
برای اینکه کسبوکاری رشد پیدا کند، جدا از انواع و اقسام تصمیماتی که میتوان گرفت، تشخیص استراتژیهای تأثیرگذار بازاریابی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این استراتژیها به شما اجازه میدهند که مخاطب هدفخود را پیدا و با آنها ارتباط برقرار کنید، برند خود را به دیگران بشناسانید، کاری کنید که به برند شما وابستگی پیدا کنند و درنهایت روی رفتار مشتریهایتان اثر بگذارید.
در کنار بازاریابی محتوایی، سئو، انواع تبلیغات و ...، پرفورمنس مارکتینگ (Performance Marketing) به یک شاخه یا به عبارت بهتر، به یک استراتژی بسیار تأثیرگذار در دیجیتال مارکتینگ تبدیل شده است که در حال تغییر بازی در این حوزه تغییر است؛ چون روی نحوۀتبلیغات کسبوکارها و فروش محصولات و خدماتشان بهشدت تأثیر میگذارد.
اگر با پرفورمنس مارکتینگ آشنا نیستید، تا انتهای این مطلب را مطالعه کنید تا درک کنید که دقیقاً چیست، چگونه کار میکند، چرا مهم است و از چه کانالهایی استفاده میکند.
تصور کنید که چیزی در گوگل جستوجو میکنید، وارد صفحهای میشوید و در آن اسکرول میکنید یا اینکه در جایی ویدئویی تماشا میکنید؛ در این مواقع، میتوان گفت که احتمال این هست که به یک کمپین پرفورمنس مارکتینگ برخورد کرده باشید، بدون اینکه خودتان فهمیده باشید.
واژۀ Performance بهمعنای کارایی و عملکرد است و به همین خاطر است که به این نوع بازاریابی، بازاریابی عملگرا میگویند. حالا چرا عملگرا؟ Gartner پرفورمنس مارکتینگ یا بازاریابی عملگرا را بهصورت زیر تعریف میکند:
بازاریابی عملگرا برنامۀ آنلاین بازاریابی و تبلیغاتی است که در آن تبلیغدهنده فقط با تحقق اهداف خاصی مانند فروش، ایجاد سرنخ یا کلیک، به شرکتهای بازاریابی پول میدهد.
بازاریابی عملگرا، همانطور که از نامش پیداست، نوعی بازاریابی مبتنی بر عملکرد است. حالا چه چیزی این نوع بازاریابی را خاص میکند؟ چون بعد از اینکه کمپین به اهداف مشخصشده میرسد، پرداخت هزینه انجام میشود؛ این موضوع به تبلیغکننده قدرت خاصی میبخشد. به خاطر همین، میدانند و مطمئن هستند که بهخاطر کمپینهایی دارند پول پرداخت میکنند که به موفقیت ختم شدهاند.
از همه مهمتر، نرخ موفقیت کمپینهای پرفورمنس مارکتینگ بهطور کلی از سایر کمپینها بالاتر است و بازاریابها تصمیماتشان را مبتنی بر دادههایی که جمعآوری کردهاند میگیرند و کمپینهایشان را براساس نتایج بهینه میکنند. این موضوع، هم برای تبلیغدهندگان و هم برای تبلیغکنندگانی مثل پلتفرم صباویژن، نوعی بازی برد-برد محسوب میشود.

