جشنوارهی بینالمللی فیلم فجر، مهمترین رویداد سینمایی کشور است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی جایگزین جشنوارهی بینالمللی فیلم تهران شد. اولین دورهی جشنواره در سال ۱۳۶۱ به دبیری حسین وخشوری و با حضور ۴۱ فیلم در سه بخش مسابقهی آماتور، فیلمهای حرفهای و بخش جنبی برگزار شد. با توجه به این که کشور در آن سالها درگیر جنگ بود، جشنواره توانست شور و حال بسیار ویژهای در کشور به وجود آورد. مجری برگزاری جشنواره بنیاد سینمایی فارابی بود و وزارت ارشاد تنها به صورت ناظر همراه این جشنواره بود.
از آن سالها تا حالا، اتفاقات زیادی برای جشنواره افتاده است. اتفاقات خوب و بد که فضای جامعه و جشنواره را تحت تاثیر قرار دادهاند. اما چیزی که واضح است، سینما دوستان همواره و با وجود تمام مشکلات و انتقادات، پای جشنواره ایستاده اند و تلاش کردهاند تا سال به سال جشنوارهی بهتری داشته باشیم.

فراخوان شرکت در چهل و دومین دورهی جشنواره در ۳۱ شهریورماه سال ۱۴۰۲ برگزار شد.
مهلت ارسال آثار ۳۰ آبان به پایان رسید و به گفتهی مجتبی امینی، دبیر جشنواره، بیش از ۱۰۰ اثر برای شرکت در مسابقه ثبتنام کردند.
نهایتا در عصر روز چهارشنبه ۵ بهمن ماه اسامی ۲۴ فیلم بخش مسابقه اعلام شد. فیلمها در بخش ملی و بینالمللی با هم رقابت کردند. بخش ملی مسابقه شامل سودای سیمرغ، نگاه نو، آثار مستند سینمایی و هنر و تجربه بود.
نهایتا ۲۲ فیلم در بخش سودای سیمرغ با یکدیگر به رقابت پرداختند. ۸ فیلم در ژانر درام، ۶ فیلم دفاع مقدسی و جنگی، ۳ فیلم از تاریخ معاصر ایران و ۵ فیلم در ژانرهای کمدی، تاریخ اسلام، کودک و ورزشی ترکیب فیلمهای بخش سودای سیمرغ را تشکیل میدادند. ترکیبی متفاوت که جشنوارهی امسال را از نظر تنوع ژانر و کمی، کاملاً قابل دفاع کرده بود.
شاید بد نباشد که به ترینهای جشنواره نگاهی بیندازیم:





در نهایت میتوان گفت جشنوارهی امسال از نظر کیفیت، جشنوارهی متوسطی بود. بعید است هیچکدام از فیلمهای جشنواره در حافظهی جمعی ایرانیان باقی بمانند و ماندگار شوند.
دوری گزینی چهرهها از جشنواره در کنار معایبش، محاسنی هم داشت. از جمله دیده شدن نسل جوان و ستارگان و آیندهسازان سینمای ایران. کسانی که سالهای سال برای ما خاطره ساختند؛ دیگر به آخرین روزهای هنری خود نزدیک میشوند. وقتش بود که خون تازه به سینمای ایران تزریق شود. ( بماند این مورد هم بحث مفصلی میطلبد که انشاءالله در آینده به آن خواهیم پرداخت)
حال سینمای ایران بیش از پیش نیازمند حمایت دوستداران سینماست تا بتواند همچون اواخر دهههای چهل و پنجاه، دهههای شصت و هفتاد و سالهای نه چندان دور دهه هشتاد و اوایل دهه نود، محکم و استوار روی پای خود بایستد.
نویسنده: کوشا ساسانیان