
برای آشنایی بیشتر با اعداد فیثاغورسی، ابتدا با یک برنامهی ساده شروع میکنیم:
برنامهای بنویسید که سه عدد صحیح از کاربر بگیرد، و اگر امکان ساخت یک مثلث قائمالزاویه با اضلاع داده شده، وجود داشته باشد، در خروجی "Yes" و در غیر این صورت "No" را چاپ کنید.
طبق روال اغلب برنامهها، باید از کاربر ورودی بگیریم.
برای حل این سوال، در ادامه به رابطهی اضلاع و وتر مثلث قائمالزاویه و مفهوم اعداد فیثاغورسی میپردازیم.
قضیه فیثاغورس میگوید که در مثلث راستگوشه (قائمالزاویه) همیشه مجموع مربع دو ضلع، برابر با مربع وتر است. یعنی اگر a و b اضلاع دو ضلع مثلث راستگوشه و c وتر آن باشد، این رابطه برقرار است:
a2 + b2 = c2
بر همین اساس، اگر ما سه عدد داشته باشیم که رابطهی بالا برای آن سه عدد برقرار باشد (یعنی مربع یکی از آنها برابر مجموع مربع دو عدد دیگر باشد) به این اعداد، سهتایی فیثاغورسی یا اعداد فیثاغورسی میگویند.
ابتدا با استفاده از دستور input ، سه ورودی عدد صحیح از کاربر دریافت میکنیم. به این صورت:
a = int(input("please Enter Number1: ")) b = int(input("please Enter Number2: ")) c = int(input("please Enter Number3: "))
سپس با استفاده از یک if، بررسی میکنیم که آیا مربع هر کدام از اعداد با مجموع مربع دو عدد دیگر برابر است یا نه. اگر شرط برقرار بود، پیام “Yes” و در غیر اینصورت پیام “No” را چاپ میکنیم. به این صورت:
if a*a == b*b + c*c or b*b == c*c + a*a or c*c == a*a + b*b: print("Yes") else: print("No")
ما میتوانیم هر یک از شروط را با دستور elif جداگانه بررسی کنیم. برای مثال:
if a*a == b*b + c*c: print("Yes") elif b*b == c*c + a*a : print("Yes") elif c*c == a*a + b*b: print("Yes") else: print("No")
اما این روش کد ما را شلوغ و ناخوانا میکند، لذا روش اول را انتخاب میکنیم. کد یکجای برنامه را در زیر ببینید:
a = int(input("please Enter Number1: ")) b = int(input("please Enter Number2: ")) c = int(input("please Enter Number3: ")) if a*a == b*b + c*c or b*b == c*c + a*a or c*c == a*a + b*b: print("Yes") else: print("No")
برنامهای بنویسید که اعداد فیثاغورسی کمتر از 100 را چاپ کند.
به دو فرمول زیر دقت کنید:
a2 + b2 = c2
(m2 - n2)2 + (2mn)2 = (m2 + n2)2
در فرمول دوم، عبارات داخل پرانتز معادل هر یک از حروف a و b و c در فرمول اول هستند، پس فقط با داشتن دو عدد خواهیم توانست بینهایت اعداد فیثاغورسی بسازیم. برای مثال اگر m=3 و n=2 قرار دهیم، سه تایی 5 و 12 و 13 به دست میآید. اکنون از همین فرمول استفاده کرده و برنامهی خواسته شده را مینویسیم.
ابتدا سه متغیر c و m و limits را تعریف کرده و مقداردهی میکنیم. به این صورت:
c, m , limits = 0, 2, 100
سپس یک حلقهی تکرار while مینویسیم که تا هنگامی که c کوچکتر از limits است، اجرا میشود. در داخل حلقه نیز حلقهی for مینویسیم که از 1 تا m تکرار میشود. در انتها، یک واحد به m اضافه میکنیم. به این صورت:
while c < limits: for n in range(1, m): pass m = m + 1
در حلقهی for بالا، مقادیر a و b و c را از رابطههایی که در فرمول بود، به دست میآوریم. به این صورت:
a = m * m - n * n b = 2 * m * n c = m * m + n * n
در ادامه با یک شرط بررسی میکنیم که اگر c بزرگتر از limits باشد، با استفاده از دستور break از حلقه خارج شویم. به این صورت:
if c > limits: break
در انتهای حلقهی داخلی for ، مقادیر a و b و c را چاپ میکنیم.
