https://virgool.ir/feed/@F_kariminasabمعلم و تسهیل‌گر آموزشی؛ کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی‌درسی- اینجا از دغدغه‌های آموزشی، نقد و تحلیل فیلم و کتاب‌های مرتبط می‌نویسم.fa2026-11-10 14:22:59https://files.virgool.ir/upload/users/4347451/avatar/MgZeNa.jpghttps://virgool.ir/@F_kariminasabhttps://virgool.ir/@F_kariminasab/چرم-ساغری-oadd5n3nstjkچرم ساغری- بنگاه چاپ و نشر کتاب؛ ۱۳۳۵ تهراننوشتن از ادبیات فرانسه برایم دشوار بوده و حالا هم شوق حاصل از کشفی جدید، مرا واداشته دست به قلم شوم و از اثر کم‌نظیری که در دنیای پرهیاهوی ادبیات فرانسه خوانده‌ام، بنویسم. "چرم ساغری" اثر پیچیده و اسرارآمیز بالزاک است که برای اولین‌بار، مرا با سبک و قلم این نویسنده آشنا کرد. با خواندن همین یک اثر، نمی‌توان به شناخت قطعی از قلم و سبک نگارش نویسنده رسید، اما آنچه در چرم ساغری دیدم، نثری سخت‌خوان و پرجزئیات بود. نثری که احتمالا چالشی خواهد بود برای تعیین عیار و کشف خوانندگان شکیبا. داستان کتاب، روایت جوانی مستعد و اهل تفکر به نام رافائل است. رافائل دانشجوی حقوق و اهل جست‌و‌جو و پرسشگری‌ست، اما با فقر دست و پنجه نرم می‌کند و دیگر برای ادامه زندگی دلیل و انگیزه‌ای پیدا نمی‌کند. یک روز که تصمیم نهایی خودکشی در رود سن را می‌گیرد، روشنایی روز را مانع اجرای بی‌ سروصدای مقصود خود می‌یابد و تصمیم می‌گیرد تا رسیدن شب و تاریکی هوا صبر کند. در همین فرصت، چند ساعتی که تا تاریکی و رسیدن شب مانده با چرخیدن در شهر می‌گذراند و اتفاقی سر از یک مغازه عتیقه‌فروشی در می‌آورد. پیرمرد عتیقه‌فروش از تاریخچه‌ی عتیقه‌هایش می‌گوید و به معرفی اشیای مغازه می‌پردازد تا به "چرم ساغری" می‌رسد. تکه چرم مرموزی که روی دیوار چسبانده شده و طلسم عجیبی به زبان عربی روی آن نگاشته شده است. وقتی رافائل قصد و برنامه‌ای که برای شب دارد بازگو می‌کند، عتیقه‌فروش به او پیشنهاد می‌کند چرم را تصاحب کند. چرمی که آرزوهای آدمی را برآورده می‌کند، به ازای هر آرزو، کمی جمع می‌شود و با هر انقباض، از عمر صاحب چرم نیز کاسته می‌شود. جوان خام که از فقر و تنگدستی در عذاب است، پیشنهاد پیرمرد را می‌پذیرد و در ازای تامین امیالش، زندگی‌اش را معاوضه می‌کند. اولین مواجهه رافائل با چرم ساغری در مغازه عتیقه‌فروشی از این نقطه به بعد داستان، همه چیز کاملا طبیعی اتفاق می‌افتد، طوری که نه برای رافائل و دیگران و نه برای خواننده، اتفاق عجیب و غیرعادی دیده نمی‌شود. جوان با چرمش از مغازه خارج می‌شود تا برای عملی کردن قصدش به سوی سن برود، ولی به نحوی کاملا معمولی، دوستان و آشنایانی رافائل را دوره کرده و با خود همراه می‌کنند. و اینگونه مسیر او از رود سن و خودکشی، به ماجراهای بعدی زندگی‌اش تغییر می‌کند. رافائل به مرور زمان متوجه می‌شود چرم به ظاهر بی‌ارزشی که گرفته واقعا آرزوهایش را برآورده می‌کند و به ازای هر آرزو، کمی جمع‌تر می‌شود‌. ترس از پایان زندگی، چنان در رافائل