نوشته های الهام عباسیان

KMC

الهام عباسیان — Sun, 21 Sep 2025 07:13:05 +0330

KMC1. در یک پروژه نرم‌افزاری، چرا تست واحد (Unit Test) اهمیت دارد و چه مزایایی در مرحله پیاده‌سازی سیستم ایجاد می‌کند؟✅ KMC: Early Bug Detection / Maintainability / اعتماد2. فرض کنید در هنگام تست سیستم با یک باگ تکرارشونده مواجه شده‌اید که در محیط توسعه ظاهر نمی‌شود اما در محیط عملیاتی رخ می‌دهد. چه اقداماتی انجام می‌دهید؟✅ KMC: Config / Logs / Reproduce3. چرا مستندسازی تست کیس‌ها پیش از شروع تست مهم است؟✅ KMC: Coverage / Traceability / بازبینی4. در صورت مشاهده عدم موفقیت چند تست مرتبط، چگونه می‌توان تشخیص داد که مشکل از کد است یا داده‌های تست؟✅ KMC: Data Validation / Regression Test / Logs5. در یک پروژه تیمی، چگونه می‌توان از بروز خطاهای تکراری در مرحله پیاده‌سازی جلوگیری کرد؟✅ KMC: Code Review / Test Coverage / Documentation6. در زمان استقرار سیستم، چه اقداماتی برای جلوگیری از بروز خطاهای بحرانی باید انجام شود؟✅ KMC: Regression Test / Rollback Plan / Monitoring7. در مدیریت نیازمندی‌ها، چرا ردیابی تغییرات مهم است؟✅ KMC: Traceability Matrix / Impact Analysis / کنترل تغییر8. در صورت تغییر نیازمندی‌ها در میانه پروژه، چه اقداماتی باید انجام شود؟✅ KMC: Impact Analysis / Change Control Board / Prioritization9. چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که همه نیازمندی‌ها به طور کامل پیاده‌سازی شده‌اند؟✅ KMC: Traceability Matrix / Acceptance Criteria / Test Plan10. در پروژه‌ای با چندین ذینفع با نیازمندی‌های متضاد، چگونه اولویت‌بندی نیازمندی‌ها انجام می‌شود؟✅ KMC: MoSCoW / WSJF / Negotiation11. چرا مستندسازی دقیق نیازمندی‌ها برای موفقیت پروژه حیاتی است؟✅ KMC: Clear / Complete / Testable12. در صورت وجود ابهام در یک نیازمندی، چه اقدامی مناسب است؟✅ KMC: Workshop / Clarification / Acceptance Criteria13. چگونه می‌توان صحت پیاده‌سازی نیازمندی‌ها را تضمین کرد؟✅ KMC: Traceability / Regression Test / UAT14. چرا بازبینی مستندات نیازمندی‌ها با حضور ذینفعان مهم است؟✅ KMC: Alignment / Transparency / Quality15. در مواجهه با یک مشکل جدید در پروژه، اولین گام برای حل مسئله چیست؟✅ KMC: Root Cause / Five Whys / Logs16. چگونه می‌توانید راه‌حل‌های مختلف برای یک مشکل نرم‌افزاری را مقایسه و بهترین را انتخاب کنید؟✅ KMC: Cost / Benefit / Impact Analysis17. فرض کنید یک بخش از سامانه به طور ناگهانی کند شده است. چه مراحلی را برای تحلیل و رفع مشکل انجام می‌دهید؟✅ KMC: Logs / Metrics / Query Optimization18. در صورتی که راه‌حل اولیه برای یک مشکل نتیجه‌بخش نباشد، چه رویکردی اتخاذ می‌کنید؟✅ KMC: Retry / Alternative Solution / RCA19. چگونه می‌توان از تکرار شدن یک مشکل در آینده جلوگیری کرد؟✅ KMC: Regression Test / Monitoring / Documentation20. در یک سیستم نرم‌افزاری، چرا توجه به نیازمندی‌های غیرعملکردی مانند امنیت و کارایی مهم است؟✅ KMC: Latency / Availability / Security21. اگر در پروژه‌ای نیازمندی عملکردی برآورده شده اما سرعت سیستم پایین است، چه باید کرد؟✅ KMC: Performance Test / Optimization / Scaling22. در طراحی یک سیستم مالی، چه نیازمندی‌های غیرعملکردی باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد؟✅ KMC: Security / Availability / Compliance23. چگونه می‌توان نیازمندی‌های غیرعملکردی را اندازه‌گیری و تست کرد؟