نوشته های عرفان مُهتدی

اِرباً اِربـٰٓا

عرفان مُهتدی — Wed, 19 Nov 2025 05:30:33 +0330

این دفتر، پیش‌کشی‌ست ناچیز بر نامِ بلند و سترگِ عباس نعلبندیان و به‌کُلی مدیون و وام‌دارِ ناگهانِ اوست. آن‌چه در رسم‌الخط و املای کلمات (خاب، خاهر، سِدا و...) می‌بینید، نه از سر تصادف که از ارادت و اختیارِ کامل، آگاهانه و عمداً بر کاغذ اُفتاده*پنجه‌های آماده. کاردها. ناخن‌ها. ساطورها. یا حسین. هر زنی که رفت گرمابه‌ی به‌تاج دیگه پیداش نشد. چه داغه. همه همینو می‌گن. کارِ ازمابهترونه. یا حسین. عرق از هفت چاک بدنم راه افتاده. خدایا. از گناه همه‌ی ما بگذر. چه روز عجیبی. چه جهنیمه این‌جا. مغزم داره بخار می‌شه. آب بدنم تموم شده. زمین می‌لرزه. خورشید این‌جاست. یا حسین. کف حجره‌ی صفدر خون‌پوش شده. سدای کوچه هنوز بلند نشده. یا حسین. بوی صابون و واجبی و خون جای گرمابه رو جار می‌زنه. پس چرا بیرون نمی‌آن؟ حوض خشک شده. آب گیر نمی‌آد. یا حسین. تیکه‌های گوشت با سبزی و لوبیا توی دیگ می‌جوشه. یا حسین. عجب عاشورایی شده. حاج‌خانم می‌گفت بسم‌الله کرده و رفته تو گرمابه که دیده جن‌بچه‌ها سازودهل می‌کردن. یا حسین. مردم حرف زیاد می‌زنن. هرکی یه چیزی می‌گه. یا حسین. از لوله‌های آب کرم‌های زرد دراز بیرون می‌ریزه. یا حسین. نه. به‌اُمید گزمه و مفتش نمی‌شه بود. کار کی بوده؟ جوب‌ها گرفته. خون تا حیاط رسیده. کار کی بوده؟ یا حسین. تو دلم رخت می‌شورن. دل‌شوره‌ی این دختر جونمو کوچیک کرده. یا حسین. گرمابه رو مِه برداشته. یا حسین. چه گرمه. دارم آتیش می‌گیرم. یا امام‌حسین. دارم آتیش می‌گیرم. [سکوت. سدای بسیار بلند شش ضربه‌ی زنجیر منظم و با فاصله.] حسنا که مریض می‌شد. ماهنور دست‌ها و پاهایش را با گلاب می‌شست و نوازش می‌کرد. اما برای حلیه نه. نه گلاب داریم. نه دواگلی. حلیه گریه می‌کرد. ماهنور کلافه می‌شد. دختره بدشگونه. خیالاتی می‌شه. شبا وهم برش می‌داره. از بچگی همین‌طوری بود. عجیب‌الخلقه. فقط خاله‌مهری همیشه هم‌راهِ خودش سنجاق‌قفلی دارد که وصل کند گوشه‌ی دامن حلیه. بذار پر شالت بمونه. هروقت که جن دیدی. اینو فرو کن تنش. قفلشم ببند. این‌طوری دیگه هرچی به‌ش بگی به حرفت می‌کنه. روز سوم محرم. انگار که کابوس‌ها و خاب‌های شبش را شکافته بود و رخنه کرده بود به روزهایش. خاله‌جون یه زنِ ریزه شبا تو باغ راه می‌ره و هی گریه می‌کنه. یه شبائی هم می‌آد پشت پنجره‌م تا توی اطاق رو نگاه کنه. دی‌روز هم وسط حیاط دیدمش. حلیه می‌گفت و گریه می‌کرد. حسنا کلافه می‌شد. دختره نحسه. بدشگونه. روی صورتش سیاهی داره. یا امام‌حسین. از گناه همه‌ی ما بگذر. این جزّـ‌جیگرگرفته مخش تاب برداشته. اون خاطرخاهِ الدنگش اگه ولش نمی‌کرد بره بندر شاید الآن دیوونه نبود. بس که گوشت شقه کرده خنگ‌وخل‌ شده. دختر هم مگه این‌طور می‌شه؟ آخه من چه‌طور سرمو بگیرم بالا تو دروهم‌سایه بگم خاهرم قصابه؟ می‌گه تنها چیزی که آقامون خدابیامرز یادم داده همینه. پوف.آدم چی می‌تونه بگه؟ حلیه گریه می‌کند. گل‌نساء کلافه می‌شود. هرچی می‌کشیم از همون بابای سگ‌ننه‌‌تونه. هم یتیم بود هم بددهن هم بدقیافه. حاج‌غلام‌رضای گردن‌شکسته‌ دلش برا صفدر سوخت که آبجی ما رو داد به‌ش. دوازده تا شکم زائید. یه تو توشون زنده موندی و یه این. سر یخ زرد آلوعنک سبز شده. ای آسمون کبود. این دختر حق ما نبود. یا امام‌حسین. صدهزار مرتبه شکر که حسنا آب‌شسته‌تر از این دختره‌س. جن؟ جن کدومه؟ این دختر دیوونه‌س. نحسه. بدشگونه. روی صورتش نشون داره. خیالاتی می‌شه. شبا وهم برش می‌داره. یا حسین. خودت کمک‌ کن. حلیه گریه می‌کند و اشگ می‌ریزد و چیزی نیست که آرامش کند. روز پنجم محرم. دخترجان. خاله‌جان. اینا یه چیزی می‌گن برای خودشون. تو دفعه‌ی بعد که دیدی‌ش سوزنو بزن به‌ش و قفل کن. دیگه کاری‌ت نباشه. اون‌موقع جنه مطیع حرف خودت می‌شه. فعلن هم نمی‌خاد به حجره‌ی قصابی سر بزنی. یا امام‌حسین. خودت کمک کن. خالد داداش کوچک مهری. شب‌ها که روضه‌ها تمام می‌شد زیرجلی با حنیف ته‌تغاری گل‌نساء می‌ایستاد تو حیاط درندشت و چشم می‌چرخاند لای درخت‌ها. برای شکار زن کوتوله‌ی گریان شب‌های باغ. ماجرا برای‌شان با خنده شروع شد و کمین شبانه و سیگارهای یواشکی. کسی اما خودش را نشان نداد و هیچ خبری نشد و هرشب‌ با خنده و بازی گذشت. تاسوعا آمد. حلیه بداحوال شد. تشنج می‌کرد. می‌افتاد روی زمین و تکان می‌خورد و از دهان و چشم‌هایش خون بیرون می‌ریخت و بی‌بی جیغ می‌کشید و گریه می‌کرد و زن‌های فامیل النگوهای طلای‌شان را می‌انداختند توی آب تا خاله‌مهری به‌اش بخوراند. بعد غلام‌رضا‌خان آمد و حلیه که چند روزی توی اطاق افتاده بود را برداشت و برد پیش پرویزِ زیوربانو که جن‌گیر بود. لابد دکترا گفته‌ن مرضه. ویروسه. این چیزا نیست. هرسال همینه. نیست؟ اتاقش دیواربه‌دیوار حموم به‌تاجه. خون ریخته جائی که می‌خابه این دختر. اسماعیل یه چیزی بگو. ماهنور می‌خاد بچه‌ها رو بزنه زیر بغلش بره پیش دایی‌‌. یا امام‌حسین. معلوم نی کی گرند انداخته تو کارمون که این طفلی از ترس زرد کرده. حسنا را می‌گفت. مگه پسرِ نرگس‌باجی نگفته می‌خادش؟ باید ببرمش از این‌جا. خوبیت نداره واسه دخترِ دم‌بخت. خُل نشه مثل این‌یکی که پسره دودِل شه. بعد ماهنور و حسنا رفتند خانه‌ی دایی‌فرهاد و حلیه توی سرداب خانه ماند. لابد تا دیوانگی‌اش به اهالی خانه سرایت نکند. آن‌جا نور نمی‌گریخت و مصلوب می‌شد. سداها هنوز به گوشش می‌رسیدند و ترس مثل ماده‌ای موهوم و سیاه در تمام منافذ مغزش جای می‌گرفت. دخترقصابه نحسه. بدشگونه. روی صورتش سیاهی داره. همیشه بوی گند گوشت می‌ده. یا حسین. خیابان‌ها را بسته بودند و چهارگوشه‌ی سنگستان خیمه و خرگاهی علم بود و سدای طبل و زنجیر سکوت صبح‌دم را شکافت که زن‌ها سراسیمه چادر به لب گرفتند و از خانه‌ها بیرون آمدند. یا حسین. هرکجا مالامال از آدم‌های سیاه‌پوش بود و حلاوت محرم برای او به نفرت بدل می‌شد. یا حسین. دستِ جنونْ وجودش را می‌فشرد و خیالش را ورز می‌داد. صبح که شد اجازه‌اش را از خاله‌مهری گرفت و لباس‌ها و مکینه‌اش را بقچه کرد و راه افتاد. چراغ‌ها تک‌وتوک روشن‌اند. دست کشید به جای برجستگی سنجاق روی دامنش. بوی صابون و ستل‌های واجبی و کاشی‌های شبنم‌زده. وارد گرمابه می‌شود و لُنگ را دور خودش می‌پیچاند و از هشتی رد می‌شود و توی صحن اصلی را بخار فرا می‌گیرد و مه غلیظ می‌شود و پژواک قطرات آب توی سقف گنبدی می‌پیچد. زیر یکی از دوش‌ها که می‌رود و در را که می‌بندد و آب را که باز می‌کند و سدای آب که گوشش را پر می‌کند صنمی بی‌هوا بنا می‌کند کمرش را کیسه‌کشیدن. نبض گردنش را حس می‌کند. چشم‌ها تار می‌شوند. خون با سرعت همه‌ی شریان‌ها را طی می‌کند. یا حسین. جمجمه در آستانه‌ی ترک‌برداشتن است. می‌خاهد بچرخد. اما تمام تنش لمس شده. می‌خاهد داد و هواری کند که سدایش هم درنمی‌آید. پلک می‌زند. ایستاده زیر جریان آب داغ و نگاه می‌کند به لخته‌های خون که از لای پاهایش جاری می‌شوند و سفیدی کف حمام را به‌هم می‌زنند. پاچه‌های لُنگ کیسه‌کش بالا کشیده شد. پاهای آدمی‌زاد نبود. سنجاق کجاست که فرو کند به تنش؟ یا حسین.بچه‌تر که بود، صفدر گوشت‌های یخ‌زده را از یخچال قصابی بیرون می‌آورد و او می‌نشست و ساعت‌ها به تماشای آب‌شدن یخ‌ها خیره نگاه می‌کرد. گوشت لمس می‌شد و کیسه‌ به‌آهستگی از تکه‌هایش جدا می‌شد. یا حسین. راست و دروغش گردن خود حاج‌خانم. می‌گفت صبح عاشورا که از روضه‌ی حاج‌روح‌الامین برمی‌گشته. دختربزرگه‌ی صفدرقصابو وقتی داشته قایمکی خیابونا رو طی می‌کرده زیرچشمی پائیده. یا حسین. به گرمابه که رسیده نگاهشو دزدیده و اونم ازهمه‌جا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بی‌خبر سه تا پله‌ رو رفته پائین و توی مه حموم گم شده. یا امام‌حسین. می‌گفت خمار صبح سرش رو بالا آورده و دیده که دختره زیرجلی و پنهونی، با یه کوتوله‌ی موسفیدِ حنابسته‌ جنازه‌ی لنگ‌پیچ یه زنکی رو آورده بیرون و رفته سمت حجره‌ی قصابی. یا امام‌حسین. راست و دروغش گردن خودِ حاج‌خانم.‌ والا اون می‌گفت زنیکه‌هه شکل و ریختِ آدمی‌زاد هم نداشت. نور آتش. مثل آب‌گونه‌ای لزج. آرام بر پیه‌ها و پیت حلبی‌اش می‌غلطید و سر می‌خورد و از دیوارهای رنگ‌رفته‌ی خانه بالا می‌رفت. ریش‌های بلندی داشت و چشمانش از حدقه بیرون زده بودند. پرویز بود که از سد نگاه بهت‌زده‌ی خالد و حنیف می‌گذشت که بعد از سال‌ها برگشته بودند به سنگستان. خیلی ساله جوونک. یه روز خودش اومد. دخترِ صفدر‌‌. همون دخترگُنده‌‌هه‌ش که قصاب بود و رو صورتش ماه‌گرفتگی داشت. اومد که خونه رو بسپره به من. گفت یه مدت نیست. قصابی رو بپام. باغچه‌ رو آب بدم. چِشَم به گلدونا باشه. اما دیگه برنگشت. من که به ماهنور گفته بودم...اول آویزان‌ کردشان تا خون کامل تخلیه شود. یا حسین. حلیه گریه نمی‌کند. لبخند روی لبان کبره‌بسته‌اش نقش می‌بندد و عطش انتقام در کالبدش شعله‌ور می‌شود. یا حسین. کیسه از گوشت جدا می‌شد. حالا پوست. نشست و ساعت‌ها تماشا کرد. ماهنور. حسنا. گل‌نسا. پنجه‌های آماده. کاردها. ناخن‌ها. ساطورها. یا حسین. هر زنی که روز عاشورا رفت گرمابه‌ی به‌تاج دیگر پیدایش نشد. چه داغه. همه همینو می‌گن. کارِ ازمابهترونه. یا حسین. خدایا. از گناه همه‌ی ما بگذر. چه روز عجیبی. چه جهنیمه این‌جا. مغزم داره بخار می‌شه. آب بدنم تموم شده. زمین می‌لرزه. خورشید این‌جاست. یا حسین. عجب عاشورایی شده. سدای کوچه هنوز بلند نشده. [بوی صابون و واجبی و خون جای گرمابه را جار می‌زند.] پس چرا بیرون نمی‌آن؟ حلیه کجاست؟ حوض خشک شده. آب گیر نمی‌آد. یا حسین. [صبح فردایش. از تیغه و قلاب قصابی آویزان شدند.] یا حسین. حاج‌آقا دست بزن. ببین. گوشتش تازه‌ست. کشتار ام‌روز صبحه. [جوی خون باریکی از زیر در قصابی به‌سمت آب‌راه کوچه جا خوش کرده بود. یا حسین. تکه‌های‌شان در خانه‌ها با سبزی و لوبیا در دیگ می‌جوشد.] یا حسین. از لوله‌های آب کرم‌های زرد دراز بیرون می‌ریزه. یا حسین. نه. به‌اُمید گزمه و مفتش نمی‌شه بود. حلیه کجا رفته؟ جوب‌ها گرفته. خون تا حیاط رسیده. کار کی بوده؟ یا حسین. جوونک این بنگاهیا غریب‌کُش‌تون نکنن. اگه می‌خاید بخرید بگم که این‌جا جای خوبی نیست. دیوار‌به‌دیوار همون گرمابه‌هه‌ست. شبا توش سدای گریه‌‌ی زن می‌آد. [سکوت. سدای بسیار بلند شش ضربه‌ی زنجیر منظم و با فاصله، از یک دسته‌ی زنجیرزن. تکرار این سدا]

اصۜـطبل

عرفان مُهتدی — Sun, 14 Sep 2025 04:17:57 +0330

نقاشیِ روژﯾـ‌ﻥ ﻓـﺗﺎﺣـﯽ▵ | اینستاگرام: tirotria.artsانباشتی از کاغذ داشت توی خانه. یک شب، پیش از خواب، لابه‌لای کارتن‌ها و کتاب‌ها، وصیت‌نامه‌اش را پیدا کرد. در چهارده‌سالگی‌ نوشته بود؛ خواند و همه‌ی حروف برایش غریبه بودند، گویی که هرگز چونین چیزی ننوشته‌ بود. شخصِ نگارنده که اویِ چهارده‌ساله باشد، واقعاً مُرده بود و وصیتش را هم فراموش کرده بودند. شبِ پسین، دیوارهای خانه‌‌‌اش تنگ‌تر شدند؛ بی‌آن‌که هیچ‌یک از هم‌سایه‌ها بفهمند. بعد، فاصله‌ی سقف از سرش کوتاه‌تر نمود، کم‌کم‌کم‌کم هنگام خواب، روی زمین، دست‌ها و زانوهایش را خم کرد و خوابید و بعد از چند شب، حس کرد گردنش، کشیده‌تر از حالتِ معمول است. هم‌سایه‌ها پس از یکی‌دو هفته، از بوی شدید کاه