بسیاری از افراد تصور می کنند، از آنجایی که زبان جاوا اسکریپت دارای کلمه "جاوا" در نام خود است، به نوعی با زبان جاوا مرتبط است. در حالی که بسیاری از برنامه نویس ها از این نامگذاری گله مند هستند و حتی بسیاری فکر میکنند، این نوع نامگذاری یک شگرد تبلیغاتی است تا مردم جذب زبان جاوا اسکریپت شوند، زیرا زبان جاوا یک زبان قدرتمند و در عین حال قدیمی است.

اما تاریخچه این دو زبان برنامه نویسی محبوب برای لحظه ای بسیار کوتاه و در روز های اولیه فقط با هم اشتراک دارند. مسیر تکامل این دو زبان با یکدیگر بسیار متفاوت بوده است و نمیتوان به سادگی آنها را با یکدیگر مقایسه نمود. اما اگر این مقاله را می خوانید، احتمالاً به مقایسه این دو زبان علاقه مند بوده اید، بنابراین اجازه دهید، تا جای ممکن آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم.
اگر به حدود ۵ سال قبل بازگردیم، میان این دو زبان میتوانیم یک مقایسه ساده انجام دهیم، جاوا یک زبان برنامه نویسی عمومی و همه منظوره است، در حالی که جاوا اسکریپت در برنامه های وب و بیشتر برای ایجاد ارتباطات تعاملی و انیمیشن استفاده میشود.
جاوا اسکریپت در گذشته فقط در مرورگر ها و سمت کلاینت کاربرد داشت، در واقع نمیتوانستیم به چشم یک زبان مستقل برنامه نویسی به آن نگاه کنیم، اما در سال های اخیر جاوا اسکریپت به شدت رشد داشته است و به یک زبان مستقل تبدیل شده است و اکنون کار مقایسه کمی سخت شده است. اول از همه، به برخی از حقایق و آمارهای جالب در مورد جاوا و جاوا اسکریپت نگاهی می اندازیم :
در اوایلی که اینترنت به وجود آمد، حدود سال ۱۹۹۰ ، مرورگر اینترنت اکسپلورر و نت اسکیپ دو مرورگر وب محبوب آن روزها بودند که مورد استفاده عموم مردم قرار میگرفتند. تنها در ۱۰ روز، یک توسعه دهنده به نام Brendan Eich توانست یک زبان اسکریپتی را ایجاد کند که در تعامل با کاربران در صفحات وب میتوانست کمک خوبی باشد.
او این زبان را "LiveScript" نامید و مستقیماً آن را در مرورگر ادغام كرد. ادغام این زبان با مرورگر به این معنا بود که مرورگر میتوانست دستورات و کدها را تفسیر کند. لازم نبود کدی کامپایل شود و نیازی به افزونه ای نبود. یک زبان برنامه نویسی دیگر به نام جاوا تقریباً در همان زمان ها محبوبیت پیدا کرد. نت اسکیپ از این محبوبیت آگاه شد و زبان ادغامی در مرورگر خود را "JavaScript" نامگذاری کرد.
جاوا یک زبان برنامه نویسی عمومی و همه منظوره است که توسط جیمز گاسلینگ ابداع شده و توسط شرکت سان میکروسیستمز توسعه داده شده است. در سال ۱۹۹۱ شرکت سان میکرو سیستمز تیمی را برای توسعه این زبان برنامه نویسی ایجاد کرد.
در نهایت زبان جاوا نخستین بار در سال ۱۹۹۵ منتشر شد و از آن زمان تا کنون نسخه های جدید زیادی از آن منتشر شده است. امروزه بسیاری از برنامه های روزمره ما با استفاده از زبان جاوا توسعه داده شده است، در حال حاضر زبان محبوب جاوا متعلق به شرکت اوراکل است. اجازه دهید در ادامه برخی از تفاوت ها و شباهت های زبان جاوا و جاوا اسکریپت را از منظر توسعه برنامه وب بررسی کنیم.
در حالی که این دو زبان با یکدیگر کاملا مجزا هستند، شباهت های سطح بالایی در آنها وجود دارد که بررسی آنها میتواند ارزشمند باشد، به خصوص اگر بخواهید این دو زبان را در حوزه توسعه وب مقایسه کنید.
