‌دهد. در محدوه مطالعاتی طرح پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده تنگ صیاد، منطقه حفاظت شده سبزکوه و ذخیره‌گاه جنگلی چارطاق و تالاب‌های بین‌المللی چغاخور و گندمان قرار گرفته‌اند. برآورد اولیه این طرح 29.3 میلیون متر مکعب مصرف برای صنعت، 8 میلیون متر مکعب نیز برای احیای تالاب و همچنین 17.56 میلیون متر مکعب حقابه محیط‌زیستی رودخانه سبزکوه بوده (حدوداً 55 میلیون مترمکعب) است که براساس بازنگری‌هایی که در سال 1394 و براساس آمار جدید و با احتساب کاهش 26 درصدی بارندگی در حوضه کارون انجام شده است، در حال حاضر تنها امکان انتقال 1.4 میلیون مترمکعب برای شرب، 22 میلیون مترمکعب برای صنعت، 6 میلیون مترمکعب کشاورزی(حقابه بران)، 4.5 میلیون مترمکعب برای محیط زیست و پایداری جریان پایین دست تالاب چغاخور (حدود 34 میلیون مترمکعب) و 5 میلیون مترمکعب برای حفظ حجم تالاب چغاخور تغییر یافت.تصویر شماره 1- شماتیک مسیر انتقال از حوضه آبخیز سبزکوه به تالاب چغاخور مسائل محیط زیستی طرحدر مورد طرح ابهاماتی اساسی وجود دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ناشناخته‌بودن و نامشخص‌بودن ویژگی‌های حدود 5 تا 6 کیلومتر از مسیر تونل اشاره کرد.به‌طور‌کلی طرح بر روی رودخانه سبزکوه از سرشاخه‌های کارون بزرگ که رودخانه‌ای بسیار فرسایش‌پذیر در کناره‌ها، حساس به آشفتگی و از نظر مورفولوژیکی حساس می‌باشد و پتانسیل احیای ضعیفی دارد در حال اجرا است.همچنین تالاب چغاخور که به عنوان محل ذخیره آب در نظرگرفته شده‌است نیز دارای مسایل محیط‌زیستی متعددی است. با توجه به نوسانات سطح آب در تالاب در نتیجه انتقال آب که شرایط زیستگاهی تالاب را دستخوش تغییر خواهد‌کرد، افزایش رسوبگذاری‌ها، از بین رفتن گونه‌های اندمیک و حفاظت‌شده منطقه، قطع مسیر زیستی گونه‌های آبزی و کاهش بیش از 50 درصدی دبی رودخانه سبزکوه و تغییرات اکولوژیک شدیدی که منجر به از بین رفتن زیستگاه‌های منحصر به فرد منطقه و تغییر شرایط زیستی خاص حوضه مبدأ حوضه‌های پایین دست خواهد‌شد مورد انتظار خواهد بود. ارتفاع آب تالاب چغاخور در نتیجه عملیات سدسازی سالیان اخیر دچار تغییرات اساسی‌شده و بخش‌های مرکزی و شمالی تالاب عملاً قابلیت زیستگاهی خود را از دست داده است.وضعیت آبدهی چشمه‌ها و حجم منابع آب زیرزمینی موجود پس از اجرای پروژه باید مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار گیرد. چرا که در عملکرد دستگاه TBM هم عدم قطعیت‌هایی وجود دارد و حداقل 5 تا 6 چشمه از چشمه‌های پرآب کوه کلار در مسیر گسل اول قرار دارد و امکان زهکش شدن آن‌ها به داخل تونل وجود دارد. این موضوعی بود که از بدو شروع مطالعات پروژه سازمان حفاظت محیط زیست بر آن تأکید داشت و همواره با انکار کارفرمای پروژه و بیان اینکه احتمال ضعیفی برای خشکیدن چشمه ها و یا هدررفت آب وجود دارد مواجه می‌شد، ولیکن متاسفانه در حال حاضر براساس اطلاعات مستند واصله به دلیل عدم امکان کنترل حفره ایجاد شده در تونل حجم 200 لیتر بر ثانیه آب در حال ازدست رفتن است که قطعا با پیشروی و عدم قطعیت‌های موجود فاجعه‌ای محیط زیستی در محل به وقوع خواهد پیوست.