✅ KMC: KPI / SLA-SLO-SLI / Monitoring24. در صورت عدم تحقق نیازمندی غیرعملکردی، چه پیامدهایی برای پروژه دارد؟✅ KMC: Downtime / Security Risk / Customer Dissatisfaction25. در هنگام یکپارچه‌سازی دو سیستم نرم‌افزاری، چه چالش‌هایی ممکن است پیش بیاید؟✅ KMC: Data Format / Latency / Error Handling26. چرا تحلیل‌گر باید با مفاهیم معماری نرم‌افزار آشنا باشد؟✅ KMC: Communication / Impact / Scalability27. در صورت وجود وابستگی زیاد بین ماژول‌های سیستم، چه مشکلاتی ممکن است ایجاد شود؟✅ KMC: Coupling / Regression Risk / Maintainability28. در فرآیند تحلیل یکپارچه‌سازی، چه اطلاعاتی باید جمع‌آوری شود؟✅ KMC: Interfaces / Data Contracts / Dependencies29. در چه شرایطی باید از معماری Microservices به جای Monolithic استفاده کرد؟✅ KMC: Scalability / Independent Deployment / Complexity30. در طراحی سیستم‌های حیاتی، چه ملاحظاتی برای اطمینان از تحمل خطا باید رعایت شود؟✅ KMC: Redundancy / Circuit Breaker / Disaster Recovery31. در طراحی مدل داده‌ای یک سیستم پیچیده، چگونه باید تضادهای احتمالی بین جداول را مدیریت کرد؟✅ KMC: Normalization / Referential Integrity / Constraints32. در شرایطی که حجم داده‌ها بسیار بالاست، چه راهکارهایی برای بهینه‌سازی کوئری‌های SQL پیشنهاد می‌شود؟✅ KMC: Indexing / Partitioning / EXPLAIN33. در مدل‌سازی داده‌ها، چگونه می‌توان یک رابطه چند به چند بین دو موجودیت را در پایگاه داده رابطه‌ای پیاده‌سازی کرد؟✅ KMC: Join Table / Foreign Keys / 3NF34. فرض کنید می‌خواهید لیست کاربران فعال را که در سه ماه گذشته هیچ تراکنشی نداشته‌اند، با SQL استخراج کنید. چه راهکاری دارید؟✅ KMC: LEFT JOIN / WHERE NULL / Date Filter35. در فرآیند نگهداری سیستم، چرا مستندسازی تغییرات اهمیت دارد؟✅ KMC: Audit / Knowledge Sharing / Regression Control36. چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که تغییرات جدید باعث ایجاد مشکلات جدید در سیستم نمی‌شوند؟✅ KMC: Regression Test / Impact Analysis / Monitoring37. چرا به‌روزرسانی مستمر سیستم‌های نرم‌افزاری ضروری است؟✅ KMC: Security Patches / Performance / Compliance38. در ارتقاء سیستم‌های قدیمی، چه چالش‌هایی در یکپارچه‌سازی با سیستم‌های جدید وجود دارد و چگونه باید آنها را حل کرد؟✅ KMC: Compatibility / Data Migration / APIs39. یک تحلیل‌گر نرم‌افزار چه نقشی در موفقیت پروژه دارد؟✅ KMC: Bridge / Requirements Gathering / Alignment40. در صورت اختلاف بین ذینفعان درباره یک نیازمندی، تحلیل‌گر چه اقداماتی باید انجام دهد؟✅ KMC: Facilitation / Negotiation / Prioritization41. چرا تحلیل‌گر باید دانش فنی اولیه از فناوری‌های مورد استفاده در پروژه داشته باشد؟✅ KMC: Communication / Feasibility / Trust42. اگر تحلیل‌گر نیازمندی مهمی را در مراحل ابتدایی پروژه نادیده بگیرد، چه پیامدهایی برای پروژه خواهد داشت؟✅ KMC: Cost Overrun / Delay / Rework43. چگونه تحلیل‌گر می‌تواند به بهبود کیفیت نرم‌افزار کمک کند؟✅ KMC: Requirements QA / Test Involvement / RCA44. در شرایطی که ذینفعان نظرات متناقض دارند، مالک محصول چه رویکردی برای حل تعارضات باید اتخاذ کند؟✅ KMC: Stakeholder Mapping / Negotiation / CCB45. مالک محصول چگونه می‌تواند اطمینان حاصل کند که تیم توسعه نیازمندی‌ها را به درستی درک کرده است؟✅ KMC: Workshops / Acceptance Criteria / Traceability🔥 مرور فردا صبح؟

تحلیل سیستم مدیریت بازگشت کالا

الهام عباسیان — Sat, 20 Sep 2025 18:31:00 +0330

بریم سراغ «تحلیل سیستم مدیریت بازگشت کالا» و هر چالش رو یکی‌یکی با پاسخ کامل مرور کنیم. برای هر چالش اول «صورت مسئله» رو می‌نویسم و بعد «پاسخ پیشنهادی»، و در انتها هم «کلیدواژه‌های KMC/AI-grader» که لازمِ بزنید.چالش ۱) State Machine Diagram (ماشین حالت بازگشت کالا)صورت چالش: چرخه‌ی عمر یک درخواست مرجوعی از لحظه ثبت تا بستن پرونده را به‌صورت State Machine مشخص کنید.پاسخ پیشنهادی (متنی):States & TransitionsRequested ←(CreateReturnRequest) مشتری درخواست را ثبت می‌کند.PendingApproval ←(Auto/Manual Validation) بررسی اولیه شرایط مرجوعی (مهلت، نوع کالا، دلیل).Approved / Rejected ←(Approve/Reject) نتیجه ارزیابی قواعد مرجوعی.از Rejected می‌تواند به Appealed (اعتراض) و سپس Re-Evaluate → Approved/Rejected برود.RMAIssued ←(GenerateRMA) شماره RMA و لیبل مرجوعی ایجاد می‌شود.CustomerShipped ←(CustomerDispatch) مشتری کالا را ارسال می‌کند (ثبت بارنامه).InTransit ←(Carrier Scan) در مسیر انبار.ReceivedAtWarehouse ←(Inbound Scan) پذیرش انبار.Inspected ←(QA Inspection) نتیجه با شاخه‌ها:Passed → RefundInitiated یا ReplacementInitiatedFailed → ReturnRejected (علت: آسیب، لوازم ناقص…)RefundCompleted / ReplacementShipped (طبق نوع سرویس پس از گذر از ساغا/پرداخت)Closed (پرونده بسته)استیت‌های فرعی/استثنا: Cancelled, Timeout, OnHold (نقص مدارک/اطلاعات).KMC Keywords: State Machine, RMA, Approval/Reject, Inspection, Refund/Replacement, OnHold/Timeout, Exception Paths.چالش ۲) Sequence Diagram (سناریوی توالی رخدادها)صورت چالش: جریان توالی پیام‌ها برای «ثبت و تسویه‌ی مرجوعی» را شرح دهید.پاسخ پیشنهادی (متنی):Actors: Customer App → Return Service → Order Service → Inventory Service → Payment/Refund Service → Notification → Carrier API → WarehouseCustomer App → Return Service: CreateReturn(order_id, items[], reason)Return Service → Order Service: ValidateOrder & Items (مالکیت/مهلت)Return Service: Apply Business Rules (قوانین کالاهای غیرقابل مرجوع)Return Service → Notification: Send RMA & LabelCustomer → Carrier: Ship Parcel (tracking_no)Carrier API → Return Service: Webhook InTransit/DeliveredWarehouse → Return Service: Receive & Start InspectionReturn Service → Inventory: QualityCheckResult(Pass/Fail) → Adjust StockIf Pass: Return Service → Payment/Refund: InitiateRefund(transaction_id, amount)Payment/Refund → Return Service: RefundStatus(Success/Fail)Return Service → Notification: Inform Customer (Refund/Replacement/Reject)Return Service: Close Case + Audit LogKMC Keywords: Sequence, Webhook, Validation, Business Rules, Carrier, Inspection, Refund, Notification, Audit Log, Idempotency.چالش ۳) Class Diagram (مدل دامنه/کلاس‌ها)صورت چالش: کلاس‌ها و ارتباطات اصلی دامنه‌ی مرجوعی را مشخص کنید.