آسیب های فضای مجازی – ارتباط از طریق فضای مجازی در سال های اخیر جایگاه قابل توجهی در بین نسل جوان جامعه ما پیدا کرده است . شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی افراد (فردی و اجتماعی) تأثیرگذارند. در شکل دهی به هویت نقش دارند و حتی روی ابعاد اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جوامع هم تأثیرگذارند. (منبع سایت خانواده و اینترنت )

آسیب های اجتماعی شبکه های
امروزه با توجه به نقشی که تاکنون در ابعاد مختلف زندگی داشته اند، نمی توان آن ها را نادیده گرفت. در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه ی افکار و اندیشه های بشری محسوب می شود به شرط آن که در راه صحیح استفاده شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات مالی و اجتماعی نشوند.
واژه سایبر از لغت یونانی Kybernetes به معنی سکاندار یا راهنما مشتق شده است. نخستین بار این اصطلاح “سایبرنتیک” توسط ریاضیدانی به نام نوربرت وینر Norbert Wiener در کتابی با عنوان “سایبرنتیک و کنترل در ارتباط بین حیوان و ماشین” در سال ۱۹۴۸ بکار برده شده است. سایبرنتیک علم مطالعه و کنترل مکانیزم ها در سیستمهای انسانی، ماشینی (و کامپیوتر ها) است.
واژه “فضای سایبر” را نخستین بار ویلیام گیبسون (William Gibson ) نویسنده داستان علمی تخیلی در کتاب نورومنسر Neuromancer در سال ۱۹۸۴ به کار برده است.
فضای سایبر در معنا به مجموعههایی از ارتباطات درونی انسانها از طریق کامپیوتر و وسائل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می شود.
مجموعه ای از ارتباطات درونی انسان ها از طریق رایانه و وسایل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی است.


کاربران فعال متناسب با نوع شخصیت مجازی خود رفتارهای متفاوتی در فضای مجازی از خود بروز می دهند.
در این رفتار شناسی به رفتار های مجرمانه اشاره نشده است
کسانی که بیش از هفتهای ۵۸ بار به سراغ شبکههای اجتماعی میروند سه برابر کسانی که هفتهای نه بار از این شبکه ها استفاده میکنند احساس انزوای اجتماعی میکنند. از نظر مدت، کسانی که بیش از روزی ۱۲۱ دقیقه در شبکههای اجتماعی گشت میزنند دو برابر کسانی که کمتر از روزی نیم ساعت در این شبکههای وقت می گذرانند احساس انزوا میکنند. برخی دلایل بروز افسردگی در کاربران شبکه های اجتماعی:
انجمن سلطنتی سلامت عمومی در تحقیقی که در سال ۲۰۱۷ انجام داد از حدود ۱۵۰۰ نفر در سنین ۱۱ تا ۲۵ سال خواست تا خلق و خویشان در زمان استفاده از پنج شبکه اجتماعی که محبوبیت بیشتری دارند، مورد بررسی قرار بگیرد. براساس این تحقیق دو شبکه اجتماعی اسنپچت و اینستاگرام احتمالا بیشتر از همه بر اضطراب و احساس کمبود تاثیر دارند. در این بررسی از هر ده نفر، هفت نفر گفته بودند که اینستاگرام باعث شده که آنها تصور خیلی بدی از بدنشان داشته باشند و نیمی از شرکت کنندگان ۱۴ تا ۲۴ ساله گفتند که اینستاگرام و فیسبوک حس اضطراب را در آنها تشدید کرده است . دو سوم از شرکت کنندگان هم گفتند که فیسبوک قلدری آنلاین را افزایش داده است.
ناتوانی در به خواب رفتن یا ناتوانی در خواب ماندن در مدت طولانی یا خواب عمیق را کمخوابی میگویند. کمخوابی در واقع خود بیماری به حساب نمیآید بلکه جزو علائم محسوب میشود. کمخوابی معمولا ناشی از اضطراب و تنش هیجانی است.
محققان با توجه به تحلیل رفتار و عادات گروههای مختلفی از مردم در کشورهای مختلف و از گروههای سنی متفاوت و همچنین بررسی گروههای مختلف از افرادی که از انواع بیخوابی رنج میبرند، به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از تلفن همراه به دلیل وجود نرمافزارهایی مانند شبکههای اجتماعی و شبکههای پیامرسان در آنها یکی از عوامل تاثیرگذار در بیخوابی هستند.
یک سوم مردم ایران از بیخوابی به عنوان شایعترین اختلال خواب رنج میبرند.
تلفنهای همراه و صفحه نمایش تلویزیون را خاموش کنیم و به جای آن، یک کتاب بخوانیم.
افکام، نهاد نظارت بر رسانه ها و ارتباطات در بریتانیا می گوید که تحقیقاتش نشان می دهد که ۵۹ درصد مردم این کشور به تلفن های همراهشان اعتیاد دارند. خبر زدگی و اعتیاد به اطلاعات، اعتیاد به رایانه، اعتیاد به بازی های دیجیتال، اعتیاد به ارتباطات عاطفی و دوستانه ، وسواس به اینترنت و هرزه بینی از مصادیق اعتیاد به اینترنت است.
سازمان بهداشت جهانی برای اولین بار اعتیاد به بازیهای کامپیوتری را به عنوان یک “اختلال رفتاری” طبقه بندی کرده است.
خودشیفته به انسانی گفته میشود که صرفاً به خویشتن میاندیشد و به قول یکی از روانشناسان «تمام نیروی روانی وی به خودش معطوف است» . هر روز بیش از ۸۰ میلیون عکس جدید روی اینستاگرام به اشتراک گذاشته میشود، روزی ۳٫۵ میلیارد بار مطالب دوستان و اطرافیان خود را لایک میکنیم و بیش از ۱٫۵ میلیارد نفر معادل یک پنجم ساکنان کره زمین جزئیات زندگی شخصی خود را روی فیسبوک منتشر میکنند. شبکه اجتماعی اینستاگرام، این ظرفیت را دارد که افراد خودشیفته را یک شبه به شاخ اینستا تبدیل کند و طرفدارانی را به گرد این افراد جمع میکند که بدون هیچگونه شناختی از شخصیت واقعی این آدمها فقط او را تعریف و تمجید میکنند.
سادیسم ومازوخیسم عبارت است از: آزار دادن، تحقیر دیگران و بیاحترامی به آنها، یا آزار دیدن و یا مورد بیاحترامی و تحقیر دیگران قرار گرفتن که سبب ارضای روانی میشود. این نابِهنجاری، به تعاملاتی گفته میشود که در آن، یک شخص، با آزار دادن فرد دیگری که از درد کشیدن لذت میبرد، ارضا میشود. در افراد مازوخیست هراسی عظیم از تنهایی و ناتوانی موج میزند از این رو برای رهایی از قید مسئولیت و تصمیمگیری میکوشند تا جزئی شوند از کل نیرومندتری که بیرون از آنها است. این کل نیرومند ممکن است یک شخص یا یک مؤسسه، خدا، ملت، وجدان یا وسواسی روانی باشد. فروم در رابطه با سادیسم که نقطه مقابل مازوخیسم میباشد معتقد بود ماهیت سائقهای سادیستی لذتی است که از برتری و غلبه بر کسی دیگر حاصل میشود و همانگونه که تسلط، حالت انحرافی قدرت است.
اینستاگرام، فیس بوک و اسنپ چت بستری شده اند برای بروز انحرافات شدید جنسی و اختلالات روحی و روانی کاربران، کاربر با قرار گرفتن در معرض این محتواها زمنیه بروز و ظهور این اختلالات را در خود بیشتر پیدا خواهد کرد. مصادیق خودآزاری :
فضای مجازی و رسانه های اجتماعی با جلوه دادن به نوع خاصی ازسبک زندگی که عمدتا سبک زندگی غربی است از طریق برجسته سازی زندگی بازیگران، خوانندها، ورزشکاران، مدل ها و … نوعی گسست از فرهنگ و ارزش های بومی را در کاربران ایجاد می کنند.
