پتروشیمی بزرگترین پتروشیمی های ایران کدامند
یک نگاه جامع به صنعت پتروشیمی ایران:

صنعت پتروشیمی ایران با توانمندیها و پتانسیلهای بالایی که دارد، به یکی از برجستهترین صنایع کشور تبدیل شده است. این صنعت، نه تنها به عنوان بزرگترین منبع صادرات غیر نفتی شناخته میشود، بلکه نقش مهمی در ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش درآمد ملی نیز دارد.
ایران با داشتن ذخایر گسترده نفت و گاز، که مواد اولیه اصلی پتروشیمیها هستند، در قلب صنعت پتروشیمی قاره آسیا قرار دارد. به گزارشهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تا پایان فصل پاییز، حدود ۹ میلیارد دلار به سامانه نیما واریز شده است، نشاندهنده اهمیت این صنعت در اقتصاد کشور.
محصولات الفین و محصولات پلاستیکی از جمله برجستهترین محصولات پتروشیمی ایران هستند. این صنعت، با استفاده از انرژی فسیلی به عنوان خوراک اصلی، حدود ۱۵ درصد از مصرف انرژی کشور را به خود اختصاص داده است. اگرچه انرژیهای جدید در حال ظهور هستند، انرژی فسیلی همچنان نقش محوری در تامین انرژی جهانی دارد. اما مشکلاتی مانند کمبود خوراک، مانع از بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای این صنعت شده است.
در حال حاضر، ۶۸ مجتمع پتروشیمی در ایران فعالیت میکنند و ۷۰ طرح توسعهای جدید در دست اجرا است. این مجتمعها با ظرفیت تولیدی ۹۰ میلیون تن، قرار است در ۱۰ سال آینده به ۲۰۰ میلیون تن برسند، نشاندهنده رشد قابل توجه این صنعت.
با توجه به اهمیت این صنعت، پنج منطقه ویژه و آزاد به عنوان هابهای اصلی پتروشیمی تعریف شدهاند: منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، منطقه آزاد قشم، منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، منطقه آزاد چابهار و منطقه ویژه اقتصادی صنایع انرژی بر پارسیان.
شرکت پتروشیمی مارون، که در بهمن ۱۳۷۷ با هدف اجرای پروژه الفین هفتم تأسیس شد، امروزه به عنوان یکی از بزرگترین مراکز تولید الفین در جهان با ظرفیت سالیانه ۱.۱ میلیون تن پلی اتیلن شناخته میشود. در این مرکز، اتان استخراج شده از گاز طبیعی به مواد الفینی و سایر محصولات پلیمری و شیمیایی تبدیل میگردد.
این شرکت در دو منطقه با مجموع مساحت ۱۰۲.۵ هکتار قرار دارد:
پتروشیمی مارون در سال ۱۳۸۵ به بهرهبرداری کامل رسیده و در سال ۱۳۸۷ به بخش خصوصی واگذار گردید.
محصولات اصلی شرکت به شرح زیر است:
با توجه به حجم تولیدات، پتروشیمی مارون به عنوان یکی از پیشتازان صنعت پتروشیمی در ایران و جهان مطرح است.
شرکت پتروشیمی امیرکبیر، یکی از پروژههای برجسته شرکت ملی صنایع پتروشیمی است که با هدف تسریع در اجرای طرحهای توسعه و بهرهبرداری از توانمندیهای صنایع داخلی و خارجی به وجود آمده است.
در سال ۱۳۷۷، این شرکت با مسئولیت اجرای طرح الفین ششم به عرصهی صنعت پتروشیمی وارد شد. محصولات اصلی امیرکبیر شامل پلی اتیلنهای مختلفی چون سبک، سنگین و سبک خطی است. محصولات این پتروشیمی برای تولید لوله پلی اتیلن با کیفیت مورد استفاده قرار میگیرند که کاربرد بسیاری در آبرسانی، گازرسانی و سایر موارد دارد.
امیرکبیر نه تنها در تولید محصولات پتروشیمی برجسته است، بلکه در زمینهی نوآوریهای فنی و مهندسی نیز پیشرو محسوب میشود. از جمله دستاوردهای برجسته این شرکت، ساخت راکتور تبدیل اتیلن در واحد الفین، توسعه و بهرهبرداری از راکتورهای پلی اتیلن سنگین و همچنین احداث کورههای مدرن واحد الفین است.
با وجود این دستاوردها، شرکت پتروشیمی امیرکبیر همچنان در پی نوآوریها و بهبود فرآیندهای تولیدی خود است تا در صدر صنعت پتروشیمی جهان قرار گیرد.
پتروشیمی فجر، یکی از بزرگترین و معتبرترین شرکتهای پتروشیمی کشور است که در سال ۱۳۷۷ با مساحتی به وسعت ۷۰ هکتار در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی و در سایتهای ۲ و ۴ تأسیس گردید. این شرکت، که به عنوان اولین یوتیلیتی متمرکز کشور شناخته میشود، در سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز کرد. با توجه به نیاز روزافزون به خدمات و با پیشروی طرحهای جدید در سایتهای ۲ و ۳، طرح توسعهی این شرکت در سایت ۲ به اجرا درآمد.
