ویرگول
ورودثبت نام
ایلیار منازاده
ایلیار منازادهیادگیری، تنها چیزی است که ذهن هرگز از آن خسته نمی‌شود، هرگز نمی‌ترسد و هرگز پشیمان نمی‌شود. بنیانگذار موسسه ی سیمیاک : simiak.ir
ایلیار منازاده
ایلیار منازاده
خواندن ۳ دقیقه·۱ ماه پیش

مجاز چیست ؟ ( ویژه رشته ریاضی و رشته تجربی )

مجاز چیست ؟

مجاز یکی از آرایه‌های ادبی زبان فارسی است که در آن ، واژه‌ای را در معنایی غیر از معنای حقیقی خودش به کار می‌بریم ، به شرط آنکه بین معنای حقیقی و معنای مجازی آن ، رابطه‌ای وجود داشته باشد .


  • تمام کلاس خندیدند .

آیا منظور این است که خود کلاس ، یعنی اتاق ، خندیده است؟ خیر!

منظور از << کلاس >> دانش‌آموزان داخل کلاس است . پس واژه ی << کلاس >> در معنای حقیقی خودش به کار نرفته و به‌جای << دانش‌آموزان کلاس >> آمده است . بنابراین کلاس مجاز از دانش اموزان داخل کلاس است .


  • جهان از این تصمیم شگفت‌زده شد .

ایا منظور این است که جهان شگفت زده شده است ؟ خیر !

در اینجا جهان مجاز از مردم جهان است .

رابطه ی جهان و مردم جهان چیست ؟ جهان محل سکونت مردم جهان است .


  • با آمدن دی ، تمام کوچه‌های شهر در جامه سپید برف ، به خوابی عمیق فرو رفتند .

در اینجا دی مجاز از زمستان است .

رابطه ی دی و زمستان چیست ؟ جزء به‌جای کل


  • هزاران عاشق ، در راه دفاع از این خاک ، جان شیرین خود را نثار کردند .

در اینجا خاک مجاز از کشور و میهن است .

رابطه ی خاک و کشور چیست ؟ خاک بخشی از کشور و میهن است . جزء به‌جای کل


  • قلم سعدی قرن‌ هاست که چراغ راه مشتاقان معرفت است.

در اینجا قلم مجاز از نوشته ها است .

رابطه ی قلم و نوشته ها چیست ؟ قلم وسیله و سبب نوشتن است .


تفاوت مجاز و استعاره :

تا اینجا دانستیم که اگر واژه ای در معنای غیر حقیقی خود بکار رود ، مجاز و یا استعاره ایجاد می شود .

اما تفاوت این دو ارایه چیست ؟

در واقع استعاره نوعی مجاز است که در ان رابطه ی بین دو واژه بر اساس شباهت است .

بنابراین ابتدا معنای حقیقی و معنای غیر حقیقی واژه مورد نظر را تشخیص دهید و سپس انها را باهم مقایسه کنید .

ایا شباهتی میان انها وجود دارد ؟

اگر جواب مثبت است ، مجاز از نوع استعاره است .

اگر جواب منفی است و رابطه ای بغیر از شباهت میان دو واژه احساس می کنید ، مجاز از نوع غیر استعاره است .

  • به یاران گفت کز خاکی و ابی*** ندیدم کس بدین حاضر جوابی

معنای حقیقی : خاکی و ابی

معنای غیر حقیقی : همه ی موجودات

ایا میان این دو واژه ، شباهتی احساس میکنید ؟ خیر !

بنابراین مجاز از نوع غیر استعاره است .

  • سپید شد چون درخت شکوفه دار ، سَرَمْ

معنای حقیقی : سر

معنای غیر حقیقی : موی سر

ما نمی توانیم بگوییم مو مانند سر است . بلکه باید بگوییم سر محل رویس مو است .

بنابراین رابطه ی بین دو واژه مبتنی بر شباهت نیست و مجاز از نوع غیر استعاره است .

  • گل در بر و می در کف و معشوق به کام است ***سلطان جهانم به چنین روز غلام است

معنای حقیقی : می

معنای غیر حقیقی : جام می

معنای حقیقی : کف دست

معنای غیر حقیقی : خودِ دست

در هر دو واژه ، مجاز از نوع غیر استعاره است زیرا رابطه مبتنی بر شباهت نیست .


نکته : رابطه ی میان معنای حقیقی و معنای غیر حقیقی می تواند انواع مختلفی داشته باشد که دانش اموزان ، به جز دانش اموزان رشته ی انسانی ، لازم نیست ان را حفظ کنند . همین قدر که بتوانند مجاز را تشخیص دهند کفایت می کند .

نویسنده : ایلیار منازاده

مجازعلوم انسانیامتحان نهاییکنکورفارسی
۱
۰
ایلیار منازاده
ایلیار منازاده
یادگیری، تنها چیزی است که ذهن هرگز از آن خسته نمی‌شود، هرگز نمی‌ترسد و هرگز پشیمان نمی‌شود. بنیانگذار موسسه ی سیمیاک : simiak.ir
ادبیات فارسی
ادبیات فارسی
ادبیات فارسی آیینه‌ای زرین است که در آن شور عشق و عمق خرد ایرانیان به زیباترین کلام گره خورده است.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید