
به طور میانگین هر انسانی ۳۰ هزار صبح در اختیار دارد. بخش قابل توجهی از این صبحها را در کودکی و دوران مدرسه از دست دادهایم و بخشی دیگر را هم در دوران سربازی و کنکور. اما رعایت روتین صبحگاهی که معرفی میکنم میتواند صبحهایتان را نجات دهد.
بنابراین اگر شما هم میخواهید صبحی بینظیر را آغاز کنید و آنها را هدر ندهید، خواندن این نوشته را توصیه میکنم.
برخی کارها شاید مسخره به نظر برسند، شاید گمان کنیم فایده چندانی ندارند اما وقتی در کنار یکدیگر قرار میگیرند تاثیری انفجاری دارند. بایدهای روتین صبحگاهی عبارتند از:

به طور کلی نور خورشید برای مبارزه با خستگی، تقویت سلامت روان و بهبود الگوی خواب و افسردگیهای خفیف سودمند است. در نتیجه توصیه میکنیم هر روز چند دقیقهای مقابل آفتاب بایستید تا خستگی از تنتان خارج شود.
اگر دوست دارید مطالعه بیشتری در مورد اثرات آفتاب داشته باشید، مقاله زیر را توصیه میکنم:
why morning sunlight is beneficial

وقتی چکلیست تنظیم خواب را مینوشتم به برخی از مزایای مدیتیشن اشاره کردم اما انجام ابتدای صبح مزایای متفاوتتری دارد. موارد زیر تنها بخشی از فواید آن به شمار میروند:
اگر به مدیتیشن و خودآگاهی علاقه دارید، سایت و اپلیکیشن آرامیا بهترین گزینه است.
حتما بخوانید: (چکلیست تنظیم خواب چیست؟)

ایده این روش از جولیا کامرون است. کافیست پس از بیدار شدن از خواب سه صفحه در مورد احساسات، نگرانیها یا هر چیزی که درون سرتان میپلکد بنویسید. باورتان نمیشود اگر بگویم دو سال است که این تمرین را انجام میدهم و هر بار بهتر از قبل خود را میشناسم. کافیست یک بار آن را تجربه کنید تا دیگر نتوانید از آن خلاص شوید.
حتما بخوانید: (صفحات روزانه چیست؟)

خیلی ساده است مگر نه؟ اینکه بعد از بیدار شدن از خواب، دست و صورتمان را بشوییم. شستن دست و صورت در ابتدای صبح موجب باز شدن منافذ پوستی و جلوگیری از حساسیتهای پوستی میشود. این مورد از خردهعادتهایی است که انجام آن یک دقیقه زمان نمیبرد اما به طرز شگفتانگیزی سلامتیتان را حفظ میکند.

اولین قدم مهمترین قدم است. با مرتب کردن رختخوابتان، به بینظمی اجازه نمیدهید کنترلتان کند. در نتیجه نسبت به سایر کارهای روزانه هم سختگیریتان را حفظ میکنید و عقب نمیمانید.
حتما بخوانید: (اقدامی ساده که روزتان را نجات میدهد)

میدانم ممکن است کمی سخت به نظر برسد که هر روز پس از برخاستن از خواب پیادهروی کنیم اما آمارهای رسمی نشان دادهاند یک پیادهروی ساده در ابتدای روز میتواند ۲۵ الی ۴۰ موجب افزایش طول عمرتان شود. ناگفته نماند بسیاری از بیماریهای قلبی نیز ناشی از کمتحرکی هستند در حالیکه پیادهروی میتواند به تقویت رگها و پمپاژ هر چه بهتر خون کمک کند.

در دوران راهنمایی خواندیم که دو سوم بدن هر انسان از آب تشکیل شده به همین خاطر لازم است مقدار آب فراوانی بنوشیم تا بدنمان هیدراته باقی بماند. شاید برایتان جالب باشد اگر بگویم بسیاری از کارکردهای بدن از جمله حرکت مفاصل و تنظیم دمای بدن به خاطر آب اتفاق میافتند. همچنین آب میتواند با تصفیه روده، به هضم و جذب غذا کمک بسیاری کند.

میدانم نکتهی سادهای است اما چند بار رخ داده که دیر از خواب بیدار شوید و صبحانهتان را با ناهار یک کاسه کنید؟ من متخصص تغذیه نیستم اما خوب میدانم صبحانه نقش اساسی در بازدهیام ایفا میکند. باری روتین صبحگاهی بدون صبحانه هیچ ارزشی ندارد.

