https://virgool.ir/feed/@MahboobehShokoohifarfa2026-11-12 14:47:53https://files.virgool.ir/upload/users/129839/avatar/RX8Z95.pnghttps://virgool.ir/@MahboobehShokoohifarhttps://virgool.ir/@MahboobehShokoohifar/تغییر-سبک-زندگی-و-رفتار-مصرف-کننده-مد-در-دوران-بحران-و-پسابحران-rgioojonau1nمحبوبه شکوهی‌فر - کارشناس ارشد مطالعات مدرفتار مصرف کننده مد بسیار پیچیده است، چون مد امری فرهنگی، هویتی و روانشناختی است و بررسی آن نیاز به پژوهش‌های جدی و چند جانبه دارد. من سعی می‌کنم رفتار مصرف‌کننده مد در مواجه با کرونا را از منظر تکنولوژی و پایداری بررسی کنم.کرونا به چند دلیل در بسیاری از جوامع شرایط عدم اطمینان ایجاد کرده است:به دلیل اینکه ناشناخته است،همه‌گیری آن شدت دارد،هنوز دارو یا واکسنی برای مقابله با آن پیدا نشده،زمان پایانش مشخص نیست. برخی احتمال می‌دهند که جهان یک الی یک سال و نیم درگیر این پاندمی باشد. به همین علت هم مردم و هم شرکت‌ها با در نظر گرفتن این زمان احتمالی، تغییراتی در رویه‌های خود ایجاد کردند یا خواهند کرد. این تغییر رویه در طول زمان، در مردم به مرور تبدیل به سبک زندگی‌های جدید می‌شود و در شرکت‌ها تبدیل به راهبردها و برنامه‌های جدید خواهد شد.در صنعت مد این مساله احتمالا تاثیرات خیلی عمیق‌تری ایجاد خواهد کرد، به دلیل اینکه بخش پوشاکِ صنعت مد یک بازار فصلی دارد و این سیستم فصلی با توجه به شرایط موجود، برهم خورده است. مجموعه‌های لباس اغلب بر اساس ترندهای پیش‌بینی شدهء فصل طراحی و تولید شدند و اگر در همان زمان خریداری نشوند، نه تنها دیگر مناسب فصل بعد نیستند، بلکه احتمالا از مد هم می‌افتند.از طرفی این مجموعه های نهایی، حاصل تلاش و هزینه یک زنجیره ارزش طولانی هستند و بر اساس اثر پروانه‌ای تاثیر بزرگی بر اقتصاد شرکت‌ها و حتی کشورهای درگیر در این زنجیره ارزش خواهند گذاشت. بنابرین احتمالا صنعت مد و فشن خود را از نو شکل خواهد داد.اما این تغییر و این آرایش نوین به چه شکلی خواهد بود؟ هنوز دقیق نمی‌دانیم، اما حدس‌هایی می‌توانیم بزنیم: ابتدا، حضور پر رنگ‌تر تکنولوژی در عرصه صنعت مد است. در واقع راهکارهای دیجیتالی مد، راهکارهایی هستند که مجموعه روی آنها تمرکز و برنامه‌ریزی خواهند کرد. حفظ فاصله اجتماعی که شیوع کرونا ایجاد کرده، دلیل عمده گرایش مصرف‌کنندگان به راهکارهای دیجیتال است.شاید در صنعت مد، که بسیار صنعتی وابسته به حس‌های پنج‌گانه است، زمان بیشتری لازم بود تا اکثریت ( majority زودهنگام و دیرهنگام) مردم سبک خریدشان را تغییر بدهند و تصمیم بگیرند از روش‌های خرید آنلاین استفاده کنند. به همین دلیل این اتفاق یک تغییر دراماتیک محسوب می‌شود.این مساله شکل تقاضا را کاملا تغییر می‌دهد و همزمان شکل عرضه هم باید تغییرات مناسب خودش را داشته باشد. به گمان من برای تولید و توسعه این راهکار‌ها، مجموعه‌هایی ایجاد خواهند شدکه به ایجاد این راهکارها در مدیریت تقاضا و عرضه کمک کنند.اما این راه حل‌ها چه ویژگی‌هایی باید داشته باشند؟- اول اینکه محدودیت‌های فیزیکی را بر طرف کنند، مثلا حضور در فروشگاه. ممکن است این مجموعه‌ها بتوانند به جای نسل فروشگاه‌های آنلاین موجود، فروشگاه فیزیکی را شبیه سازی کنند.- دوم بتوانند محدودیت‌های واقعی‌نمایی را حل کنند. لباس‌ها باید کاملا نزدیک به واقعیت باشند. مثلا جنس یا رنگی که در اپلیکیشن یا وب‌سایت دیده می ‌شود با جنس یا رنگ واقعی محصول تفاوتی نداشته باشد. همچنین امکان پرو آنلاین با امکاناتی مثل واقعیت مجازی امکان پذیر شود.- سوم کت‌واک‌ها به سمت آنلاین و مجازی شدن پیش می‌روند که شروع این تغییر با پیشروی آقای آرمانی در برگزاری نمایش هفته مد میلان اتفاق افتاد و احتمالا تنوع و خلاقیت‌های زیادی را در آنها شاهد باشیم؛ چون کت‌واک‌ها در ذات خود محل بروز خلاقیت و نواوری هستند.این فرصت خوبی است برای کسب و کارهای حوزه مد و فشن که مدل‌های کسب و کارشان را بازتعریف کنند و به سمت توسعه آینده محور و پایدار حرکت کنند. این حرکت به سمت پایداری از جهت دیگر به محبوبیت برندهای حوزه مد کمک خواهد کرد. چون یک موج و جنبش در حال گسترش بین مردم به وجود آمده که به پایداری و حفظ منابع و محیط زیست اهمیت می‌دهد.در مجموع این بازآفرینی صنعت شامل همه زنجیره‌های صنعت می‌شود و نیاز است به صورت یکپارچه و منسجم اتفاق بیفتد تا منجربه هم افزایی، اثربخشی و توانمندی شرکت‌ها بشود؛ از تامین مواد اولیه تا زنجیره توزیع.در هر صورت بیشتر صنایع و شرکت‌ها دیر یا زود باید در بخشی یا تمامی حوزه‌های کاری وارد عرصه دیجیتال می‌شدند، که این نیازمند یک ساختار فکری دیجیتال است و شرایطی که بحران کرونا ایجاد کرده، راه را برای تشکیل این ساختار فکری دیجیتال مهیا کرده است.در حوزه خرده فروشی، تغییرات رفتار مصرف‌کننده‌ها با عرضه برندها و صنعت خرده‌فروشی ارتباط مستقیم دارد. محصولاتی که برندها و صنعت خرده فروشی ارائه می‌دهند و تجربه خریدی که برای مشتریان ایجاد می‌کنند، رفتار مصرف دیجیتالی را مشخص می‌کند.در بحران‌هایی مثل شیوع کرونا یا بحران‌های مشابه، در صنعتی مثل مد که بسیاری از محصولاتش جزو اقلام ضروری زندگی نیستند، به سادگی از سبد خرید مصرف‌کنندگان حذف می‌شوند و کار برندها در فروش این دسته محصولاتشان سخت می‌شود. به ویژه اگر بنا باشد که فروش به صورت دیجیتالی اتفاق بیفتد و مشتری در تجربه خریدش به فضای جدیدی مواجه شود. اینجا به نظر می‌رسد خدمات برندها اهمیت خاصی پیدا می‌کند و می‌تواند به بهبود تجربه خرید مشتریان در فضای دیجیتال کمک کند. این امر نیاز به چابکی در تغییر راهبرد، در تدوین برنامه‌ها و خدمات دارد.در واقع به نظر می‌رسد ما به زودی با یک بخش تند پدیدار شده در شرکت‌های صنعت مد مواجه خواهیم شد که امیدوارم در ایران هم این اتفاق بیفتد تا به توانمندی شرکت های این حوزه کمک کند.در بحث تغییر سبک و نوع پوشش هم تغییراتی رو شاهد خواهیم بود. برای مثال تا زمانی که درمان قطعی برای کرونا ویروس پیدا نشود، احتمالا ماسک جزو لوازم جانبی پوشش ثابت روزانه خواهد بود و بنابرین خلاقیت در طرح، رنگ و جنس آن را شاهد خواهیم بود. ممکن است بخش‌های دیگری هم به پوشش مردم اضافه شود، مثل روپوش یکبار مصرف. بجز بخش طراحی فرم، درمورد طراحی جنس هم باید فکر شود و از متریال‌هایی با خواص ویژه، شاید نانو متریال‌ها، در تولید این پوشاک استفاده شود. بنابرین می‌بینیم که پوشش جدید و بازار جدید و مد جدید ایجاد می‌شود، هرچند ممکن است دائمی نباشد و پس از بحران تغییر شکل بدهد و به شرایط عادی بازگردد ؛ و البته شرایط عادی جدید ممکن است چیزی کاملا متفاوت با گذشته باشد.ازین گذشته درخواست برای لباس های رسمی و مخصوص محیط های کاری کم شده و تقاضا برای لباس های راحتی، لباس های یوگا، هودی و شلوارک افزایش پیدا کرده‌است.در صنعت لوکس هم کمپانی ها تولیدات معمول خود را متوقف کردند و به تولید ماسک، لباس های ویژه کارد درمان و الکل و ضدعفونی کننده روی آوردند.چون در چنین بحران هایی، مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها نسبت به جامعه مورد اهمیت و توجه قرار می‌گیرد. اقدام درست برندها در این شرایط می‌تواند موجب نزدیک تر شدن ارتباط بین شرکت و مردم شود، پایداری، کارهای عام المنفعه و کمک به اقشار آسیب‌پذیر در شرایط بحرانی مورد تحسین مردم جامعه خواهد بود، حتی اگر مشتری مستقیم برند یا سازمان ما نباشند. و این امر هم در حین بحران و هم پس از آن اتفاق می افتد.از طرفی نوع نگرش مبتنی بر پایداری می‌تواند موجب شود که مجموعه‌های فصلی و فست فشن در فلسفه طراحی خود تغییر ایجاد کنند و برای ایجاد ارزش، چه برای جامعه و طبیعت و چه برای برند خود، طرح‌ها و مجموعه‌های پایدارتری را ارائه بدهند. چون همانطور که اشاره شد، این احتمال زیاد است که ترندهای مربوط به پایداری و کاهش مصرف از سوی مصرف کنندگان شدت بگیرند.البته استثناهایی نیز در بخش لوکس اتفاق افتاد؛ برای مثال رفتار مصرف طبقه لوکس نوین چین در گوانجو در خرید کیف‌های Himalayan Birkin هرمس با رده قیمتی 83 تا 112 هزار دلارکه منجر به فروش 2.7 میلیون دلاری در یک روز شد. در این مورد چند نکته را هم باید در نظر بگیریم: اول این که گوانجو یک شهر پرجمعیت و ثروتمند در چین است. همچنین، این فروشگاهِ پرچم‌دار، یک تک فروشگاه است و هنوز مردم از جمع شدن در مال ها و مراکز خرید ابا دارند. و در آخر، این رویداد یک استثنا بوده است و برخی معتقدند که ممکن است این اتفاق یک جور خرید انتقامی باشد، مشابه آن چه که در دهه 80 در واکنش به بسته بودن درهای چین کمونیست برای محصولات خارجی اتفاق افتاد.همه اینها نشان از تغییرات و تجربیاتی دارد که تا چند ماه پیش خیلی دور از ذهن بود و امروز ما در میانه آنها ایستاده‌ایم. برخی پیش‌بینی می کنند کسب و کارها به سمت راهبردهای مربوط محلی شدن و بستن مرزها حرکت خواهند کرد. پس از کرونا احتمالا با بحران های دیگری روبرو خواهیم بود. زمانه به دلیل تغییرات جدی که در سطح هوشیاری و تکنولوژی و ارتباطات جمعی بشر افتاده، بسیار آشوب‌ناک خواهد بود. آشوب و تنش به ما امکان تغییر می‌دهد، این تغییر ممکن است ارتقا به وضعیت بهتر و مطلوب تر یا احتمال فرو افتادن به وضعیت بدتر باشد. به کدام سو رفتن بستگی به خواست و تلاش ما دارد. در چنین شرایطی هست که می‌توانیم زمینه را بادقت مشاهده کنیم و نظمی نو ایجاد کنیم.پیشنهاد من این است که آشوب را باید به عنوان وضعیت پایه در نظر بگیریم و بپرسیم حالا در این شرایط چه می‌شود کرد؟ در کنارنگاه به بیرون و به دیگران و نگاهی به درون و به توانمندی‌ها و پتانسیل‌ها و منابع خودمان بکنیم؛ ببینیم در چه زمینه ای بهتریم یا می‌توانیم بهتر باشیم؟آیا در تولید دانش بهتریم یا می توانیم بهتر باشیم؟در حلقه های زنجیره تامین و زنجیره ارزش بهتر می‌توانیم باشیم؟در تولید می‌توانیم بهتر باشیم؟در بازاریابی و فروش می‌توانیم بهتر باشیم؟به عبارت دیگر، آشوب را حالت پایه در نظر بگیریم، دامنه امکانات را بسنجیم و بهترین انتخاب را با توجه به شرایط و امکانات انجام بدیم تا با شرایطی بهینه آماده ورود به مراحل بعدی کسب و کار خود شویم.MahboobehShokoohifarMahboobehShokoohifarMon, 20 Apr 2020 01:09:19 +0430