
یکی از روزهایی که از گلخانه میزنیم بیرون سه شنبه ها است. اون روز بهجای اینکه آدمها بیایند گلخانه، ما می رویم پیش آنها.
بله، گیاهان هم دوست دارند بعضیوقتها دوری بزنند، هوای شهر را بو بکشند و نبض آدمهایی را که از کنارشان میگذرند حس کنند. از ظهر به بعد، بابعضی از آنها که تَرگُل و وَرگُل کردهاند و توی گلدانهای تمیز و خوشبرورو جا گرفتهاند، آماده میشویم و راه میافتیم سمت گلفروشی فرشته.
بیشتر گلفروشیهای داخل شهر را با گلهای شاخهبریده و رنگارنگ میشناسند؛ با داوودی، میخک و رزهای مینیاتوریِ خوشرنگ که انگار هرکدام تکهایاز فصلِ خودشان را با خود آوردهاند. با یک دستهگل آدم دلش شاد میشود؛ یک شاخه رز، سرخیِ عشق را برایت یادآوری میکند و یک شاخه آفتابگردان،گرمای یک دشتِ روشن را تا خانه میبرد.
و یک گوشهی ویترین همیشه سهم گیاهان گلخانهی ماست. آنجا پتوسها، فیکوسلیراتاهای قدبلند و نخلهای کوچک و بزرگ، با خیال راحت مینشینند ورفتوآمدها را تماشا میکنند. هر از گاهی با کسی چشمدرچشم میشوند و یواشکی چشمکی میزنند؛ دعوتی خاموش برای کسی که در دلش جایی برایزندگیِ سبز باقی مانده است. آنوقت بیهوا و بدون اینکه کسی بفهمد، برگی تازه باز میکنند.
من توی مغازهی فرشته، دستیار او هستم. اوایل کارم بیشتر تعویض گلدان بود و به مشتریها دربارهی نگهداری گیاهان آپارتمانی توضیح میدادم. بعدهاکمکم یاد گرفتم سبد گل درست کنم. فرشته میگفت: «گلها را فقط کنار هم نچین؛ بگذار با هم حرف بزنند.»
انگار خودِ گلها راهنماییات میکنند کدامشان را کنار هم بگذاری. البته که رنگبندی و چیدمان خیلی مهم است.
آن سهشنبه، مردی وارد مغازه شد. پالتوی تیرهای پوشیده بود و قدمهایش طوری بود که انگار از جایی دور میآید. چند لحظه کنار رزها ایستاد، بعد سراغآنتوریومها رفت. دستش را جلو برد، اما هیچ شاخهای را برنداشت.
فرشته با لبخند همیشگیاش پرسید: «کمکی از دست ما برمیآید؟ دستهگل برای مناسبت خاصی میخواهید؟»
مرد کمی مکث کرد، انگار کلمات برایش سنگین بودند: «راستش… دلم یک دستهگل میخواهد که فقط برای چند روز قشنگ نباشد. این گلهای زیبا خیلیزود سر خم میکنند، انگار رفتن توی ذاتشان است.»
مرد نگاهش را از گلها گرفت و به ویترین دوخت؛ به سرخسی که برگهای بلند و مواجش از گلدان بیرون ریخته بود. بعد گفت: «برای کسی میخواهم که ازاین شهر رفته. دلم میخواهد وقتی گلهایش تمام شدند، چیزی بماند.»
همانجا بود که سرخس، انگار در جواب حرفش، یکی از برگهایش را کمی تکان داد. شاید باد کولر بود؛ شاید هم نه. بیمقدمه گفتم: «چرا هر دو را با همنداشته باشیم؟»
به فرشته نگاه کردم. او لبخند زد؛ همان لبخندی که یعنی: «خودت میدانی چه باید بکنی.» چشمهای مرد برقی زد؛ انگار گرهای در ذهنش باز شده باشد.
دستبهکار شدم. یک سبد حصیریِ بافتدار و پهن برداشتم. سرخس را با همان خاکِ نمخورده و ریشههای تنومندش، درست در مرکزِ سبد گذاشتم؛ یکجانِ پایدار و ماندگار. بعد، با ظرافت دور تا دورش را با اسفنج مرطوب پر کردیم و شروع کردیم به نشاندن گلهای شاخهبریده: لیسیانتوسهای سفید، چندگل بنفش با سایههایی از یاسی و ارغوانی، و برگهای نقرهایِ اکالیپتوس.
سبزی سرخس میان سفیدی و بنفشیِ گلها جلوهی دیگری پیدا کرده بود؛ نه آنقدر شلوغ که گیاه گم شود، نه آنقدر ساده که دلِ سبد خالی بماند. سفیدهامثل نفسی آرام بودند، بنفشها مثل خاطرهای که هنوز رنگش نرفته، و سرخس، مثل زندگیای که تصمیم گرفته ادامه پیدا کند.
نتیجه مسحورکننده شد: ترکیبی از «شورِ اکنون» و «امیدِ فردا». گلهای شاخهبریده آمده بودند تا چند روزی جشنِ رنگ به پا کنند، اما وقتی هم کهعمرشان تمام میشد، صاحبِ سبد صاحب یک سرخسِ سرسبز و بالغ در مرکز خانه میماند؛ یادگاری که هر روز با یک غبارپاشی ساده، زندگی را بهیادش میآورد.
مرد مدتی به سبد نگاه کرد و گفت: «این فقط یک دستهگل نیست.»
گفتم: «گلهای اطرافش چند روز جشن میگیرند، اما سرخس میماند. وقتی گلها رفتند، میشود آن را از سبد بیرون آورد، کنار پنجره گذاشت، آبش دادو دید که باز هم برگ تازه میدهد.»
مرد سبد را که تحویل گرفت، سنگینی نگاهش جایش را به آرامشی عمیق داده بود. دستش را آرام روی نوک برگ سرخس کشید، لبخند زد و گفت: «دقیقاًهمین بود… انگار خودِ این سرخس منتظرم بود.»
بعد با انگشت، خیلی آرام، نوک یکی از برگها را لمس کرد. اینبار لبخندش کوتاه بود، اما واقعی: «شاید بعضی خداحافظیها هم باید همینطور باشند؛زیبا، اما نه بیریشه.»
سبد را برداشت و رفت. وقتی در بسته شد و زنگولهی بالای در چند ثانیه تکان خورد و آرام شد، رو کردم به فرشته. فرشته کنارم ایستاده بود، چشمک زد وگفت: «دیدی گفتم؟ آدمها فکر میکنند برای انتخاب گل میآیند، اما بیشتر وقتها این گلها هستند که آدمشان را پیدا میکنند.»
نگاهم رفت سمت سرخسهای ویترین. یکی از آنها، درست کنار شیشه، برگ تازهای باز کرده بود.