ریشه می‌دواند که در جایی از کتاب می‌خوانیم که طلسم، روی دیوار نصب شده و محیط آن با خط قرمزی به دقت رسم شده است تا رافائل شاهد تغییرات چرم و کنترل امیال خود باشد‌. جوانکی که حالا غرق در ثروت بود، کوچک‌ترین هوس خود را فرو می‌خورد و به نحوی زندگی می‌کرد که موجب کوچک‌ترین لرزش این طلسم هول‌انگیز نشود. در این بین، "پولین" دختری که در دوران بی‌پولی جوان همراه و همدم او بود، فراموش می‌شود و رافائل دل به زنی بی‌عاطفه می‌بازد که اهمیتی به احساسات عمیق رافائل نمی‌دهد. شکست عاطفی سنگینی که قلب رافائل را بیدار می‌کند. سرانجام، رافائل در برهه‌ای که از ترس آرزو و هوس‌هایش خانه‌نشین شده، ملاقاتی تصادفی با پولین دارد. دیداری که باعث می‌شود او با شجاعت تمام روبروی طلسمی که به دیوار کوبیده بایستد و پولین را آرزو کند؛ آرزویی که ارزش جمع شدن چرم و کاستن عمرش را دارد. و به راستی تنها چیزی که می‌توان بدون پشیمانی عمر را در راهش فدا کرد، عشق است. ازدواج پولین و رافائل چندان طولانی نیست اما بسیار عمیق و اصیل و باشکوه است. نکته‌ای که به مخاطب می‌آموزد کیفیت عشق از طول آن مهم‌تر است. رافائل در بخش‌های انتهایی کتاب، به خودش که فرد تحصیل‌کرده‌ای‌ست شک می‌کند که نکند از روی سادگی، فریب عتیقه‌فروش و افسانه‌ی طلسم چرم را خورده است. از همین رو چرم را که کوچکتر از یک کف دست شده است به زیست‌شناس، فیزیک‌دان و شیمی‌دان نشان می‌دهد و هیچ‌یک سر از سّر این چرم در نمی‌آورند. اینجاست که بیماری مرموز رافائل شروع می‌شود و پزشکان از کشف علت و درمان بیماری عاجز می‌مانند. بی‌شک بالزاک برای پرداختن به ارزش زندگی، راهی بس هنرمندانه انتخاب کرده است. ماجرایی خواندنی و فلسفی که مخاطب را جادو می‌کند و کشش مرموزی در صفحاتش حاکم است. اندیشه‌ی بالزاک، مقدمه‌ای بر شکل‌گیری مکتب ناتورالیسم در ادبیات جهان است و بسیاری از نویسندگان پس از او -از جمله زولا- از آثار او تاثیر پذیرفته‌اند. در پایان، از خواندن این کتاب و درس بزرگی که از آن گرفتم بسیار خوشحالم. زندگی اگرچه سخت، اما بسیار خواستنی‌ست. نمی‌توان از آن گریخت، نمی‌توان از آن متنفر شد، تنها می‌توان آن را زیست‌...اغلب تصور می‌کنیم زندگی که در آن به آرزوهایمان نرسیم، پوچ و بی‌کیفیت است. ولی به تلنگری نیاز داریم که به یاد بیاوریم ارزش زندگی، بیشتر از سوزاندن و نابودی این فرصت تکرارنشدنی‌ست. فرصتی که تنها یکبار به ما داده شده و ارزشش وابسته به تحقق همه‌ی آرزوهایمان نیست. فائزه کریمی‌نسبفائزه کریمی‌نسبFri, 06 Nov 2026 17:19:50 +0330https://virgool.ir/@F_kariminasab/تِرِز-راکَن-روایت-پستی-و-ددمنشی-انسان-canvyeml90tcتِرِز راکَن- انتشارات فرهنگ معاصرترز راکن، شاهکار موجز و تاثیرگذار زولاست. داستانی که عمق رذالت و توحش انسان را به تصویر می‌کشد. هر چه در خواندن این کتاب بیشتر پیش می‌رفتم، بند به بند و صفحه به صفحه، بیشتر از ذات بی‌اخلاق و بی‌پروای انسان می‌ترسیدم‌.