معمولن بعد از اینکه از خواب برمیخیزم، سه هدف برای روز خود تعیین میکنم؛ هدفهایی که میبایست تا پایان روز به آنها برسم. این هدفها باید قابل دسترس و واقگرایانه باشند تا بتوانم طبق اقدامهایی که در طول روز انجام میدهم به آنها برسم.
اگر هدفهایتان واقعگرایانه نباشند، در انتهای شب سرخورده خواهید شد و در نتیجه روز بعد را نیز با سرخوردگی آغاز خواهید کرد. به عبارتی دیگر واقعگرایانه بودن ویژگی اصلی هدفگذاریهای روزانه است اما میخواهم به برخی از ویژگیهای فرعی اشاره کنم که رعایت آنها میتواند هدفهایتان را قابل دسترسیتر کند:
راه صد ساله را نمیتوان یک شبه طی کرد. برای خلاص شدن از نقصهایی که در وجود ما نهفتهاند به صبر و زمان نیازمندیم. نمیتوانیم از خود انتظار داشته باشیم در مدت زمان اندکی به بهترین نسخه از خودمان تبدیل شویم. به همین خاطر توصیه میکنم فهرستی از نقصهای خودمان را بنویسیم و بکوشیم هر روز یکی از آنها را حل کنیم.
به عنوان مثال اگر وسایلتان همیشه خدا روی زمین پخش است، فردا تعیین کنید: پس از استفاده کردن هر وسیله آن را سرجایش قرار میدهم. این یک قدم مثبت به سوی مطلوب است.

اگر سرتان شلوغ است و نمیتوانید زمان جداگانهای را به ورزش اختصاص دهید، دست کم ده دقیقهای زودتر از خواب برخیزید و چند حرکت کششی انجام دهید. انجام این نوع از حرکتها علاوه بر رفع خستگی، از استرس و ناآرامیهای ابتدای روز هم میکاهد.
اگر صبحها به هنگام برخاستن از خواب وحشت میکنید، انجام چند حرکت کششی میتواند مثل معجزه باشد. صد البته فهرست بحران هم میتواند شما را در رفع وحشت یاری دهد.
حتما بخوانید: (فهرست بحران چیست؟)

صبح امروز وقتی از خواب برخاستم به حقیقتی دردناک اندیشیدم. اینکه بسیاری از انسانهایی که شب قبل زنده بودند، حالا در میان ما نیستند. اوضاع زمانی خرابتر شد که فهمیدم ممکن بود یکی از این افراد من باشم. جوانی و سرزندگی دلیل نمیشود هر روز با خیال راحت سرم را روی بالش بگذارم. پس بابت بیداری دوبارهام تشکر کردم.
نه تنها این مورد بلکه بسیاری از موارد دیگر هم ارزش شکرگذاری دارند. افرادی را میشناسم که به واسطه معلولیتشان قادر نیستند از جایشان برخیزند در حالیکه من تمامی نعمتها را دارا هستم. پس بابت آنچه وجود دارد و نمیبینم هم سپاسگذاری میکنم.

پیام بهرامپور در یکی از دورههایش گفت:
«ما مسئول حالی هستیم که با خود حمل میکنیم»
یعنی اگر مثل شکست خوردهها وارد جمعی میشویم، مسئول تمام انرژی بدی هستیم که بروز دادهایم. میدانم این روزها حال خوبی نداریم اما در چنین شرایطی باید به عنوان انسان هوای یکدیگر را داشته باشیم.
حال قصد دارم به برخی از نبایدهای روتین صبحگاهی اشاره کنم؛ نبایدهایی که حتم دارم بسیاری از ما هر روز انجامشان میدهیم چون از تاثیر ناگوار آن آگاه نیستیم:

شب قبل بیست آلارم با فاصلههای پنج دقیقهای کوک میکنیم اما صبح روز بعد اتفاق جالبی رخ میدهد. برخی موبایلمان را زیر بالش میبریم تا صدایش را نشنویم، برخی تمامی بیست آلارم را به تاخیر میاندازیم و برخی هم باتری موبایلمان را بیرون میآوریم. البته مورد آخر به لطف گوشیهای پلیمری دیگر از دسترس خارج شده.
تمامی مواردی که برایتان ذکر کردم snooze یا به تاخیر انداختن محسوب میشوند. هر بار که ساعت را به تاخیر میاندازید، برخاستن دشوارتر میشود. حال با دیر بیدار شدن از خواب چه کسی ضرر میکند؟ من یا تو؟

