
یکی از هیجانانگیزترین پیشرفتها در فرایند مدرن سازی کلاس درس، یادگیری معکوس است. این روش بر پایه این ایده است که دانشآموزان با استفاده از زمان کلاس برای فعالیتهای گروهی کوچک و توجه و تمرکز فردی به جای صرفا به خاطر سپردن و فهمیدن مطالب، به طور مؤثرتری یاد میگیرند. سپس معلمان مطالب تدریس و ارائه درسی جلسه بعد را در اختیار دانشآموزان قرار میدهند تا در خانه و خارج از زمان کلاسی مشاهده کنند و زمان کلاس بیشتر صرف تفهیم مطالب یاد گرفته شده در خارج از کلاس میگردد و یادگیری فعال را در اولویت قرار میدهند.
یادگیری معکوس بهطورکلی در مورد ایجاد فرصتهایی برای تعامل فعال است. محیط یادگیری تعاملی که در آن معلم دانشآموزان را راهنمایی میکند تا آنها مفاهیم یادگرفته شده در زمان قبل از کلاس را به کار ببرند و به طور خلاقانه در موضوع درسی مشارکت کنند.
کلاس درس معکوس یا یادگیری معکوس یک رویکرد آموزشی است که در آن آموزش مستقیم از فضای یادگیری گروهی به فضای یادگیری فردی منتقل میشود. و فضای گروهی حاصل به یک محیط یادگیری پویا و تعاملی تبدیل میشود که در آن مربی، دانشآموزان را هنگام بهکارگیری مفاهیم و مشارکت خلاقانه در موضوع موردبحث راهنمایی میکند.
در یادگیری سنتی، سطح پایینتری از یادگیری مانند بهخاطر سپردن و فهمیدن در کلاس اتفاق میافتد، درحالیکه دانشآموزان معمولاً مجبور میشوند روی فعالیتهایی که شامل سطح بالاتری از یادگیری هستند در خارج از کلاس درس کار کنند.
بااینحال، در مدل کلاس درس معکوس، فرایند یادگیری معکوس است. دانشآموزان میتوانند قبل از کلاس، سطح پایینی از کار شناختی را به پایان برسانند. و وقتی به کلاس میآیند، میتوانند با حضور همسالان و معلم در سطوح شناختی بالاتری از یادگیری مشارکت کنند.
مفهوم کلاس درس معکوس اولینبار توسط جاناتان برگمان و آرون سامز که هر دو معلم شیمی دبیرستان بودند مطرح شد. آنها در کتابشان چند دلیل را موردبحث قرار دادند که چرا معلمان باید به معکوس کردن یادگیری اهمیت بدهند.
همچنین در این کتاب نقل شده که برخی معلمان دلایل نامناسبی برای استفاده از یادگیری معکوس دارند. اما معلمان باید فراتر از این تصورات فکر کنند و با دلایل معقولانه، منطقی و آگاهانه به سمت مدرنسازی کلاس درس خود حرکت کنند.
این نکته نمیتواند معیار قابل اتکایی باشد.
ولی آموزش همیشه باید تکنولوژی را هدایت کند، نه برعکس. تکنولوژی میتواند به عنوان یک ابزار مفید برای اجرای فرایند آموزش به کار گرفته شود و الزاما آموزش وابسته به تکنولوژی نیست.
با اینکه یادگیری معکوس به شما کمک میکند، پیشرو باشید اما هدف اصلی نیست.
آموزش چیزی بسیار بیشتر از ارائه محتوای خوب است، و این فرایند حتی تلاش مضاعفی را برای رسیدن به نتیجه مطلوب میطلبد.
این نکته هم مهم است که بدانیم معکوس کردن کار شما را اصلاً آسانتر نمیکند و همانطور که گفته شد نیازمند بررسی و تلاش بیشتر برای نتیجه گیری بهتر است.
بیشتر بخوانید (یادگیری مداوم را به یک فرایند روتین برای خود تبدیل کنید)
جف دان یک بخش کوتاه در مورد “راهنمای ۶ مرحلهای برای معکوس کردن کلاس و یادگیریتان” نوشته است که ۶ مرحله آسان را برای اجرای کلاس درس معکوس ارائه کرده است.
مشخص کنید که به طور خاص کدام درس را میخواهید معکوس کنید. نتایج کلیدی یادگیری و طرح و برنامه درس را مشخص کنید.
بهجای آموزش حضوری این درس، یک فیلم برای تدریس آن ایجاد کنید. مطمئن شوید که این ویدئو حاوی تمام عناصر کلیدی است که در کلاس درس ذکر میکنید.
در کتاب برگمان و سامز، آنها همچنین به این نکته اشاره کردند که فقط بهخاطر ساختن یک ویدئو و با این نیت، ویدئو نسازید. فقط زمانی این کار را انجام دهید که احساس کنید اینها مناسب و ضروری هستند. همه چیز به هدف آموزشی درس شما بستگی دارد. اگر ساختن ویدئوها هدف آموزشی شما را تسهیل میکند، ادامه دهید.
ویدئو را برای دانشآموزان خود بفرستید. آن را جذاب و شفاف کنید. توضیح دهید که محتوای ویدئو به طور کامل در کلاس موردبحث قرار خواهد گرفت.
اکنون که دانشآموزان شما درس شما را مشاهده کردهاند، آماده هستند تا در واقع عمیقتر از همیشه پیش بروند.
