به تازگی فهمیدم که هیچوقت بالغ نمیشم. و در عین حال، همیشه توانایی بالغ بودن رو داشتم.
میتونم به جرات بگم که همیشه، همیشه دنبال راز عاقل و بالغ بودن می گشتم. دوست داشتم تصمیماتم همیشه به جا و منطقی باشه. دلم میخواست قابل اعتماد و خردمند باشم.
مثل وقت هایی که ۱۳ سالم بود و بین دوستام نقش مسئولیت پذیر رو بازی میکردم و هر پیشنهادی برای خوش گذرونی میدادن، باید یه جوری تذکراتم رو تو مغزشون فرو میکردم و نگرانی هام رو نشون میدادم، انگار که بیشتر میفهمیدم(در حالی که نمی فهمیدم. نمی فهمیدم اون موقع زمان احمق بودن و سر به هوا بودن و اشتباه کردن بود، اون موقع به راحتی حق داشتم دردسر ساز باشم.)
مثل وقت هایی که تو نوجوونی مدام از این تست های بیاعتبارِ «سن عقلی» حل میکردم و دلم میخواست سایت بهم بگه تو همنسل دایناسور ها محسوب میشی.
مثل وقت هایی که قبل از ازدواج از همسرم همهش می پرسیدم من رفتارام تو مخی و بچگونه نیست؟
مثل وقتی که مادرم یه هفته رفت سفر و حاضر نمیشدم ابراز دلتنگی یا محبت کنم که حداقل دلش خوش باشه دوستش دارم. نه، من قویام و مستقلم. بزرگ شدم.
و مثل خیلی وقت های دیگه..
برای همین، همهش در حال آنالیز کردن رفتار بزرگتر ها بودم. توی ۱۷ سالگی خیلی از خودم دور میدیدمشون و فکر میکردم هیچوقت به پای این آدمای اسطوره و همهچیزدان نمی رسم. توی ۱۹ و ۲۰ سالگی تمام اون بی نقصی و دست نیافتنی بودنشون فرو ریخت و متعجب شدم از اینکه انقدر رفتار آدم بزرگا رو درک میکنم و الگو های رفتاریشون برام لو رفته. فهمیدم همشون یه جورایی همون بچه ها هستن که فقط عدد سنشون زیادتر شده و خودشونم نمیدونن چطوری به اینجا رسیدن.
و حالا به یه چیز جالب برخوردم.
بالغ بودن از یه طرف یه سری نشونه ها داره(مثلا تشنهی دیده شدن نبودن، امن بودن در روابط، مهربون بودن، توانایی تفکیک ارزش ها، تعصبی نبودن و... که به سلامت روان یا انسانیت گره میخوره)؛
اما از طرفی دیگه، بلوغ رفتاری یا بزرگسالی، هیچ نقطهی شروعی نداره. حتی شروع تدریجی هم نداره. نمیتونیم تضمین بدیم که یه آدم، یکباره یا کمکم، بالغ میشه و بعد برای همیشه بالغ میمونه.
چندان ربطی هم به سن و سال نداره.
بالغ بودن لحظهایه. در لحظه تصمیمش رو میگیریم. یک انتخابه. وابسته به اینه که سعی کنیم همیشه به رفتارامون آگاه باشیم. رازش خودآگاهیه.
این رو وقتی فهمیدم که میدیدم بعد از گذروندن بعضی چالش ها و ناراحتی های چند وقت اخیر، ذهنم خسته بود و نمیتونستم مدام رفتار های خودم رو بررسی و تحلیلشون کنم. در واقع خودآگاهی لحظهایم خیلی کمتر شده بود. و این باعث شده بود که کمتر به خودم مسلط باشم و افکار بی منطق و رفتارهای بچگونه بیشتر سراغم بیان.
نمیدونستم چه اتفاقی افتاده و حس میکردم پسرفت کردم و اون همه تلاشم برای رشد و بلوغ فکری، بی نتیجه بوده. حس کمبود داشتم و تحمل کردن خودم برام کمی سخت شده بود..
این شد که بیشتر به رفتار اطرافیان مثل مادرم و بزرگترای دیگه، دقت کردم تا بفهمم چی رو جا میندازم که اونا دارن. دیدگاه تحسین آمیزم رو کنار گذاشتم و باهاشون بیشتر حرف زدم و خودمونی شدم.
اونا هیچوقت با اعتماد به نفسِ مطلق و بدون فکر، رفتاری از خودشون نشون نمیدن. انگار که این عقلانیت از ذات خودشون نیست بلکه هنوزم باید اراده کنن تا انتخابش کنن. هنوزم باید از بین دوراهی خشم یا صبر، احساس یا منطق، هوس یا دور اندیشی، و... انتخاب کنن. گرچه بعد از سالها، انتخاب کردن ها براشون راحت تر شده بود و به این روند کمی عادت کرده بودن.
اونا هنوزم میتونستن کسی بشن که بی فکر خشمش رو بیرون میریزه، حس مسئولیت رو نادیده میگیره، تنبلی میکنه، رازهای دیگران رو ناخواسته فاش میکنه، بهونه های بیخود میگیره، زودرنج میشه، تو لحظات بحرانی میذاره ترس و اضطراب بهش غلبه کنه، و....
ولی با پذیرفتن این حقیقت که زندگیشون تمام و کمال به خودشون بستگی داره، یاد گرفته بودن تو اکثر لحظه ها رفتارهاشون رو از فیلتر این سوال رد کنن: «نتیجهش در آینده قراره چجوری نمایان بشه؟ کدوم رفتار از منِ مادر/پدر/دوست یا... انتظار میره؟ مسئولیت من اینجا چیه؟»
در کل، اونا همواره «انتخاب» میکنن که بالغ باشن. هیچوقت از تلاش کردن دست نمیکشن. عاقل بودن هیچوقت براشون به یک صفت درونی و بی اراده، تبدیل نمیشه.
و این خیلی بهم آرامش داد. مرز بین خودم و چیزی که میخوام رو خیلی باریک تر کرد، حتی اگه هنوزم بهش نرسیده باشم و یه جوون سبک سر باشم..
و یه موضوع دیگه که فهمیدم: بلوغ فکری هیچ تضادی با شاد بودن، تفریح داشتن، بها دادن به علایق، احساسی بودن، متفاوت از جامعه بودن و اولویت گذاشتن خویشتن، نداره. نباید خودکنترلی رو با سرکوب کردن خود، اشتباه بگیریم.

به نظر شما بلوغ واقعا چطوری به وجود میاد؟