نظر به اینکه هدف اصلی این طرح تامین آب صنایع حوضه مقصد است، (بر اساس مصوبه سفرهای استانی ریاست‌جمهوری وقت‌، انتقال آب با هدف توسعه صنعت در دشت بروجن بوده و اصلاً نیاز شرب مطرح نبوده است و به تازگی مصرف شرب اضافه شده‌است)، میزان نیاز آبی در حوضه مقصد در زمان فعلی و نیز سایر مصارف آتی به صورت صورت دقیق و شفاف باید بررسی شود، همچنین نیاز آبی حوضه مبدا نیز باید مورد بررسی قرار گیرد و در صورتی که حوضه مبدأ تا 15 سال آینده دچار مشکل کم آبی نشود می‌توان به انتقال آب بین‌حوضه‌ای با درنظرگرفتن سایر معیارها اندیشید.هزینه‌های تمام‌شده پروژه به همراه محاسبه خسارت‌های محیط‌زیستی وارده به منطقه جنگلی چهارطاق، دامنه‌های شمالی و جنوبی کوه کلار و سبزکوه و هزینه‌های انتقال باید محاسبه شود و با سایر طرح‌های جایگزین در زمینه مدیریت مصرف و تقاضا در حوضه مقصد موردمقایسه قرار گیرد.مطابق با اسناد اعلام شده و براساس محاسبات انجام‌گرفته، ضایعات حاصل از عملیات حفاری تونل انتقال آب سبزکوه به چغاخور به انضمام ضایعات ناشی از عملیات خاک‌برداری و سنگ‌برداری عملیات بند انحرافی و کانال انتقال آب 462000 مترمکعب تخمین زده می‌شود که نیازمند به تخریب عرصه‌ای وسیع دارای ارزش زیستگاهی بالا در داخل منطقه حفاظت شده سبزکوه خواهد بود.این طرح از ابتدا تاکنون با مخالفت‌های شدید جوامع محلی، مردم ناغان، دورک اناری، روستاهای اطراف کوه کلار، سازمان‌های مردم نهاد، شوراهای محلی و ... قرار دارد که این مخالفت‌ها عموماً دارای مبانی کارشناسی‌ بوده و براساس حقوق مالکانه ذینفعان و ذی مدخلان در حوضه مبدأ صورت می‌گیرد. مباحث مربوط به مشارکت مردم محلی در طرح‌های در دست اجرا به ویژه طرح‌های انتقال آب امری بسیار مهم است. طرح‌های این چنینی برای کسب موفقیت در اجرا باید مشارکت و رضایت ذی‌نفعان، ذی‌مدخلان و گروه‌های محلی و بومی را جلب نمایند. تداوم اجرای طرح در شرایط فعلی موجب تشدید مخالفت‌های محلی و ایجاد ناامنی در منطقه خواهد شد. لذا ضروری است جلسات متعدد گفتگو با همه ذینفعان و ذی‌مدخلان در منطقه برگزار شود و به دغدغه‌های مردم محلی و حقابه بران رسیدگی گردد. قطعاً برخوردهای قهری نمی‌تواند کمکی به حل مسایل موجود بنماید.بر اساس بررسی‌های انجام شده و مفاد بند 9 مصوبه سفرهای استانی دولت مورخ 14/4/1389 مجوز و تخصیص 100 درصدی اعتبار طرح منوط به اخذ مجوزهای لازم شده است این در حالی است که تا کنون هیچگونه مجوزی از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست صادر نشده است و نوشته‌ها و گفته‌هایی که گاهی از سوی دستگاه‌های متعدد مبنی بر محکوم‌کردن سازمان حفاظت محیط‌زیست به هدر رفت و اتلاف سرمایه‌های ملی در این پروژه بیان می‌شود قابل پذیرش نمی باشد، چرا که براساس متن مصوبه هیات محترم وزیران تخصیص اعتبار به این طرح نیازمند کسب مجوز از سازمان حفاظت محیط‌زیست بوده‌است که به هیچ وجه تاکنون مجوزی صادر نشده است و سازمان حفاظت محیط‌زیست در ابتدای امر (سال 1389) با اجرای طرح مخالفت نموده است. کارفرمای طرح علیرغم مخالفت‌های متعدد سازمان حفاظت محیط زیست و پیگیری‌های قضایی انجام شده همچنان اصرار بر اجرای طرح داشته و هزینه‌های سنگینی از محل بیت‌المال در جهت اجرای پروژه انجام شده است. ضمن اینکه آلودگی آب و خاک و تخریب پوشش گیاهی منطقه را نیز موجب شده است.