یک راه مؤثر برای بحث در مورد موضوع درسی این است که دانشآموزان را به گروههایی جدا کنید که در آن به دانشآموزان تکلیفی داده میشود تا انجام دهند. مانند نوشتن شعر، نمایشنامه، ساختن فیلم و غیره.
کلاس را دوباره گرد هم بیاورید تا کار گروهی فردی را با همه به اشتراک بگذارید. سؤال بپرسید و عمیقتر از همیشه به بیش روید.
معلمان یک مفهوم را برای دانشآموزان بهصورت ویدئویی یا از طریق نرمافزار ارائه همراه با صدا توضیح میدهند. دانشآموزان میتوانند مطالب را قبل از کلاس تماشا کنند و برای فعالیتهای روزانه آماده شوند. این به آنها آزادی میدهد که چگونه، چه زمانی و کجا یاد بگیرند – و به آنها اجازه میدهد با محتوای ویدئویی به روشی که برایشان مناسب است تعامل داشته باشند. این روش یک منبع آنلاین است که به معلمان در حرکت از تدریس کلاسی سنتی به سمت مدل معکوس کمک میکند.
ازآنجاییکه دانشآموزان از قبل با موارد اولیه کلاس آشنا هستند، میتوانند وقت خود را صرف همکاری با معلم و سایر دانشآموزان کنند تا درک خود را بهصورت فردی یا در گروههای کوچک تقویت کنند.
همچنین در این روش اعتقاد بر این است که «نشستن و گوشدادن» کمتر به معنای «انجام و یادگیری» بیشتر است – و مدل معکوس باعث میشود زمان کلاس برای دانشآموزان و معلمان لذتبخشتر، سازندهتر و جذابتر شود.
مزایای مختلفی به رویکرد کلاس درس معکوس نسبت داده میشود، از جمله:
در نتیجه، دانشآموزان در جلسه کلاس تمرکز بیشتری دارند و بنابراین استفاده از ویدئو میتواند به طور بالقوه تأثیر فعالیتهای درون کلاس را افزایش دهد.
۹.کاربردهای اخیر نشان دادهاند که دانشآموزان صرفاً رفتار تقویت شدهای را برای انجام یک تمرین از خود نشان نمیدهند، بلکه اشتیاق زیادی به پیشرفت و خروجی خود نشان میدهند.
در چندین کلاس، ویدئوهای کوتاهی در مورد موضوع پزشکی فعلی، روماتولوژی که در کلاس تدریس میشد ایجاد و در YouTube آپلود شد یا برای دانشجویان برای کلاس پزشکی ایمیل شد. دانشجویان باید قبل از شرکت در درس فیلمها را تماشا میکردند.
سپس از کلاس درس برای تمرکز بر کاربرد مطالب آموخته شده در فیلمها از طریق مطالعات موردی و فعالیتها استفاده شد تا به دانشآموزان نوع تعاملیتری از یادگیری در کلاس درس را ارائه بدهد. برای اجبار استفاده از ویدئوها برای قبل از کلاس درس، از دانشآموزان خواسته شد تا یک کوییز امتحانی یا تکلیف را تکمیل کنند و آن را قبل از کلاس ارائه دهند.
روش تدریس کلاس درس معکوس در یک دوره ری دینگ انگلیسی به مدت ۱۶ هفته در هر ترم اجرا شد. در این دوره از فیلمهای همراه با اسلایدهای اطلاعاتی برای آموزش از طریق صوت در خارج از کلاس استفاده شد. همچنین منابع آنلاین نیز عرضه شد. ویدئوها مطالب خوانده شده را تکمیل میکردند و امکان تجزیهوتحلیل و مشارکت بیشتر در کلاس را فراهم میکردند و آنها دانستههای پسزمینه و قبلی دربارهٔ موضوع و سؤالات تحلیلی برای بحث در کلاس را در بر میگرفتند.
برای هر ویدئو یک راهنمای مطالعه ارائه شد تا دانشآموزان بتوانند با آمادگی به کلاس بیایند. برخی از کلاسها شامل نرمافزاری بودند که تمام منابع قابلدسترسی دانشآموزان را برای مطالبی که خارج از دوره کلاس اختصاصدادهشده بود، ترکیب میکرد. این نرمافزار همچنین شامل تستهای کوچکی برای ارزیابی درک دانشآموز از مطالب ویدئویی بود.
در یک نمونه، تکنیک کلاس درس معکوس در یک کلاس درس فیزیک در دانشگاه تافتس توسط پروفسور (وسال دینی) که این روش را مطالعه کرده بود، اجرا شد. ویدئوهای قبل از درس به طور خاص توسط معلم ساخته نمیشدند، بلکه در یک پلت فرم آموزش آنلاین تماشا میشدند.
قبل از کلاس، دانشآموزان ملزم بودند فیلمهای قبل از کلاس را تماشا کنند، در یک کوییز شرکت کنند و هر سؤالی داشتند بنویسند. در طول کلاس، اطلاعات موجود در ویدئوها از طریق فعالیتهای بحث گروهی و شبیهسازیهای عملی بر روی سؤالات اعمال میشد. در کلاسهای دیگر، دانشجویان نیز توسط اساتید خود تشویق شدند تا برای کسب اطلاعات بیشتر در سایر درسهای عمومی شرکت کنند.