تاثیر پذیری کاربران ایرانی از سبک زندگی القاء شده در رسانه های اجتماعی به خصوص اینستاگرام زمینه ساز بروز چالش های متعدد اجتماعی در جامعه ایرانی شده است.

ازدواج باید با آگاهی و درک عمیق صورت بگیرد. اما متاسفانه سوءاستفاده در سایت های همسریابی بسیار زیاد است، به گونه ای که معمولا بیش از ۹۰ درصد رابطه هایی که به شکلی در این سایت ها ایجاد می شود، با اهداف جنسی است و اخلاق در بسیاری از موارد زیر پا گذاشته می شود. سایت های همسریابی بستر جذابی برای کلاهبرداران و مجرمین سایبری است تا بتوانند قربانی خود را انتخاب کنند
یک روان شناس ایرانی در خصوص تاثیر شبکههای اجتماعی بر افزایش طلاق گفت:خانوادهها امروزه تحت تاثیر شبکههای اجتماعی و اینترنت دچار بی میلی،سردی و نوعی اخلاق خودخواهانه شده اند که همین مساله موجب افزایش آمار طلاق میشود.
محققان دانشگاه شیلی اعلام کردند: گذراندن زمان در شبکه های اجتماعی باعث تخریب زندگی زناشویی و همچنین بروز افسردگی در افراد می شود.
اگرچه کلمه فوبینگ در انگلیسی کلمه ای جدید به حساب می آید اما معانی زیادی پیدا کرده است و حتی گسترش نیز پیدا کرده است. اگر کلمه فوبینگ با یک «پی» اضافه در ابتدای آن شروع شود معنای مضاعفی پیدا کرده و اینطور معنی می دهد که شریک زندگی یک فرد به واسطه کار کردن با موبایل و غرق شدن در شبکه های اجتماعی از همسرش قافل شده است و به او بی توجهی می کند. موارد بسیاری در کشورهای مختلف گزارش شده که در اثر ابتلای فرد به فوبینگ کار دو طرف به طلاق کشیده شده است.
حمله گروهی به صفحات اجتماعی افراد معروف از جمله :
دانشمندان مرکز ملی اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر در دانشگاه کلمبیا با تحقیق بر روی بیش از ۲۰۰۰نوجوان بین ۱۲ تا ۱۷ سال دریافتند، آنهایی که روزانه مدتی را در شبکههای اجتماعی اینترنتی میگذرانند ۵ برابر بیشتر از افراد دیگر احتمال روی آوردن به اعتیاد دارند. همچنین این افراد سه برابر بیش از دیگران احتمال مصرف الکل دارند. احتمال سیگاری شدن این افراد هم دو برابر بیشتر از بقیه است.
واژه « لاکچری » کلید واژه معروفی در اینستاگرام است که کاربران سعی می کنند که به هر طریقی شده خود را به این صفت نزدیک کنند و با آن از دیگران متمایز شوند.
Fake news یا اخبار جعلی به یکی از دغدغه های مهم برای کشورهای مختلف تبدیل شده است. شبکه های اجتماعی جایی است که می توان بدون نیاز به هیچ سند و مدرک مطلبی را به عنوان خبر منتشر کرد و به دیگران نسبت داد. جنجال استفاده دونالد ترامپ از فیس بوک برای انتشار اخبار جعلی در انتخابات هنوز مورد مناقشه گروه های سیاسی در آمریکا است.
