بالزاکی وجود دارد که شناسانده نشده؛ بالزاکی که خصلتی انسانی و خسته دارد و میتوان او را بدشانسترین فردا تاریخ ادبیات نامید و این توصیف مرا بیش از نیمه خدا تحتتأثیر قرار میدهد. چطور میتوانیم مردی را که برای کسب ثروت به هردری زده و در این راه به سلطان آشفتگی بدل شده، دوست نداشته باشیم؟
در ادبیات کمتر از پول حرفی به میان میآید و حتی کمتر به نویسندۀ بزرگی که در آرزوی ثرروت بوده اشاره میشود، اما بالزاک سه هدف در زندگی داشت: شهرت، محبوبیت و ثروت.
مکاتبات او مملو از این دست پرسشهایی: «آیا این دو آرزوی بزرگ من هرگز برآورده میشوند؟»
