کوچک بودن در این دنیای بزرگ چقدر حقارت آمیز است؛ما در منظومه ی شمسی زندگی میکنیم؛منظومه ایی که خورشید کعبه ی آن است وزمین وزحل وعطاردو...دور آن طواف می کنند و دقیقا همین نظم وعظمت در یک اتم کوچک اتفاق می افتد.الکترونها به سرعت دور هسته ی اتم در طواف هستند.عظمت وبزرگی در اندازه وسایز نیست در نظم وتناسب است هرچند اگربه اندازه؛وسعت و بزرگی ابعاد هستی خوب نگاه کنیم وعمیق شویم از بزرگی وپیچیدگی همراه بانظم آن دیوانه وار به گرد خویش میگردیم وما نیز چون گردش سیارات والکترونها درواقع به دور این کعبه ی هستی ناخواسته طواف میکنیم وآن وقت خواهیم فهمید که تمام هستی در طواف است؛در و دیوار در طوا ف است ؛گل ودرخت در طواف است؛وخلاصه زمین وزمان در طواف است وذره ایی نیست که لحظه ایی از این پرستش منظم غافل شود.
بزرگی هستی وقتی آشکار میشود که بدانی تلسکوپ جیمز وب تصویری ازیک منظومه دور به تصویر کشیده است است که ۱۲میلیارد سال نوری با ما فاصله دارد(ویکی پدیا)؛ یعنی وقتی آن نور از این ستاره تابیده است ؛هنوز زمین ما وجود نداشته است(عمر زمین تقریبا۴/۵میلیارد سال تخمین زده شده است)وحتی خورشید ما هم نبوده است واگر تحقیقهای بشر را درست پنداریم در لحظه ی تابش نور از این منظومه ؛ هستی تنها! دومیلیارد سال قبل متولد شده بوده است وکودکی بوده است چموش که شاید درآن لحظه نمیدانسته چه نسلی از خود به جای خواهد گذاشت!(طبق آخرین یافته ها ۱۴میلیارد سال پیش بیگ بنگ اتفاق افتاده است).
همه ی این حرفهای قلنبه و سلنبه را گفتم که بگویم؛در جهان هستی به این بزرگی وعظمت که میلیاردها ستاره چون خورشید ومیلیونها کهکشان چون کهکشان راه شیری وجود دارد وبرای اینکه نور از این سمت آن تا به آن سمت جهان آن هم با سرعت۳۰۰هزار کیلومتر برثانیه حرکت کند؛۱۴میلیارد سال طول میکشد(تازه من به حتم میگویم که این یافته ها در مورد اندازه ووسعت دنیا بسیار کمتر از حقیقت است؛این راقلبم به من میگویدکه وسعت جهان بسیار بزرگتر از آن است که امروزه دانشمندان اهل دانش تخمین زده اند)؛آیا در این دنیا نسبت شن به اقیانوس آرام بزرگتر است یا نسبت خورشید به هستی ومن باز بااطمینان میگویم که نسبت شن به اقیانوس آرام هزاران برابر بزرگتر از نسبت خورشید به جهان هستی است(واقعیت رابخواهید بعد از نوشتن این نسبت ؛دوباره برگشتم وچند بار فکر کردم که چه نوشته ام واین چه فکری بود که به سرم آمد؛ ولی خوشبختانه خودم فهمیدم که منظورم چیست ؛هرچند یک کسر ساده ی ریاضی بیش نبود!!).
وحال با این همه بزرگی؛عظمت وپیچیدگی جهان آفرینش ؛چه حقیر است انسانی که بگوید تنها یک راه راست وجود دارد وآن هم راهی است که من میگویم؛حال از هر دین ومذهب ویا از هر ایدئولوژی وتفکری که باشد.
یاد این رباعی فیلسوف بزرگ حضرت «خیام نیشابوری» افتادم که فرموده اند:
قومی متفکرند اندر ره دین
قومی به گمان فتاده در راه یقین
میترسم از آن که بانگ آید روزی
کای بی خبران راه نه آن است ونه این
«ودرنهایت سلام برکسی که میداند که نمیداند.»
«به قلم مسلم آزمند»