داستان درباره‌ی دختری به نام "ترز" است که از کودکی نزد عمه‌اش بزرگ شده و از کودکی همبازی پسرعمه‌ی بیمار و مریض حالش "کامی" بوده است‌. دخل و خرج این خانواده‌ی سه نفره، از مغازه‌ی خرازی خانم راکن تامین می‌شود. مادری که ده‌ها بار با فداکاری، جان پسر ضعیف و بیمارش را نجات داده و حتی مانع مدرسه رفتن او شده است، چرا که معتقد بوده اگر کامی از مادر جدا شود، می‌میرد. به نظر همین مادر، ترز که نزد عمه و با آگاهی از شرایط کامی بزرگ شده است، بهترین گزینه برای همسری کامی است.این ازدواج که شروعش بی‌هیجان و از روی تکلیف اتفاق افتاد، چندی بعد با جابه‌جایی به پاریس، زمینه‌ساز آشنایی با دوستان جدید و قدیم می‌شود و عادات و سبک زندگی ترز را دستخوش تغییر می‌کند. استحاله‌ای که در آن زنی منفعل، تبدیل به عاشقی جسور و بی‌پروا می‌شود. دیدار "لوران"، از دوستان قدیمی کامی، عشقی پرشور را در قلب ترز قوت می‌بخشد. رفته رفته، آتش این عشق شهوت‌انگیز، فکر جنایتی هولناک را در ذهن عاشق و معشوق، شعله‌ور می‌کند.ترز و لوران با همدستی هم، نقشه‌ای برای قتل کامی می‌کشند و به خوبی از پس اجرای آن برآیند. اما برخلاف تصورشان، حرارت عشقی که آن‌طور سوزان بود، پس از قتل کامی سرد می‌شود. هر دو از هول جنایت دهشتناکی که مرتکب شده بودند، در عذابی گنگ و دست‌وپا گیر، گرفتار شدند و سرانجام پس از یک‌سال، جز تن دادن به ازدواج، راهی برای تسکین فشار روانی جنایت نیافتند.ازدواجی که مانع فرار ذهن و روح آن‌ها از تصویر زنده‌ی جنازه‌ی کامی نشد و مشاجرات و اختلالات فکری و روحی را بیش از پیش، بین زن و شوهر هیوا کرد. سرانجام هر دو در نهان بهتر دیدند هر یک، دیگری را که شاهد و شریک قتل بود، از بین ببرد تا از تهدید به افشاگری دیگری در امان باشد. صحنه‌ای تاثیرگذار و تکان‌دهنده که خواننده را به فکر و دلسوزی توضیح‌ناپذیری فرو می‌برد.این کتاب درس‌های بزرگی برای من داشت. اول اینکه همان‌طور که در "آنا کارنینا" تولستوی خوانده بودم، نباید بدون عشق، هیچ ارتباطی را آغاز کرد. شاید عشق به مرور زمان، دستخوش تغییر و کاهش شود، اما نبودنش در ابتدا، زنگ خطر بزرگی‌ست که بی‌توجهی به آن، روح انسان را فلج می‌کند و وقوع خیانت را توجیه می‌سازد. درس دیگر، عمق بی‌پایان دنائت و رذالت روح آدمی‌ست. انسان -و تنها انسان- می‌تواند در ذهن، شنیع‌ترین اعمال را تصور کند و در راه ارضای شهوت، از تصور و ارتکاب هیچ جنایتی شرم نمی‌کند. این شاهکار که پر از ظرافت‌ها و درس‌هایی برای امروز ماست، همچون دیگر آثار مکتب ناتورالیسم، آیینه‌ای‌ست که ذات هولناک آدمی را منعکس می‌کند. چیزی که هرگز نباید فراموش کرد، توانایی ذاتی آدمی در ارتکاب جنایت و توجیه پستی‌هاست.فائزه کریمی‌نسبفائزه کریمی‌نسبTue, 13 Oct 2026 21:52:06 +0330https://virgool.ir/@F_kariminasab/گشتی-در-دنیای-انیمیشن-هاپرز-itwbyux7cwinپوستر انیمیشن هاپرز- تولید ۲۰۲۶ امریکا چند سالی می‌شود که تولیدات انیمیشنی دارای موضوعات نو، جذاب و خلاقانه‌ای شده‌اند که علاوه بر مخاطب کودک و نوجوان، در میان بزرگسالان نیز مخاطبین جدی پیدا کرده‌اند. بسیاری از این انیمیشن‌ها در سینماهای سراسر جهان اکران می‌شوند و همین دیده‌شدن‌ در وسعت جهانی باعث شده است از نقد منتقدان و صاحب‌نظران دنیای سینما و انیمیشن مصون نمانند. در دنیای پرتکاپوی امروز، لازم است معلمان، مربیان و تمام افرادی که دستی در پرورش روح و جسم کودک و نوجوان دارند، پا‌به‌پای مخاطبان اصلی، تازه‌های دنیای فانتزی و پرکشش انیمیشن را دنبال کنند. در این مقاله با نگاهی دقیق‌تر به انیمیشن‌ "هاپرز"- جهنده‌ها- می‌پردازیم که موضوع اصلی آن‌ اهمیت حفاظت از محیط‌زیست، زیستگاه‌های طبیعی و جانواران هر اقلیم است.صحنه‌ی آغازین این انیمیشن، دختر دانش‌آموزی را نشان می‌دهد که برخلاف سایر همکلاسی‌هایش، حیواناتی که در آکواریوم مدرسه زندگی می‌کنند را اذیت نمی‌کند. خشم او از این رفتار همکلاسی‌هایش تا جایی پیش می‌رود که او تصمیم می‌گیرد تمام حیواناتی که در مدرسه زندگی می‌کنند در کوله‌پشتی‌اش بگذارد و مخفیانه از شکنجه‌گاه نجات دهد. این شروع موثر و جذاب، به خوبی شخصیت "مِیوِل"، دختر جسور و دغدغه‌مند داستان را به مخاطب معرفی می‌کند. پس از رخ دادن چنین اتفاقی در مدرسه، پدر و مادر میول برای اصلاح تربیت دخترشان، از مادربزرگش کمک می‌گیرند. مادربزرگی که شخصیت الهام‌بخش او، میول را در مسیر خواسته‌ی والدینش هدایت نمی‌کند؛ بلکه به دغدغه‌ها و علایق او احترام می‌گذارد و عشق بزرگ او به طبیعت را تقویت کرده و هدایت می‌کند.کاراکتر مادربزرگ، اگر چه حضور کوتاهی در انیمیشن دارد، اما تاثیر پررنگ و الهام‌بخش او بارها در خلال تنگنا و درماندگی‌، نجات‌بخش نوه‌اش بوده است. داستان اصلی در زمان حال رخ می‌دهد. میول ۱۹ ساله‌ای که ظاهرا دانشجوی رشته‌ای مربوط به محیط‌زیست است و همچنان همان شور و انگیزه‌ی دوران کودکی در او زنده است، حالا از یک پروژه‌ی عمرانی شهردار خشمگین است. شهرداری که اهمیتی به حفظ زیستگاه حیوانات نمی‌دهد و از ساخت پل و جاده، اهداف جاه‌طلبانه‌ی انتخاباتی‌اش را دنبال می‌کند. خشم و ناتوانی او در مهار شهردار و طرفدارانش او را وامی‌دارد که با جلب حمایت‌های مردمی، به‌طور قانونی او را از تخریب طبیعت منع کند. اما در پی تلاش‌های میول، کمتر کسی از مردم به حفظ زیستگاه حیوانات توجه نشان می‌دهد. پس از آزمودن راه‌حل‌های مختلف و شکست‌ خوردن‌های پیاپی، به‌طور تصادفی سر از آزمایشگاه مخفی یکی از اساتیدش در می‌آورد. استادی که همچون دانشجویش، پرشور، باانگیزه و خلاق است؛ با این تفاوت که پا گذاشتن به میانسالی، کمی او را محتاط و محافظه‌کار کرده‌است. در اثر این تصادف، میول با جدیدترین پروژه‌ی استادش آشنا می‌شود و راه نجات بیشه را می‌یابد!"