در خلق و اجرای یک کمپین بازاریابی عملگرا، ۴ گروه دخیل هستند و همه بهطور همزمان مانند چرخدندههای یک ساعت در رسیدن به اهداف با هم همکاری میکنند:
کسانی که از آنها بهعنوان تبلیغدهندگان یاد میشود، درواقع کسبوکارها یا برندهایی هستند که محصول یا خدمتی ارائه میکنند. آنها به دنبال دستیابی به اهداف مختلفی مانند فروش بیشتر هستند و به همین خاطر میخواهند محصول خود را تبلیغ کنند؛ این تبلیغ به کمک شریکان یا به عبارت دیگر، انتشاردهندگان اتفاق میافتد. کمپانیهایی با حوزۀ کاری مختلف مانند مد و فشن، غذا، زیبایی و سلامت و... از این سبک بازاریابی میتوانند بهرۀ بالایی ببرند.
منظور از این مورد، درواقع شرکتهایی هستند که صاحب کانالهای رسانهای مانند بلاگ، حسابهای کاربری در شبکههای اجتماعی مختلف و... هستند که میتوانند در آنها تبلیغات انجام دهند. همچنین، با نام شریکان بازاریابی (Marketing Partners) نیز شناخته میشوند. انتشاردهندگان از استراتژیهای مختلفی مانند نمایش بنر تبلیغاتی و... برای برجستهسازی و تبلیغکردن آن برند و محصول یا سرویسی که دارد، استفاده میکنند.
پلتفرمهای شخص ثالث یا شبکههای افیلیت، برندها و انتشاردهندگان را به هم متصل میکنند و منابع و ابزاری مانند ویرایش بنرها، متن لینکها، نظارت بر عملکرد کمپین و مدیریت پرداخت را فراهم میکنند. وقتی نوبت به نظارت بر KPIهای مختلف در کمپینها مانند سرنخها، تبدیل و... میشود، آنها سعی میکنند که تبلیغکننده و انتشاردهنده را در یک مکان، کنار هم نگه دارند.
این قسمت مربوط به آژانسها و شرکتهایی میشود که خدمات تماموقت بازاریابی برای کسبوکارهای دیگر فراهم میکنند. آنها به کسبوکارها یک استراتژی بازاریابی ارائه میکنند، فرایند جذب انتشاردهندگان را مدیریت میکنند، بر طراحی کمپین نظارت میکنند و طبق قوانینشان بر هر کمپین نظارت میکنند، تا مشکلی در روند اجرای آن پیش نیاید.
انجام دیگر فعالیتهای مرتبط با کمپینها مانند سئو، طراحی اندینگ، بازاریابی محتوایی و... ازجمله خدماتی است که این آژانسها میتوانند در اختیار شما بگذارند.
در بسیاری از موارد، افیلیت مارکتینگ و بازاریابی عملگرا بهاشتباه دو مفهوم یکسان فرض میشوند، اما در اصل افیلیت مارکتینگ زیر چتر بزرگ بازاریابی عملگرا قرار دارد که شامل اینفلوئنسر مارکتینگ، ایمیل مارکتینگ و... است.
در افیلیت مارکتینگ یا همان همکاری در فروش، به ازای هر فروشی که اتفاق بیفتد، به فرد انتشاردهنده کمیسیونی تعلق میگیرد. درواقع، آن فرد بدون اینکه آن کسبوکار از او بهطور اختصاصی درخواست کند یا سفارشی برای او ثبت کند، تصمیم به همکاری با آن میگیرد و برای او ترافیک، فروش و... کسب میکند.
مثلاً در افیلیت دیجیکالا، اگر کاربری که از لینک شما وارد دیجیکالا شده و محصول خاصی را دیده، در بازهی دوهفتهای آن محصول را بخرد، درصدی از درآمد حاصل از آن فروش، به صاحب رسانه میرسد. اما پرفورمنس مارکتینگ، تعداد کانالهای خیلی بیشتری را باید مدیریت کند که افیلیت یکی از آنهاست.

کانالهای مختلفی در بازاریابی عملگرا مورد استفاده قرار میگیرد، اما در زیر به ۶ کانال اصلی اشاره میکنم:

معیارها در بازاریابی عملگرا انواع مختلفی دارند و هرکدام بسته به هدفی که در کمپینهای خود دنبال میکنید، میتوانند کاربرد خاص خودشان را داشته باشند. در ادامه به ۵ معیار اصلی که بهوسیلۀ آنها میتوانیم عملکرد کمپینها را بسنجیم، اشاره میکنم:
اگرچه احتمالاً تا اینجای کار کموبیش از مزایای این نوع بازاریابی آگاه شدهاید، اما در ادامه به ۵ مزیت اصلی آن اشاره میکنیم:
بازاریابی عملگرا، علیرغم اینکه روش بازاریابی قدرتمندی است، ولی محدودیتهایی نیز دارد. در بازاریابی عملگرانمیتوان آگاهی از برند ایجاد کرد؛ چون بسیار نتیجهمحور است؛ یعنی هدفقراردادن دستهای از مخاطبان هدف که به احتمال زیاد تبدیل میشوند. اگر قصد ایجاد آگاهی از برند را دارید، پرفورمنس مارکتینگ نباید انتخاب اول شما باشد.
البته بازاریابی عملگرا میتواند مخاطبانی را هدف قرار دهد که میتوانند بهترین تعامل برند را داشته باشند یا با بهینهسازی تبلیغات، هزینه به ازای نمایش کمتری را ایجاد کند تا شرکت بتواند با بودجهای مشخص، پیام تبلیغاتی خود را به مخاطبان بیشتری نشان دهد یا با تبلیغات ریتارگتینگ به برند کمک کند تا یادآوری برند بالاتری در ذهن مخاطب ایجاد کند.
علاوهبراین، بهخاطر ذات نتیجهمحوربودن این روش بازاریابی، ممکن است حتی به فعالیتهای برندینگ که شرکت انجام میدهد آسیب بزند. برای مثال، ممکن است تعداد زیادی پیام به مخاطب ارسال شود که در آن از او خواسته میشود کاری را انجام دهد، مانند «همینالان خرید کنید» یا «تخفیف ویژه!» که باعث میشود او را خسته کند یا تصویر برند را خدشهدار کند.
درنهایت، به شما پیشنهاد میشود که اگر به دنبال راهاندازیهای کمپینهای تبلیغاتی مبتنی بر بازگشت سرمایه هستید، حتماً از بازاریابی عملگرا استفاده کنید؛ چون این روش مزایای بسیار بیشتری نسبت به سایر روشها دارد و همچنین محدودیتهای آن نیز نمیتوانند مانع خاصی برای شما محسوب شوند، بهاستثنای موارد خیلی خاصی که شاید خودتان به دنبال هدف دیگری باشید.