و خاکِ مرطوب متوجه ماجرا شدند. راه‌رفتنش هم دگرگون شده بود. راه که می‌رفت، صدای کوبیدن می‌آمد. در کوچه‌ی‌شان همه می‌دانستند. وقتی با سری خموده می‌رفت تا برای خانه خرید کند، انگار افساری ناپیدا بر گردنش اُفتاده بود. آدم‌ها، بی‌آن‌که او بداند چرا، راه را برایش باز می‌کردند. هیچ‌وقت، هیچ‌کجای این زندگی به او نیامده بود که برای ادامه‌دادنش شوقی داشته باشد، حالا همه‌چیز غریب‌تر می‌نمود، چرا که نوشتن هم داشت از یادش می‌رفت. در خانه، کتاب‌ها و کاغذها برایش معنا نداشتند و کلمات انگار خطوطی بی‌جان بودند. مداد میان انگشتان سفتش نمی‌ماند و کاغذها زیر دستانش مچاله می‌شدند. اثاثیه، صندلی‌ها، میزها و مبل‌ها، همه شبیه بستری از کاه بودند، یا دست‌کم به او چونین حسّی می‌دادند. پس گمان کرد وقتِ نوشتن، یا به‌هنگام خواب، بی‌آن‌که خاطرش مانده باشد به زور افیون روی آورده و حالا وهم برش داشته؛ پس دست به تلفن برد و به بیشو زنگ زد. «رفیق، گمون کنم باید همو ببینیم. نمی‌دونم چی زده‌م، حالم خیلی وقته خوش نی. چند روزه که دارم توی خونه یورتمه می‌رم...» بیشو که حتی یک کلمه از حرف‌هایش را نفهمیده بود، با نگرانی پرسید: «چه‌ت شده؟ چرا شیهه می‌کشی پسرجان؟» حالا صدای بیشو را گنگ می‌شنید و می‌دانست دیگر تاب و توان تحمل وزن بدنش را ندارد. دقایقی را در سکوت ایستاد و به کلمات روی کاغذ خیره ماند. کودکی که چیزی از زندگی نمی‌فهمید، با کلماتی که نمی‌دانست از کجا آموخته، در وصیت‌نامه‌اش از «خستگی»، «میل به بی‌حرکتی» و «خواستِ تبدیل به حیوانی رام» نوشته بود. چند ماهی می‌گذشت. دیگر همه فهمیده بودند. دوستانش یکی‌یکی غیب‌شان زده بود. فقط مادرش گاه‌گاهی زنگ می‌زد، امّا او حتی نمی‌توانست جواب بدهد؛ لب‌هایش دیگر کلمه‌ نمی‌ساختند، گویی زبان آدمی از او گریخته بود. صبح زود، صدای زنگِ در آمد. «پلیس! باز کنید!» نور قرمز و آبی که از پنجره‌ها رد می‌شد دیوارهای اصطبل را روشن کرد. او گوش خواباند و سرش را بالا آورد؛ پلیس‌ها آمده بودند داخل، حیرتِ در چشمان‌شان، همان چیزی بود که او هر روز در خیابان‌ها می‌دید؛ اما حالا در خانه‌اش، جائی که به او تعلق داشت. «مرکز، گزارش هم‌سایه‌ها درست بود، این‌‌جا خونه نیست، یه اصطبل درست‌حسابیه.» یکی‌شان دفترچه‌‌ی روی زمین را ورق زد و به وصیت‌نامه‌اش رسید. کلمات کودکانه‌ای روی صفحه نقش بسته بود. «می‌خاهم اسب باشم و تا ابد توی دشت‌ها بدوم...»‌ به‌ناگاه، سُم‌هایش روی کاه و گچ‌ها صدائی بلند ایجاد کردند. پلیس‌ها فقط ایستادند، نگاه‌شان به او بود که از خانه بیرون می‌جهید و یال‌هایش در هوا می‌لرزیدند. آن‌ها میان دیوارهای خمیده‌ و سقف کوتاه اصطبل، بی‌حرکت مانده بودند. اسب رفته بود و تنها اصطبل باقی مانده بود. تنها اصطبل، یک یادگاریِ غریب...

