

هنگامی که در محیطی بسته مانند ساختمان مسکونی، تجاری، زیر زمین و… آتش سوزی رخ می دهد، دود و مواد شیمیایی راه خروجی پیدا نمیکنند و در محیط تجمع می یابند. به همین دلیل آتش نشانان به یک دستگاه تنفسی (BA) نیاز پیدا می کنند تا بتوانند با استفاده از آن از خود محافظت نموده و برای نجات جان مردم اقدام کنند.
در برخی آتش سوزی ها امکان دارد گازهای بسیار خطرناک و کشنده ای در فضا پخش شود که تنها دستگاه های با کیفیت و قدرتمندی مانند دستگاه های تنفسی آتش نشانی، می توانند در برابر این گازها از آتش نشان محافظت کنند.
دستگاه تنفسی آتش نشانی (BA)، مخفف واژۀ (Breathing Apparatus) نوعی تجهیزات ایمنی پرکاربرد می باشد، که اکسیژن پر فشار را در سیلندر خود نگهداری نموده و در مواقع نیاز آن را عرضه می کند. دو نوع دستگاه تنفسی مدار باز و مدار بسته وجود دارد. که دستگاه مدار بسته قابلیت تحرک بیشتری به آتش نشان می دهد و قابلیت تأمین اکسیژن تا کمتر از ۳ ساعت را دارد. در مقابل، دستگاه تنفسی آتش نشانی مدار باز قابلیت این را دارد که تا چندین ساعت به صورت مداوم اکسیژن مورد نیاز آتش نشان را تأمین کند.
در برخی عملیات آتش نشانی ممکن است آتش نشانان با توجه به موقعیت آتش سوزی، مدت زمان بیشتری را در محل حادثه حضور یابند و ممکن است برای ادامه به هوای بیشتری نسبت به هوای موجود در کپسول های تنفسی آتش نشانی، نیاز داشته باشند. در این موارد یک شلنگ از منبع اصلی هوا که با ماسک فاصله دورتری دارد، به ماسک و تنظیم کننده فشار دستگاه متصل می شود. این سیستم به یک نوع سیلندر اضافی برای پشتیبانی تنفس اضطراری نیاز دارد. که در این مواقع، قابلیت هوای اضافه را 5 الی 10 دقیقه افزایش می دهد. در دستگاه تنفسی مدار باز، از اکسیژن تحت فشار برای عمل دم استفاده می شود و هوای بازدم، در محیط بیرونی تخلیه می شود. دستگاه های تنفسی مدار باز، به دو دستۀ زیر تقسیم می شود.
استفاده از این نوع سیستم تنفسی به دلیل ظرفیت اکسیژن بالایی که دارد، چندان رایج نیست. افرادی که از این نوع دستگاه استفاده می کنند، معمولاً در عملیات دریایی یا عملیات بسیار خطرناک همکاری می کنند. در این دستگاه، کاربر هوای مورد نیاز خود را از طریق یک سیکل چرخشی، به وسیلۀ فیلتر مخصوص تأمین می کند. مدت زمان استفاده از اکسیژن این دستگاه، مابین 30 دقیقه تا 4 ساعت می باشد. و به دلیل استفاده از اکسیژن خالص به جای هوا، وزن سبک تری نسبت به دیگر دستگاه های تنفسی دارد. در دستگاه تنفسی مداربسته، برای عمل دم، از اکسیژن تحت فشار استفاده می شود و هوای بازدم در چرخه تنفسی دستگاه باقی می ماند و دوباره از آن استفاده خواهد شد. دستگاه تنفسی مدار بسته، به دو مدل تقسیم بندی می شود:
دستگاه تنفسی آتش نشانی، دارای بخش های اصلی از جمله:
علاوه بر موارد اصلی فوق، برخی تجهیزات دیگر نیز هستند که در مدل های مختلف، متفاوت اند. دستگاه تنفسی با کمک این قطعات می تواند، اکسیژن با کیفیت را تا چندین ساعت در اختیار آتش نشان قرار داده و عملیات نجات را تسهیل بخشد. این چهار قسمت اصلی دستگاه تنفسی، دارای بخش های گوناگونی می باشد که در ادامه برای شما توضیح خواهیم داد.
لوازم مهار، شامل تنه و تسمه های قابل تنظیم بر روی شانه ها است که سیلندر را در پشت آتش نشان، محکم و ثابت نگه می دارد. تسمه های دور کمر، جهت توزیع وزن دستگاه تنفسی بر روی مفاصل پشت افراد طراحی شده اند. این تسمه ها وزن سیلندر را تحمل خواهند کرد. یکی از خطرات ایمنی که سلامت آتش نشانان را در این موضوع تهدید می کند، بستن نادرست تسمه دور کمر می باشد.
بخش بعدی دستگاه تنفسی آتش نشانی، لوازم سیلندر هوا می باشد. این لوازم شامل سیلندر هوا، شیر سیلندر و فشارسنج هستند که در برخی سیستم ایمنی و هشدار شخصی هم وجود دارند. این تنظیم کننده، فشار ورودی را کاهش می دهد و آن را تا حدودی به مقدار بیشتری از فشار جوی می رساند.
نکته قابل توجه این است که بدنه سیلندر هوا، باید قابلیت تحمل فشار تا حدود ۴۵۰۰ پوند بر اینچ مربع را به صورت ایمنی دارا باشد.
مواد به کار رفته در ساختار سیلندر، اندازه و ظرفیت آن، کارخانه سازنده و… بر وزن سیلندر هوا بستگی دارد. سیلندر (CYLANDER) در وزن های میان ۲.۴ تا ۵.۷ کیلوگرم وجود دارد و دارای دو نوع فولادی و کامپوزیت است.
سیلندرها باید هر 5 سال یک بار باید تحت آزمایش هیدرواستاتیکی قرار گیرند و تاریخ آخرین آزمایش برروی آن حک گردد.
در عملکرد دستگاه تنفسی، شیر اصلی تا انتها باز می ماند و در صورتی که دارای قفل باشد، باید قفل آن را قفل نمود تا مانع بسته شدن آن شد. همچنین شیر کنارگذر بسته باقی خواهد ماند.
این بخش شامل عدسی روی ماسک، شیر بازدم و شیلنگ فشار ضعیف، تقویت کننده صدا و تسمه های نگهدارنده مواد بر روی صورت می باشد. قطعه ای که بر روی صورت قرار می گیرد باید از صورت در مقابل سوختگی ها و آسیب ها محافظت می کند. همچنین هوای استنشاقی را خنک نگه می دارد.
شیر بازدم، یک شیر یکطرفۀ ساده است که هوای ورودی را بدون ورود هوای خارجی، خارج می کند.
عدسی روی ماسک از جنس پلاستیک کاملاً ایمن و بهداشتی می باشد که بر روی ماسک لاستیکی چاپ می شود. تسمه هایی در اطراف آن قرار دارند که ماسک را به صورت محکم نگه می دارند. برخی از این ماسک ها دارای میکروفون هستند که صدای آتش نشان را واضح تر کنند. هنگامی که ماسک روی صورت بسته شود و هوا با فشار مثبت در داخل ماسک جریان می یابد در صورتی که انگشت خود را از کنار وارد ماسک کنیم، هوا با فشار خارج می شود.
در این ماسک دیافراگم تنظیم کننده هوا برای ایجاد یک فشار ملایم تا حدود 1.003 اتمسفر باز گذاشته شده است. همچنین فشار داخلی مقداری از فشار جو بالاتر بوده و اجازه ورود ذرات دود و گازهای سمی را نمی دهد و در اثر بازدم از ایجاد بخار پیشگیری می کند.
تهیه و تدوین : دکتر حامد کرمانیون
09127804213
www.pardisimen.com