print(a, b, c)
با استفاده از فرمولی که داشتیم، ما توانستیم برنامهای بنویسیم که اعداد فیثاغورسی کمتر از 100 را چاپ کند. کد یکجای برنامه را در زیر میبینید:
c, m , limits = 0, 2, 100 # Limiting c would limit # all a, b and c while c < limits : # Now loop on n from 1 to m-1 for n in range(1, m) : a = m * m - n * n b = 2 * m * n c = m * m + n * n # if c is greater than # limit then break it if c > limits : break print(a, b, c) m = m+1
در الگوریتم اول تعداد زیادی از اعداد فیثاغورسی، محاسبه و چاپ نمیشوند. در ادامه الگوریتمی را بررسی میکنیم که تعداد بیشتری از سهتاییهای فیثاغورسی را چاپ میکند.
نخست متغیر limits را تعریف کرده و مقدار 100 را به آن اختصاص میدهیم. این متغیر محدودهی اعدادی که باید به دست بیاوریم را مشخص میکند.
limits = 100
سپس با یک حلقهی تکرار for ، که از یک تا limits را پیمایش میکند، کار را ادامه میدهیم. در حلقه ابتدا دو متغیر b و c را تعریف کرده و به صورت زیر مقداردهی میکنیم.
for a in range(1, limits): b = a+1 c = b+1
در ادامهی حلقهی for، یک حلقهی تکرار while مینویسیم که تا وقتی c کوچکتر مساوی limits است، تکرار و اجرا شود. در حلقهی while نیز یک حلقهی while دیگر نوشته، که تا هنگامی که c*c کوچکتر از a*a + b*b است، یک واحد به c اضافه کند. به این صورت:
while c<=limits: while c*c < a*a + b*b : c = c+1 pass
به جای pass، در کد بالا با استفاده از یک if بررسی کرده اگر c کوچکتر مساوی limits و مربع c مساوی مجموع مربع a و b باشد، مقادیر a و b و c را چاپ میکنیم. در انتها نیز b را با یک جمع کرده و در خود b میریزیم. به این صورت:
if c*c == a*a + b*b and c<=limits: print(a, b, c) b = b+1
اکنون کار کدنویسی این برنامه به پایان میرسد. این کد به نسبت بهینهشده است و از سرعت اجرای خوبی برخوردار است. کد یکجای این الگوریتم را در زیر ببینید:
limits = 100 for a in range(1, limits): b = a+1 c = b+1 while c<=limits: while c*c < a*a + b*b : c = c+1 if c*c == a*a + b*b and c<=limits: print(a, b, c) b = b+1
جمع بندی:
اغلب مسایل از راههای متفاوت و بسیاری حل میشوند، اما این به برنامهنویس بر میگردد که کدام راهحل را انتخاب کند. برنامهنویس میتواند بعد از هر کدی که مینویسد، با جستجو در اینترنت، با روشهای دیگر نوشتن همان کد آشنا شود. اینگونه خلاقیت و قدرت تفکر او پرورش مییابد و به این طریق در مسایل دیگر، از قدرت تفکر و تجربهی بالاتری برخوردار خواهد بود.
ما در این مقاله، سعی کردیم شما را با برنامه اعداد فیثاغورسی در پایتون آشنا کنیم. به طور قطع راهحلهای دیگری نیز وجود دارد، که برخی بهینهشده و برخی دیگر نیستند.
خوب جلسه ی چهارم آموزش ها و ترفند های پایتونی تمشک به پایان رسید امیدواریم که تا اینجای کار از آموزش راضی بوده باشید...
راستی !
آموزش جنگو هم توی ویرگول تمشک قرار میگیره ، پس اگر دوست داشتید دنبالش کنید...
تا جلسه ی بعد خدانگهدار ????
دوره آموزشی های تصویری ما را هم در یوتیوب دنبال کنید و حتما پیشنهاد میکنم پیج اینستاگرام تمشک رو دنبال کنید ، برای دسترسی به بعضی از کدهای آموزش ها هم به گیتهاب تمشک سر بزنید.
اگر بازم از این آموزشها دوست داشتید یادتون نره دنبال کردن انتشارات ما رو ?.
© تمشک