هاپرز" نام جدیدترین اختراع استاد میول است؛ فناوری پیشرفته‌ای که در آن یک انسان می‌تواند ذهن خود را به بدن یک حیوان رباتیک وارد کند و همچون یک گونه‌ی طبیعی، بین آن‌ها زندگی کند و زبان آن‌ها را بفهمد. میول با گذاشتن ذهن خود روی یک سگ‌آبی رباتیک، فرصت زندگی در بین حیوانات مختلف بیشه را پیدا می‌کند. نخستین برخورد او که به نجات یکی از هم‌نوعانش از خوراک خرس شدن بود، نظم طبیعت و هرم غذایی حیوانات و تاثیر دخالت او در طبیعت را به‌خوبی نشان می‌دهد. استاد میول و اختراع جدیدشصحنه‌ی برجسته‌ی فیلم، ملاقات و شکل‌گیری دوستی عمیق بین میول و پادشاه بیشه است. جرج، پادشاه رسته‌ی پستانداران، که همانند میول یک سگ‌آبی است، تحت‌تأثیر شور و اشتیاقی که میول در باز پس‌گیری جنگل در سایر حیوانات به‌وجود آورده است، او را مشاور خود می‌خواند و با دعوت سایر پادشاه‌های رسته‌های دیگر جانوران، همه‌ی آن‌ها را علیه شهردار و قلمروی انسان‌ها تجهیز می‌کند. تاثیر میول و جرج روی هم، دوسویه است. در آغاز فیلم می‌بینیم که جرج، پادشاهی است که برای همه‌ی جانداران حق زندگی قائل است و گونه‌ی انسان را نیز از این قاعده مستثنی نمی‌داند. در پایان فیلم نیز می‌بینیم که میول، به اهمیت احترام به نظم طبیعت پی برده است. اتحاد پادشاهان رسته‌های مختلف حیوانات، سرانجام به تغییر دیدگاه شهردار و همچنین بلوغ‌فکری عظیمی در میول منجر می‌شود. میولی که پیش از این، توان تحمل نابودی طبیعت را نداشت و انسان‌ها را مخرب اصلی طبیعت می‌دانست؛ در پایان داستان دریافت که خود او نیز بخشی از طبیعت است. طبیعتی که هر اتفاق کوچک و بزرگی که در گوشه‌ای از آن رخ می‌دهد، می‌تواند هستی همه‌ی جانداران را در معرض خطر قرار دهد.درس مهم این انیمیشن، دوستی و اتحاد است‌. ایستادگی در راه تحقق رویاها و پیگیری آرزو‌های کودکی، از پررنگ‌ترین مضامین نهفته در داستان فیلم است. میول و جرجنکته‌ای که مثل سایر انيميشن‌های اخیر در این فیلم هم بسیار خودنمایی می‌کند، تغییر نقش‌های جنسیتی‌ است. در ساخته‌های جدید دیزنی و پیکسار، دیگر اثری از دختران منفعل و کلیشه‌ای نیست. دختران نسل جدید، بی‌پروا، بلندپرواز و تاثیرگذارند. در شخصیت‌های این انیمیشن‌ها، کمتر می‌توان دختران وابسته‌ای را دید که رویایشان ازدواج، و دغدغه‌شان زیبایی‌ افراطی و دیده‌شدن‌های بی‌ارزش باشد. به‌نظر می‌رسد باید این پیشرفت بزرگ را به دنیای انيميشن تبریک گفت، چرا که به درستی دنیای کودک و نوجوان امروز را شناخته‌اند؛ دنیایی که در آن دختر بودن به معنای سکوت و تحجر و انفعال نیست. جامعه‌ای که دختران آزاد و خلاق داشته باشد، مادران تاثیرگذار و آگاه خواهد داشت. اصلی که از ضرورت‌های درخشیدن و رشد یک جامعه است. فائزه کریمی‌نسبفائزه کریمی‌نسبSun, 14 Jun 2026 18:22:22 +0330https://virgool.ir/@F_kariminasab/نگاهی-به-کتاب-خداوند-الموت-qxlhlzm7mxy5اولین کتابی که در سال جدید و در میانه‌ی جنگ خواندم، کتاب خداوند الموت است. اگرچه آثاری که ذبیح‌الله منصوری ترجمه کرده با دخل و تصرف‌های بسیار همراه است و وفاداری به متن اصلی نویسنده در آن‌ها کمرنگ شمرده می‌شود، اما خواندن این کتاب خالی از لطف نبود و همان‌طور که در ابتدای کتاب آمده، برخی از اسامی و اتفاقات کتاب هرگز از ذهن خواننده پاک نخواهد شد. داستان از جایی شروع می‌شود که