در محله بریم آبادان، میان خانه‌های قدیمی، نخل‌های بلند و نسیمی که از اروند می‌وزید، سه مرد در آستانه پنجاه‌سالگی زندگی می‌کردند که هرکدام فلسفه متفاوتی برای زیستن داشتند.
یونس، بازنشسته پالایشگاه، معتقد بود خوشبختی در آرامش و کم‌کردن خواسته‌هاست. سال‌ها برای خانه بزرگ‌تر، درآمد بیشتر و موقعیت بهتر تلاش کرده بود، اما سرانجام فهمیده بود که انباشت دارایی‌ها الزاماً به رضایت نمی‌انجامد. حالا از چای عصرانه، گلدان‌های حیاط و معاشرت با دوستانش لذت می‌برد. او به فلسفه اپیکور نزدیک بود: آرامش را نه در داشتن همه‌چیز، بلکه در رهایی از خواسته‌های بی‌پایان می‌جست.
سامان، مهندس و صاحب یک کارگاه صنعتی، باور داشت زندگی زمانی ارزشمند است که انسان چیزی بسازد و توانایی‌هایش را شکوفا کند. او با توسعه کارگاهش برای جوانان شغل ایجاد کرده بود و به‌تدریج دریافت که موفقیت فقط در سود بیشتر نیست؛ بلکه در رشد انسان‌ها و بهترکردن زندگی دیگران نیز معنا پیدا می‌کند. بااین‌حال، هنوز نمی‌دانست کجا باید دست از تلاش بردارد. او نماینده اندیشه ارسطو بود: سعادت را در شکوفایی توانایی‌ها و زیستن شایسته می‌دید.
فرهاد، معلم بازنشسته ادبیات، پس از مرگ همسرش سال‌ها با تنهایی دست‌وپنجه نرم کرده بود. روزی با کمک به دانش‌آموزی محروم، دریافت که هنوز می‌تواند در زندگی دیگران تأثیر بگذارد. تدریس داوطلبانه به او کمک کرد تا معنایی تازه برای روزهایش بیابد. او به اندیشه ویکتور فرانکل نزدیک شده بود؛ اینکه معنا گاهی در عشق، مسئولیت و اثری که بر زندگی دیگران می‌گذاریم، شکل می‌گیرد.
یک روز، سه دوست کنار اروند نشستند و درباره زندگی حرف زدند. سامان پرسید: «اگر قرار باشد میان آرامش یونس، شکوفایی من و معنای زندگی فرهاد یکی را انتخاب کنیم، کدام بهتر است؟»
یونس گفت: «اگر آرامش باعث شود از هر تلاش دشواری فرار کنم، چه ارزشی دارد؟»
سامان پاسخ داد: «اگر تمام عمرم را صرف ساختن کنم و هرگز از ساخته‌هایم لذت نبرم، چه؟»
فرهاد نیز گفت: «اگر معنای زندگی آن‌قدر بزرگ شود که خودم را فراموش کنم، آیا هنوز معناست؟»
هیچ‌کدام پاسخی نداشتند. شاید آرامش بدون حرکت به سکون تبدیل می‌شد، شکوفایی بدون آرامش به مسابقه‌ای بی‌پایان و معنا بدون توجه به زندگی روزمره به باری سنگین.
آن شب، هر سه به خانه‌هایشان بازگشتند. سامان نقشه کارگاه تازه‌اش را روی میز گذاشت، یونس کنار گلدان لیمو ایستاد و فرهاد یادداشت قدیمی همسرش را خواند. هرکدام چیزی داشتند که به آن دل بسته بودند و پرسشی که هنوز پاسخ نگرفته بود.
بیرون، چراغ‌های پالایشگاه می‌درخشیدند و قایقی کوچک در تاریکی اروند پیش می‌رفت.
شاید زندگی نه فقط آرامش بود، نه صرفاً شکوفایی و نه تنها یافتن معنا؛ شاید هنر زیستن، پیدا کردن تعادلی میان این سه بود.
اما هنوز هیچ‌کدام نمی‌دانستند اگر فردا آخرین روز زندگی‌شان بود، آیا باز هم همان انتخاب‌های امروز را می‌کردند.
اروند به راه خود ادامه می‌داد و پاسخ، همچنان در تاریکی بود.
امید نکوزاده-ایان ماه هزار و جهارصد و پنج خورشیدی