پاسخ پیشنهادی (متنی):Entities (فیلدهای کلیدی)Customer(customerId, name, email, phone)Order(orderId, customerId, orderDate, status)OrderItem(orderId, itemId, productId, qty, unitPrice)ReturnRequest(returnId, orderId, customerId, status, reason, createdAt)ReturnItem(returnId, orderItemId, qty, condition, inspectionResult)RMA(rmaId, returnId, labelUrl, expireAt)Shipment(shipmentId, rmaId, carrier, trackingNo, status)Inspection(inspectionId, returnId, result, notes, inspectorId)Refund(refundId, returnId, paymentRef, amount, status, settledAt)Product(productId, sku, name, returnableFlag, returnWindowDays)InventoryAdjustment(adjId, productId, type, qty, reason, createdAt)User(Agent)(userId, role)AuditLog(eventId, entity, entityId, actorId, action, timestamp, metadata)RelationsCustomer 1..N Order / Order 1..N OrderItemOrder 1..N ReturnRequest / ReturnRequest 1..N ReturnItemReturnRequest 1..1 RMA / 1..N Shipment / 1..1 RefundReturnRequest 1..N InspectionProduct 1..N OrderItem, 1..N InventoryAdjustmentKMC Keywords: ER/Class, 1..N, Aggregate, ReturnRequest/ReturnItem, Refund, InventoryAdjustment, AuditLog.چالش ۴) Solution Design Doc (طراحی راهکار)صورت چالش: معماری و مؤلفه‌های سیستم مرجوعی را طراحی کنید.پاسخ پیشنهادی (متنی خلاصه و سرفصل‌دار):Architecture Style: Microservices + Event-Driven (Kafka/RabbitMQ)Services:Return Service (core workflow, rules, state machine)Order Service (استعلام سفارش/اقلام)Payment/Refund Service (PCI-DSS, Refund API, idempotency key)Inventory Service (adjustments, quarantine bin)Notification Service (SMS/Email/Push, templates)Auth (OAuth2/JWT, RBAC)Carrier Adapter (webhook & polling)Resilience: Circuit Breaker, Retry/Backoff, Timeouts, Idempotency Key, Dead-Letter Queue, Saga (Refund ↔ Inventory)Data: OLTP (PostgreSQL/MySQL), Read Models (CQRS view: Returns_by_Customer, Returns_SLA), Caching (Redis)Observability: Logs (trace_id, span_id), Metrics (latency, success_rate, refund_TAT), Tracing (OpenTelemetry)NFRs: Latency P95<300ms (read), Availability 99.9%، Security (PII/GDPR), AuditabilityAPIs (نمونه):POST /returns ، GET /returns/{id} ، POST /returns/{id}/approve ، POST /returns/{id}/inspection ، POST /returns/{id}/refundAcceptance Criteria (نمونه):ایجاد RMA ≤ 2s، ثبت Refund حداکثر T+1 بانک، لاگ کامل با trace_id، پوشش تست E2E برای سناریوهای Pass/Fail/Reject.KMC Keywords: Microservices, Event-Driven, Saga, CQRS, Idempotency, Circuit Breaker, OAuth2/JWT, PCI-DSS, Observability, SLO/SLA.چالش ۵) Process Mapping (نقشه فرایند/BPMN متنی)صورت چالش: نقشه‌ی فرایند مرجوعی را به‌صورت قدم‌به‌قدم (سبک BPMN/سویم‌لین) بیان کنید.پاسخ پیشنهادی (متنی):Swimlanes: Customer | Return Ops | Warehouse | Payment | Inventory | CarrierCustomer: درخواست مرجوعی →Return Ops: اعتبارسنجی/قوانین → تصمیم Approve/Reject →اگر Approve: تولید RMA و لیبل → اطلاع‌رسانی →Customer: ارسال کالا →Carrier: به‌روزرسانی وضعیت (InTransit/Delivered) →Warehouse: پذیرش و بازرسی → نتیجه Pass/Fail →اگر Pass: Inventory: ثبت افزایش موجودی/قرنطینه → Payment: آغاز Refund → تسویه →اگر Fail: Return Ops: Reject با دلیل و بازگشت کالا به مشتری (در صورت سیاست) →Return Ops: بستن پرونده + ثبت Audit + گزارش SLA/TAT.KMC Keywords: BPMN/Process, Swimlane, Approve/Reject, Inspection, Refund, SLA/TAT, Audit.چالش ۶) Logical / Physical Data Modeling (مدل‌داده منطقی/فیزیکی)صورت چالش: جداول کلیدی و کلیدها را تعریف کنید (با PK/FK و ایندکس).پاسخ پیشنهادی (DDL خلاصه):CREATE TABLE customers( customer_id BIGINT PRIMARY KEY, name TEXT, email TEXT, phone TEXT ); CREATE TABLE orders( order_id BIGINT PRIMARY KEY, customer_id BIGINT REFERENCES customers(customer_id), order_date TIMESTAMP, status TEXT ); CREATE TABLE order_items( order_id BIGINT REFERENCES orders(order_id), item_id BIGINT, product_id BIGINT, qty INT, unit_price NUMERIC(12,2), PRIMARY KEY(order_id, item_id) ); CREATE TABLE return_requests( return_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, order_id BIGINT REFERENCES orders(order_id), customer_id BIGINT REFERENCES customers(customer_id), status TEXT, reason TEXT, created_at TIMESTAMP DEFAULT now(), updated_at TIMESTAMP ); CREATE INDEX idx_returns_order ON return_requests(order_id); CREATE INDEX idx_returns_customer ON return_requests(customer_id); CREATE TABLE return_items( return_id BIGINT REFERENCES return_requests(return_id), order_item_id BIGINT, qty INT, condition TEXT, inspection_result TEXT, PRIMARY KEY(return_id, order_item_id) ); CREATE TABLE rmas( rma_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, return_id BIGINT UNIQUE REFERENCES return_requests(return_id), label_url TEXT, expire_at TIMESTAMP ); CREATE TABLE shipments( shipment_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, rma_id BIGINT REFERENCES rmas(rma_id), carrier TEXT, tracking_no TEXT, status TEXT, last_event_at TIMESTAMP ); CREATE UNIQUE INDEX ux_tracking ON shipments(tracking_no); CREATE TABLE inspections( inspection_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, return_id BIGINT REFERENCES return_requests(return_id), result TEXT, notes TEXT, inspector_id BIGINT, inspected_at TIMESTAMP ); CREATE TABLE refunds( refund_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, return_id BIGINT UNIQUE REFERENCES return_requests(return_id), payment_ref TEXT, amount NUMERIC(12,2), status TEXT, settled_at TIMESTAMP ); CREATE TABLE audit_logs( event_id BIGSERIAL PRIMARY KEY, entity TEXT, entity_id TEXT, actor_id TEXT, action TEXT, timestamp TIMESTAMP, trace_id TEXT, metadata JSONB ); بهینه‌سازی: ایندکس روی (status, created_at) برای داشبوردها؛ پارتیشن‌بندی audit_logs ماهانه؛ Read Model جدا (CQRS) برای گزارش‌ها.KMC Keywords: ERD/3NF, PK/FK, Composite PK, Indexing, Partitioning, CQRS Read Model, Audit.باشه 👌 بیایم «چالش ۷: Access Patterns» رو خیلی ساده و خلاصه کنیم، در حد چیزی که تو امتحان بتونی سریع بنویسی:Access Patterns = الگوهای رایج استفاده از داده۱. دسترسی‌های اصلیایجاد مرجوعی (Write): POST /returns → نیاز به Idempotency-Key برای جلوگیری از ثبت تکراری.لیست مرجوعی‌ها (Read): GET /returns?customer_id&status → نیاز به ایندکس روی (customer_id, created_at) و (status).رهگیری مرسوله: GET /shipments?tracking_no → ایندکس یونیک روی tracking_no.Refundهای معلق: GET /refunds?status=Pending → ایندکس روی (status, created_at).گزارش‌ها و داشبورد: استفاده از View/CQRS برای آمار، نه کوئری سنگین روی OLTP.