پتروشیمی فجر، با کیفیت برتر خود، موفق به کسب گواهینامههای بینالمللی نظیر ISO ۹۰۰۱، ISO ۱۴۰۰۱، ISO ۱۶۰۰۱، OHSAS ۱۸۰۰۱، ISO ۵۰۰۰۱ و همچنین تندیس طلایی جایزه صنعت پتروشیمی در مدل EFQM و IMS شده است. در ادامه، در سال ۱۳۸۸ و در چارچوب سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی، مالکیت آن به شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس منتقل شد. این شرکت نیز در سال ۱۳۹۴ وارد بازار بورس شد و سهامهای خود را برای عموم معاملهگران عرضه کرد.
با توجه به درخواست سرمایهگذاری شرکت ساسول از آفریقای جنوبی در زمینه پروژههای طرح الفین نهم، یک توافقنامه بین شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شعبه آلمانی شرکت ساسول آفریقای جنوبی منعقد شد. بر اساس این موافقت، واحد الفین و دو واحد تولید پلی اتیلن با وزنهای مختلف از شرکت پتروشیمی پارس جدا و به عنوان بخشهای مستقل در شرکت آریاساسول فعالیت پذیرفتند.
محصولات این شرکت و کاربردهای آنها به شرح زیر است:
در سال ۷۷، در قلب منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام خمینی (ره) و در سایت چهارم آن، شرکت پتروشیمی تندگویان با مساحتی از ۳۴ هکتار به وجود آمد. این شرکت با هدف تولید محصولات کلیدی مانند اسید ترفتالیک خالص (PTA) و پلی اتیلن ترفتالات (PET) شروع به کار کرد. تندگویان، که یکی از برجستهترین پتروشیمیهای ایران است، قابلیت تولید بیش از یک و نیم میلیون تن محصول در سال را دارد.
اهداف اصلی این شرکت عبارتند از:
واقع در منطقه ویژه پتروشیمی پارس در عسلویه، شرکت پتروشیمی جم به عنوان یکی از برجستهترین واحدهای تولید الفین در ایران و جهان شناخته میشود. این مجموعه در سال ۷۹ تأسیس و به عنوان یکی از پروژههای توسعهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران به بهرهبرداری رسید.
محوریت تولیدات این شرکت بر پلی اتیلنهای سبک خطی و سنگین و الفینها متمرکز است. در زیر ظرفیتهای اسمی تولید محصولات این شرکت آورده شده است:
پتروشیمی کارون به عنوان پیشتاز در تولید ایزوسیاناتها، شامل TDI و MDI، در منطقه غرب آسیا شناخته میشود و نقش مهمی در تکمیل زنجیره ارزش پلی یورتانها دارد. با بهرهبرداری از مواد اولیه مانند مونواکسیدکربن، هیدروژن، گازهای کلر، تولوئن، فرمالین، بنزن، اسید نیتریک، اسید سولفوریک و آمونیاک، این شرکت محصولات پتروشیمی با استانداردهای جهانی را تولید میکند، این خود نشاندهنده ارزش افزوده بالایی است که در این شرکت ایجاد میشود.
محصولات پتروشیمی کارون در زمینههای متنوعی کاربرد دارند. از جمله:
محصولات اصلی شرکت عبارتند از:
در نهایت، پتروشیمی کارون با تولید محصولات با کیفیت برتر و داشتن کاربردهای گسترده، به یکی از برجستهترین شرکتهای پتروشیمی در منطقه تبدیل شده است.
واقع در شهرستان ماهشهر، پتروشیمی بندر امام با مساحتی بالغ بر ۲۷۰ هکتار در فاصله ۸۴ کیلومتری از آبادان مکان یافته است. این موقعیت جغرافیایی نه تنها به دلیل دسترسی به سوخت و مواد اولیه بلکه به خاطر امکانات حمل و نقل متنوع از قبیل شبکه جادهای، راه آهن و دریایی، و همچنین وجود فرودگاه و دسترسی به منابع آبی برای نیازهای شرکت انتخاب شده است.
این انتخاب مکان نه تنها به توسعه و پیشرفت استان خوزستان کمک میکند، بلکه با ایجاد ارزش افزوده و جلوگیری از هدر رفت گازهای همراه نفت، به حفظ محیط زیست نیز کمک قابل توجهی میکند.
پتروشیمی اروند، با مساحتی بالغ بر ۱۰۸ هکتار در سایت ۳ منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی قرار دارد، به عنوان برترین تولیدکننده زنجیره پی وی سی در سطح جهانی شناخته میشود. هدف اصلی این شرکت، تولید مواد اولیه برای صنایع پایین دستی و تامین بازارهای داخلی و خارجی است.
محصولات اصلی این شرکت به شرح زیر است:
این محصولات در تولید موارد متنوعی از قبیل شیلنگها، عایقهای حرارتی، لولهها، مواد شوینده، اسباب بازی، وسایل آشپزخانه، پاککنندهها و ضدعفونیکنندهها در صنایع مختلف، به ویژه پتروشیمی و نساجی، استفاده میشوند.