باور اخبار جعلی منتشر شده در شبکه های اجتماعی و رفتار بر اساس این اخبار دروغ بارها کشور را با چالش مواجه کرده است. نوسانات بازار ارز، خرید افراطی مواد غذایی از ترس قحطی دو نمونه از تاثیر اخبار جعلی بر جامعه ایران بود. (سال ۹۷)
وجود هر رابطه ای با فرد غیرهمجنس و خارج از محدوده اعضای خانواده که به صورت پنهانی انجام می پذیرد، رابطه خارج زناشویی محسوب می شود. رابطه خارج زناشویی یا «خیانت» طیف گسترده ای دارد که چند نمونه آن را در اینجا ذکر می کنیم:
اینستاگرام به جنگلی شبیه شده که در آن شاخ و پلنگ ها به جان روح و روان کاربران افتاده اند و از این راه کسب درآمد می کنند. استفاده از جاذبه های جنسی و پورن یکی از اصلی ترین راه های جلب مخاطب در شبکه های اجتماعی و کسب درآمد از این طریق است.
صدف طاهریان یکی از هزاران نمونه افرادی است که با استفاده از جاذبه های جنسی توانسته کاربران بسیاری را جذب خود کند و با تبلیغ برای برندهای مختلف درآمد سرشاری را به دست آورد. درآمدی برپایه تباهی خانواده، اخلاق و سلامت روحی و روانی دنبال کنندگانش است.
استفاده از جاذبه های جنسی راه آسانی برای کسب درآمدهای سرشار در اینستاگرام است.
پارتی های مختلط، استخر پارتی، معاشرت های خارج از عرف، عکس های مدلینگ و بسیاری از رفتارهای حاکم بر اینستاگرام و سلبریتی های آن رفتارهایی هستند که با دین، فرهنگ و سنت ایرانی – اسلامی جامعه در تضاد کامل هستند و سبک زندگی غربی را ترویج می کنند.
مزاحمتهای پیاپی، این روزها دیگر فقط در کوچههای خلوت و محلههای کم رفت و آمد صورت نمیپذیرد. این روزها شبکههای اجتماعی نیز خود محلی برای اجتماع اوباش برای خوشگذارنی یا حتی مزاحمتهای سایبری و مجازی شده است.
انتشار شماره تماس یک فرد به عنوان فروشنده خودرو در سایتهای تبلیغاتی، یا انتشار عکس دستکاری شده یک کاربر و انتشار آن در شبکههای اجتماعی از نمونههای مزاحمتهای تفریحی است که باعث ایجاد دردسر برای شهروندان یا کاربران اینترنتی میگردد.
لازم به ذکر است مزاحمت اینترنتی بسیار گسترده است. رفتارهایی مانند دیدهبانی اطلاعات دیگری، تهدید، افترا، نشر اطلاعات نادرست درباره دیگری، پخش اطلاعات محرمانه دیگری، گردآوری اطلاعات از دیگری، ربایش اطلاعات مالی، درخواست دیدار با دیگری، بزهدیدهنمایی، ارسال پیامهای ناخواسته و رفتارهایی از این دست در برخی کشورها آزار اینترنتی دانسته میشود.
سوداگران با استفاده از فضای آشفته حاکم بر اینستاگرام، جوانان را با جاذبههای کاذب به سوی اهداف پلیدشان سوق میدهند. متاسفانه قربانیان این توطئه کثیف، دختران و پسران ناآگاهی هستند که بیخبر از دستهای پشت پرده تن به خواستههای حیوانی آنها میدهند. با کمی جستجو در این شبکه به صفحاتی برمیخورید که در آنها آزادنه به تبلیغ و جذب مشتری برای یکسری اقدامات غیراخلاقی از قبیل ماساژهای رایگان، جذب مدلینگ، صیغه و ازدواجهای موقت و حتی بازاریابی آشکار تنفروشی پرداخته شده است.
ترویج همجنسگرایی و تحریک به این موضوع به امری رایج در اینستاگرام تبدیل شده و کاربران ایرانی هم در این میان فعال هستند

نویسنده : علی محمد رجبی
سایر مقالات مرتبط: