https://virgool.ir/feed/@Malihe.hadaviمن ملیحه هادوی هستم; نویسنده محتوا و یه فیلم‌دوست طرفدار ادبیات گمانه‌زنfa2026-11-12 18:19:04https://files.virgool.ir/upload/users/1317765/avatar/GE4c4b.jpghttps://virgool.ir/@Malihe.hadavihttps://virgool.ir/@Malihe.hadavi/رشته-هایی-که-چرخ-زمان-می-بافد-سفر-به-آغاز-چرخ-up7r976b404lتمام قصه‌های خوب یه پیشینه یا یه افسانه‌ی محکم دارند؛ اینجا از ماجرای قبل از شکستن دنیا و شروع افسانه چرخ زمان گفتم.قصه از کجا شروع شد؟یکی بود یکی نبود اون اول یه چرخ زمانی بود که سرنوشت رو بر اساس رشته‌های مختلف می‌بافت و هفت عصر داشت. اینکه میگن چرخ می‌چرخه و  چرخ هرچیزی اراده کنه، انجام میده اشاره به همین موضوع داره. هر دوره چرخ حدود هزار سال طول می‌کشه و دوره‌های بعدی آدم‌ها دوباره متولد میشن ولی زندگی قبلیشون یادشون نیست. پس ممکنه دو هزار سال بعد یکی متولد بشه که در زندگی قبلیش اژدها بوده!حالا در دایره‌ای از خارج از تسلط چرخ، یه نیروی هرج و مرج شر به نام دارک وان وجود داره که دوست داره هرچی چرخ رشته رو پنبه کنه. (دارک وان رو در بخشی خارج از چرخ داشته باشید.)عصرهای مختلف دنیای چرخ زماندنیا هفت عصر داره؛ عصر اول یه چیزی شبیه به همین دورانیه که ما زندگی می‌کنیم.عصر دوم به عصر افسانه‌ها معرفه. یه اتوپیای کامل. ملت می‌تونن با ابزارهایی مثل هواپیما پرواز کنن. حتی قابلیت سفر بین ابعاد رو دارن. عمر بعضی از آیزسدای‌ها به هفتصد سال میرسه.نکته‌ش چیه؟ توی این دوران هم آیزسدای زن داریم و آیزسدای مرد.رییس این آیزسدای‌ها هم دوست عزیزمون لوزثرین تلامونه. یه آیزسدای قدرتمند.حالا توی همون عصر افسانه‌ها که دیگه اوج شکوفایی زندگی و تمدن انسانیه؛ یه سری آیزسدای  کنجکاو میگن چه نشستید که ما یه نیروی خاص پیدا کردیم که دیگه بخش زنانه و مردانه نداره. همه با هم می‌تونیم از یه نیروی واحد قویتر استفاده کنیم. (نکته عبرت‌آموز: با هر اسباب‌بازی‌ای بازی نکنید عزیزان!)غافل از اینکه این نیرو همان زندان دارک وان محترمه. دالان زدن به این نیرو همانا و باز شدن راه جناب دارک وان یا نیروی شر یا شیطان به این دنیا همان.آزاد شدن دارک واننکته‌ی مهم اینه که دارک وان تازه کامل نیومده روی زمین؛ در واقع یه حفره به زندانش باز میشه، کجا؟ جایی‌که بعدها بهش گفتن شایول‌گول و اصحاب خاصش جایی نزدیک این حفره باهاش قرار میذارن، گفتگو می‌کنند، نقشه می‌کشن.اطراف این شایول‌گول هم زمین به تدریج مسموم میشه و تاریکی و نیروهاش قدرت بیشتری می‌گیرن. سرزمین قبلی لن (محافظ موارین) در همین منطقه بوده. . اینجا جاییه‌که طبق پیشگویی اژدها نبرد نهایی یا تارامون گیدیون اتفاق میفته.برگردیم به قصه، آروم آروم هرج و مرج توی دنیا شروع میشه. یه سری جنگ اتفاق میفته. نیروی شر داره جلو میاد و هر دو طرف از سلاحی استفاده می‌کنند به اسم بل‌فایرحالا این چیه؟ این یه شعله یا اتشه که همه الگوهای قبلی چرخ رو پاک می‌کنه. مشکلش چیه؟ چرخ به تدریج از هم می‌پاشه. چرخ که از هم بپاشه، الگویی نیست پس دنیا از هم می‌پاشه. (توی جلد چهار موارین خیلی دقیق راجع بهش توضیح داده.)یه جا وسط جنگ هر دو طرف میگن آقا استپ، استپ! بل فایر ممنوع! بعد دوباره با هم میجنگن.ماجرای مطرودین در چرخ زماناین وسط چندین آیزسدای میرن تو تیم دارک وان، برای به دست آوردن قدرت بیشتر، تسلط بیشتر به نیرو و... یکی از اینا یه آیزسدای فیلسوف خیلی آدم حسابی بوده که خب میره طرف دارک وان و میشه دست راستش، فیلسوفی که به نظر خیلیا یکی از نوابغ دورانه و کلا کسی رو دستش نیست. بعد که به دارک وان پیوست بهش میگن اشامایِل. به زبان کهن میشه خیانت‌کار به امید.بعد یه آیزسدای دیگه میره تو تیم دارک وان و میگه داداش تو سپاه نمی‌خوای؟ و از اونجاست که موردرال‌ها، دراکار و لشکر تاریکی درست میشه.جنگ جلو میره. دارک وان حالا یه لشکر بزرگ داره و تقریبا تمام نمادهای تمدن رو نبود می‌کنه. سیزده مطرود یا آیزسدای خیانتکار هم کنارش هستند (اولش تعدادشون بیشتره ولی دارک وان عمدا کاری می‌کنه که اینا هم با هم بجنگن چون می‌خواد صرفا اون دستچین خوب‌ها براش بمونن. عقلو ببین شما!)در نهایت وقتی دنیا روی مرز به فنا رفتنه، آیزسدای‌های باقی مونده عقل‌ها رو میذارن روی هم و کلی ایده میدن. (این وسط لوزثرین دائم داره با دارک وان و لشکرش میجنگه و اسم خودشو گذاشته اژدها!) یه ایده اینه که با دو تا سآنگ ریل قدرتمند بیاییم دارک وان رو توی همون منطقه زندانی کنیم و بعد شایول‌گول رو از صفحه این دنیا پاک کنیم( یه جوریکه تاریکی دیگه به این دنیا دسترسی نداشته باشه.)نکته چی بود؟ کسی که طرفدار این نظریه بود یه آیزسدای زن بود به نام لاترا، این وسط قول‌هایی به سایر آیزسدای‌های زن دیگه هم داد. مشکل این بود که تا اومدن سر این راه به توافق برسن، تاریکی اومد و اون دو نقطه کانونی که سآنگ‌ریل‌ها بودن رو گرفت. آیزسدای‌ها موندن و حوضشون!(سآنگ‌ریل یه ابزارقدرتمنده که می‌تونه کلی نیرو تو خودش ذخیره کنه. و در نتیجه وقتی ازش استفاده می‌کنید انگار به جای قدرت ده تا آیزسدای، قدرت صد آیزسدای همراهتونه. لوزثرین گفت یه تور نیرو درست کنیم. برای بافتن این تور سیزده آیزسدای زن و مرد باید با هم کار می‌کردند. نقطه‌هایی که بخش‌های مختلف نیرو به هم گره می‌خورند تا قدرمندتر بشن هم با هفت قفل (یه سری صفحه که نماد نیروی نر و ماده رو داشت) می‌پوشونیم. و دارک‌وان و مطرودین رو همونجا حبس می‌کنیم.آیزسدای‌های زن قبول نمی‌کنن. از فاسد شدن نیرو و امکان شکست دنیا حرف میزنن. نبرد لوزثرین با دارک واندر نهایت لوزثرین با 100 آیزسدای مرد و یه لشکر بزرگ میرن به شایول‌گول، به جایی که بهش حفره میگن، جایی‌که سیزده مطرود در اون هستند. در نهایت تا حدی سیزده مطرود زندانی میشن. تعداد زیادی از آیزسدای‌های همراه لوزثرین می‌میرن. و تاریکی در شایول‌گول حبس میشه. (نه کامل و موثر ولی دیگه به قدرتمندی قبل نیست)نکته‌ای که این وسطه اینه که دارک وان حین مبارزه، بخش مردانه نیرو رو لمس می‌کنه و همین باعث میشه که این نیرو فاسد بشه. فساد نیروی مردانه باعث میشه که مردها به جنون برسن. دیوانه بشن. لوزثرین همه خانواده و اطرافیانش رو می‌کشه. (عشقش رو میکشه و همین تا ابد باهاشه.)حالا این وسط اون دوست نابغه‌مون که اسمش اشامایل بود؛ همین اول کار از زندان میزنه بیرون و یه لحظه عقل و هوش رو به لوزثرین برمی‌گردونه. لوزثرین خودشو در حالی میبینه که وسط جسد عزیزانش، بالاسر جسد عشقش ایستاده (شروع کتاب با این صحنه‌ی معرکه‌ست.) و بعد چنان از خود بی‌خود میشه که دالان میزنه (آدمی به این قدرتمندی وقتی دالان میزنه شما تصور کنید انفجار هسته‌ای رخ داده) و بعد خودشو می‌کشه.  البته که ردپای هرکسی در الگوی چرخ باقی می‌مونه، پس لوزثرین هم روزی برمی‌کرده‌، در قالبی جدید.شکست دنیااین وسط کلی مرد دیگه هم هستند که به خاطر فاسد شدن نیروی یگانه (بخش سایدار) به مرز جنون می‌سند. حالا چندین انفجار هسته‌ای رو تصور کنید که دائم داره گوشه و کنار زمین اتفاق میفته. و اینجاست که شکست جهان اتفاق میفته. زمین به کلی نابود میشه و از اون فرهنگ، تاریخ و تمدن تقریبا هیچی باقی نمیمونه. (یه سری ابزار خاص می‌مونه که به نام آنگ‌ریل، سانگریل می‌شناسیم. اینا قدرت جادو رو چند برابر می‌کنند و بعضیاشون خاصیت‌های ویژه‌ای دارند. مثلا با بعضیاش میشه به ابعاد دیگه رفت. بعضیا کمک می‌کنند شما در طول الگوهای زمانی حرکت کنید. و...)عصر جدیدحالا زمین به تدریج داره بهتر میشه. ما در عصر سوم هستیم و سه هزار سال از زمانی‌که لوزثرین تلامون و ارتشش سعی کردند دارک وان رو شکست بدن، گذشته. چرخ چرخیده و اژدهایی تازه متولد شده.ملیحه هادویملیحه هادویThu, 28 Sep 2023 16:20:13 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/زنده-ترین-گورستان-دنیا-نگاهی-به-مجموعه-گورستان-کتاب-های-فراموش-شده-kafsnqayuegkمجموعه‌ی گورستان کتاب‌های فراموش شده تا دلتون بخواد طرفدار داره. اینجا و در این پست من سعی کردم خیلی راحت و خودمونی از مجموعه‌ای بگم که به شدت دوستش دارم.ثافونثافون مردی با رویاهای رنگیجناب آقای ثافون ۱۹۶۴ به دنیا اومد. کجا؟ معلومه دیگه بارسلون. جایی که تمام اتفاقات مجموعه جذاب گورستان کتاب‌های فراموش شده در اونجا اتفاق میفته.ثافون در سال ۲۰۲۰ یعنی دو سال بعد از انتشار آخرین جلد مجموعه، هزارتوی ارواح، رفت اون دنیا تا پاسخگوی حرفاش راجع به مذهب و فرشته‌ها و خدا و مادر مقدس باشه.این وسط و قبل از این‌که دست به قلم بشه، توی یه شرکت بازگانی مدیر بود، و دقیقا از همین تجربه استفاده کرد و خولین هم آخر کتاب هزارتوی اواح وارد همین شغل شریف میشه.چرا همه باید سری به گورستان کتاب‌های فراموش شده بزنیم؟غرق شدن در قصه ها:ثافون استاد چیدن قصه ها در دل همدیگه است. مثلا شما دارید دنبال یه روح سرگردان یا یه قاتل می‌گردید، که ناگهان متوجه میشین با یه نویسنده عاشق طرفین.دارید در دل اسپانیا جنگ زده از دست یه گدا فرار می‌کنید که متوجه میشین طرف یه فیلسوفه. و خلاصه هزار و یک قصه. دقیقا مثل هزار و یک شب.همراهی با مجمع کتاب‌دوستان و نویسندگان‌:مجموعه گورستان کتاب‌های فراموش شده پر از توصیه‌های ریز نویسندگیه. چرا که ا با کلی نویسنده روبه‌رو هستیم از داوید مارتن تا خولین کاراکس. و کلی منتقد ادبی. حتی فرمین هم توصیه‌های خوبی داره یکی از بهترین‌ها مثلا:نفرین خداوند بر آنان که رویاهایی از جنس کاغذ و جوهر در سر دارند، که آنان را جز برزخی از جنس پوچی و ناامیدی نخواهد بود.که البته قبول دارم خیلی توصیه نیست ولی به هر حال بیان واقعیته.ولی صد صفحه آخر عملا کلاس داستان نویسیه. و این یعنی هم فال و هم تماشا.در کنار این موضوع اشاره‌های ریز به کاراکترهای کتاب‌های مختلف بیان لذت ورق زدن کتاب‌ها، همراهی با کاراکترهای یه کتاب همه و همه شما رو پابه‌پای داستان جلو میبره. انگار نشستید و با رفقای کتابخون‌تون مشغول گپ زدن هستید.تاریخ از زاویه ای دیگردوران ژنرال فرانکو چطوری بوده؟ نفس کشیدن در دنیای یه دیکتاتور چه شکلیه؟ و از اون جالب‌تر، وقتی یه دیکتاتور میمیره دنیا چه شکلی میشه؟پیدا کردن جواب این سوال‌ها در کنار بیان موضوعات واقعی ای مثل دزدیدن بچه ها حین انقلای، زندانی کردن روشنفکرها و نویسنده ها و ماجراهای ترسناک قلعه مونوییک از اون ماجراهاییه که اگر اهل خوندن داستان تاریخی باشید، لذت ماجرا رو براتون دو چندان میکنه.چرخ و فلک‌سواری با کاراکترهاشما چهار جلد فرصت دارید تا با کاراکترها همراه بشین. از تعریف تمام قصه در یک جلد خبری نیست. شما باید قطعات این پازل رو کنار هم بذارین تا از راز شخصیت‌ها و روحیاتشون سردربیارین. حتی تا جلد‌ آخر باز هم کلی نکته نگفتنی از فرمین وجود داره که خواننده نمی‌دونه.و بعد به تدریج در دل داستان باید اون‌ها رو کشف کنه. ثافون آدم لقمه‌ی حاضر و آماده نیست.مثلا کاستلو یه افسر دوران ژنرال فرانکوئه. توی جلد یک ما می‌فهمیم گذشته‌ای با فرمین داشته ولی نمی‌دونیم چی؟توی جلد دو کاستلو تازه داره ترفیع درجه می‌گیره. و بعدا می‌تونیم حدس بزنیم از طریق ماجرای مارتین به یه نون و نوایی رسیده. توی جلد سه تازه می‌فهمیم پدرکشتگیش با فرمین از کجا اومده و….میزگرد کاراکترهای جذاباما بیایین نگاهی به بچه‌معروف‌ها یا کاراکترهای جذاب مجموعه داشته باشیم:خانواده سمپره: به قول خولین کله شقی در این خوانواده ارثیه. به نظرم روح کتاب خوندن هم در این خانواده ارثیه. سمپره‌ها از اونایی هستن که باید دعا کنیم سر راهمون سبز بشن. آدمایی که به موقع کار درست رو انجام میدن و ادبیات رو برای خود ادبیات دوست دارن.نمونه‌ش سمپره پدر که وصیت کرد با مجموعه الکساندر دوما دفن بشه و می‌گفت تا وقتی کلیسای کاتولیک مجموعه دوما رو به عنوان کتاب مقدس معرفی نکنه، اعتقادی به این کلیسا نداره.دنیل هم که… به نظرم برای درک این کاراکتر هم که شده،  کتاب رو بخونید. روند بزرگ شدنش و شوخی‌هاش با فرمین و گفتگوهاشون عالیه.فرمین رومرو دتورس:خودش خیلی تعریف‌ها از خودش داره. مثل متخصص در امور زناشویی، استاد نوع خاصی رقص، استاد تعقیب و گریز  نامحسوس.ولی بهترین تعریف رو یکی از دوستاش داره که میگه:فرمین مردی که از دنیای مرده‌ها برگشت.فرمین یه فرشته‌ی نگهبانه، البته به سبک خاص خودش. یه مرشده بازم به سبک خودش و یه روح مهربونه که بارها شکسته ولی نمیذاره بقیه بشکنن.از  اون کاراکترهاییه که نمی‌تونید دوستش نداشته باشید. از اونایی که همیشه گوشه ذهنتون می‌مونند.آلیسیا گریس:نزدیک‌ترین توصیف به این شخصیت برای من اولیویا دانم در مجموعه فرینجه. یه دختر خودساخته که کارآگاه پلیسه ولی اصولی داره. در حالی‌که همه فکر میکنن هیچ اصلی نداره. آلیسیا همیشه در قلبش یه خونه میخواد، یه زندگی آروم ولی دنیا هیچ وقت چیزی که میخواین بهتون نمیده.داوید مارتین:برای آشنایی با این کاراکتر اسکرول کنید و برید سراغ معرفی جلد دوم. فقط همین‌قدر بدونید که اگه این کاراکتر و کنجکاوی برای سرنوشتش نبود، شاید خیلیا کتاب‌ها و مجموعه رو ادامه نمی‌دادن.خولین کاراکس و دوستان:البته کاراکس در عمر شریفش از دوست زخم خورده. اما تنها نویسنده‌ایه که واقعا در طول کتاب از نوشتن پول درمیاره و استثنا به فنا نمیره.(زندگی البته حسابی اذیتش میکنه.)خولین در کنار نوریا منفورت، آیزاک(مسئول گورستان کتاب‌های فراموش شده) و گوستاوو از بروبچه‌هایی هستن که عمرا بتونید حتی در صورت گرفتاری به آلزایمر فراموششون کنید.گشت و گذار در دنیای گورستان کتاب‌های فراموش شدهجلد اول: سایه بادقصه‌ی این کتاب چیه؟ما همراه این کتاب یه‌سر میریم به بارسلون سال ۱۹۴۵. وقتی که آتش جنگ داخلی تقریبا خوابیده اما مسخره‌بازی‌های یه حکومت دیکتاتور همچنان ادامه داره.توی این شهر یه گورستان عجیب وجود داره؛ گورستان کتاب‌های فراموش شده. جایی که یه نسخه از کتاب‌های نایاب در اون پیدا میشه. و یه نگهبان دیوانه داره که جملات نقض میگه.قصه وقتی شروع میشه که دنیل سمپره ده ساله همراه پدرش به این گورستان میره. پدرش میگه هر کتابی که اون روز خاص انتخاب کنه بخشی از جهانش میشه و دنیل صاف میره کتاب سایه باد رو انتخاب میکنه که نوشته خولین کاراکسه.از همون روز که دنیل این کتاب رو برمیداره یکی مثل سایه تعقیبش میکنه. و کاشف به عمل میاد یک عدد دیوانه توی شهر میگرده و همه‌ی کتاب‌های کاراکس رو می‌سوزونه.بقیه‌ی قصه سفر جالب دنیل برای پی بردن به هویت و گذشته‌ی کاراکسه. سفری که به تدریج چنان خطرناک و عجیب میشه و چنان تشابهی با زندگی دنیل پیدا می‌کنه که در فصل‌های آخر رسما قبلمون میاد تو دهنمون.کتاب شخصیت‌پردازی فوق‌العاده‌ای داره‌. مثلا یه کاراکتر داریم به اسم فرمین. این فرمین از یه جای عجیب با یه گذشته عجیبتر با دنیل اشنا میشه و بعد چنان حضورش پررنگ میشه و چنان با جمله‌های جذابش کار رو پیش میبره که عملا میتونید از یادآوری حرفاش بارها و بارها بخندید.و البته که داستان به این طنز نیاز داره تا تلخی روایت اصلی رو ازبین ببره. روایت اصلی قصه‌ی رفاقت‌هاییه که به شکل عجیبی سرنوشت ادم‌ها رو تغییر میده. و انقدر تلخ و دردناکه که باز ممکنه اشکتون دربیاره.در کل نثر کتاب شیرینه. فضایی بین تخیل خالص، داستان کارآگاهی و درام داره و از پس به هم تنیدن تمام اینها خیلی خوب برمیاد.جلد دوم: بازی فرشتهیک نویسنده هرگز طعم آن لحظه را از یاد نمی‌برد، لحظه‌ای که برای نخستین بار یک داستان را با کلامی ستایش‌آمیز یا تعدادی سکه معاوضه می‌کند …..یک نویسنده محکوم به یاد آوردن آن لحظه است، چرا که همان لحظه وجود او نابود شده و برای روحش قیمتی تعیین کرده است.این کلمات ابتدایی داستان بازی فرشته، جلد دوم مجموعه گورستان کتاب‌های فراموش شده ‌ست.در واقع نویسنده در همین جمله‌های آغازین، تکلیف و خط سیر داستان رو به من و شمای خوانند نشون داده است. البته ثافون نویسنده، انقدر زرنگ هست که با ملغمه‌ای از وقایع، طنز بدیع و شخصیت پردازی خوب، حواس ما رو از این جمله‌ها پرت کنه انقدر که متوجه نشیم همراه داوید مارتین، شخصیت اصلی کتاب سوار چه قطار وحشتی شدیم و قراره سر از کجا در بیاریم.داستان این مجموعه راجع به نویسنده‌ای به نام داوید مارتینه. نوجوانی که کارش را در روزنامه آوای صنعت با یک سردبیر سختگیر شروع میکنه. چکش‌کاری‌های جناب سردبیر و همراهی نویسنده سرشناس روزنامه، پدرو بیدل به تریج از مارتین یه نویسنده خوب میسازه.ولی مارتین مثل هر آدم دیگه‌ای نیاز به پول داره. پس با یه انتشارات مزخرف قرار داد میبنده تا مجموعه داستانی به نام شهر نفرین شده رو براشون بنویسه. داستانش یه مجموعه سیاه و کارآگاهی و پر از ماجراست که در دل بارسلون سال‌های ۱۹۲۰ میگذره. داستانی که مارتین برای رسیدن به قرارداد که دست کمی از ترکمانچای نداره، مجبوره روزی حداقل ۶۶.۶ صفحه بنویسه. (عدد رو که حواستون هست.)این وسط مارتین یه نامه دریافت میکنه از یه ناشر ناشناس به نام کورلی که به کارهاش علاقه منده. مارتین که در برزخ نویسنده بازاری بودن یا یه نویسنده خوب بودن دست و پا میزنه پیشنهاد کورلی رو میپذیره و تصمیم میگیره با این ناشر عجیب کار کنه.و این سرآغاز داستان مارتین و ماجراجویی اون در دل بارسلونه. ماجراجویی‌ای که پای جلسات احضار روح، عشق نافرجام، یه دستیار عجیب و جذاب به نام ایسابلا، یه وکیل عجیب و غریب و پلیس بارسلون رو به زندگیش باز میکنه.مغازه سمپره پدر و پسر هم مثل رمان سایه باد نقش پررنگی داره. در این کتاب ما به سال‌های قبل از تولد دنیل سمپره، قهرمان اصلی مجموعه سایه باد سر می‌زنیم. و البته که چه دیدار شیرینی باهاشون داریم.در کل نثر ثافون بی نظیره، کاراکترهاش بعد از صد صفحه تبدیل به یکی از جذابترین شخصیت‌هایی میشن که قصه‌ای ازشون خوندید و فضای کتاب سفری جذاب بین خیال و واقعیته.جلد سوم: زندانی بهشتاین جلد باز هم با کتابفروشی سمپره شروع میشه. جایی‌که قراره پاسخ بعضی سوالاتمون رو پیدا کنیم. مثلا: فرمین کجا بوده؟و از اینجاست که پامون به قلعه مونوییک باز میشه. حدس بزنید دیگه کی اونجاست؟ بله! داوید مارتین عزیز و دوست داشتنی.اینجا نقطه اتصال دو جلد اول و جلد چهارم مجموعه‌ست. ما می‌فهمیم فرمین چرا سر راه دنیل سبز شده. سرنوشت مادر دنیل یعنی همون خانم ژیسبرت معروف به کجا رسیده و در نهایت…در جلد چهار کی در جبهه‌ی خوب‌هاست و چه کسی با تلاش زیاد خودش رو وارد جبهه‌ی ماجرا کرده؟جلد چهار:هزارتوی ارواحتوی این جلد باز هم ثافون با قلم بی‌نظیرش ما رو به دیدار یه نویسنده دیگه می‌بره. جناب ماتاییکس. کسی که به شکل عجیب و غریبی مثل کلی نویسنده دیگه حین جنگ داخلی اسپانیا و روی کار اومدن ژنرال فرانکو ناپدید شده. ماتاییکس دو تا دختر داشته که اونام ناپدیدشدن و این شروع ماجراست.داستان از ماجرای دنیل شروع میشه. (همون سمپره پسر که در داستان سایه باد تازه پشت لبش سبز شده بود و خولین کاراکس رو به ما معرفی کرد و زمینه دوستی ما با فرمین رو چید.)اینجا دنیل بزرگ شده، پسرش خولین سه ساله است و رابطه‌ش با همسرش بئآ یه کم آشفته است و همچنان به دنبال راز مرگ مادرش ایسابلاست. (زنی که توی جلد دو ما جوانی‌ش و رابطه‌ش با داوید مارتین رو دیدیم.)دنیل و فرمین رو اینجا رها کنید و بریم به امارت ویا مرسدیتا؛ جایی که باییس (همون رییس زندان کتاب زندانی آسمان) حالا شده وزیر فرهنگ و در شب جشن تولد دخترش به شکل عجیبی ناپدید میشه.یه اداره پر از کارآگاه دو نفر رو مامور می‌کنند تا جناب باییس رو پیدا کننند. آلیسیا گریس، دختری که کلی راز توی آستینش داره و البته رابطه جذابی هم با فرمین.و بارگاس، یه افسر کارکشته که ارتباط‌هایی در اداره پلیس بارسلون داره.و از این‌جاست که وارد داستان اصلی میشیم. داستانی که در اون ثافون مهارت بی‌نظیرش در بازی با کلمات و ژانرها رو به ما نشون میده. ثافون خیلی خوب قصه ها رو در دل قصه‌های دیگه قرار می‌دهد. از وسط یه ماجرای تعقیب و گریز ما رو به دل یه داستان عاشقانه می‌برد. از دل یه روایت گوتیک یه داستان درام پرماجرا بیرون می‌کشد واین وسط طنز خاص خودش رو هم هیچ وقت رها نمی‌کند.اوج داستان وقتیه که ما می‌فهمیم آخر جلد سه در واقع اواسط این کتابه.کتاب خیلی خوب به سوالات جلدهای قبلی جواب میده. مثل پایان مبهم جلد دو. رشته‌های باز جلدهای قبلی رو می‌بافه و در نهایت یه تابلوی کامل جلوتون میذاره.کتاب کجا به پایان میرسه؟ دقیقا وسط هزارتوی ارواح. جایی‌که خولین تصمیم میگیرد داستان خانواده رو بگه. خانواده ای که درد کشیده و ما هم همراهشون شدیم.و این تازه شروع ماجراست. چون بعد از تموم شدن کتاب از خودتون میپرسید، همه اینا اقعی بود؟ یا داستان خولین؟ سرنوشت داوید مارتین واقعا همین بود که روایت شد؟ فرمین سرآخر به کجا می‌رسه؟و این معجزه ثافونه، خلق هزاران کاراکتر که چنان زده هستند انگار سال‌ها و سال‌ها کنارشون بودید.حرف آخرفکر نکنم حرف پایانی‌ای بمونه. پیشنهادم اینه کتاب رو تهیه کنید و در اولین فرصت با ثافون و قصه‌ی جذاب همراه بشین.اگه مجموعه رو خوندید خوشحال میشم نظرتون رو بخونم. .ملیحه هادویملیحه هادویFri, 10 Feb 2023 19:56:06 +0330https://virgool.ir/Novira/سفر-به-دنیای-مجرم-ها-و-کارآگاه-ها-معرفی-ژانر-جنایی-nbkvyzexaitoمطالعه‌ی کتاب‌های کارآگاهی یا داستان‌های ژانر جنایی برای همه‌ی ما جالب است. تفاوتی ندارد شاهد جدال پایان‌ناپذیر کارآگاه و دزد یا قاتل داستان در کدام مدیوم باشیم، در گذشته مردم این روند را از طریق داستان‌های سریالی ثبت شده در پاورقی روزنامه‌ها دنبال می‌کردند، کمی بعد کتاب‌های متعدد در این زمینه چاپ شد و تجدید چاپ‌های پی‌در‌پی نشان می‌دهد که این ژانر هنوز طرفدارهای خودش را دارد.حتی در دنیای سریال هم این ژانر هنوز محبوب است؛ شاهد مثالش سریال mare of east town که توانست امسال جوایز زیادی را درو کند. یا مجموعه‌هایی با محوریت شرلوک هلمز که دائم در مدیوم‌های مختلف ساخته می‌شوند.در این مطلب اما می‌خواهیم به سراغ تاریخچه و مسیر تکاملی ژانر جنایی برویم، و البته از نویسنده‌های بزرگ این ژانر و زیرژانرهایش صحبت کنیم. اگر عاشق ین ژانر جذاب و مرموز هستید حالا وقتش است که کمی تخصصی‌تر موضوع را بررسی کنید.ژانر جنایی و فیل در تاریکیاول از همه خوب است بدانید که ژانر جنایی هزار و یک زیر ژانر دارد از زیرژانر کارآگاهی تا زیرژانرروایت‌های دادگاهی، داستان‌های معمایی تاریخی و…در بیشتر این داستان‌ها ما همراه یک متخصص می‌شویم و در کنارش به دنبال پیدا کردن قاتل می‌رویم یا سعی می‌کنیم با کنار هم قرار دادن سرنخ‌ها رموز مختلف را کشف کنیم.چرا در اینجا از لفظ متخصص استفاده می‌کنیم؟ چون در این داستان‌ها قهرمان داستان لزوما یک کارآگاه یا نیروی پلیس به معنای کلاسیک نیست. و میتواند فردی باشد که صرفا در امور مرتبط با پرونده متخصص است. مثلا رابرت لنگدان در مجموعه رمز داوینچی و سایر دنباله‌هایش مثل فرشتگان و شیاطین و...که نمونه‌ای خوب از آثا معمایی-تاریخی است؛ صرفا یک پژوهشگر تاریخ است که تسلط خوبی روی نمادها دارد.با در کتاب پرونده هری کبر ما تمام داستان را از نگاه نویسنده‌ی ماجرا می‌بینیم. اوست که با شناختی که از همکارش دارد با تیزبینی در کنار کارآگاه قصه حرکت می‌کند و در نهایت موفق می‌شود پرونده را به سرانجام برساند.به دنبال ردپای ژانر جنایی در دل تاریخاما برای پیدا کردن سرنخی از ادبیات جنایی باید به بغداد و شب‌های پر از قصه‌ی هزار و یک‌شب سفر کنیم؛ در یکی از این داستان‌ها ما داستان ماهیگیری را می‌خوانیم که صندوقچه‌ای را به هارون‌الرشید می‌فروشد. هارون صندوقچه را در قصرش باز می‌کند و در آن با جسد تکه‌تکه شده‌ی زنی روبه‌رو می‌شود. هارون برای حل این پرونده به وزیرش یحیی سه روز فرصت می‌دهد و ادامه داستان ماجرای تلاش یحیی وزیر برای گره باز کردن از این ماجراست.اما اگر از آن دوران سفر کنیم و به حوالی سال 1819 برسیم می‌توانیم اولین نشانه‌های ژانر جنایی به شکل کلاسیک را پیدا کنیم. .اولین کارآگاه در همین دوره و توسط آقای ادگار آلن پو خلق شد. جناب آقای آگوس دوپین کاراگاهی بود که می‌رفت و رازقتل‌ها را کشف می‌کرد. در تمام طول داستان یک راوی ناشناس داستان و ماجراها را برای خواننده بازگو می‌کرد. به این ترتیب از قرن نوزده بود که چهارچوب‌های اولیه ژانر کاراگاهی شکل گرفتند.ادگار آل پو این وسط نویسندگان زیادی تلاش کردند تا این ژانر را سرپا نگهدارند اما جرقه‌ی اصلی محبوبیت این ژانر توسط ارتور کانن دویل و کارآگاه محبوبش شرلوک هلمز زده شد. هلمز کارآگاه یکه‌تازی نبود. او شبیه به کارآگاهان فرانسوی که کمی قبل از او وارد عرصه شده و سعی می‌کردند با منطق شهودی پرده از راز جنایت‌ها بردارند و در عین حال بسیار آداب‌دان و خالی از هر خطا و اشتباهی بودند، نبود.او هنرمند بود، به مخدرها اعتیاد داشت و حتی عاشق می‌شد. داستانش نه صرفا در دل یک دهکده بلکه در تمام لندن گسترش پیدا می‌کرد و حتی با روایت‌هایی که گاهی به تاریخچه‌ی سایر کشورها هم اشاره می‌کرد(مثل نشانه چهار) داستانش را در تونلی تودرتو پیش می‌برد.اما با رونق گرفتن روزنامه ها و مجلات ارزان قیمت در آمریکا و انگلیس بازار ستون داستان‌ها هم گرم شد. و این وسط داستان‌های شرلوک هلمز هم به صورت پاورقی در روزنامه‌ها چاپ شد.مجموعه شرلوک انقدر محبوب شد که وقتی دویل در مجموعه مسئله نهایی شرلوک را کشت؛ کلی نامه اعتراض آمیز به روزنامه رسید و دویل مجبور شد شرلوک را دوباره وارد دنیای داستان‌ها کند.کم کم پای شرلوک و آثار جنایی تولید شده در بریتانیا به ایتالیا هم رسید. و برای اینکه قیمت کتاب‌ها کمتر بشود. این داستان‌ها رو در قالب کتاب‌هایی که جلد و صفحاتی زرد رنگ داشتند؛ منتشر کردند، و در نتیجه این نوع داستان به داستان‌ها و ادبیات زرد معروف شد.نکته‌ی جالب ماجرا این که در دورانی که ایتالیا درگیر حزب فاشیست بود؛ چاپ و مطالعه و نوشتن این ادبیات جرم محسوب می‌شد. اما بعد از جنگ جهانی شکل جدید از داستان کارآگاهی در ایتالیا شکل گرفت؛ که از دل آن ادبیات جنایی پست مدرن متولد شد.در این نوع از ادبیات جنایی، کارآگاه دارای نقص بود، و گاهی پاسخ تمام معماها را نمی‌دانست و بخشی از روایت و حل معما را به عهده‌ی خواننده می‌گذاشت. از نویسنده‌های خوب این نوع ادبیات، می‌توانیم به امبرتو اکو و کتاب معروفش آونگ فوکو اشاره کنیم.در اسپانیا هم این ادبیات به تدریج پا گرفت، و دوستان اسپانیایی چاشنی فاسد بودن نیروی پلیس محلی را به این ژانر اضافه کردند.ادبیات جنایی و دوران طلاییدوره بین جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم به عنوان عصر طلایی ژانر جنایی و پلیسی شناخته می‌شود.در همین دوره بود که سروکله‌ی نویسنده‌های زن ادبیات جنایی مثل آگاتا کریستی پیدا شد. و در ضمن قوانینی برای این ژانر تدوین شد. مثلا این که نباید از عناصر ماورالطبیعه در این ژانر استفاده بشود.آگاتا کریستیپایه گذار این قانون نویسنده‌ای به نام ناکس بود. او معنقد بود که داستان جنایی باید به شکلی طراحی بشود که سرنخ‌ها به شکلی منصفانه در اختیار مخاطب قرار بگیردو بعد از آن کنجکاوی خواننده برای ادامه‌ی ماجرا تحریک بشود.از دل همین تعریف هم سبکی جالب متولد شد به نام «چه کسی این کار را انجام داده است.» در واقع نویسنده ابتدا مشکلی را ایجاد می‌کرد و بعد سعی می‌کرد با شکل دادن به چند کاراکتر در فضایی محدود داستان را جلو ببرد.اگر دقت کنید این ساز و کار هنوز هم بسیار خوب کار می‌کند؛ و بیانش شاید حالا ساده باشد، اما در قرن نوزده که ادبیات کلاسیک جایگاه مهمی داشت و مردم تشنه‌ی درام‌های کلاسیک بودند، بیان و بازآفرینی‌اش بسیار سخت بود.ادبیات جنایی این روزها زیرژانرراهای و شاخه‌های زیادی پیدا کرده است، هواداران خاص خودش را دارد و حتی برخی از نویسنده‌ها بی‌توجه به اصول اولیه این ژانر را با سایر ژانرها ترکیب کردند.مثلا در مجموعه هری پاتر داستان کاملا بر پایه‌ی منطق کارآگاهی، دنبال کردن سرنخ‌ها و ردپاها جلو می‌رود. یا در مجموعه فانتزی نایت ساید ما کارآگاهی را داریم که در یک دنیای ماورایی و در جدال با شیاطین و فرشتگان به دنبال حل کردن پرونده‌هایی مثل گم شدن شمشیر شاه آرتور و... است.زیرژانرهای ادبیات جنایی؛ وقتی کسی فیل را از تاریکی بیرون می‌آوردکارآگاهان خصوصیحدود سال 1920 در آمریکا داستان‌های آل‌کاپون حسابی معروف شد. در این بین نویسنده‌ها شروع به خلق کاراکترهایی کردند که یک ابرقهرمان در قالب کارآگاه بود و قرار بود حساب آدم‌های بد ماجرا را کف دستشان بگذارد. . این شخصیت‌ها نه به انگیزه‌ی جنایتکارها کار داشتند نه پشت صحنه‌ی ماجرا، بلکه هدف از بیان داستان مجازات کاراکترهای منفی و صرفا اجرای عدالت بود.حدود ده سال بعد دشیل همت با سبکی به اسم آدم‌های دیرجوش وارد ماجرا شد. سم اسپید کارآگاهی بود که توسط همت خلق شد. داستان‌های دشیل همت در یک محیط شهری مدرن با ظاهر و اتمسفری سیاه روایت می‌شدند. کارآگاه داستان هم معمولا سرسخت بود ولی اصول خودش را داشت. بیان جنایت‌ها در قالب کارتل‌های مختلف، زد و خورد و… از ویژگی‌های این مدل داستان بود.در همین دوره بود که چندلر هم فیلیپ مارلو را خلق کرد. سبک چندلر بر خلاف نوشته‌های همت، پشتوانه‌ی ادبی محکم‌تری داشت. از توصیفات جزیی‌تری برای بیان ماجرا و پیشبرد روایت کمک می‌گرفت و در واقع اصول ادبیات کلاسیک را با ژانر کاراگاهی برای بیان روایتش ترکیب کرد.ریموند چندلرنکته‌ی مهم این‌که سبک همت چشم دوربین بود. به معنای اینکه ما همه چیز را از زاویه دید کارآگاه می‌دیدیم. ولی چندلر از روایت سوم شخص استفاده کرد. تا بهتر بتواند انگیزه‌ها را بیان کند. و البته توصیف جزییات دقیقتری هم داشته باشد.پوارو هم با تکیه بر نثری شبیه به نثر چندلر نوشته شد. او سبک زندگی خاص فرانسوی را نشان داد و البته با روایت‌های خاصش توانست نگاهی تیزبینانه به روایت‌ها ببخشد.سبک روایت معکوس:در این مدل روایت ما از همان ابتدا چگونگی وقوع حادثه را می‌بینیم. حتی ممکن است نویسنده در صحنه‌ای مجرم را هم به ما نشان بدهد. پس جذابیت این نوع روایت چیست؟ در این سبک ما قرار است پیگیر تلاش کارآگاه‌ها برای پیدا کردن قاتل باشیم. در واقع نفس کنار هم چیدن پازل و استدلال کارآگاه‌ها از جذابیت‌های اصلی این سبک است. اگر بخواهیم از مدیوم رسانه مثالی از این سبک بزنیم می‌توانیم به سریال شکارچیان ذهن اثر دیوید فینچر اشاره کنیم.سریال شکارچیان ذهنمسیر پلیس برای حل پروندهاز آنجایی که قرار نیست همه‌ی مجرم‌ها توسط کارآگاه‌های خصوصی دستگیر بشوند. نوع دیگری از شکار خلافکارها هم هست که توسط نیروی پلیس اتفاق می‌افتد. بررسی روند تحقیقی یه پرونده، مناسبات حاکم بر نیروهای پلیس و… ازویژگی‌های اصلی این زیرژانراست.پی دی جیمز یکی از نویسنده های خوب این سبک است که کتاب‌هایش در ایران هم چاپ شده است.از نمونه‌های جذاب این زیرژانر در مدیوم رسانه هم می‌توانیم به مینی سریال unbelievableاشاره کنیم.معمای دهکده‌ایماجرای خانم مارپل را یادتان هست؟ این نوع داستان‌پردازی روایتی موفق از معمای دهکده‌ای است. داستان‌هایی که تلاش می‌کنند در بستر یک محیط کوچک، به دور از هر گونه خشونت و با حداقل روابت جنسی و عریان داستانشان را روایت کنند.در این نوع روایت ما یک راز کوچک داریم، از رسوایی مالی و خانوادگی تا یک قتل فراموش شده یا حتی تلاش برای به چنگ آوردن یک زمین زراعی مرغوب؛ بله! گره‌های این زیرژانر می‌توانند همین‌قدر ساده باشند. اما نوع پردازش کاراکترها و فضاسازی نویسنده از جمله عواملی هستند که مطالعه این زیرژانر را جذابتر می‌کنند.در فیلم‌های ساخته شده در ایران مجموعه کاراگاه شمسی و دستیارش مادام از نمونه‌های موفق ساخته شده بر پایه‌ی این زیرژانر هستند.رمز و رازهای تاریخیداستان این زیرژانر جنایی حول و حوش یک واقعه‌ی تاریخی یا یک اثر مشهور هنری اتفاق میفتد. ردپای ین زیرژانر در اثری اوایل قرن بیستم می‌بینیم وقتی یک متخصص از دل یک نقاشی پی می‌برد که وارثی که به عنوان فرزند پادشاه انگلیسی بر تخت نشسته در واقع پسر واقعی‌اش نیست!اوج این نوع پردازش هم همانطور که اشاره کردیم در مجموعه‌ی دن براون دیده می‌شود که امسال مینی سریالی هم بر اساس کتاب کد داوینچی‌اش ساخته شد.قاتل سریالیاین زیرژانر خیلی دیرتر از بقیه کارش را شروع کرد. در واقع عبارت قاتل سریالی تا قبل از دهه هفتاد چندان معنایی نداشت. و بعد با انتشار سکوت بره‌ها به اوج خودش رسید. این زیرژانر به خاطر قتل‌های پی‌درپی که هر کدام شباهتی با قتل قبلی دارند و درعین حال منحصربه‌فرد هستند؛ یکی از پرتعلیق‌ترین زیرژانرهای جنایی است و حسابی هم طرفدار دارد.تریلر حقوقیجان گریشام و کتاب هیءت منصفه فراری یکی از نویسنده‌های نسل جدید این ژانر است. پرداختن به پرونده در دادگاه که باعث می‌شود از زاویه جدیدی به پرونده نگاه کنیم و حتی ممکن است از خلال همین رفت و برگشت به دادگاه بفهمیم اصلا قاتل بی گناه است، بررسی پرونده از نگاه شهود مختلف، حواشی یک دادگاه که ممکن است از یک قطره‌آب ساده تبدیل به دریاچه‌ای گناه بشود که دامن همه را می‌گیرد، از جذاب‌ترین قسمت‌های این زیر ژانر است.خوب است بدانید یکی از بزرگ‌ترین کارآگاه‌های این سبک مجموعه کتاب‌ها و فیلم‌هایی با محوریت کارآگاه خصوصی پری میسون است که در جریان یکی از پرونده‌ها تبدیل به وکیل می‌شود و در ادامه هم در همین شغل پرونده‌ها را جلو می‌برد. از این مجموعه به قلم استنلی گاردنر اقتباس‌های موفق فراوانی شده است.سرنخ آخر ادبیات جنایینکته‌ی مهم این است که خیلی از کتاب‌ها و مینی‌سریال‌های نسل جدید جنایی ترکیبی از این تمام زیرژانرها و عناصرشان هستند. به اضافه اینکه با توجه به گسترش دنیای مدرن، استفاده از تکنولوژی به عنوان طرف خیر یا شر ماجرا هم وارد داستان شده است.این ژانر هر روز گسترده‌تر می‌شود، گاهی تریلرهای نفس‌گیر سیاسی با تکیه بر عناصر این ژانر ساخته می‌شوند. گاهی هم مثل سریال supernaturalنفس معما و تعقیب و گریز با روایت‌های آخرالزمانی ترکیب می‌شود. وگاهی با بازخوانی پرونده‌های مستند و قدیمی و ساخت یک تریلر حقوقی جذاب مثل the trial of the Chicago 7 تلاش می‌شود که به نقطه‌ضعف‌های قانون‌گذاری در گذشته اشاره شود.شما طرفدار این ژانر هستید؟ خوشحال می‌شوم نظرتان را با من به اشتراک بگذارید.ملیحه هادویملیحه هادویWed, 02 Mar 2022 13:36:30 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/جنگ-چهره-زنانه-ندارد-نگاهی-به-فیلم-دسته-دختران-v8nn3reulcwfمنیر قیدی این بار سعی کرده بسیار بالاتر از ویلایی‌ها بپرد. اگر در ویلایی‌ها ما صرفا مهمان پشت صحنه‌ای زنانه از جنگ بودیم و نهایت مواجه شدنمان با جنگ، سر زدن به آن بیمارستان‌جنگی بود؛اینجا مستقیم به دل جنگ می‌رویم. صحنه‌هایی با پردازش خوب و سیاهی لشکری که قطعا کنترل و وادار کردنشان برای واکنش درست کار سختی بوده است.اما داستان دسته دختران قصه زنانی است که هر کدام می‌خواهند نقشی جز صرفا پشت نبرد بودن و رساندن تدارکات ایفا کنند. و این وسط نقش زنانه‌شان وسط جنگ را هم داشته باشند. مثل صحنه‌ای که به رزمنده‌ها سیب می‌دهند یا با قنداق تفنگ گردو خرد می‌کنند یا چادر روی جنازه‌ی شهدا می‌کشند.اما فیلم با تک‌تک این لحظه‌ها فریاد می‌زند که جنگ چهره زنانه ندارد.جنگ برای زن‌ها فرش قرمز پهن نمی‌کند. و به قول فرشته حسینی در آن صحنه‌ی جذاب: بیچاره مادرش، بیچاره مادرم.فیلم دو صحنه عظیم و به شدت تاثیرگذار دارد. صحنه جنت‌آباد که بدون شک یکی از سکانس‌های تکرار نشدنی و بسیار سخت سینمای دفاع مقدس ماست. سخت از نظر اجرا و سخت از نظر تحمل. و آن صحنه عجیب فرار مردم از خرمشهر. صحنه‌ای آخرالزمانی و دیوانه‌وار. و نشستن غریب و تنهای قهرمان‌ها. انگار که دیگر هیچ چیز مهم نیست. همین لحظه، همین گپ زدن زنانه مهم است. موسیقی پر و درست فیلم هم با تک‌تک صحنه‌ها همراه و به‌جاست و در کنار صداگذاری درست فیلم را تبدیل به اثری کردند که باید و باید در سینما دیدش. فیلم بر خلاف سایر فیلم‌های دفاع مقدس که صرفا روی گردان و دسته و تیم تمرکز دارد، به داستان کاراکترهایش وفادار است. برایش مهم است که ما آن‌ها را حتی در حد چند کلمه بشناسیم. پس داستانشان را به مینی‌مال‌ترین شکل ممکن می‌گوید و مخاطب را وادار به همراهی می‌کند. این همان پاشنه آشیل فیلمی مثل تنگه ابوقریب است.در نهایت بازی‌ها برگ برنده فیلم است. یک پانته‌آ پناهی‌های درجه یک(مثل همیشه) نیکی کریمی عالی که وقتی از غم مادری می‌گوید و وقتی مثل یک معلم صحبت می‌کند باورش می‌کنی؛ و فرشته حسینی و هدی زین‌العابدین متفاوت.اما من از اول تا آخر فیلم صدای وزوز ذهنم را می‌شنیدم. اینکه روزی در این مملکت زن و مرد پابه‌پای هم جنگیدند اما جنگ زن‌ها همچنان برای حقوق اولیه ادامه دارد.اینکه جنگ هنوز در خرمشهر تمام نشده و هنوز بعد سی و اندی سال این شهر نه آب درست دارد نه هوا.منیر قیدی این بار سعی کرده بسیار بالاتر از ویلایی‌ها بپرد. اگر در ویلایی‌ها ما صرفا مهمان پشت صحنه‌ای زنانه از جنگ بودیم و نهایت مواجه شدنمان با جنگ، سر زدن به آن بیمارستان‌جنگی بود؛اینجا مستقیم به دل جنگ می‌رویم. صحنه‌هایی با پردازش خوب و سیاهی لشکری که قطعا کنترل و وادار کردنشان برای واکنش درست کار سختی بوده است.اما داستان دسته دختران قصه زنانی است که هر کدام می‌خواهند نقشی جز صرفا پشت نبرد بودن و رساندن تدارکات ایفا کنند. و این وسط نقش زنانه‌شان وسط جنگ را هم داشته باشند. مثل صحنه‌ای که به رزمنده‌ها سیب می‌دهند یا با قنداق تفنگ گردو خرد می‌کنند یا چادر روی جنازه‌ی شهدا می‌کشند.اما فیلم با تک‌تک این لحظه‌ها فریاد می‌زند که جنگ چهره زنانه ندارد.جنگ برای زن‌ها فرش قرمز پهن نمی‌کند. و به قول فرشته حسینی در آن صحنه‌ی جذاب: بیچاره مادرش، بیچاره مادرم.فیلم دو صحنه عظیم و به شدت تاثیرگذار دارد. صحنه جنت‌آباد که بدون شک یکی از سکانس‌های تکرار نشدنی و بسیار سخت سینمای دفاع مقدس ماست. سخت از نظر اجرا و سخت از نظر تحمل. و آن صحنه عجیب فرار مردم از خرمشهر. صحنه‌ای آخرالزمانی و دیوانه‌وار. و نشستن غریب و تنهای قهرمان‌ها. انگار که دیگر هیچ چیز مهم نیست. همین لحظه، همین گپ زدن زنانه مهم است. موسیقی پر و درست فیلم هم با تک‌تک صحنه‌ها همراه و به‌جاست و در کنار صداگذاری درست فیلم را تبدیل به اثری کردند که باید و باید در سینما دیدش. فیلم بر خلاف سایر فیلم‌های دفاع مقدس که صرفا روی گردان و دسته و تیم تمرکز دارد، به داستان کاراکترهایش وفادار است. برایش مهم است که ما آن‌ها را حتی در حد چند کلمه بشناسیم. پس داستانشان را به مینی‌مال‌ترین شکل ممکن می‌گوید و مخاطب را وادار به همراهی می‌کند. این همان پاشنه آشیل فیلمی مثل تنگه ابوقریب است.در نهایت بازی‌ها برگ برنده فیلم است. یک پانته‌آ پناهی‌های درجه یک(مثل همیشه) نیکی کریمی عالی که وقتی از غم مادری می‌گوید و وقتی مثل یک معلم صحبت می‌کند باورش می‌کنی؛ و فرشته حسینی و هدی زین‌العابدین متفاوت.اما من از اول تا آخر فیلم صدای وزوز ذهنم را می‌شنیدم. اینکه روزی در این مملکت زن و مرد پابه‌پای هم جنگیدند اما جنگ زن‌ها همچنان برای حقوق اولیه ادامه دارد.اینکه جنگ هنوز در خرمشهر تمام نشده و هنوز بعد سی و اندی سال این شهر نه آب درست دارد نه ملیحه هادویملیحه هادویThu, 03 Feb 2022 00:34:41 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/از-این-بنیاد-تا-foundation-راه-بسیار-است-yw97vtkpegeeمجموعه‌ی بیناد یک مجموعه کتاب علمی تخیلی است که حوالی سال‌های 1951 تا 1953 توسط آیزاک آسیموف چاپ شد. بعد از آن و در  سال‌های 1988 و 1993 دو پیش درآمد به نام‌های سرآغاز بنیاد و پیشبرد بنیاد توسط آسیموف نوشته شد. و البته آسیموف قهرمان‌ها و دنیایش را رها نکرد و با انتشار دو کتاب دیگر در سال‌‌های 1981 و 1986 به نام‌های لبه‌ی بنیاد و بنیاد و زمین سرنوشت کلی مجموعه را مشخص‌تر کرد و توضیحات جدیدی اضافه کرد.حالا چه نیازی به این توضیحات جدید بود؟ داستان از آن‌جایی شروع شد که آسیموف تصمیم گرفت بین دنیای کتاب‌های دیگرش به نام مجموعه‌ی ربات‌ها و مجموعه‌ی بنیاد ارتباط ایجاد  کرده و یک‌جورهایی پای ربات‌ها را به دنیای بنیاد باز کند. عامل اصلی این ارتباط هم ربات مشاور یا معاون اول دمرزل بود. و کمک کرد که مجموعه کمی بیشتر رنگ و لعاب داستانی به خودش بگیرد. مجموعه بنیاد از انتشارات تندیسدر مجموعه بنیاد آسیموف دقیقا چه خبر است؟برای روایت مجموعه بنیاد دو تا راه داریم. یا بیاییم فقط سه‌گانه‌ی اصلی را تعریف کنیم یا اینکه با توجه به آن پیش‌درآمدها داستان را جلو ببریم. خب من روش دوم را استفاده می‌کنم اما برای جلوگیری از اسپویل سراغ بازتعریف خط کلی داستان می‌روم.50000 سال بعد، امپراطوری‌ای وجود دارد به مرکزیت ترانتور که توسط کلئون اول اداره می‌شود. آن‌ها توانستند بعد از مدت‌ها صلح را در سراسر امپراطوری برقرار کنند. این امپراطوری متشکل از 25 میلیون سیاره و قمر و خلاصه هر سکونتگاهی در فضاست. که رسما مستعمره هستند و باید مالیات بدهند و البته آن سیاره‌های بخت‌برگشته‌ای که از مرکز امپراطوری دور هستند، خدمات خاصی دریافت نمی‌کنند. حالا یک دانشمند یا ریاضی‌دان به نام هری سلدون پیدا می‌شود و معتقد است که بر اساس علم جدیدی که پایه‌گذاری شده به نام روان‌تاریخ، او می‌تواند بر اساس اصول ریاضی و... آینده را پیشبینی کند. بر اساس این پیشگویی کل این تمدن امپراطوری به زودی از هم می‌پاشد و دوران تاریک برای 30000 سال شروع می‌شود.حالا جناب سلدون می‌تواند با ایجاد بنیاد که در واقع محفظه‌ای برای حفظ عصاره‌ی علم و تمدن بشر است، این دوران تاریک را به هزار سال کوچولو که به قول خودش به اندازه‌ی یک چشمک زدن در هستی است، کاهش بدهد.این وسط چند نفر قرار است به سلدون کمک کنند. (در کتاب)گیل دورنیک یک ریاضیدان نابغه که بسیار جوان است.ریش یا ریچ پسرخوانده‌اش.همسرش و چند دانشمند و کاراکتر دیگر از جمله مادر ریچ و...و بعد هم جدال علم و قدرت را داریم و البته بازی وقتی خطرناک می‌شود که علم کاملا به خدمت قدرت درمی‌آید.سریال foundation  و جهانی که جدید هست و نیستداستان کلی مجموعه تلویزیونی بنیاد تا حد زیادی شبیه به همان روایتی است که گفتم. با این تفاوت که مثلا به جای امپراطور و جایگزین‌هایش ما یک سلسله کلون ژنتیکی داریم. یعنی چی؟ یعنی کلئون اول از طریق ژنتیک، نسل بعد از خودش را ادامه می‌دهد و آن‌ها بازتاب تفکر، عادت‌ها ومنش او هستند. این توالی‌ها در سه حالت برادر داون که از همه جوانتر است، برادر دی که امپراطور است و تصمیمات را می‌گیرد و برادر داسک که بازتاب زمان پیری امپراطوری است، امور مختلف را اداره میکنند. اما تصمیمات اصلی و نهایی را برادر دی می‌گیرد.با رسیدن زمان مرگ برادر داسک، او از بین می‌رود و برادرها از محفظه‌ی کلون، نوزاد کلون دشه‌ی دیگری را خارج می‌کنند و بزرگش می‌کنند تا تبدیل به برادر داون بشود و این روند دائم ادامه دارد.سلدون می‌گوید که این روند باعث تضعیف امپراطوری می‌شود و آن‌ها باید این کار را متوقف کنند.  این سلسله به ترانتور و تمام کهکشان حکومت می‌کنند. تا کیلومترها زیر ترانتور ، شهر های مختلف مثل برج هزار طبقه روی هم بنا شدند. مردمی که در این لایه‌ها زندگی می‌کنند، ممکن است هرگز یک آسمان واقعی یا یک گل واقعی نبینند. در واقع هر چیزی طبیعی‌ای که از حیات بشر باقی مانده است در قصر سلطنتی و در بالاترین نقطه‌ی تورانتور است. و مردم از طریق پایانه‌هایی از سایر نقاط کهکشان به تورانتور می‌آیند و از طریق پل یا بریدج به قسمت‌های پایینی می‌روند. تا کار و زندگی کنند. سایر بخش‌های کهکشان رسما مستعمره هستند. ولی خبری از آن تنوع نژادی‌ای که در مثلا  مجموعه جنگ ستارگان دیدیم، نیست. اینجا تقریبا همه شکل همان آدمیزاد هستند و کمی تفاوت در رنگ چهره و... دارند.  فیلم از نظر جلوه‌های ویژه، تنوع لوکیشن و البته دیالوگ‌های بعضا مفهومی، پرداختن به جبر و اختیار به خصوص وقتی با دمرزل ربات مواجه می‌شویم، جذاب و جالب است. اما از نظر پرش در خطوط زمانی مختلف و بازی بعضی از بازیگرها کمی گنگ و سرد است و می‌تواند باعث دلزدگی مخاطب بشود.  هری سلدون باز هم همان ریاضی‌دان معروف است با این تفاوت که ما پیشینه‌ای که در دو کتاب پیش‌درآمد بیان می‌شود، هنوز ندیدیم.  و تاریخچه‌ی پیداش بنیاد که آسیموف یک کتاب را تقریبا به آن اختصاص داده است، اینجا اصلا بیان نشده است. با این وجود اگر طرفدار ژانر علمی تخیلی هستید می‌توانید به سریال به عنوان یک اثر مستقل نگاه کنید و لذت ببرید.  سریال بنیاد و تفاوت با مجموعه کتاب‌های بنیاد سازندگان مجموعه تلوزیونی بنیاد خیلی خوب فهمیدند فرمی که در یک قالب محتوایی مثل کتاب کار می‌کند، لزوما قرار نیست در فرم محتوایی دیگری مثل تلویزیون هم کار کند.  یعنی چی؟ 1.    در مجموعه کتاب آسیموف ما پرش‌های زمانی متعددی داریم. گاهی از بیان یک داستان و شرح وقایع تا رسیدن به داستان بعدی صدها سال می‌گذرد و این وسط کاراکترهای قدیمی می‌میرند و کاراکترهای جدید اضافه می‌شوند. از طرف دیگر ساختار رمان‌های آسیموف(که در واقع مجموعه‌ای از داتسان‌های کوتاه هستند) مفهوم محور است. در واقع آسیموف بیشتر روی ارائه‌ی مدل فکری و مفاهیمی که در ذهن دارد تمرکز کرده است. اما این ساختار در تلویزیون جواب نمی‌دهد. بیننده‌ی تلویزیونی تشنه‌ی دیدن و شنیدن احساسات، سردرآوردن از جزیییات زندگی کاراکترها و پیشینه‌ی آن‌هاست.  مثلا در کتاب هیچ اشاره‌ای به گذشته‌ی گیل دورنیک (ریاضی‌دان همراه هری سلدون ) نمی‌شود و  ما فقط می‌دانیم از سیاره‌ای به نام سینتکس آمده است. اما در کتاب این سیاره هویت پیدا می‌کند. راه و رسم و مذهب خاص خودش را دارد و با بیان پاکسازی دانشمندها در واقع دارد برای خودش و مردمش تاریخ می‌سازد. این‌ها مواردی هستند که به کاراکتر عمق می‌دهند. چیزی که بیننده‌ی تلویزیونی بیش از همیشه به ان توجه می‌کند. 2.    در دوران آسیموف اساسا کلون کردن خیلی مفهوم نداشته است. اما سازندگان سریال با هوشمندی به سراغ کلون کردن کدهای ژنتیکی امپراطور اول ترانتور رفتند. آنها از این طریق به راحتی می‌توانند در طی دوره‌های داستانی مختلف تصویری واضح از نیروی دیکتاتوری و شر را در مقابل ما قرار بدهند. نه صرفا یک مفهوم بدون چهره را.  نکته‌ی مهمتر اینکه می‌توانند از این طریق به مفاهیم مجموعه‌ی ربات‌ها نزدیک‌تر بشوند. نشان دادن احساسات یک کلون خلاف باورهایی که بهش دیکته شده، سبک زندگی و... از جمله روایت‌های جذابی هستند که سازندگان مجموعه بنیاد با تغییر ساختار کتاب آسیموف توانستند به آن نزدیک بشوند.3.    یادتان هست که گفتم ما بیننده‌های تلویزیونی مشتاق دنبال کردن سرنوشت کاراکترها هستیم؟ خب سازندگان هم به این موضوع پی بردند. بنابراین به‌جای تغییر دائمی کاراکترها در طول بازه‌های زمانی مختلف که در مجموعه کتاب آسیموف اتفاق می‌افتاد، آن‌‌ها تصمیم گرفتند با ایجاد محفظه‌های خاص فضایی افراد داستان را به کما ببرند و بعد در خط داستانی دیگر از آن‌ها استفاده کنند. مثلا گیل دورنیک در تمام طول داستان با همان شکل و شمایل وجود دارد. از طرف یگر برخی از کاراکترها از جمله سالوور هاردین تغییر جنسیت دادند. در داستان آسیموف سالوور هاردین یک مرد و شهردار ترمینوس است. جایی‌که دانشمندان و پایه‌گذاران بنیاد به آنجا تبعید شدند که تا هم از چشم کل کهکشان دور باشند و هم بنیاد را بسازند.  اما در داستان سالوور هاردین یک زن است که نگهبان منطقه‌ی بنیاد است و تنها کسی است که می‌تواند از سد حفاظتی اطراف محفظه‌ی بنیاد رد بشود. او بیشتر یک جنگجو است تا یک شهردار.و  در نهایت هم داستانش و خط سیر شخصیتش وارد فاز دیگری می‌شود که در مجموعه به آن اشاره نشده است.  4.    در کتاب ما نابودی امپراطوری، توطئه برای از بین رفتن پل و.... نمی‌بینیم. خیلی طبیعی است چون در کتاب ما عملا داریم بازگویی وقایع را می‌شنویم. و اصلا پلی به شکلی که در فیلم تعریف شده، وجود ندارد. بنابراین سازندگان تصمیم گرفتند با نشان دادن این موارد، جنگ آناکریون‌ها و... داستان را مهیج‌تر کنند تا برای بیننده‌ی تلویزیونی جذاب‌تر باشد.  مجموعه بنیاد را در سبد انتخاب بگذاریم؟با تمام این اوصاف و اگر داستان بر منطق کتاب‌ها پیش برود فصل اول در واقع یک مقدمه‌ی طولانی برای شناخت جهان داستان و کاراکترها بود. در فصل دو با وجود شناخت ما از ماهیت بنیاد، اتفاقاتی که در امپراطوری افتاد، و روند وقایع در ترمینوس می‌توانیم امیدوار باشیم که داستانی مهیج‌تر و احتمالا پرخرج‌تر از فصل اول را ببینیم. ملیحه هادویملیحه هادویMon, 22 Nov 2021 15:15:06 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/سفر-به-دنیای-چرخ-زمان-قبل-از-شروع-سریال-wheel-of-time-zdrnciituzf9مجموعه‌ی چرخ زمان یک مجموعه کتاب چهارده جلدی است که در سبک فانتزی حماسی توسط رابرت جردن نوشته شده است. به بهانه‌ی شروع سریال چرخ زمان یا wheel of time شاید خوب باشد که چرخی در این دنیا بزنیم، با قوانینش آشنا بشویم و خیلی زودتر از دیگران کاراکترها را بشناسیم. اینطوری می‌توانیم با خیال راحت از ضیافت نور و تصویر و کلی جلوه‌های ویژه در فصل اول سریال چرخ زمان لذت ببریم.آقای جردن و خلق دنیای چرخ زمانحتما شما هم آن جمله‌ی معروف را یادتان هست، کدام جمله؟ همان که می‌گفت: «زندگی منشوری‌ست دوار و...» خلاصه آقای جردن که سال 1948 دنیا آمده بود و در خانه رابرت صدایش می‌کردند، بعد از کلی تیراندازی در جنگ ویتنام، تصمیم گرفت حماسه‌ی خودش را خلق کند و مجموعه‌ی چرخ زمان را نوشت.البته حوالی سال 2006 به خاطر یک بیماری قلبی از دنیا رفت ومجموعه نیمه‌کاره ماند. خانواده هم که نمی‌توانستند این وضعیت را تحمل کنند از آقای سندرسون، یک نویسنده فانتزی کاردرست دیگر خواستند که زحمت بکشد و مجموعه چرخ زمان را تمام کند.و نتیجه شد یکی از بهترین مجموعه‌های ادبیات گمانه‌زن در زیرژانر فانتزی حماسی یا high fantasy.فانتزی حماسی دقیقا چیست؟معمولا کتاب‌های فانتزی حماسی در یک دنیای موازی با دنیای ما اتفاق می‌افتند. این یعنی چی؟ یعنی قوانین فیزیک و قوانین کلی ارباب و رعیت و دهقان و... دقیقا مثل دنیای ما در قرون وسطی است.اما جادو یا نیروهای ماورایی، یا موجودات عجیب و غریب هم در این دنیا نقش پررنگی دارند. و البته جغرافیای این دنیا لزوما مثل دنیای ما نیست. مثلا ما در مجموعه چرخ زمان جایی داریم به اسم تنگه تومان. یا دهکده‌ای داریم به نام ایموندزفیلد.یا در کتاب ارباب حلقه‌ها که تقریبا پدر این ژانر و سبک محسوب می‌شود ما شایر و سرزمین میانه و موردور را داریم.به جز جغرافیای عجیب معمولا حماسه و جنگ‌هایی با شمشیر و سپر در این داستان‌ها نقش پررنگی دارند. و البته قرهمان این مجموعه‌ها معمولا قدرتی دارد که هر دو طرف یعنی هم نیروی خیر ماجرا و هم شر خواهان آن هستند.و دوست قهرمان ما باید برای نبردی که اصلا برایش آماده نیست وارد کارزار بشود و دنیا را نجات بدهد. دانستنی‌های لازم برای سفر به مجموعه wheel of time / چرخ زمان چرخ زمان یا چرخ: زمان چرخی با هفت پره است. مثل یک آسیاب بزرگ با هفت‌پره. هر پره نماد یک عصر است. اتفاقات بزرگ هر عصر به افسانه و بعد به اسطوره تبدیل می‌شوند و کم‌کم از خاطرات پاک می‌شوند. الگوی هر عصر اما یکسان است. مثلا اگر آقای ایکس در عصر یک قاتل بوده، سرنوشت او این است که در این عصر هم قاتل باشد اما به شکلی دیگر.این وسط یه استثنا وجود دارد. گاهی افرادی در هر عصر وجود دارند به نام تاویرن. تاویرن‌ها این توانایی را دارند که رشته‌های سرنوشت یا الگوی هر عصر را تغییر بدهند. و در نتیجه روی سرنوشت همه تاثیر بگذارند.آیزسدای و دالان زدن به نیروی یگانه: در دنیای چرخ زمان زن‌ها می‌توانند به نیروی یگانه دالان بزنند و قدری از نیرو را جذب کنند. آن‌ها می‌توانند با استفاده از این نیرو و کمک گرفتن از عناصر پنجگانه(خاک، آب،هوا،آتش و روح) کارهای خاصی انجام بدهد. مثلا بیماران را شفا بدهد. توفان ایجاد کند و..‌.در گذشته‌ای دور در دنیای چرخ زمان هم آیزسدای مرد وجود داشته و هم آیزسدای زن. اما اهریمن قدرت مردانه‌ی نیروی یگانه را مسموم می‌کند و مردانی که می‌توانستند دالان بزنند، دیوانه می‌شدند. این فرایند به شکست جهان منجر شده است و در جریان این ماجرا بخش بزرگی از تمدن از بین رفت. از آن به بعد هر مردی که بتواند دالان بزند، توسط آیزسدای‌ها دستگیر و خنثی می‌شود(دیگر نمی‌تواند دالان بزند)تجلی اژدهاتجلی اژدها: بر اساس الگوهای چرخ زمان ، زمانی اهریمن یا بعل‌زبون با شکستن قفل‌های زندانش آزاد می‌شود. در نبرد نهایی تنها یک فرد می‌تواند او را دوباره به بند بکشد. او مردی است که می‌تواند به نیروی یگانه دالان بزند. به چنین فردی تجلی اژدها می‌گویند و پیدا شدنش به معنای شروع آخرالزمان در دنیای چرخ زمان است.نظام و سیستم حاکم در دنیای چرخ زمان: در دنیای چرخ زمان ما ایالت‌ها یا شهرهایی را داریم که دارای پادشاه هستند. و دربارها مثل دربارهای سلطنتی است.روستاها هم توسط شورای دهکده اداره می‌شوند. در مناطقی مثل قوم بیابان‌نشین آییل سیستم قبیله‌ای‌تر است و رییس قبیله روی کارها نظارت دارد.تاروالون: تاروالون در واقع منطقه‌ای است که آیزسدای‌ها در آن آموزش می‌بینند. آن‌ها سال‌ها سخت کار می‌کنند تا از نوآموز به پذیرفته شده و بعد به مقام آیزسدای برسند.در دنیای چرخ زمان رییس تاروالون و نیروی حاکم بر آیزسدای‌ها مقام امرلین نام دارد.در میان آیزسدای‌ها هفت فرقه یا آجاه وجود دارد که مرام و مسلک متفاوتی دارند.آجاه سرخ، آجاه آبی، آجاه سبز، آجاه سفید، آجاه قهوه‌ای، آجاه زرد و آجاه خاکستری.فرزندان نورفرزندان نور: فرزندان نور در واقع فرقه‌ای هستند که با هر نوع دالان زدن و انجام اعمال جادویی مخالف هستند. و معمولا آیزسدای‌ها را اگر بتوانند دستگیر و می‌کشند. آن‌ها در محدوده‌ی شهر تیر از قدرت زیادی برخوردارند.ترالک‌ها: ترالک‌ها در واقع از پیوند حیوانات و انسان‌های بدون روح توسط اهریمن به وجود آمدند. آن‌ها زامبی‌های تربیت‌شده‌ی اهریمن هستند که توسط مورددرال‌ها هدایت و رهبری می‌شوند.مورددرال: موردرال در واقع گونه‌ای از ترالک‌ها هستند که به تدریج بعد انسانی‌شان به بعد حیوانی غلبه کرده و در نتیجه توانایی رهبری سایر ترالک‌ها و پیروی از دستورات اهریمن را پیدا می‌کنند.ملاقات با شخصیت‌های مجموعه چرخ زمان wheel of timeرند ال‌ثور: رند یک پسر نوجوان است که چشم‌های تیزی دارد و با تیر و کمان مثل آب خوردن کار می‌کند. ظاهر رند با سایر دوستانش در دهکده‌ی ایموندزفیلد متفاوت است. اما هیچ‌کس حواسش به این تفاوت نیست. رند به تدریج و در طول داستان‌ها بزرگ می‌شود و نقشی بسیار بزرگ در سرنوشت دنیا بازی می‌کند.مت کائوثرون: رفیق گرمابه و گلستان رند که حسابی شوخ طبع است و البته مرز زیادی بین شوخی و مردم‌آزاری قائل نیست. مت در جریان داستان با رند همسفر می‌شود. و یکی از همین بازیگوشی‌هاش کار دستش می‌دهد. ان ماجرا باعث می‌شود که رند تبدیل به یکی از مهره‌های اصلی داستان بشود و چرخ برایش خواب‌های جالبی ببیند.پرین: پرین ضلع سوم مثلث دوستی رند و مت است. پرین که یک آهنگ قوی‌هیکل است. تا دلتان بخواهد کم حرف می‌زند اما زیاد فکر می‌کند. پرین خیلی زودتر از بقیه تکلیفش با توانایی‌هاش روشن می‌شود و بعد از جایی سر درمی‌آورد که فکرشم نمی‌کنید.اگوین الویر: اگوین نامزد رند است. اما این نامزدی تقریبا پر از کشمکش است. هم رند و هم اگوین دوست دارند پیشرفت کنند و وجود دیگری مانع از پیشرفتشان می‌شود. اگوین قدرت‌های جادویی زیادی دارد و همین قدرت‌های تازه و ساده می‌تواند همزمان هم نعمت باشد هم نغمت. تا چرخ چه خواهد و چه رقم زند.ناینیو: ناینیو فرزانه‌ی روستای ایموندزفیلد است. فرزانه زنی است که می‌تواند از داروهای گیاهی استفاده کند، تصمیمات مهم روستا را بگیرد و یا به‌خاطر قدرت‌های جادویی‌ای که دارد از وضعیت باد و باران و بلاهای طبیعی با خبر بشود و درنتیجه به شورای دهکده کمک کند تا بهترین تصمیم را بگیرند. اما ناینیو یک فرزانه‌ی ساده نیست. او هم با شروع سفر تجربه‌هایی به دست می‌آورد که بعضی‌هایشان حسابی برایش گران تمام می‌‌شوند.موارین سدای: آیزسدای‌های تقریبا معادل جادوگرها در سایر کتاب‌ها هستند. موارین هم یک آیزسدای است. او با مطالعه‌‌ی پیشگویی‌های مختلف حدس زده است که در روستای ایموندزفیلد می‌تواند تجلی اژدهای واقعی را پیدا کند. برای همین به این دهکده می‌آید تا تجلی اژدها را پیدا کرده و اگر توانست از او برای رسیدن به اهدافش (که نجات جهان هم بخشی از آن است) کمک بگیرد.لن: لن نگهبان سوگنده‌خورده‌ی موارین است. او سوگند خورده است تا از موارین تحت هرشرایطی محافظت کند. به مردانی مثل لن، در مجموعه چرخ زمان گیدین می‌گویند. به معنای «برادر در نبردها» البته که لن از همان ابتدا یک نگهبان نبوده است و گذشته‌ی او به همان عجیبی سایر شخصیت‌های داستان است.چرخ زمان wheel of time ؛ مجموعه‌ای که می‌تواند نگاهتان به فانتزی را تغییر بدهدخب سفر خوب بود؟ سعی کردم تمام نکات مهم را طوری که داستان اسپویل نشود توضیح بدهم. با پخش سریال سراغ خلاصه‌ی سایر جلدها و باز کردن بیشتر ماجرای چرخ زمان می‌روم.ملیحه هادویملیحه هادویWed, 17 Nov 2021 21:27:37 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/از-لابه-لای-کاغذها-یا-چرا-باید-کتاب-بخوانیم-rvsnmnhqt8haچرا باید کتاب بخوانیم؟بیایید به مناسبت هفته‌ی کتاب و کتاب‌خوانی نگاهی بیندازیم به هزار و یک دلیلی که باید کتاب بخوانیم. قرار نیست از دلایل ساده‌ای مثل افزایش اطلاعات عمومی یا حتی بیشتر شدن دایره‌ی لغات صحبت کنیم؛ واقعیت این است که مطالعه آن‌هم در شرایط عجیب این روزها که همه‌چیز با سرعت نور در حال حرکت است، انتخابی جذاب و عجیب است. که خیلی‌ها به سراغش می‌روند. چرا؟ خب من سعی کردم در این مطلب از دلایل چسبیدن بعضی‌ها به دنیای کتاب‌ها بگویم.قصه از کجا شروع شد؟آدمیزاد جماعت از همان روزهای اول عاشق قصه گفتن بود. حتی همان زمانی که روی دیوار غارها شروع به نقاشی کرد، درواقع داشت داستان شکارش یا نبرد پرهیاهویش با یک گراز وحشی را تعریف می‌کرد. و خب احتمالاً وقتی استقبال و دست زدن‌های رفقایش را دید، ذوق‌زده شد و این داستان گفتن را ادامه داد.در ایران هم سنت قصه‌گویی تا دلتان بخواهد قدمت دارد. از قصه‌گویی در شب یلدا تا سنت‌هایی مثل پرده‌خوانی که درواقع همان قصه‌گویی بوده است.حتی یکی از جذابیت‌های کتاب‌های مقدس مثل قرآن یا انجیل در همین روایتشان است. در واقع تمام ما دوست داریم ماجراهای اقوام گذشته را دنبال کنیم. چون تاریخ و نگاه کردن به گذشته وشیوه‌ی تکامل همیشه برایمان جذاب است. حتی اگر خودمان خبر نداشته باشیم.داستان‌ها چطوری جای پا را محکم کردند؟اما داستان‌ها بالاخره از یکجایی خودشان را لابه‌لای کاغذها جا دادند تا ماندگارتر شوند. اگر از تاریخچه‌ی صنعت چاپ بگذریم که می‌گویند اولین بار در چین خودش را نشان داده است. با ماجرای صنعت چاپ در ایران می‌رسیم.تاریخ چاپ در ایران به دوران هخامنشیان برمی‌گردد؛ زمانی که آن‌ها از مهرهای سلطنتی برای تائید حکم‌های حکومتی استفاده می‌کردند؛ با ورود مغول‌ها در قرن هفتم و پول‌های کاغذی‌شان که به آن چاو می‌گفتند؛ لغت چاپ هم وارد فرهنگ لغت ایرانی‌ها شد؛ آن‌ها با استفاده از یک دستگاه چاپی ساده، حروف را روی چرم حکاکی و پرس می‌کردند؛ اما اولین نسخه کتاب چاپی در ایران، در جلفای اصفهان تولید شد.کشیش‌ها و ارامنه این منطقه، اقدام به چاپ سخنان مذهبی و کتاب‌های مورد نیازشان کردند. اولین چاپخانه به شکل سربی در ایران به همت آقا زین‌العابدین تبریزی و به دستور عباس میرزا و در دوران قاجار در تبریز، ایجاد شد. اما پس‌ازآن به دلیل ناخوانا بودن برخی حروف سربی و البته بعضی از مشکلات مذهبی، چاپ سنگی جای چاپ سربی را گرفت چرا که مردم با خط نستعلیق حاصل از چاپ سنگی، ارتباط بیشتری برقرار می‌کردند؛ به تدریج چاپ تصاویر هم توسط چاپ سنگی در ایران رونق گرفت و اولین کتاب مصور که «لیلی و مجنون» نام داشت در زمان محمدشاه و در سال 1259 ه.ق به چاپ رسید.کتابخوانیحالا چرا باید کتاب بخوانیم؟تا به‌حال با یک دایناسور مبارزه کرده‌اید؟ آیا مجبور شدید در یک شرایط احساسی پیچیده یک تصمیم سخت بگیرید؟ اگر ناگهان یک بیماری یا باندمی گریبان گیرمان بشود(دقیقا مثل همین روزهای کرونا) چه واکنشی باید از خودمان نشان بدهیم؟جواب تمام این سوال‌ها در دل کتاب‌هاست. کتاب‌ها چیزی بیش از دایره‌المعارف‌های مرسوم برای افزایش سطح دانش ما هستند. کتاب‌ها به ما چگونه رفتار کردن را یاد می‌دهند.نکته‌ی مهم دیگر این‌که کتاب‌ها قرار است دریچه‌‌ای به دنیاهای دیگر را به روی ما باز کنند. همه‌ی ما یک‌بار بیشتر زندگی نمی‌کنیم. کتاب‌ها اما فرصت آزمون و خطای ما در دنیاهای ایمن هستند. ما در کتاب‌ها درست مثل تالار دوئل هاگوارتز تمرین می‌کنیم. یک تمرین بی‌خطر و بعد در فرصت مشخص می‌توانیم چوبدستیمان رابیرون بکشیم و مبارزه واقعی را شروع کنیم.کتاب‌ها می‌توانند نقطه‌ی شروع یک آشنایی باشند. البته منظورم آن نوع آشنایی‌های لوس فیلم‌های تلویزیونی که کتاب را در یک روبان قرمز می‌پیچند و به معشوق هدیه می‌دهند، نیست!بلکه می‌توانند واسطه‌ی آشنایی یا شروع گفتگوی شما با یک فرد به شدت ساکت وسط یک مهمانی باشند. یا تصور کنید روز اول ورودتان به یک شرکت است و همکارتان در حال مطالعه‌ی کتابی با موضوع نقد و تحلیل فیلم است، اینجاست که می‌توانید به‌عنوان متخصص وارد میدان شوید و بر اساس موضوعات کتاب باب گفتگو را بازکنید. البته حواستان باشد قرار است فقط گفتگو را شروع کنید نه اینکه ذهن همکار یا دوست ساکت موردنظر را بابیان تام جزییات کتاب هفت عادت مردمان موثر بجوید!و اما نکته‌ی آخر اینکه کتاب‌ها جزیره‌های شخصی ما هستند. جزیره دوست ندارید؟ خب بیایید به کتاب‌ها به‌عنوان سفینه‌های تک‌سرنشین منحصربه‌فردمان نگاه کنیم.حس و حال زندگی روزمره را ندارید؟ یک کتاب از دیوید سداریس دستتان بگیرید و به کهکشانی دوردست که پر از خلاقیت و خنده است، سوار کنید.دلتان کمی زندگی روزمره با چاشنی درد و دل‌های زنانه می‌خواهد؟ سال بلوا عباس معروفی می‌تواند با آن توصیف‌های جذابش حالتان را عوض کند.سفر درگذشته چطور است؟ ایران در زمان اشغال و قحطی؟ عباس معروفی این بار هم ناامیدتان نمی‌کند و با سمفونی مردگان روایت درهم‌تنیده‌ی خانواده و تاریخ را برایتان می‌گوید. یا می‌توانید به سراغ من منچستریونایتد را دوست دارم اثر مهدی یزدانی خرم بروید. این‌یکی از آن روایت‌های جاندار تهران در زمان جنگ جهانی دوم است.دیوید گملو حتی اگر حوصله‌ی هیچ‌یک از این‌ها را ندارید و دلتان لک‌زده است تا از این دنیای واقعی دل بکنید و به دنیای تاریخ و افسانه‌ها و جادو سفر کنید، می‌توانید راهی سرزمین میانه و همسفر فرودو بگینز شوید. یا اصلا همراه هری سلدون به هزارسال بعد و کهکشانی دیگر بروید.یا با داستان‌های گمل در دل دنیای اسطوره‌ها و جنگ‌های عجیب مردم درنای زندگی کنید.می‌بینید؟ کتاب خواندن انقدر شیرین و جذاب است که اصلا دلیل نمی‌خواهد. کافی است دست دراز کنید و سیب سرخ خودتان را بچینید.ملیحه هادویملیحه هادویTue, 16 Nov 2021 22:26:23 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/پادآرمانشهر-پادآرمانشهر-که-می-گن-این-بود-kgsc8rfa7o9oپادآرمان‌شهر یا دیستوپیا یا به قول بعضیا ویران‌شهر در واقع شهر یا جامعه‌ایه که در اون تقریبا هیچ ارزشی نمونده و جامعه داره با مغز به سمت یه پوچی و خالی شدن آدمیزاد از معنا حرکت می‌کنه.این پوچی صرفا ویرانی فیزیکی نیست. مثلا در 1984 مردم آب و غذا دارن و حتی سرکار میرن، اما در اون جامعه کرامت انسانی‌ای وجود داره؟ مردم مختار هستن هر شغلی رو انتخاب کنن؟ شغل که پیشکش، می‌تونن به هر چیزی که دوست دارن حتی فکر کنن؟ویژگی‌های به پادآرمان‌ شهر درست و درمونمعمولا در داستان‌های پادآرمان‌شهری ردپای یک یا چند ویژگی زیر وجود داره:1.آزادی در این جوامع یه‌جور شوخی بامزه‌ست؛ و حکومت تمامیت‌خواه تقریبا هر ارزشی رو به نفع خودش مصادره کرده.2.ربات‌ها یا هوش مصنوعی یا یه نیروی غالب که تفاوتی با ربات نداره، به جامعه حکومت می‌کنن.(مثل سریال black mirror)3.تفاوت فردی، جایگاه شخصی و... اصولا در این‌جور جوامع گناهه و همه باید یک‌صدا بخونن:« ما انگشتای دستیم، کنار هم نشستیم!»سروکله‌ی پادآرمان‌ شهر از کجا پیدا میشه؟خب حالا این جامعه چطور به وجود اومده؟ معمولا یه جنگ هسته‌ای، یه شورش یا ترس از یه دشمن خارجی قدرتمند زمینه‌ساز به‌وجود اومدن یه مپراتوری میشه.نکته‌ی جالب پادآرمان‌شهرها اینه که گاهی پادآرمان‌شهر می‌تونه مدینه‌ی فاضله هم باشه. باور نمی‌کنید؟مثلا داستان ندیمه از نگاه یه عضو داعش یه بهشته. جایی‌که زن‌ها حق هیچ کاری رو ندارن و باید فقط به وظیفه‌ی اصلیشون(از نظر همون عضو داعش البته) یعنی زاد و ولد برسن. چرا نوشتن از پادآرمان‌ شهرها جذابه؟پادآرمان‌شهر دنیای گسترده و جذابیه که پتانسیل زیادی هم داره، چرا؟ چون خیلی راحت می‌شه در قالب داستان به بعضی محدودیت‌ها اعتراض کرد، یا آینده و فرجام یه حکومت ایدئولوژی زده رو نشون داد.از طرف دیگه داستان‌های پادآرمان‌ شهری اغلب زمینه‌ای سیاه و تاریک دارن، برای همین هم نمیشه‌ در دسته‌ی ادبیات فانتزی نوجوان بگذاریمشون؛ و خب این یعنی شما می‌تونید با مخاطب جدی‌تر سروکار داشته‌باشید و البته دستتون هم برای بیان خشونت یا نشون دادن حقایق به شکل عریان‌تر باز باشه. آخر و عاقبت پادآرمان‌ شهرحالا اخر این دنیا چی میشه؟ معمولا نظم پادآرمان‌ شهرها با ظهور کسی که نمی‌خواد داخل این سیستم باشه (مثل خانم آتوود در رمان آدم نمای ضحی کاظمی) یا کسی که از این سیستم زخم خورده(مثل وندتا در v for vendetta) و... به هم می‌خوره.قهرمان‌های پادآرمان‌ شهری معمولا آدم‌هایی از دل همون جامعه هستن و سفرقهرمانی رو کم و بیش با جزییات ریز و درشتش(جدایی، تشرف،بازگشت) طی می‌کنن.شک کردن به همه‌چیز و همه کس، پرسیدن سوال‌های اساسی، و بازی‌های فلسفی با نمادها و ایدئولوژی پذیرفته‌شده معمولا در این داستان‌ها به بهترین شکل بیان میشه.اگه به این ژانر علاقه‌مند هستین، می‌تونید به سراغ این کتاب‌ها برید:فارنهایت 451دنیای قشنگ نوداستان ندیمهقلعه حیواناتماسه گانه‌ی کوه‌های سفید جان کریستوفر.شما از کدوم کتاب توی این ژانر خوشتون اومده؟ملیحه هادویملیحه هادویSun, 14 Nov 2021 12:04:06 +0330https://virgool.ir/@Malihe.hadavi/بررسی-سفر-قهرمان-در-دنیای-هری-پاتر-vhlzsadkqwhiدر این يادداشت می‌خوام خیلی مختصر یه سراغ سفر قهرمان در #داستان‌نویسی برم.و خب چه داستانی بهتر از هری پاتر برای بررسی این سفر؟اما اجازه بدین اول ببینیم سفر قهرمان از کجا شروع شد؟آقای جوزف کمپبل وارد می‌شودیه روز آقای کمپبل نشسته توخونه‌ش و می‌گفت این اودیسه با فرودوی ارباب حلقه‌ها واقعا چه شباهتی به هم دارن؟که یهو یافتم‌ یافتم‌گویان پرید پشت میزش و نشست یه کتاب نوشته به نام: قهرمان با هزار چهره.کمبل توی این کتاب اومد و گفت همه‌ی قهرمان‌ها از ایلیاد تا هری پاتر یه روند واحد رو طی می‌کنن تا تبدیل بشن به قهرمان. حالا این سفر چیه؟مرحله یکقهرمان نشسته لب جوی و گذر عمر می‌بینه که ندا میاد: ای قهرمان! برخیز دنیا رو نجات بده آقاجان!البته گاهی این دعوت به ماجراجویی، یه کم خشن‌تر انجام میشه. مثلا کائنات برای اینکه قهرمان قشنگ توجیه بشه همون اول ماجرا یه ضربه‌ی اساسی به قهرمان می‌زنن و با کشتن خانواده‌ش یا عشقش کاری می‌کنن که خود قهرمان داوطلب بشه. مثل کی؟ مثل #ویچر که با دزدیدن دخترش سفرش رو شروع کرد.گاهی هم خود قهرمان سرش درد می‌کنه و می‌ره دنبال ماجراجویی البته با یه دعوت.مثل همین هری پاتر خودمون که با نامه‌ی هاگوارتز زندگیش از این رو به اون رو شد.مرحله دومعمولا قهرمان ما در کمال شکسته نفسی می‌گه: نه آقاجان! منو چه به نجات دنیا. خیلی ممنون از دعوتتون.ولی یهو چشم باز می‌کنه و می‌بینه همه‌چیز دست به دست هم داده تا ایشون بره وسط ماجرا.مثلا فرودو رو یادتونه؟ تا آخر کار می‌گفت حلقه رو برسونم به ریوندل و تموم! اما وقتی دید چاره‌ای نیست خودش قبول کرد حامل حلقه باشه.توی هری پاتر هری حس می‌کنه این یه نامه‌ی سرکاریه. و از طرفی مانع تراشی دورسلی‌ها رو داریم تا این‌که سر و کله‌ی غول بی شاخ و دمی به نام هاگرید پیدا میشه.مرحله‌ی سهقهرمان ما وارد دنیای جادویی می‌شه. حالا باید یه بنی‌بشری بیاد راه و چاه رو نشونش بده دیگه.خب مرشد هری کی بود؟ بله! دوست عزیزمون آقای دامبلدور. پدر مهربان و عاشق شکلاتمون.مرشد فرودو کی بود؟ گندلف.مرحله‌ی چهارخب! این مرحله قراره به قهرمانمون بگیم که آقاجان دیر اومدی نخواه زود برو!فلذا برایش یه آزمونی چیزی دست و پا می‌کنيم تا هم آبدیده بشه هم حین این آزمون‌ها یه کم شعورش بیشتر بشه.البته جهت افزایش پیاز داغ تو این مرحله یا مرشد رو ازش می‌گیریم یا این‌که یه کاری می‌کنیم که داغ پیروزی به دلش بمونه.چرا نویسنده این کار رو می‌کنه؟ چون میخواد همذات‌پنداری مخاطب رو بیشتر کنه. و از طرفی نقاط ضعف و قوت قهرمان، ترس‌ها و مهارت‌هاش رو نشونمون بده.کاراکتر بعد از این مرحله دیگه اون آدم سابق نیست و به یه حدی از پختگی رسیده.غم، فقدان از دست دادن یه دوست، یه آزمون یا تعدادی آزمون همه و همه مراحل آزمایشی سختی هستن که برای فینال نهایی جلوی پای هری قرار گرفتن.هری جلد سه با هری آخر جلد چهار قابل مقایسه‌ است؟ معلومه که نه!رسما توی جلد چهار هری با ولدومورت تک و تنها روبه‌رو میشه در سمبلیک‌ترین حالت ممکن. وسط یه قبرستون.جلد بعد پدرخوانده‌ش رو از دست میده.جلد شش با دامبلدور خداحافظی می‌کنیم.و اول جلد هفت با هدویگ و خونه و مودی.نکته کنکوریاین وسط یه نیمچه مرحله هست که در بعضی داستان‌ها وجود داره به نام زن وسوسه‌گراین زن وسوسه‌گر می‌تونه عافیت‌طلبی باشه، می‌تونه واقعا حضور یه عشق باشه.در واقع جاییه که قهرمان ما باید بین اون همه سختی و یه زندگی نرمال یکی‌ش رو انتخاب کنه!خب توی هری پاتر ما جینی رو داریم.نق‌های رون ویزلی که همیشه میگه باید برگردن خونه و باز هری ادامه راه رو انتخاب میکنه.مرحله پنجحالا وقت مبارزه نهاییه. رفتن به نبرد آخر. مواجه شدن با بزرگترین ترس ممکن.اینجا هم ابر و باد و مه و خورشید و فلک هی می‌گن: آقای قهرمان! وای بده برادر من. ولش کن.اما قهرمان ما با یه نه محکم می‌گه: همه برای یکی، یکی برای همه! و می‌ره تو دل خطر.اون نبرد نهایی هاگوارتز یادتونه؟ تسلیم بی قید و شرط هری پاتر جلوی ولدمورت. شاید شبیه یه نبرد با آدم بد داستان نبود. اما ما قبلش توی یه جلد کامل روند یه نبرد نابرابر رو دیدم.مرحله ششخب اینجا قهرمان ما قراره یه مرگ رو تجربه کنه. باید بره توی دل آتش و یا آدم‌تر بشه یا اینکه جزغاله برگرده.مرگ هری و اون دیدار جالبش با دامبلدور در واقع همین چالش ششمه.چالش مرگ.یا مثلا توی ماتریکس او مرحله‌ی آخر مبارزه رو داریم و در آخر قسمت دوم دیدار با اون برنامه‌نویس رو.مرحله هفتدیگه آب از سر قهرمانمون گذشته. اون یه بینش جدید به دست آورده که براش جونش رو داده. پس به این راحتی‌ها سرخم نمی‌کنه.حالا وقتشه که با رمز عملیات بره به جنگ پلیدی‌ها و دنیا رو بهتر کنه.البته گاهی هم قهرمان با مرگش دنیا رو بهتر می‌کنه. که پایان خوبیه.خب اینجا همون جاییه که هری برمی‌گرده و… نبرد نهایی و مرگ ولدمورت رو داریم.خب حالا شما از قهرمان مورد علاقه و سفرش بگین.ملیحه هادویملیحه هادویTue, 09 Nov 2021 15:56:08 +0330