مساله دیگری که در مورد طرح انتقال آب سبزکوه به چغاخور حایز اهمیت است و علیرغم پیگیری‌های متعدد سازمان حفاظت محیط‌زیست و وجود قوانین و مقررات صریح و روشن جهت توقف پروژه، تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده است، صدور حکم قضایی جهت توقف پروژه می‌باشد. اینکه از مجموعه استانی سازمان حفاظت محیط‌زیست انتظار برود که به تنهایی و بدون همکاری و هماهنگی سایر زیر مجموعه‌های قوه‌قضاییه و یا دولت بتواند مانع انجام چنین پروژه‌ای شودانتظاری کاملاً غیرقابل اجراست. به نظر می‌رسد در صورت همکاری قوه‌قضاییه و دادگستری استان در توقف این پروژه براساس قوانین و مقررات موجود و مصوبات کمیته ماده دو ارزیابی حجم تخریب‌های انجام شده به شدت کاهش می‌یافت و از خشک شدن چشمه‌ها و هدررفت آب جلوگیری می‌شد. تشکیل دادگاه‌های ویژه محیط‌زیستی، برگزاری دوره‌های آموزشی محیط‌زیست برای قضات محترم می‌تواند در این زمینه بسیار موثر باشد.موضوع بسیار حایز اهمیت دیگر تفاوت دیدگاه‌های سازمان‌های نظارتی مانند سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات کشور با زیرمجموعه‌های استانی آن‌ها می‌باشد. علیرغم مشکلات محیط‌زیستی متعدد موجود ناشی از حفاری‌های ایجاد شده (آلودگی آب‌های سطحی و خشک شدن چشمه‌ها و کاهش آبدهی و اتلاف آب چشمه‌های موجود در مسیر تونل) شورای دستگاه‌های نظارتی استان در کمال ناباوری بر اجرای پروژه تاکید دارند. آیا بهتر نیست تصمیم‌گیری در خصوص مواردی این چنینی که دارای دستگاه کارشناسی مشخص در کشور است به خود آن دستگاه واگذار شود و از دخالت در وظایف کاملاً تخصصی دستگاه مسئول اجتناب شود، چرا که این رویه پیامدی جز تضعیف سازمان حفاظت محیط‌زیست و متعاقباً تخریب محیط‌زیست و هدر رفت سرمایه‌های ملی ندارد. در بسیاری از موارد دستگاه‌های مجری با استفاده از سیاست "راه‌بنداز، جا‌بنداز" و کاملاً برخلاف قانون اقدام به شروع فعالیت‌های عمرانی می‌کنند و در پی آن دستگاه‌های نظارتی نیز با این دیدگاه که بودجه ملی هزینه شده است سازمان حفاظت محیط‌زیست را تحت فشار قرار می‌دهند تا مجوز صادر نماید، حال آنکه جا دارد با دستگاه‌هایی که عمل غیرقانونی –شروع عملیات اجرایی پروژه بدون دریافت مجوز- انجام داده‌اند برخورد قانونی صورت گیرد.موضوع حایز اهمیت دیگر ضرورت اظهارنظرهای صریح و به موقع کارشناسی سازمان حفاظت محیط زیست با درنظرگرفتن مسایل و الزامات محیط‌زیستی و پرهیز از سیاسی کاری در راستای انجام وظایف ذاتی خود که همان حفظ محیط زیست و جلوگیری از تخریب آن و بهبود شرایط محیط زیست کشور است، می باشد.سازمان حفاظت محیط زیست باید فرایندهای بررسی گزارشهای ارزیابی اثرات زیست محیطی را به نحوی طراحی نماید تا در فرصت 45 روزه مقرراظهارنظر صریح و شفاف نماید.به دلیل ارتباط مستقیم اشکالات پیش آمده در فرایند بررسی این پروژه با ترکیب کمیته ماده دو آیین نامهارزیابی اثرات محیط‌زیستی طرح‌های بزرگ تولیدی، خدماتی و زیربنایی مصوب 3/11/ 90 هیات محترم وزیران، در اینجا به صورت خلاصه به اشکال وارده بر این آیین نامه و ترکیب این کمیته می‌پردازیم. ترکیب فعلی کمیته ماده دو ارزیابی اثرات محیط‌زیستی(معاون محیط زیست‌ انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست، مدیرکل یا نمانیده تام‌الاختیار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و نماینده تام‌الاختیار دستگاه‌اجرایی) از سویی اختیارات سازمان حفاظت محیط‌زیست را تنها به یک رای در کمیته‌ای سه نفره که عموماً دو عضو دیگر آن به دلیل ماهیت وظایف محوله‌شان، اکثراً دارای مواضع یکسان می‌باشند محدود و از سویی دیگر راه گریز از پاسخگویی کامل هم برای سازمان حفاظت محیط‌زیست باز نموده است که در مواقع لزوم از این نقص استفاده کرده و ضعف و یا نقص عملکرد خود را به این کمیته منتسب سازد. حال آنکه اگر وظیفه تصمیم‌گیری درخصوص صدور مجوز محیط‌زیستی برای این پروژه ها فقط برعهده سازمان حفاظت محیط‌زیست به عنوان مرجع قانونی تشخیص اقدامات مخرب و برهم زننده تعادل و تناسب محیط‌زیست می‌بود این سازمان باید پاسخگوتر می‌بود و با مسیولیت‌پذیری بیشتری موضوعاتی از این دست را پیگیری می‌کرد. لذا ضروری‌است سازمان حفاظت ضمن ایجاد فضای گفتگو بین دستگاه‌ها و متولیان بخش‌های مختلف کشور، نگرانی‌های موجود در بین دستگاه‌ها را که کمیته ماده دو را مانعی برای انجام امور بخشی خود می‌دانند مرتفع نمایند تا بتوان در یک برنامه‌ریزی بلندمدت مقدمات تغییر آیین‌نامه و ترکیب کمیته و یا حداقل وزن‌دهی به رای اعضا را در دستور کار قرار داد. ضمن اینکه به نظر می‌رسد مجلس فعلی که بسیاری از نمایندگان آن میثاق‌نامه محیط‌زیستی را هم امضا نموده‌اند، جایگاه مناسبی برای چانه‌زنی و طرح مجدد لایحه ارزیابی اثرات زیست‌محیطی باشد.به نظر می‌رسد عدم وجود سیاست‌های کلان و ملی در بخش‌های توسعه‌ای کشور از جمله بخش آب،وجود برنامه‌ریزی‌های بخشی به‌جای برنامه‌ریزی‌های آمایشی در کشور، عدم انجام ارزیابی اثرات استراتژیک محیط‌زیستی در زمینه سیاست‌های کلان کشور، غلبه نگاه جزء نگر به نگاه جامع و کل‌نگر، وجود نگاه‌های استانی به جای نگاه‌های ملی و منطقه‌ای به طرح‌ها، برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت به جای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، مسایل فرهنگی و روحیات حاکم بر مردم و همچنین مسئولان کشور، نگاههای سازه‌ای و سخت‌افزاری به مقوله توسعه، مسایل بنیادینی است که باعث به‌وجود‌آمدن چنین وضعیت نابسامانی در مناطق مختلف کشور می‌شود و رویکرد کلی نظام برنامه‌ریزی کشور باید به سمت و سوی برنامه‌ریزی آمایشی و پرهیز از نگاه‌های بخشی برود. تدوین برنامه ششم فرصت مغتنمی در این راستا می‌باشد.شایان توجه استقبل از پرداختن به مقوله انتقال آب بین‌حوضه‌ای باید به فعالیت‌هایی مانند برنامه‌ریزی اصولی در زمینه مدیریت سرزمین با درنظرگرفتن محدودیت‌های استان، مدیریت مصرف در بخش‌های مختلف(کشاورزی، صنعت و شرب) در استان، مدیریت آبخوان و جبران کسری آبخوان از طریق فعالیت‌های آبخوانداری، بازچرخانی آب در بخش صنعت، استفاده از فرایندها و تکنولوژی‌های کم آب بر در بخش‌های کشاورزی و صنعت، اجرای سیستم‌های تصفیه فاضلاب شهری و استفاده از پساب تصفیه‌شده در صنعت، جداسازی شبکه آب شرب و بهداشتی در شهرهای استان، اصلاح الگوی مصرف، کنترل و استحصال رواناب‌ها و جمع‌آوری آب باران، انسداد چاه‌های غیرمجاز، تامین آب شرب بسته‌بندی درب منازل اندیشید و انتقال آب همواره آخرین گزینه مورد بررسی پس از انجام کلیه اقدامات فوق خواهد بود.در پایان شایسته است توجه کنیم که براساس قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 6/11/87 مجلس شورای اسلامی هر شخص ایرانی حق دسترسی به اطلاعات عمومی ) اطلاعات غیرشخصی نظیر ضوابط و آیین‌نامه‌ها، آمار و ارقام ملی و رسمی، اسناد و مکاتبات اداری که از مصادیق مستثنیات فصل چهارم این قانون نباشد( را دارد و دریافت پاسخ‌های مستند و شفاف در این خصوص حق عموم مردم ایران است.استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.نه به انتقال آبنه به انتقال آبFri, 25 Sep 2020 16:30:58 +0330