https://virgool.ir/feed/@Mobileسینا اختریشیشوانfa2026-11-11 00:14:07https://files.virgool.ir/upload/users/1685461/avatar/2ww7ot.jpghttps://virgool.ir/@Mobilehttps://virgool.ir/@Mobile/قیمت-لحظه-ای-طلا-و-دلار-h70pvitzfo3a#قیمت لحظه ای #طلا ، #دلار و ارز📝‌⏰ 18 مرداد ماه 1405 - ساعت 19:32‌ᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒᨒ‌💸 دلار آمریکا : 185,480 تومان💸 تتر : 185,596 تومان💴 یورو : 214,229 تومان💷 پوند انگلیسی : 249,986 تومان💶 لیر ترکیه : 3,889 تومان💵 دلار استرالیا : 130,995 تومان💵 دلار سنگاپور : 145,075 تومان💵 دلار کانادا : 133,060 تومان💵 درهم امارات : 50,499 تومان💵 100 دینار عراق : 14,158 تومان💵 ریال قطر : 49,398 تومان💵 افغانی افغانستان : 2,818 تومان💵 یوان چین : 27,508 تومان‌▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬‌🟡 گرم 18 عیار : 18,742,800 تومان🟠 گرم 24 عیار : 24,992,960 تومان🟡 گرم طلا دست2 : 18,492,896 تومان🟡 اونس طلا : 4,343.43 دلار🪙 اونس نقره : 63.542 دلار🪙 نقره عیار 999 : 400,390 تومان🪙 نقره 925 : 376,251 تومان‌▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬‌🌕 سکه امامی : 186,700,000 تومان🌕 سکه بهار : 184,400,000 تومان🌕 نیم سکه : 94,600,000 تومان🌕 ربع سکه : 52,500,000 تومان🌕 سکه گرمی : 28,000,000 تومان‌🌐 نرخ لحظه ای طلا و انواع ارزSina AkhtariSina AkhtariSun, 09 Aug 2026 22:00:48 +0330https://virgool.ir/@Mobile/آدم-خواری-در-دربار-صفویه-روایت-یک-حقیقت-تاریخی-یا-افسانه-ای-هولناک-tf87pydlleql Sina Akhtari :"تاریخ ایران پر است از روایت‌هایی که گاه باور کردنشان دشوار است. یکی از این روایت‌ها، داستان آدم‌خواری و زنده‌خواری در دربار صفویه است؛ روایتی که نه تنها در کتاب‌های تاریخی معتبر ثبت شده، بلکه برخی شاهدان عینی نیز آن را تایید کرده‌اند. اما آیا این داستان‌ها حقیقت دارند؟ آیا صفویان واقعاً آدم‌خوار بودند؟ یا این روایت‌ها بخشی از یک استراتژی سیاسی برای ایجاد رعب و وحشت در میان دشمنان و خائنین بوده‌اند؟ در این مقاله، به بررسی اسناد تاریخی، تحلیل شرایط سیاسی آن دوران و واکاوی حقیقت پشت پرده این روایت‌ها می‌پردازیم.### پیش‌زمینه تاریخی: صفویان و عصر خشونتدر ذهن بسیاری از ایرانیان، آدم‌خواری پدیده‌ای است که تنها در سرزمین‌های دوردست و میان قبایل بدوی رخ می‌دهد؛ اما شواهد تاریخی نشان می‌دهد که این رسم، هرچند محدود، در ایران نیز سابقه داشته است. شاخص‌ترین نمونه‌های آدم‌خواری در ایران مربوط به عصر صفویه است؛ دورانی که خشونت و شکنجه‌های وحشیانه نه تنها در ایران، بلکه در سراسر منطقه و حتی اروپا و آسیای شرقی رایج بود.در آن زمان، دولت‌های همسایه ایران، به ویژه عثمانی‌ها، از روش‌های هولناک شکنجه و مجازات برای دشمنان خود استفاده می‌کردند. صفویان نیز برای حفظ امنیت حکومت و ایجاد رعب در دل دشمنان، به نمایش خشونت و بی‌رحمی روی آوردند. اما آیا آدم‌خواری در دربار صفویه واقعاً رخ داده است؟ برای پاسخ به این سوال، باید به سراغ اسناد تاریخی برویم.## اسناد تاریخی آدم‌خواری در عصر صفویه### گزارش‌های عینی و کتاب‌های معتبراولین مورد ثبت‌شده آدم‌خواری در دوران صفویه، مربوط به اردیبهشت ۸۸۴ خورشیدی است که در کتاب «لبواریخ» نوشته سید یحیی قضوینی آمده است. قضوینی خود شاهد عینی این ماجرا بوده و در زمان وقوع حوادث، همراه لشکر صفویه بوده است. داستان از این قرار است که در زمان سلطنت شاه اسماعیل اول، فردی به نام حسین کیا چلاوی در فیروزکوه ادعای پادشاهی کرده و قصد گسترش قلمرو خود را داشته است. شاه اسماعیل برای سرکوب او لشکرکشی می‌کند و پس از پیروزی، حسین چلاوی و فرمانده‌اش مراد بیگ جهانگیرلو را دستگیر می‌کند.در متن کتاب آمده است که مراد بیگ را بر روی آتش کباب کردند و سربازان صفوی گوشت جسد او را با حرص و ولع خوردند. این روایت در کتاب‌های معتبر دیگری نیز تکرار شده است؛ از جمله «تاریخ ایلچی نظام شاه» نوشته خورشاه بن قباد که ارزش تاریخی بالایی دارد. در این کتاب نیز آمده است که مقامات لشکری، به دستور شاه، هرکدام به اندازه ارادت خود لقمه‌ای از گوشت کباب شده دشمن خوردند.### آدم‌خواری به عنوان آیین وفاداریدر کتاب «روزت صفویه» نوشته میرزا بیگ جنابادی، گزارش هولناکی از آدم‌خواری در دربار صفویان ثبت شده است. پس از غلبه شاه اسماعیل بر شیبک خان ازبک و کشتن او، شاه دستور می‌دهد جنازه‌اش را بیاورند و سه ضربه شمشیر بر شکم او وارد می‌کند. سپس به اطرافیانش می‌گوید: «هر که مرا دوست دارد از گوشت این دشمن بخورد.» پس از فرمان شاه، ازدحام صوفیان برای خوردن جسد شیبک خان به حدی می‌رسد که جمعی تیغ می‌کشند و برای خوردن آن جسد به جان یکدیگر می‌افتند. حتی کسانی که دورتر بودند و دستشان به جسد نمی‌رسید، تکه‌هایی از گوشت را از نفرات جلویی می‌خریدند و جلوی چشم شاه می‌خوردند.این صحنه‌ها نه تنها نشانه خشونت و بی‌رحمی، بلکه آیینی برای اعلام وفاداری به شاه بوده است. خوردن جسد دشمن توسط مقامات و درباریان، پیام روشنی به سایر ممالک می‌داد: «پادشاه کشور ما یارانی دارد که برای دوام حکومتش حاضرند دست به هر کاری بزنند، حتی خوردن جسد آدمی‌زاد.»## دسته چیگین‌ها: جلادان زنده‌خوار دربار صفوی### چیگین‌ها چه کسانی بودند؟یکی از مخوف‌ترین و بی‌رحم‌ترین گروه‌های جلاد تاریخ ایران، دسته چیگین‌ها بودند. واژه «چیگین» در زبان ترکی به معنای «گوشت‌خوار خام» است؛ یعنی کسی که گوشت خام می‌خورد. این گروه جلادان زنده‌خوار در دربار شاه عباس اول فعالیت می‌کردند و رئیس‌شان ملک بیگ اصفهانی جارچیباشی بود.در کتاب «روزت صفویه» توصیف ترسناکی از این گروه آمده است: «آن فرقه مجریان مجازات گناهکاران بودند که به اشاره شاه به فرد مجرم هجوم برده و بینی و گوش او را با دندان قطع نموده و زنده زنده او را می‌خوردند و بقیه اعضایش را هم با دندان می‌دریدند تا آنجا که جان از تن فرد گناهکار به در می‌رفت.» این جماعت مردانی قوی‌هیکل و کریه‌المنظر بودند که لباس مخصوصی به تن می‌کردند.### تایید وجود چیگین‌ها در منابع مختلفشاردن، سیاح معروف فرانسوی، تعداد دسته چیگین‌ها را حدود ۴۰ نفر ذکر کرده و می‌گوید که آنها وجدان کاری بالایی داشتند و چیزی از بدن قربانی باقی نمی‌گذاشتند. علی‌اکبر سعیدی سیرجانی، پژوهشگر و نویسنده ایرانی، نیز در مقدمه کتاب «وقایع اتفاقیه» به چیگین‌ها اشاره کرده و نوشته است که شاه عباس صفوی دربار خود جلادانی به نام چیگین داشت که محکومان را به امر شاه زنده زنده می‌خوردند.نکته مهم این است که این مطالب در کتاب‌های تاریخی معتبر صفویه ثبت شده‌اند؛ یعنی گزارش‌ها از منابع داخلی صفویه به دست ما رسیده، نه از طرف دشمنان صفویه. این نشان می‌دهد که سلاطین صفوی نه تنها به کاتبان و مورخان اجازه ثبت این اعمال فجیع را می‌دادند، بلکه دستور می‌دادند ماجرا از آنچه هست، محیب‌تر و خشن‌تر نوشته شود.## انگیزه‌های سیاسی پشت آدم‌خواری در صفویه### چرا شاه اسماعیل به ثبت این اعمال تمایل داشت؟برای فهم بهتر این ماجرا، باید شرایط زمانه و موقعیت سیاسی صفویان را در نظر بگیریم. در آن دوران، انواع روش‌های شکنجه و آدم‌کشی در میان دولت‌های همسایه ایران رواج داشت. به ویژه دربار عثمانی، که مهم‌ترین رقیب و دشمن صفویان بود، از روش‌های وحشیانه‌تری برای مجازات دشمنان استفاده می‌کرد.در واقع، کتاب‌های تاریخی آن زمان نقش رسانه‌های امروزی را داشتند. حاکمان هرچه روایت‌های ترسناک‌تری در کتاب‌های تاریخی منتشر می‌کردند، دولت‌های دیگر را بیشتر از خود می‌ترساندند. این استراتژی هنوز هم در دنیای امروز کاربرد دارد؛ هرچه خبر ناهنجارتر و تکان‌دهنده‌تر باشد، احتمال وایرال شدنش بیشتر است.### آدم‌خواری به عنوان استراتژی دفاعیحاکمان صفوی به خوبی می‌دانستند که آدم‌خواری از دید مردم جهان عملی وحشیانه و ناهنجار است. اما همین وحشی‌گری، بازتاب گسترده‌ای پیدا می‌کرد و چهره خشن‌تر و بی‌رحم‌تری از حکومت صفوی به جهان نشان می‌داد. این امر امنیت حکومت را افزایش می‌داد و احتمال بروز جنگ با دولت‌های دیگر را کاهش می‌داد.علاوه بر این، خوردن جسد مقامات بلندپایه دشمن توسط درباریان و نزدیکان شاه، نشانه اوج وفاداری به حکومت بود. این پیام به سایر ممالک منتقل می‌شد که پادشاه ایران یارانی متعصب و بی‌کله دارد که برای دوام حکومتش حاضرند دست به هر کاری بزنند. این استراتژی دفاعی، نه تنها مخصوص صفویان، بلکه در بسیاری از دولت‌های منطقه رایج بود.## واقعیت یا اغراق؟ نگاهی نسبی به روایت‌های تاریخی### قانون ۵۰-۵۰ و نسبی‌گرایی در تاریخبا وجود ثبت این روایت‌ها در کتاب‌های معتبر تاریخی، سوال مهمی مطرح می‌شود: آیا می‌توان به همه کتاب‌های تاریخی اعتماد کرد؟ آیا مورخان آن دوران حقیقت را نوشته‌اند یا دروغ‌پردازی کرده‌اند؟پاسخ این سوال در قانون ۵۰-۵۰ یا نسبی‌گرایی نهفته است. حقیقت این است که نباید به هیچ‌کدام از کتاب‌های تاریخی ۱۰۰ درصد اعتماد کرد، اما معنایش این نیست که باید کاملاً بی‌اعتماد بود. برای درک دقیق‌تر وقایع تاریخی، باید شرایط زمانی و مکانی هر ماجرا را در نظر گرفت و با واقع‌بینی و منطق به تحلیل اطلاعات پرداخت.### بزرگ‌نمایی و اغراق در روایت‌هاآدم‌خواری در دربار صفویه واقعیت داشته و چیگین‌ها وجود داشته‌اند، اما این بدان معنا نیست که هر روزه و به طور مداوم آدم‌خواری و زنده‌خواری رخ می‌داده است. ممکن است در طول دوران صفویه، این اتفاق بیشتر از انگشتان یک دست هم نیفتاده باشد، اما همان تعداد کم را آن‌قدر بزرگ کرده‌اند و در کتاب‌های تاریخی ثبت کرده‌اند که همه دشمنان درس عبرت بگیرند و فکر حمله به ایران را از سر بیرون کنند.این بزرگ‌نمایی و اغراق، بخشی از استراتژی دفاعی صفویان بوده است؛ روشی برای ایجاد رعب و وحشت در میان دشمنان و خائنین داخلی حکومت. بنابراین، باید با نگاه نسبی و واقع‌بینانه به این روایت‌ها نگریست و از منطق و فهم خود برای تحلیل اطلاعات تاریخی استفاده کرد.## آدم‌خواری در صفویه: سنت، مذهب یا سیاست؟### جنبه‌های آیینی و مذهبیبرخی منابع تاریخی، آدم‌خواری را به عنوان آیینی برای اعلام وفاداری به شاه و حتی جنبه‌ای مذهبی معرفی کرده‌اند. خوردن جسد دشمن توسط مقامات و درباریان، نشانه‌ای از تعصب و وفاداری به حکومت بوده است. اما شواهد نشان می‌دهد که این رسم، بیش از آنکه ریشه در سنت یا مذهب داشته باشد، ابزاری سیاسی برای ایجاد رعب و وحشت بوده است.### آدم‌خواری به عنوان ابزار سیاسیدر نهایت، می‌توان نتیجه گرفت که آدم‌خواری و زنده‌خواری در دوران صفویه، نه جنبه سنتی داشته و نه دینی، بلکه یک استراتژی سیاسی برای ترساندن دشمنان منطقه‌ای و خائنین داخلی حکومت بوده است. صفویان تا حد امکان دوز خشونت ماجرا را بالا می‌بردند تا امنیت حکومت خود را حفظ کنند و دشمنان را از فکر حمله به ایران منصرف سازند.## نتیجه‌گیری: واقع‌بینی در مواجهه با تاریختاریخ، راستگو و بی‌رحم است. روایت آدم‌خواری در دربار صفویه، هرچند هولناک و باورناپذیر، بخشی از واقعیت تاریخی ایران است. اما باید با نگاه واقع‌بینانه و نسبی به این روایت‌ها نگریست و شرایط زمانی و مکانی هر ماجرا را در نظر گرفت. آدم‌خواری در صفویه واقعیت داشته، اما نه به آن شدت و سبکی که در کتاب‌های تاریخی ثبت شده است. این روایت‌ها، بیش از آنکه حقیقت محض باشند، بخشی از استراتژی دفاعی و سیاسی صفویان برای ایجاد رعب و وحشت در میان دشمنان بوده‌اند.در نهایت، مطالعه تاریخ باید با منطق، فهم و واقع‌بینی همراه باشد. نباید به هیچ روایت تاریخی کاملاً خوش‌بین یا بدبین بود؛ بلکه باید با تحلیل شرایط و استفاده از عقل و منطق، به درک دقیق‌تری از وقایع تاریخی دست یافت. آدم‌خواری در صفویه، هرچند واقعی، اما ابزاری سیاسی برای حفظ امنیت حکومت و ایجاد رعب در دل دشمنان بوده است؛ روایتی که هنوز هم می‌تواند درس‌های مهمی برای فهم سیاست و قدرت در تاریخ ایران داشته باشد.---## منابع و یادداشت‌ها- کتاب لبواریخ، سید یحیی قضوینی- تاریخ ایلچی نظام شاه، خورشاه بن قباد- روزت صفویه، میرزا بیگ جنابادی- مقاله‌های ماریا سزوپه، کارشناس تاریخ و فرهنگ جوامع ایرانی- سفرنامه شاردن، سیاح فرانسوی- وقایع اتفاقیه، علی‌اکبر سعیدی سیرجانی---## پرسش‌های پایانی برای خواننده- آیا روایت‌های تاریخی را باید حقیقت محض دانست یا با نگاه نسبی و انتقادی به آنها نگریست؟- نقش رسانه‌های تاریخی در شکل‌دهی به افکار عمومی و سیاست‌های حکومتی تا چه حد مهم بوده است؟- آیا خشونت و وحشی‌گری در تاریخ، همیشه ابزاری برای حفظ قدرت و امنیت حکومت‌ها بوده است؟مطالعه تاریخ، نه تنها برای فهم گذشته، بلکه برای درک بهتر حال و آینده ضروری است. روایت آدم‌خواری در صفویه، نمونه‌ای از پیچیدگی و چندلایگی تاریخ ایران است؛ روایتی که باید با دقت، منطق و واقع‌بینی به آن نگریست.Sina AkhtariSina AkhtariThu, 16 Jul 2026 04:43:50 +0330https://virgool.ir/@Mobile/چگونه-هنگام-استارلینک-فریب-کلاهبرداران-و-تبلیغات-دروغ-را-نخوریم-cbafs0jdnbnsاین روزها با قطعی شدید و بی سابقه سراسری اینترنت در ایران اخبار ضدونقیض زیادی نیز درباره نحوه و امکان استفاده از استارلینک وجود دارد.از همین رو، بازار کلاهبرداری هم داغ است؛ از تبلیغات دروغین و فریبنده با عنوان «وصل شدن گوشی موبایل مستقیم به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک» تا «فروختن یک دستگاه به چندین کاربر» یا «معرفی انواع اپلیکیشن‌ها» که حاوی بدافزار هستند به عنوان برنامه‌ای برای اتصال به استارلینک!اطلاع از کلاهبرداریهای معمول1️⃣پیش از هرگونه تماس با فروشنده یا پرداخت هزینه حتما مطمئن شوید که روش خرید امن است.2️⃣ نکاتی مثل نحوه بررسی اصالت دستگاه شناخت کلاهبرداریهای رایج و اصول خرید حضوری را بدانید تا سرتان کلاه نرودشناسایی فروشنده معتبر1️⃣تجربیات دیگر کاربران را بررسی کرده و از منابعی استفاده کنید که سابقه‌ای مثبت و قابل پیگیری دارند.2️⃣ از طریق اپ‌های امن مانند سیگنال با فروشندگان تماس بگیرید از شماره شخصی استفاده نکنید تا شانس شناسایی شما در صورت خطای احتمالی به حداقل برسداطمینان از امن بودن معامله1️⃣ حتی اگر حضوری خرید می‌کنید از خریدار یا نصاب استارلینک اطلاعات بگیرید.2️⃣ تا دستگاه را حضوری ندیده‌اید و شماره کیت آن را بررسی نکرده‌اید هیچ پیش پرداختی انجام ندهید.3️⃣ وارد starlink.com/activate شماره کیت را در کنید تا مطمئن شوید قبلا با این شماره حساب کاربری فعال نشده باشد.🟡 نکته:در حال حاضر تنها سرویس Roam استارلینک (رومینگ) برای کاربران داخل ایران فعال است.پلن‌های Personal استارلینک: کدام مناسب ایران است؟ 🌐ادامه مقاله در وبسایت cyber7.rzb.irSina AkhtariSina AkhtariTue, 16 Dec 2025 03:47:47 +0330https://virgool.ir/@Mobile/مقاله-ظهور-و-سقوط-کپتاگون-داستان-یک-مخدر-جنجالی-در-خاورمیانه-ccqzdncotndv## در سال‌های اخیر، نام کپتاگون به یکی از پرحاشیه‌ترین واژه‌ها در اخبار خاورمیانه تبدیل شده است. این ماده مخدر نه تنها زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داده، بلکه به ابزاری برای تأمین مالی جنگ، نفوذ سیاسی و حتی ایجاد بحران‌های اجتماعی و اقتصادی بدل شده است. با سقوط حکومت بشار اسد در سوریه در دسامبر ۲۰۲۴، ابعاد پنهان تجارت کپتاگون بیش از پیش آشکار شد و پیامدهای گسترده‌ای را برای منطقه و جهان به همراه آورد. در این مقاله، به بررسی تاریخچه، تأثیرات، نقش دولت سوریه و آینده بازار کپتاگون می‌پردازیم.---## کپتاگون چیست؟ از داروی قانونی تا مخدر صنعتی### تولد کپتاگون در آلمانکپتاگون در ابتدا یک داروی قانونی بود که در سال ۱۹۶۱ توسط شرکت داروسازی دگوسا در آلمان تولید شد. نام علمی این دارو فنتیلین است؛ ماده‌ای که به خودی خود تأثیر مستقیمی بر بدن ندارد و باید در بدن متابولیزه شود تا اثراتش ظاهر گردد. پس از ورود فنتیلین به بدن، این ماده به آمفتامین و تئوفیلین تبدیل می‌شود؛ هر دو محرک سیستم عصبی مرکزی هستند.### تأثیرات کپتاگون بر مغز و بدنمصرف کپتاگون باعث افزایش سطح سه انتقال‌دهنده عصبی کلیدی در مغز می‌شود:- **دوپامین:** مرتبط با لذت، پاداش و انگیزه- **نورپینفرین:** مرتبط با برانگیختگی، تمرکز و واکنش به استرس- **سروتونین:** تأثیرگذار بر خلق‌وخو، خواب و اشتهادر نتیجه، مصرف‌کننده احساس افزایش انرژی روانی، تمرکز، سرخوشی، قدرت ذهنی و کاهش خستگی را تجربه می‌کند. اما این شوک به سیستم عصبی عوارض جسمی متعددی نیز دارد: افزایش ضربان قلب و فشار خون، انقباض عروق، کاهش خون‌رسانی به اندام‌ها، کاهش شدید اشتها، افزایش دمای بدن، بی‌قراری، حرکات غیرعادی، دندان‌قروچه، بی‌خوابی و پس از پایان اثرات، خواب‌آلودگی شدید.### تفاوت کپتاگون با آمفتامیناگرچه کپتاگون از نظر اثرات شباهت زیادی به آمفتامین دارد، اما تفاوت‌های مهمی نیز وجود دارد. کپتاگون برای فعال شدن نیاز به متابولیزه شدن دارد، بنابراین اثراتش دیرتر شروع می‌شود، ملایم‌تر و تدریجی‌تر است و مدت بیشتری دوام دارد. وجود تئوفیلین نیز در ابتدا تصور می‌شد که اثرات آمفتامین را تعدیل می‌کند، اما بعدها مشخص شد که حتی ممکن است آن را تقویت کند.### از داروی پزشکی تا ماده ممنوعهدر ابتدا کپتاگون به عنوان جایگزین ایمن‌تر آمفتامین با ریسک اعتیاد کمتر به بازار عرضه شد و برای درمان اختلال عدم تمرکز، حملات خواب و افسردگی خفیف تجویز می‌شد. اما به مرور زمان مشخص شد که تفاوتی با آمفتامین ندارد و حتی ریسک اعتیادش بیشتر است. در سال ۱۹۸۶، سازمان بهداشت جهانی کپتاگون را در فهرست داروهای روانگردان پرریسک قرار داد و تولید آن متوقف شد.---## کپتاگون در بازار سیاه: از اروپا تا خلیج فارس### ورود به بازار مواد مخدربا توقف تولید قانونی کپتاگون، بازار سیاه آماده ورود تولیدکنندگان غیرقانونی شد. اولین تولیدکنندگان کپتاگون تقلبی، کارتل‌های بلغارستان بودند. تولید فنتیلین فرآیندی پیچیده و نیازمند تجهیزات پیشرفته است، اما قاچاقچیان به تدریج درصد فنتیلین را کاهش داده و آن را با آمفتامین و کافئین جایگزین کردند. کپتاگون موجود در بازار سیاه امروزی، به جز اسم و ظاهرش، ارتباطی با داروی اولیه ندارد و اثراتش شدیدتر و سریع‌تر است.### مهاجرت تولیدکنندگان و نقش دولت‌هابا پیوستن بلغارستان به اتحادیه اروپا و افزایش سخت‌گیری‌ها، تولیدکنندگان کپتاگون عملیات خود را ابتدا به ترکیه، سپس لبنان و نهایتاً سوریه منتقل کردند. در سوریه، قاچاقچیان با دولتی مواجه شدند که نه تنها با آن‌ها مبارزه نمی‌کرد، بلکه در ازای دریافت سهم، از آن‌ها محافظت می‌کرد.---## تجارت کپتاگون در سوریه: اقتصاد جنگ و سیاست منطقه‌ای### جنگ داخلی و نیاز به منابع مالیدر سال ۲۰۱۱، سوریه صحنه نبرد بین نیروهای نظامی و شورشیان ضد حکومت بود. جنگ داخلی هزینه‌های سنگینی داشت و رژیم بشار اسد که با تحریم‌های اقتصادی شدید مواجه بود، تجارت کپتاگون را به عنوان راهی برای تأمین مالی جنگ انتخاب کرد.در ابتدا دولت سوریه با آزادی دادن و محافظت از تولیدکنندگان، شریک تجارت کپتاگون شد. سپس نیروهای وابسته به حکومت شروع به قاچاق کپتاگون از بنادر رسمی کردند و در نهایت دولت آشپزخانه‌های خودش را برای تولید کپتاگون تأسیس کرد.### نقش ماهر اسد و لشکر چهارم زرهیدر بسیاری از اسناد کشف شده، نام ماهر اسد، برادر بشار اسد و فرمانده لشکر چهارم زرهی سوریه، به چشم می‌خورد. او با استفاده از نیروهای نظامی تحت فرمانش، عملیات تولید و قاچاق کپتاگون دولتی را مدیریت می‌کرد.### رشد انفجاری تولید کپتاگوناز سال ۲۰۱۷، حجم محموله‌های کشف شده کپتاگون در کشورهای منطقه به طور سرسام‌آوری افزایش یافت. این نشان می‌داد که تولید کپتاگون به طور ناگهانی بسیار زیاد شده و باور محققان این است که رژیم سوریه از این سال به بعد به طور مستقیم وارد تولید گسترده کپتاگون شد.### روش‌های قاچاق و ارزش بازاردر سال‌های اخیر، قرص‌های کپتاگون حتی در محموله‌هایی که توسط شرکت‌های دولتی سوریه حمل می‌شدند، درون میوه‌های پلاستیکی، جعبه‌های چای و دانه‌های تخمه آفتاب‌گردان کشف شدند. طبق گزارش مؤسسه نیو لاینز در سال ۲۰۲۱، محموله‌های کشف شده کپتاگون ارزشی معادل ۵.۷ میلیارد دلار داشتند. با توجه به اینکه معمولاً فقط ۱۰٪ محموله‌ها کشف می‌شوند، ارزش کل بازار تا ۵۷ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.برخی گزارش‌ها سهم کپتاگون از کل تجارت خارجی سوریه را حتی بیش از ۹۰٪ تخمین می‌زنند. این ماده به بزرگ‌ترین کالای صادراتی سوریه و منبع اصلی درآمد دولت بدل شد.---## کپتاگون به عنوان ابزار فشار سیاسی### بحران منطقه‌ای و نشست اتحادیه عربتجارت کپتاگون باعث افزایش شدید تعداد معتادان و ایجاد گروه‌های مسلح مختلفی شد که از این تجارت سود می‌بردند. کشورهای اردن، عراق و عربستان سعودی بیشترین درگیری را با کپتاگون داشتند و به این باور رسیده بودند که فقط بشار اسد می‌تواند جلوی تولید و ورود کپتاگون به کشورشان را بگیرد.در سال ۲۰۲۳، بشار اسد پس از مدت‌ها به نشست اتحادیه عرب دعوت شد و مورد استقبال گرم ولیعهد عربستان قرار گرفت. اسد در این نشست متعهد شد که در ازای دریافت کمک‌های مالی و سرمایه‌گذاری کشورهای عضو، با تولید و قاچاق کپتاگون مبارزه کند.### کاهش موقت تولید و تداوم تهدیدپس از این نشست، شواهدی وجود دارد که اسد جریان سرازیر شدن کپتاگون به کشورهای همسایه را کاهش داده است. اما کارگاه‌های تولید کپتاگون همچنان پابرجا بودند و نشان می‌دادند که رژیم سوریه این ماده را به عنوان ابزاری برای فشار و معامله سیاسی حفظ کرده است.---## سقوط حکومت اسد و پیامدهای بازار کپتاگون### افشای ابعاد تجارت کپتاگونبا سقوط حکومت اسد در اواخر سال ۲۰۲۴، رهبر گروه شورشی هیئت تحریر شام در اولین سخنرانی خود به تجارت کپتاگون اسد اشاره کرد و پس از کشف مراکز تولید و نگهداری مختلف کپتاگون، برای همه روشن شد که اتهامات سال‌ها علیه بشار اسد واقعی و مستند بوده است.از زمان سقوط حکومت سوریه، بازار جهانی کپتاگون ۹۰٪ افت کرده و حالا به سختی در بازار پیدا می‌شود.### پیامدهای منطقه‌ای و جهانی#### ۱. ظهور تولیدکنندگان خردبازار بزرگی برای کپتاگون هنوز در منطقه وجود دارد و صحنه برای ورود تولیدکنندگان خرد آماده است. شواهدی از تولید کپتاگون در عراق، لبنان و مناطق مرزی سوریه وجود دارد. ورود شبکه‌های قاچاق جدید می‌تواند تا مدت‌ها منطقه را صحنه درگیری نیروهای نظامی با قاچاقچیان کپتاگون کند.#### ۲. تغییر الگوی مصرف معتادانجمعیت عظیمی از معتادان به کپتاگون وجود دارند که با نبود این ماده مجبور به تغییر مصرف خود می‌شوند. متامفتامین یا همان شیشه، در دسترس‌ترین جایگزین کپتاگون در خاورمیانه است. شیشه هم از کپتاگون قوی‌تر است و هم صدماتش شدیدتر و جبران‌ناپذیرتر. هزینه‌های مصرف شیشه برای دولت‌ها و مصرف‌کنندگان بسیار بیشتر از کپتاگون است.#### ۳. بحران اقتصادی سوریهتخمین زده می‌شود که در سال‌های اخیر حدود ۹۰٪ درآمد صادرات خارجی سوریه وابسته به کپتاگون بوده باشد. با حذف درآمد کپتاگون، سوریه حالا در معرض بحران اقتصادی شدید قرار دارد و حکومت جدید باید به سرعت جایگزینی برای تجارت عظیم مواد مخدر پیدا کند.#### ۴. گسترش کپتاگون به بازارهای جدیدتا زمانی که کپتاگون توسط حکومت سوریه تولید می‌شد، هیچ‌وقت وارد بازار مواد مخدر ایران نشد. اما حالا که شبکه‌های قاچاق جدید مشغول تولید و فروش این ماده هستند، احتمال ورود کپتاگون به بازار ایران در سال‌های آینده بسیار زیاد است.---## کپتاگون و نقش آن در خشونت و افراط‌گرایی### مصرف کپتاگون در میان گروه‌های جهادیکپتاگون به دلیل تأثیراتش بر مغز و بدن، مخدری محبوب برای مهمانی‌ها، کارگران مهاجر و محصلان خصوصاً در فصل امتحانات است. اما دسته دیگری از افراد نیز از این ماده استفاده می‌کنند که باعث شده یکی از القاب کپتاگون "قرص جهادی" باشد.گروه داعش هم در تجارت کپتاگون نقSina AkhtariSina AkhtariWed, 12 Nov 2025 16:06:38 +0330