برنامه نویسی شی گرا : هر دو زبان به توسعه دهندگانی نیاز دارد که کدهای آنها را در قالب اشیا توسعه دهند. شی گرایی در هر دو زبان به آنها امکان میدهد تا به فناوریهایی مانند وراثت، کپسوله سازی و چندریختی دسترسی پیدا کنند.
توسعه بخش Front-end : از هر دو زبان می توان در جنبه های توسعه Front-end استفاده کرد. جاوا اسکریپت را می توان به طور مستقیم در HTML مورد استفاده قرار داد. زبان جاوا را می توان به عنوان یک اپلت جاوا استفاده کرد.
توسعه بخش Back-end : هر دو زبان برای سمت سرور قابل استفاده اند. از مدتها پیش زبان جاوا برای به کار بردن فناوری های پشتیبانی از قبیل Apache ، JBoss و WebSphere برای بخش سمت سرور استفاده میشده است. در سال اخیر نیز با استفاده از Node.js میتوان از جاوا اسکریپت برای سمت سرور استفاده کرد.
جاوا یک زبان شی گرا یعنی OOP (برنامه نویسی شی گرا) است که در سال ۱۹۹۵ مورد استفاده قرار گرفته است. جاوا در شرکت سان میکروسیستمز ساخته شد که بعدا توسط شرکت اوراکل خریداری شد. برنامه ها یا اپلیکیشن هایی که در جاوا توسعه داده میشوند در JVM(ماشین مجازی جاوا) اجرا خواهند شد که با استفاده از آن می توانیم همان برنامه را در سیستم عامل ها و پلتفرم های مختلف اجرا کنیم.
زبان جاوا اسکریپت هم یک زبان اسکریپتی است که از طریق آن میتوانید صفحات پویای HTML را ایجاد کنید. با استفاده از این زبان میتوان افکت های جذابی را در سمت کلاینت و در کامپیوتر کاربر ایجاد کنید. زبان جاوا اسکریپت در مرورگر ها قابل دسترس بود تا زمانی که گوگل کروم موتور node.js را منتشر کرد. جاوا اسکریپت و جاوا هر دو به صورت متفاوتی، اسمبل، نوشته و اجرا می شوند و هر کدام توانایی های خاصی دارند.
جاوا در بسیاری از موارد از جمله برنامه نویسی کارت های اعتباری، برنامه های اندروید، ایجاد برنامه های دسکتاپ و ساخت برنامه های بزرگ استفاده می شود. در مقابل، ابتدا از جاوا اسکریپت برای تعاملی کردن صفحات وب استفاده میشده است.
از این زبان میتوان به عنوان جایگزینی برای تکنولوژی فلش در صفحات وب نام برد. از زبان جاوا اسکریپت برای انجام کارهایی مانند ایجاد انیمیشن در صفحات HTML نیز استفاده میشود.
به طور خلاصه، وقتی صحبت از نحوه استفاده از هرکدام از این زبان ها میشود، Java به طور معمول برای توسعه بخش سمت سرور وب سایت ها استفاده میشود، در حالی که ایجاد اسکریپت های سمت کاربر برای کارهایی مانند اعتبارسنجی ورودی ها توسط جاوا اسکریپت پیاده سازی میشود.
برخی دیگر از تفاوتهای اساسی میان این دو زبان عبارت اند از :
یک دانشجوی جدید برنامه نویسی برای افزایش مهارت های خود باید هر دو زبان را فرا بگیرید. در واقع، بسیاری از برنامه نویسان می گویند که یادگیری سریع این دو زبان برنامه نویسی حرکتی بسیار عاقلانه برای یک برنامه نویس جدید است. بدون تردید، تقاضا برای برنامه نویسان جاوا اسکریپت و جاوا بسیار زیاد است و با یادگیری آنها میتوانید به خوبی درآمد کسب کنید.
مانند همه زبانهای برنامه نویسی، انتخاب میان جاوا و جاوا اسکریپت کاملا به نیاز های شما ارتباط دارد. جاوا اسکریپت هنوز یک فناوری وب است، در حالی که جاوا یک زبان برنامه نویسی همه منظوره است که می تواند برای هرکاری مورد استفاده قرار بگیرد. در مجموع هم جاوا و هم جاوا اسکریپت محبوب ترین و پرکاربرد ترین زبان های حال حاضر هستند که میتوانید با یادگیری آنها به راحتی برنامه های مورد نظر خود را توسعه دهید.