۲. ابزارهای بهینه‌سازیایندکس‌ها: برای فیلدهای فیلتر/مرتب‌سازی.Cursor Pagination: به‌جای OFFSET بزرگ.Cache کوتاه‌مدت: برای داده‌های پرتکرار مثل GET /returns/{id}.CQRS/Read Model: برای گزارش‌گیری سریع.۳. رزیلینس و امنیتIdempotency-Key در POST.Rate Limiting روی APIها.Circuit Breaker + Retry برای سرویس‌های خارجی.Log/Trace/Metrics: مانیتورینگ latency, error_rate.🔑 کلمات کلیدی KMC:Access Pattern, Indexing, Cursor Pagination, CQRS, Caching, Idempotency-Key, Rate Limiting, Circuit Breaker, Observability.Idempotency-Key در POST.Rate Limiting روی APIها.Circuit Breaker + Retry برای سرویس‌های خارجی.Log/Trace/Metrics: مانیتورینگ latency, error_rate.🔑 کلمات کلیدی KMC:Access Pattern, Indexing, Cursor Pagination, CQRS, Caching, Idempotency-Key, Rate Limiting, Circuit Breaker, Observability.ایجاد مرجوعی: CreateReturn(order_id, items[], reason) → نیاز به Validate سریع روی orders(order_id, customer_id)، ایندکس orders(order_id) و order_items(order_id).لیست مرجوعی‌های مشتری: GET /returns?customer_id=&status=&date_range → ایندکس‌های (customer_id, created_at) و (status, created_at).پیگیری با RMA/Tracking: GET /returns?rma_id= یا GET /shipments?tracking_no= → ایندکس یونیک tracking_no.داشبورد عملیات: شمارش/گروهبندی بر اساس status, SLA buckets, inspection_result → View/CQRS جدول Summary روزانه.تسویه مالی: جست‌وجو بر اساس refund.status IN ('Pending','Failed') → ایندکس روی refunds(status).گزارش TAT: اختلاف received_at تا settled_at → Materialized View برای KPI.بهینه‌سازی:Idempotency-Key برای POST /returns و POST /refunds..State Machine: متن بالا (لیست استیت‌ها و ترنزیشن‌ها).Sequence: سناریوی سرتاسری ثبت تا تسویه.Class/ER: کلاس‌ها و روابط کلیدی.Solution Design: معماری، سرویس‌ها، NFRها، APIها، رزیلیِنس.Process Mapping: سویم‌لین متنی.Data Modeling: DDL خلاصه + ایندکس‌ها.Access Patterns: کوئری‌های پرتکرار و ترفندهای بهینه‌سازی.اگر بخوای، همین‌ها رو می‌تونم در قالب یک برگهٔ KMC فشرده هم یک‌جا جمع کنم تا برای آزمون به‌عنوان «چیت‌شیت» داشته باشی.Access Patterns = الگوهای رایج استفاده از داده۱. دسترسی‌های اصلیایجاد مرجوعی (Write): POST /returns → نیاز به Idempotency-Key برای جلوگیری از ثبت تکراری.لیست مرجوعی‌ها (Read): GET /returns?customer_id&status → نیاز به ایندکس روی (customer_id, created_at) و (status).رهگیری مرسوله: GET /shipments?tracking_no → ایندکس یونیک روی tracking_no.Refundهای معلق: GET /refunds?status=Pending → ایندکس روی (status, created_at).گزارش‌ها و داشبورد: استفاده از View/CQRS برای آمار، نه کوئری سنگین روی OLTP.---۲. ابزارهای بهینه‌سازیایندکس‌ها: برای فیلدهای فیلتر/مرتب‌سازی.Cursor Pagination: به‌جای OFFSET بزرگ.Cache کوتاه‌مدت: برای داده‌های پرتکرار مثل GET /returns/{id}.CQRS/Read Model: برای گزارش‌گیری سریع.---۳. رزیلینس و امنیتIdempotency-Key در POST.Rate Limiting روی APIها.Circuit Breaker + Retry برای سرویس‌های خارجی.Log/Trace/Metrics: مانیتورینگ latency, error_rate.---🔑 کلمات کلیدی KMC:Access Pattern, Indexing, Cursor Pagination, CQRS, Caching, Idempotency-Key, Rate Limiting, Circuit Breaker, Observability.

Cheat Sheet (KMC برای چالش‌ها)

الهام عباسیان — Fri, 19 Sep 2025 08:35:15 +0330

Cheat Sheet (KMC برای چالش‌ها)🔹 C4 ModelKey: C4 (Context, Container, Component, Code)Meaning: مدل معماری ۴ لایه برای ساده‌سازی توسعه و تستContext:Context: مرزبندی سیستم و ذینفعان (ICD, RACI)Container: سرویس‌ها (NFR, SLA/SLO/SLI, Circuit Breaker, Canary, OAuth2/JWT)Component: ماژول‌ها (Contract Tests, Saga, CQRS)Code: اصول SOLID، Unit/Regression Tests، CI/CD---🔹 NFR (Non-Functional Requirements)Key: NFR (Performance, Availability, Security, Reliability, Scalability)Meaning: کیفیت سرویس فراتر از فانکشنالContext:Performance → KPI: latency (p95 < 2s)Availability → SLA 99.9% uptimeSecurity → PCI-DSS, GDPR, PIIScalability → تحمل پیک بار، Rate Limiting---🔹 Risk MatrixKey: Risk Matrix (Severity × Probability)Meaning: اولویت‌بندی ریسک‌ها با امتیازContext:ریسک وابستگی به OTP در پیک → High×Highکاهش: Circuit Breaker, Fallback, Alert---🔹 SQL / ERD / 3NFKey: ERD / SQL / 3NFMeaning: مدل داده با PK/FK و نرمال‌سازیContext:روابط Customer 1:N Policy, Policy 1:N PaymentM:N → جدول واسط با Composite PKQuery Optimization: Index, EXPLAIN---🔹 ObservabilityKey: Observability (Logs, Metrics, Tracing)Meaning: سه ستون برای مانیتورینگ end-to-endContext:Log: خطاها و trace_idMetrics: latency, error rate, TPSTracing: مسیر کامل بین سرویس‌ها (Root Cause Analysis, Five Whys)---🔹 Integration & Regression TestingKey: Integration / Regression TestMeaning: تضمین سلامت سرویس بعد از تغییرContext:Integration: چک تعامل سرویس‌ها (API Contract)Regression: جلوگیری از برگشت باگ‌های قبلی---🔹 Release StrategiesKey: Canary / Blue-Green / RollingMeaning: استقرار کم‌ریسکContext:Canary: %5 → %10 → %25 → rollback در صورت شکستBlue-Green: نسخه موازی و سوییچ یکباره---🔹 Fault ToleranceKey: Circuit Breaker / Retry / Backoff / IdempotencyMeaning: الگوهای تاب‌آوریContext:Circuit Breaker: جلوگیری از فشار به سرویس دانRetry/Backoff: تلاش مجدد هوشمندIdempotency-Key: جلوگیری از تراکنش تکراری---🔹 Data Migration & ConsistencyKey: Migration / ConsistencyMeaning: انتقال و یکپارچگی داده‌هاContext:بررسی فرمت داده‌های قدیمیجلوگیری از افت دادههماهنگی داده بین سرویس‌ها---🔹 Problem-Solving (Root Cause)Key: RCA / Five WhysMeaning: کشف علت اصلی مشکلContext:Incident در OTP یا تراکنش۵ بار «چرا» برای پیدا کردن Root Cause