میتوانستم به جای دست به موبایل نزن بگویم لطفن به سراغ شبکههای اجتماعی نرو اما دست زدن به موبایل گام اول برای فرو رفتن در این شبکههاست. شما را به جان هر کسی که دوست دارید قسمتان میدهم بلافاصله پس از بیداری به سراغ موبایل نروید. هیچ خبری داخل این شبکهها نیست جز یک مشت استرس و اضطراب.
شما برای شروع یک روز خوب احتیاج به خوراک فکری مناسب دارید. این خوراک میتواند خواندن چند صفحه از کتاب مورد علاقهتان باشد نه چک کردن ریلهای مزخرف اینستاگرامی و کانالهای جوک مثبت هجده تلگرامی.
نمیخواهم اغراق کنم ولی باور کنید کاری کردهاند تا روزتان را ناخواسته با حجم عظیمی از استرس آغاز کنید. نتیجه این استرس چیزی نیست جز از دست دادن تمرکز و نوعی بیقراری مداوم که تا انتهای شب همراهتان خواهد بود.

لطفن جواب سوالی که میپرسم را به خودتان بدهید. از تماشای سی کانال صدا و سیما یا کانالهای فراوان ماهوارهای چه عایدی نصیبمان میشود؟ بر فرض که تماشای آن مفید باشد، ابتدای روز چه برنامهی مفیدی وجود دارد؟ آیا فوتبال لیگ قهرمانان پخش میشود؟ آیا سریالهای تلویزیونی را ابتدای صبح پخش میکنند؟

تصور اغلب ما از قهوه آنست که شارژمان میکند. پس خوردن آن ابتدای صبح میتواند خوابمان را بپراند. اما تحقیقات نشان داده که خوردن قهوه پیش از ساعت ده صبح مضرات زیر را در پی دارد:
در واقع قهوه انرژیبخش نیست بلکه حسگرهای خوابتان را کور میکند و شما گمان میکنید انرژی دارید. اگر دوست دارید در این مورد بیشتر تحقیق کنید، آدرس منبع را برایتان ذکر میکنم:
کلیک کنید

ممکن است برخی از ما به خاطر دغدغههای فراوانی که داریم نتوانیم گوشهای از ذهنمان را به آرامش صبجگاهی اختصاص دهیم اما میتوانیم آگاهانه از آنها دوری کنیم. من معتقدم هر روز که از خواب برمیخیزیم مثل آنست که به تنظیمات کارخانه بازگشته باشیم. تمامی دردهای شب گذشته را فراموش کردهایم و رد کمرنگی از آنها باقی مانده است.
حال بیایید حواس خودمان را پرت کنیم. بیایید برای چند دقیقه در ابتدای روز خودمان را بفریبیم. وقت برای فکر کردن به دغدغهها زیاد است. صد البته که حواسپرتی آگاهانه مقدماتی دارد به عنوان مثال باید از عوامل ایجادکننده فکر منفی مثل موبایل و تلویزیون فاصله بگیرید.
بدن ما بعد از بیداری احتیاج به اندکی آمادگی دارد. درست نیست بدون ایجاد این آمادگی به سراغ کارهای سنگین روزانه برویم. همان طور که یک ورزشکار پیش از شروع مسابقه گرم میکند، ما هم باید خودمان را گرم کنیم. بایدهایی که در ابتدای نوشته ذکر کردم، میتوانند آمادگیهای ما قبل از شروع کارها محسوب شوند.
تمامی بایدها و نبایدهایی که ذکر کردم روی هم رفته سی دقیقه زمان نمیبرند. میخواهید سریع انجامشان دهید تا به کارهای دیگرتان برسید اما نمیدانید انجام همین موارد ساده میتواند بازدهی شما و در نتیجه کیفیت کارتان را بالا ببرد.
حال ممکن است برخی روزها دیر از خواب برخیزیم و وقت کافی برای انجام این موارد نباشد. در چنین شرایطی میتوانیم یکی از موارد مفید را با دقت انجام دهیم. مطمئن باشید یک مورد با کیفیت بهتر از ده مورد بیکیفیت است.
از آنجایی که به تحقیق و ارائه روشهای کاربردی در زمینه برنامهریزی علاقهمندم، به خود قول دادهام تا تمامی محتواهایی که منتشر میکنم با برنامهریزی مرتبط باشند. به همین خاطر از خود میپرسم روتین صبحگاهی چه ارتباطی با برنامهریزی دارد؟
مواردی که در این نوشته ذکر کردم با اهداف برنامهریزی همخوانی دقیقی دارند. به همین خاطر نمیتوانم روتینها و برنامهریزی را دو چیز کاملن جداگانه بدانم. واقعیت آنست که این دو کاملکننده یکدیگرند و در کنار هم امکانات فراوانی برایمان فراهم میکنند.