شخصی به نام "حسن صباح"، فردی آگاه به زمانه و پیرو مذهب اسماعیلیه، با انگیزه‌ی بازپس‌گیری قدرت از خلفای عرب و گسترش فرهنگ اساطیری ایرانی و زبان فارسی، دولت در سایه‌ای را ایجاد می‌کند. او در راه دستیابی به این هدف رو به تشکیل فرقه‌ای می‌نهد که شکل‌گرفته از یک باور و اعتقاد مذهبی است. چیزی که در جهان امروز هم دیده می‌شود و اساس روی کار آمدن و قدرت گرفتن بسیاری از فرقه‌هاست. او معتقد بود برای حکمرانی بر مردم ناآگاه و بی‌سواد، می‌بایست آن‌ها را در جهت دلخواه تربیت کرد و لزوم پذیرش این تربیت گسترش نفوذ مذهبی‌ است. مردم‌ ناآگاه و بی‌سواد در پذیرش بسیاری از مسائل مقاومت می‌کنند، اما اگر به آنان این‌طور القا شود که مسئله‌ای از جانب خدا و پیغمبر و امام گفته شده، دیگر در آن تفکر نمی‌کنند و خرافات و ترس، مانع از سرپیچی آنان از دستورات می‌شود. ذکاوت حسن صباح و درک عمیق او از جامعه‌شناسی آن دوره بسیار حیرت‌انگیز است‌. چرا که معلوم نیست او واقعا به اصول مذهبی که گسترش داده معتقد بوده است یا مانند رهبران فرقه که امروز در سراسر جهان مشهودند، تنها به تظاهر می‌پرداخته است. اوج قدرت مذهب اسماعیلیه و فرقه‌ی باطنی -که حسن صباح موسس آن بود- در دوره‌ی حکومت سلجوقیان دیده می‌شود. در این دوره به دستور حسن صباح، قلعه‌هایی در شهرهای بزرگ آن زمان برپا بود که محل تجمع و زندگی باطنی‌ها به شمار می‌رفت. در تعداد خاصی از این قلعه‌ها، "فدائیان مطلق" در انتظار انجام ماموریت و رسالت خویش به تمرین جنگی و تزکیه‌ی نفس مشغول بودند. در تربیت این فدائیان نیز ساز و کار فرقه‌ای بسیار پررنگی دیده می‌شود؛ این افراد در اثر شستشوی مغزی چنان به اصول و آرمان‌های فرقه پایبند شده بودند که داوطلبانه خود را به این قلعه‌ها معرفی می‌کردند تا در زمان مقتضی، عملیات‌ محرمانه‌ی ترور را به سرانجام برسانند. فرماندهان این قلاع، جهت جلوگیری از چیرگی هوا و هوس، پس از پذیرش فدائیان در قلعه آن‌ها را مثله (خواجه) می‌کردند. همه‌ی این دستورات از سوی حسن صباح صادر شده بود، مردی که خواندن سرگذشتش در تاریخ سلجوقیان به من ثابت کرد ایران همیشه در فراز و نشیب بوده و هست. همواره عده‌ای زیرک بوده‌اند و مردم عوام را به وسیله‌ی اعتقاداتشان فریب داده‌اند و بر آن‌ها حکمرانی کرده‌اند. حسن صباح به من نشان داد برای نفوذ در مردم -که اکثریت نادان هستند- چاره‌ای جز طراحی یک نظام مذهبی ولو به دروغ نیست. با وجود همه‌ی این‌ها، شخصیت این مرد زیرک و بافراست قابل تحسین است. چرا که حکومت قدرتمند و غیررسمی او که موازی با حکومت سلجوقیان در ایران شکل گرفت، دست‌کم به گسترش زبان فارسی در ایران کمک شایانی کرد و منجر به آشنایی ایرانیان با تاریخ گذشته‌ی خود -پیش از هجوم اعراب به ایران- شد.