•رَفیــق‌شــخصـی᥀

عرفان مُهتدی — Sat, 22 Mar 2025 03:06:15 +0330

اول شب، فاطمه هذیانش گرفت. از آن جدی‌هایش بود. به هذیان که می‌افتاد هیچ نمی‌توانستم تحملش کنم. بی‌وقفه حرف می‌زد. از همه‌چیز می‌گفت. از درخت‌ها، از مرگ مرتضی، از کوچه‌باغ فردوس توی شیراز، یا از تأثیر دندان خراب بر تقدیر آدم‌ها. چرند می‌گفت. چرت‌وپرت. با فریاد می‌گفت. گریه‌گریه می‌گفت. می‌خندید و می‌گفت. مدام و بی‌لحظه‌ای درنگ. آن‌قدر می‌گفت تا خودش هم خسته می‌شد. اصلاً خاطرم نیست چه‌طور عاشقش شدم. فکر می‌کنم هرگز این‌طور خُل‌خُلی عاشق کسی نشده‌ام.[گفتی: بروم از این ولایت، بروم به بندری دیگر. شهر که قحط نیست؛ این نشد، یکی بهتر.]*ام‌شب، بس که فکر کرده‌ام، شقیقه‌هایم به گزگز افتاده‌اند. دوباره اندوه گذشته به تنم ماسیده. آدمی‌زاد در این لحظات باید چه‌کار کند؟ خیره به سقف نگاه می‌کنم. نه، این زندگی هیچ هیچ هیچ هیچ حق‌مان نبود؛ اما چه‌کار می‌توان کرد؟ حرف‌های فاطمه توی استخوان گونه‌اش می‌لرزند. با چشم‌های بسته و چهره‌ای دردناک، کسی را می‌خواهد که خیلی دور است؛ خاطرم مانده آن‌موقع‌هائی را که بی‌بی به‌مان می‌گفت برایش روزی چهل تا یاسین بخوانیم تا شفایش واقع شود. آن‌موقع‌هائی را که روزبه‌روز زردتر و لاغرتر می‌شد. یادم مانده. هذیانش که می‌گرفت دست‌هایش را از پشت با طناب می‌بستند. می‌انداختندش روی خاک. روی خاک خنک. بعد که پیشانی‌اش به زمین می‌رسید برایش یاسین می‌خواندند. فرامرز می‌گفت مرض فاطمه این چیزها نیست که دکترها می‌گویند. جن رفته توی جلدش. فاطمه آن‌قدر حرف می‌زد تا که آرام‌آرام از چرت و هذیان می‌افتاد، ساکت می‌شد. بعد دوباره داد می‌کشید. به بی‌بی و فرامرز فحش می‌داد. گریه می‌کرد. صدایش که سالم می‌شد، من را صدا می‌زد. از روی زمین صدایم می‌زد تا کمکش کنم. شاید از همان روزها بود که کم‌کم‌کم‌کم عاشقش شدم. [هرتیشه زدم به ریشه‌ام خورد، دلم پوسید. تا کِی بنشینم این‌جا، دست روی دست، که گرد بر خاطر بنشیند؟ هر طرف چشم می‌ندازم، تا مدّ نظر، همه‌اش خرابه‌های سیاهِ عمر می‌بینم. حیفِ این‌همه سال، حیفِ عمرِ عزیز، که تلف شد درین خراب‌آباد.]*آن‌یکی دختری را که با هم بزرگ شدیم هم دوستش داشتم. نمی‌دانم چرا ام‌شب یادش افتادم. نمی‌دانم، فکر می‌کنم بیش‌تر از فاطمه عاشقش بودم؛ اصلاً پیش از آن بود که فاطمه و هوشنگ بیایند به دهات. یک روز هم گذاشت و رفت. به‌کلی از محل رفت. چند ماهی که گذشت و سراغم را نگرفت و هیچ‌چیز برایم ننوشت، فهمیدم که راست‌راستی دیگر دوستم ندارد. چند سال بعد که دوباره برگشت، خواستم به‌اش بگویم که هنوز دوستش دارم. مجتبی نگذاشت. گفت که بوی آدم‌ها عوض می‌شود. بوی این دختر هم تا حالا عوض شده. به من می‌گفت. به من که برای چای‌خوردن هم دو تا قند برمی‌داشتم. یکی برای آن‌یکی که هیچ‌وقت نبود. به من می‌گفت که حیفم می‌آمد حتی کوچک‌ترین چیزها هم تنهاتنها طی شوند. دست خودم که نبود، به‌قول سیمین گِل‌ام عاشق بود. چه‌کارش می‌کردم؟[بندرِ دیگری نخواهی دید، خطه‌ی بهتری نخواهی یافت. شهر سر از دنبالت برنمی‌دارد. در همان کوچه‌ها پلاس می‌شوی. در همان محله‌ها پیر می‌شوی. در همان خانه‌هاست که موهایت را سفید می‌کنی. هر کجا بروی، به همین شهر می‌رسی.]*بعد با خودم فکر کردم که زندگی راست‌راستی ارزش این چیزها را ندارد. این‌جا فاطمه را اذیت می‌کنند. بی‌بی اذیتش می‌کند. فرامرز اذیتش می‌کند؛ من که دلم نمی‌خواهد او اذیت بشود، باید این‌بار، همان‌طور که هوشنگ گفته بود، به‌اش می‌گفتم که دوستش دارم. مگر این دنیا چه‌قدر می‌ارزد که آدم نخواهد به‌صدای بلند بگوید که کسی را دوست دارد؟ پس همان اول صبح گفتم. به‌صدای بلند. اول همان صبحی که توی دهات زلزله آمده بود. همان صبحی که شب پیشش همه توی جای‌مان زیر پتو بودیم و از ترس صداها خواب‌مان نمی‌برد و عرق می‌ریختیم و فرهاد داداش آقاسیفی شاشیده بود به خودش. [اُمید به خارج نیست. راه به خارج نیست: نه از زمین، نه از دریا. در همه‌ی دنیاست که بر باد رفته عمر، در همه‌ی دنیا آری، عمری که تلف کرده‌یی درین بیغوله.]*ام‌شب، به‌ دلم افتاده که به مجتبی زنگ بزنم. دی‌شب اتفاقاً به داداشِ مجتبی فکر کرده بودم. اسمش مرتضی بود. آدم بدعاقبتی بود. ما هم می‌شناختیمش. توی زیرزمین خانه‌ی آقاسیفی مُرد. دو هفته‌ی بعد همسایه‌ها پی بوی تعفن را گرفتند و جنازه‌ی بادکرده‌اش را کنار منقل و وافورش پیدا کردند. او هم گاه‌گاهی با خودش حرف می‌زد. شبیه فاطمه هذیان می‌گفت. بعضی شب‌ها هم می‌آمد وسط کوچه، می‌زد توی سرش و داد می‌کشید. که «بمیر دیگه مرتضی، نه زن داری، نه خونه، نه پول، بدبختی، بی‌چاره‌ای مرتضی، بی‌چاره‌ای. بمیر. بمیر.» و بعد آن‌قدر گریه می‌کرد و خودش را کتک می‌زد تا شاید آرام بگیرد. نمی‌دانم چرا به مرتضی فکر می‌کردم. شاید ترسیدم که فاطمه بعدها شبیه او بشود. اصلاً شاید هم فاطمه مرا شبیه مرتضی کند. واقعاً ممکن است؟ نکند با این هذیان‌های هرشبش راست‌راستی دیوانه‌ام کند! به‌اش گوش می‌دهم. هنوز دارد حرف می‌زند. چه‌قدر دلم می‌شکند وقتی که این‌گونه می‌بینمش. اما مگر مهم است؟ دل برای شکسته‌شدن است دیگر. اصلاً مگر جائی هم هست که در آن دلی نشکسته باشد؟ حرف‌ها توی استخوان گونه‌اش می‌لرزند. با چشم‌های بسته هنوز، و با چهره‌ای دردناک، کسی را می‌خواهد که خیلی دور است؛ آدمی‌زاد، در این لحظات، باید چه‌کار کند؟ <*شعرِ «شهر»،سروده‌ی کنستانتین کاوافیبرگردانِ بیژن الهی.>