https://virgool.ir/feed/@Alighoryeshvandiکارشناس ایمنی صنعتی (HSE). دارای سابقه در پروژه‌های عمرانی و زیرساختی (خاتم‌الانبیا و شکیل سازه). دانش‌آموخته دانشگاه آزاد ایذه.fa2026-11-11 07:06:45https://files.virgool.ir/upload/users/2710022/avatar/AxNb6J.jpghttps://virgool.ir/@Alighoryeshvandihttps://virgool.ir/@Alighoryeshvandi/وقتی-آسمان-برای-نجات-می-آید-روایتی-از-یک-انتخاب-سرنوشت-ساز-در-دل-کوهستان-meeype2so4s8ساعت ۱۰ صبح بود. آفتاب بی‌رحمانه بر پروژه راهسازی در میانه‌های کوهستان‌های خوزستان می‌تابید. صدای سنگینِ ماشین‌آلات و گرد و غبار، فضای کارگاه را پر کرده بود. من به عنوان افسر ایمنی، طبق روالِ هر روز، در حال بازدید از جبهه‌های کاری بودم که ناگهان صدای بی‌سیم سکوت را شکست: «کد قرمز! کد قرمز! محدوده عملیاتی شماره ۴!»نفسم در سینه حبس شد. این یعنی فاجعه.وقتی به محل رسیدم، صحنه دردناک بود. یکی از تکنسین‌ها در اثر حادثه سقوط از ارتفاع، دچار آسیب‌دیدگی شدید شده بود. صورتش از درد سفید شده بود و علائم حیاتی‌اش ناپایدار. تیم واکنش سریع (Emergency Response Team) کنارش بودند، اما زمان علیه ما بود.می‌دانستم جاده‌های این منطقه کوهستانی چقدر پرپیچ و خم و فرسایشی است. به تقویمِ ذهنی‌ام نگاه کردم؛ **زمان طلایی (Golden Hour)** در حال سپری شدن بود.در آن لحظات پراسترس، مغزم مثل یک ماتریس تصمیم‌گیری عمل می‌کرد. دو گزینه روی میز بود:۱. EMS (آمبولانس زمینی): گزینه استاندارد. اما با وضعیت ترافیک کارگاهی و جاده خاکی پر از دست‌انداز، رسیدنِ مصدوم به بیمارستان مجهزِ مرکز شهر، حداقل ۹۰ دقیقه طول می‌کشید. این یعنی فاجعه.۲. HEMS (اورژانس هوایی): بالگرد. راهی سریع، اما نیازمند هماهنگی دقیق و یک فضای امن برای نشستن (Landing Zone).نگاهی به نقشه عملیاتی که قبلاً در طرحِ ERP (واکنش در شرایط اضطراری) سایت تعریف کرده بودیم انداختم. مختصات نقطه فرود مشخص بود. بدون تردید به واحد کنترل دستور دادم: «با اورژانس هوایی تماس بگیرید. HEMS را فعال کنید!»ده دقیقه بعد، صدایِ آرامش‌بخشِ پره‌های بالگرد در میان کوه‌ها طنین‌انداز شد. وقتی دیدم بالگرد اورژانس هوایی بر فراز سایت نشست، خیالم راحت شد. تیمِ متخصص HEMS وارد عمل شدند. کمتر از ۲۰ دقیقه بعد، مصدوم در آسمان بود؛ در حال انتقال به مجهزترین مرکز تروما در اهواز.آن روز، مصدوم نجات پیدا کرد. اما آن روز، چیزی بیشتر از یک نجاتِ ساده اتفاق افتاد.درس‌هایی که کوهستان به من آموخت:۱. تفاوت EMS و HEMS یک دانشِ فانتزی نیست، یک ضرورت است:به عنوان کارشناس ایمنی، من فقط مسئولِ کلاه ایمنی و دستکشِ کارگران نیستم. من مسئولِ «استراتژیِ بقا» هستم. اگر من تفاوتِ قابلیت‌های EMS زمینی و HEMS هوایی را نمی‌دانستم، ممکن بود زمانِ طلاییِ نجات را در پیچ و خمِ جاده‌ها از دست بدهم.۲. فرهنگ ایمنی (BBS) یعنی اعتماد به سیستم:وقتی کارگرانِ من دیدند که سازمان‌شان تا کجا برای حفظ جان‌شان تدارک دیده است (از تجهیزات ساده تا هماهنگی با اورژانس هوایی)، سطحِ اعتمادشان به سیستم ایمنی شرکت دگرگون شد. فرهنگ ایمنی، با بخشنامه ساخته نمی‌شود؛ با این ساخته می‌شود که کارگر بداند در لحظه مرگ، سازمان چقدر برای زنده ماندنِ او می‌جنگد.۳.آمادگیِ ذهنی، سلاحِ مخفی ماست:آن روز در کوهستان، من وقتِ فکر کردن نداشتم. من فقط «پروتکل» را اجرا کردم. پروتکلی که قبلاً در ذهن مرور کرده بودم. ایمنی، یعنی قبل از وقوعِ بحران، سناریویِ نجات را در ذهنِ خود زندگی کرده باشی.امروز، وقتی روی پیرهنِ نیروهای امدادی کلمه HEMS را می‌بینم، دیگر فقط یک مخففِ انگلیسی نمی‌بینم. من صدایِ بالگردی را می‌شنوم که در میان کوه‌های خوزستان، امید را به زندگی برگرداند.سؤال من از شما همکارانِ عزیز:در سایتِ کاریِ شما، آیا تفاوتِ ابزارهایِ پاسخ‌دهی (EMS/HEMS) برای تیمِ عملیاتی شفاف است؟ یا هنوز همه چیز را به دستِ تقدیر و جاده‌های ناهموار سپرده‌اید؟**نکتهت، آعمیق‌تر ین شما فوق‌العاده حرفه‌ای است.علی قریشوندیعلی قریشوندیMon, 21 Sep 2026 11:38:29 +0330https://virgool.ir/@Alighoryeshvandi/وقتی-خطر-در-کمین-است-درس-هایی-از-عملیات-پاکسازی-در-تونل-انتقال-آب-hfqomdzjnbljمقدمه:در مهندسی معدن و پروژه‌های عمرانی زیرزمینی، همیشه یک اصل نانوشته وجود دارد: «ایمنی، هرگز اتفاقی نیست.» به عنوان کارشناس ایمنی، همیشه معتقدم که پروژه‌های بزرگ نه فقط با دستگاه‌های پیشرفته، بلکه با هوشیاری و پایبندی به پروتکل‌های ایمنی پیش می‌روند. تجربه‌ای که اخیراً در پروژه تونل انتقال آب «چشمه لادوره» داشتیم، بار دیگر این حقیقت را به ما یادآوری کرد.روایت حادثه:همه چیز طبق روال عادی پیش می‌رفت. تیم در حال انجام عملیات پاکسازی و آواربرداری (Mucking) از داخل تونل بود. شرایط در محیط‌های زیرزمینی به گونه‌ای است که همیشه باید انتظار غیرمنتظره‌ها را داشت. در حین کار، چشمان تیزبین همکاران و رعایت دقیق اصول پایش، باعث شد چند چاشنی و ماده منفجره (امولایت/Emulite) که در چ چاله‌ها عمل نکرده بودند، شناسایی شوند.اقدام ایمنی:در اینجا بود که «فرهنگ ایمنی» خود را نشان داد. به جای ساده‌انگاری، عملیات فوراً متوقف شد. با هماهنگی کامل تیم و حضور آتش‌بار (Blaster) متخصص، مراحل ایمن‌سازی و خنثی‌سازی با رعایت تمام استانداردهای فنی انجام شد تا با کمترین ریسک ممکن، این ناریه‌های باقی‌مانده از محل خارج شوند.چرا این اتفاق مهم است؟این عکس فقط نمایی از یک تونل نیست؛ نمایی از «مسئولیت‌پذیری» است. ما در ایمنی صنعتی (HSE) معتقدیم که شناسایی یک خطر بالقوه (Hazard Identification)، اولین قدم برای پیشگیری از یک حادثه جبران‌ناپذیر است. اگر آن روز آن دقت لازم صورت نمی‌گرفت، نفرات بعدی که برای حفاری یا تثبیت دیواره می‌آمدند، ممکن بود ناخواسته با این مواد منفجره برخورد کنند.نتیجه‌گیری:ایمنی در کارگاه‌های عمرانی یعنی دیدن چیزهایی که دیگران نمی‌بینند و جدی گرفتن مواردی که شاید بقیه از کنارش عبور کنند. پروژه‌های زیرزمینی خشن و بی‌رحم هستند؛ تنها سپر حفاظتی ما در برابر این سختی، دانش فنی و تعهد به ایمنی است.به امید روزی که در تمام پروژه‌های صنعتی کشورمان، «ایمنی» نه یک اجبار اداری، بلکه یک فرهنگ نهادینه شده باشد.#فرهنگ_ایمنی#ایمنی#کارعلی قریشوندیعلی قریشوندیFri, 11 Sep 2026 20:34:10 +0330https://virgool.ir/@Alighoryeshvandi/از-رعایت-پروتکل-تا-فرهنگ-ایمنیچرا-قوانین-تنها-کافی-نیستند-ze505znbu2nmدر دنیای مدیریت ایمنی صنعتی، ما اغلب با چالش بزرگی روبرو هستیم: چرا با وجود وجود تمامی استانداردها، باز هم حوادث رخ می‌دهند؟پاسخ در یک کلمه نهفته است: «فرهنگ».تجربه من در همکاری با مجموعه‌های مختلف صنعتی، از صنایع کاشی و سرامیک گرفته تا پروژه‌های انتقال آب، نشان داده است که صرفِ داشتنِ دفترچه‌های راهنما و پوشیدن تجهیزات حفاظت فردی (PPE)، تضمین‌کننده ایمنی نیست. ایمنی واقعی زمانی رخ می‌دهد که “فرهنگ ایمنی رفتاری” (BBS) در تار و پود سازمان نفوذ کند.در واقع، ما باید از نگاه «کنترل و تنبیه» به سمت نگاه «تعامل و آموزش» حرکت کنیم. همان‌طور که در ورزش، بازیکن باید قوانین را از درک خود رعایت کند (نه فقط از ترس مربی)، در محیط کار نیز کارگر باید به این درک برسد که رعایت ایمنی، نه یک دستور، بلکه یک ارزش برای حفظ زندگی خود و همکارانش است.در مقالات بعدی، قصد دارم به بررسی روش‌های تقویت فرهنگ ایمنی رفتاری و چگونگی تبدیل پروتکل‌های خشک به عادت‌های روزمره در محیط‌های عملیاتی بپردازم.علی قریشوندیعلی قریشوندیSat, 05 Sep 2026 02:02:06 +0330https://virgool.ir/@Alighoryeshvandi/مرگِ-پروتکل-ها-چرا-در-پروژه-های-صنعتی-فرهنگ-ایمنی-رفتاری-bbs-نقطه-عطف-است-irdxmxkcapmuنوشته‌ی: علی قریشوندیکارشناس ایمنی صنعتی (HSE) و متخصص مدیریت ریسکدر بسیاری از پروژه‌های بزرگ زیرساختی و صنعتی، ما با یک پارادوکس عجیب روبرو هستیم: تمام پروتکل‌ها نوشته شده‌اند، تمام مجوزهای کار (PTW) امضا شده‌اند، تجهیزات ایمنی در محل حضور دارند و آموزش‌های دوره‌ای هم برگزار شده است؛ اما باز هم حادثه رخ می‌دهد!چرا با وجود تمام این کاغذبازی‌های قانونی و مستندات فنی، هنوز شاهد ریزش‌ها، سقوط‌ها و حوادث ناشی از خطای انسانی هستیم؟پاسخ در یک کلمه است: «فرهنگ»بسیاری از ما در حوزه HSE، تمرکز خود را بر «سخت‌افزار ایمنی» گذاشته‌ایم؛ یعنی چک‌لیست‌ها، کلاه ایمنی، و تابلوهای هشدار. اما حقیقت این است که پروتکل‌ها فقط «قانون» هستند، و قانون بدون «باور»، فقط یک دستورالعمل خشک است که در لحظات حساسِ فشارِ کار، دور ریخته می‌شود.اینجاست که مفهوم فرهنگ ایمنی رفتاری (Behavioral Based Safety - BBS) وارد میدان می‌شود.پروتکل در مقابل رفتار: تفاوت در چیست؟پروتکل به شما می‌گوید: «باید از کمربند ایمنی استفاده کنی».اما فرهنگ رفتاری (BBS) به کارگر می‌آموزد: «چرا استفاده ازکمربند ایمنی، حق زندگی تو و خانواده‌ات است».در تجربیات من در پروژه‌های عمرانی و صنعتی، متوجه شده‌ام که وقتی تمرکز از «اجبار» به سمت «درک رفتار» تغییر می‌کند، نرخ حوادث به طرز چشمگیری کاهش می‌یابد. در سیستم BBS، ما به جای اینکه فقط به دنبال پیدا کردن مقصرِ حادثه باشیم، به دنبال پیدا کردن «ریشه رفتاری» هستیم.سه ستون اصلی برای گذار از پروتکل به فرهنگ:۱. مشاهده بدون قضاوت (Observation): به جای اینکه مثل یک پلیس در کارگاه بچرخیم و فقط دنبال تخلف بگردیم، باید یاد بگیریم رفتارها را مشاهده کنیم تا بفهمیم چرا یک کارگر از روش ایمن پیروی نمی‌کند. آیا ابزار مناسب ندارد؟ آیا فشار کاری بیش از حد است؟۲. بازخورد مثبت (Positive Feedback): ما معمولاً فقط زمانی با کارگران صحبت می‌کنیم که اشتباهی کرده باشند. اما برای ساخت فرهنگ، باید زمانی که رفتاری ایمن دارند، از آن‌ها قدردانی کرد. این کار باعث تثبیت رفتار درست در ذهن می‌شود.۳. مشارکت در تصمیم‌گیری: ایمنی نباید چیزی باشد که از بالا به پایین (Top-Down) دیکته می‌شود. کارگرانی که در خط مقدم کار هستند، بهترین دید را نسبت به ریسک‌ها دارند.سخن پایانیاگر می‌خواهیم از شر حوادث فراتر از یک «گزارش حادثه» خلاص شویم، باید از دوران «اجبار به رعایت پروتکل» عبور کنیم و وارد دوران «ایجاد فرهنگ رفتاری» شویم. ایمنی، یک دستورالعمل نیست؛ یک انتخاب آگاهانه در هر ثانیه از کار است.اگر می‌خواهیم از شره»«ایجایکاسدارند. کیت است».علی قریشوندیعلی قریشوندیFri, 04 Sep 2026 01:47:12 +0330