فائزه کریمی‌نسبفائزه کریمی‌نسبWed, 10 Jun 2026 09:32:33 +0330https://virgool.ir/@F_kariminasab/پدیده-موبینگ-در-محیط-های-کاری-سازمانی-s6jz9jfpgghqاگر پای تجربه و خاطرات معلمان بنشینیم، درمی‌یابیم که خاطره‌ی سال اول تدریس‌شان نقش پررنگی در شکل‌گیری هویت حرفه‌ای‌شان داشته است. حضور در محیط کاری مدرسه با ساختاری سلسله‌مراتبی و متشکل از مدیر، معاون، معلم و دانش‌آموز، به معلم می‌فهماند در یک محیط سیستمی مشغول به کار شده است. اگرچه سیستم‌ها به دست انسان ساخته شده‌اند، اما به‌مرور این سیستم‌ها هستند که ما انسان‌ها را می‌سازند. ما و همه‌ی کسانی که در یک محیط با آن‌ها کار می‌کنیم، کم‌و‌بیش شبیه به‌هم هستیم و شبیه‌تر نیز خواهیم شد. با وجود اینکه دستورالعمل‌ها، اهداف و محتوای درسی در نظام آموزشی ما به شیوه‌ی متمرکز ارائه می‌شود، اما بین جو و فرهنگ سازمانی هر مدرسه، تفاوت معناداری وجود دارد. درست در این نقطه است که معلم درمی‌یابد اجرا یا عدم‌اجرای بسیاری از طرح‌ها از کنترل و خواست او خارج است. او حالا دانش‌آموزی است که مجری دستورات مدیر، اداره و... است. این عجز زمانی به اوج آزاردهندگی می‌رسد که همکاران مدرسه به‌جای همراهی، از نقش آموزشی خود فاصله گرفته و با نگاه‌هایی (هر چند غیرمستقیم) به تحقیر، توهین، نادیده‌گرفتن و بی‌توجهی می‌پردازند. در چنین محیطی دیگر نمی‌توان انتظار همدلی و صمیمیت داشت. مدرسه نیز به‌عنوان یک محیط کار، می‌تواند تبدیل به کانون تحقیر شود. محیطی سرشار از تنش که به جای شنیدن معلم، با نادیده‌گرفتن تلاش و در هم شکستن خلاقیت، او را در خود حل می‌کند. "پدیده موبینگ" در مدارس و بین همکاران فرهنگی نیز مانند سایر محیط‌های کاری، پدیده‌ای رایج است. پدیده‌ای که رخ دادنش لزوماً ارتباطی با نوع عملکرد، سن، تجربه و میزان عزت‌نفس معلم ندارد. همکاران ناامیدکننده همیشه و همه‌جا هستند، وظیفه‌ی کاری غیررسمی‌شان هم اشاعه ناامیدی و تضعیف روحیه‌ است. حرف‌هایی که در ظاهر حرف‌اند اما اثر بُرندگی‌شان می‌تواند تا سال‌ها در ذهن معلم باقی بماند و او را نسبت به معلمی‌کردن دلسرد کرده و موجب احساس اضطراب و ناکافی‌بودن شود. پس از چند سال تدریس و تجربه‌ی حضور در جو مدارس مختلف، فهمیده‌ام آنچه در دفترمعلمان گفته و شنیده می‌شود هرگز "درست‌مطلق" نیست. هر معلم تفکر و جهان‌بینی منحصر به خودش را دارد؛ حرف‌هایش هم برخاسته از شخصیت و حاصل تجربیات تلخ و شیرین دوران کاری‌ اوست. نمی‌توان کسی را در محیط کاری تغییر داد؛ چاره‌ی کار در بی‌احترامی، بی‌توجهی و انکار این دست افراد هم نیست. آنچه راه نجات معلم خواهد بود، یادآوری و پذیرش نقش و اهمیت خود در مرکزثقل مدرسه است. معلمی که خالق و آفریننده‌ی کلاس و دانش‌آموزانش است، می‌تواند با تاثیرگذاری بر یک دانش‌آموز، در اصلاح و بهبود کل سیستم موثر باشد.همچنین هر یک از ما می‌توانیم با تشویق معلمان جوان‌‌تر و شنیدن تجربیات معلمان باتجربه، به ایجاد و گسترش محیطی گرم و صمیمی مبادرت ورزیده و به قطع‌کردن این پدیده در محیط کاری خود کمک کنیم.به پند مولانا جلال‌الدین بلخی:تو مگو همه به جنگند و زِ صلح من چه آیدتو یکی نِه‌ای هزاری تو چراغِ خود برافروزفائزه کریمی‌نسبفائزه کریمی‌نسبSat, 08 Nov 2025 23:20:33 +0330