رمان یکلیا و تنهائی او در سال 1333 نوشته شد. تقی مدرسی(درگذشت 1376) در این داستان از اسطوره بهره گرفته.داستان در اورشلیم و میان قوم بنی اسرائیل روایت می شود.
خلاصه ،نقد و PDF رایگان داستان در اینترنت موجود است.
یکلیا YAKOLIYA دختر پادشاه اورشلیم در عهد عتیق است. پس از آن که پادشاه می فهمد یکلیا به چوپانی دلباخته و دامان خود را به او آلوده ، در کنار خیمه ی اجتماع(کعبه ی یهودیها) زنگوله ای به پای دختر بسته و با لباسی پاره، ذلیلانه او را از شهر بیرون می راند. داستان از جایی شروع می شود که دختر بیچاره در خارج از شهر و در کنار رودخانه قدم می زند،خود را روی علفها می اندازد،درونش پر از حسرت و نا امیدی است و راه چاره ای ندارد. او دوست دارد بگرید ولی نمی تواند.
از آن دور ها پیری فانوس به دست می رسد.او از دختر در مورد این عشق می پرسد: «چطور آن چوپان را دوست داشتی؟» جواب می شنود که:«دلم نمی خواست لحظه ای از او دور باشم فقط سحرها که به قصر برمی گشتم دوست داشتم کمی تنها باشم و به عظمت عشق فکر کنم.»«من هیچگاه از کارم پشیمان نشدم.فقط وقتی آن چوپان را دار زدند حس کردم که تنهایم.»
وقتش است که پیر مرد خود را معرفی کند:«من شیطان(ابلیس) هستم. یهوه(خدا) قرار بوده نوع بشر را به مقصد عشق برساند نه اینجور مثل تو آواره کند.»
شیطان در این جا حرف اصلی نویسنده را می زند:«این را بدان که تو همیشه تنها بوده ای حتی در حین عشقبازیت!» و برای اثبات سخنش، از داستانی می گوید که در سالیان دور و در عهد پادشاهی دیگر خودش به مدت دو روز بر اورشلیم حکم رانده.

داستانی که شیطان برای یکلیا تعریف می کند قسمت اصلی رُمان را تشکیل می دهد:
خدا از زبان پیامبر زمان،پیام می فرستد که آگاه باشید شیطان امشب کسی را سوی شما فرستاده که همه شهروندان اورشلیم را گمراه می کند و لازم است از ورود او به شهر جلوگیری شود. همه می دانند فرد مورد نظر همان تامار رقاص است که میکاه دل در گرو او دارد.شیطان با فرستادن تامار به اورشلیم ،میکاه شاه (که در اطاعت از یهوه بوده)و پسرش عازار (که اراده ای قوی در پشت کردن به زنان دارد و افتخارش جنگاوری ست) را به زانو در می آورد.
فرمان خدا مانع عشق ورزی میکاه شاه است.اگر او به این فرمان سر بنهد بیش از پیش تنها خواهد ماند.
بالاخره به خواست پادشاه تامار وارد قصر می شود و ...

این داستان پس از 28 مرداد1332 نوشته شده است.دورانی که سرخوردگی سیاسی در داستانهای ایرانی نمود می یابد. داستان آدم را یاد بوف کور صادق هدایت می اندازد.روایت داستان در زمان های قدیم و در شهرهای معرف باستانی و سرخوردگی و تنهایی آدمی مشخصه ی هر دو اثر است.پس از جنگ دوم جهانی نویسندگان تصمیم گرفتند ملت ها را که از این همه نزاع آسیب دیده بودند با رُمان سرگرم کنند تا دردشان یادشان برود و در ایران هم داستان نویسان ما شکست دولت مردمی در برابر کودتای محمد رضا را دستمایه ی نقب به درون آدمی کردند تا با کمک از اسطوره،سکس،...حرف های ضد دینی خود را بزنند.البته یکلیا و تنهایی او مبتذل نیست و حتی توصیف های شاعرانه فراوانی که توسط نویسنده در جای جای متن استفاده شده نثر را دلنشین و خواندنی کرده است ولی در نهایت همان درد سرگردانی آدمی را دارد و گرهی که نمی گشاید گره هم می افزاید.
در این داستان روایت هبوط انسان و تقابل شیطان و خدا آورده شده است.در اینجا شیطان در جایگاه کلاسیک خودش نیست.او پیری فانوس به دست است که اشتباه تاریخی خدا را یاد آور می شود و تمام کاسه ها را بر سر او می شکند. می گوید:« در آفرینش انسان که من همدست خدا بودم رازی را در وجود بشر قرار دادم که خدا نمی دانست. پیشنهادم این بود که انسان را رها کنیم تا خودش زندگی کند ولی خدا مانند سنگتراشی خودخواه بود که انسان را فقط به عنوان تماشاچی قبول دارد. بدین ترتیب نسل بشر همیشه در خود تنهائی احساس می کند حتی در زمان عشق و سرکشی».
داستان در عهد عتیق روایت می شود یعنی مشکل تنهائی آدمی قدیمی ست.در میان بنی اسرائیل یعنی قومی مذهبی و اکثر اتفاق ها در شب روی می دهد یعنی زمان تاریکی و گمراهی.آفتاب که بالا می زند شیطان از کنار یکلیا دور می شود.مدرسی به خوبی از نمادهای عهد عتیق و انجیل استفاده کرده است.
شیطان به یکلیا گفت تو در زمانی هم که آن چوپان را در آغوش داشتی باز هم تنها بودی. میکاه شاه هم پس از پذیرفتن تامار باز هم تنهاست و مجبور می شود از خشم خدا بگریزد و تامار را از اورشلیم بیرون کند ولی بعد از این کار هم باز تنها و مغموم است.
وجود آدمی را مانند ظرفی فرض کنید که هر چه در آن بریزند پر نمی شود.این آدمی ست :موجودی که بی نهایت ظرفیت عشق و اعتلا دارد.آدمی در سیر خود به جائی می رسد که فرشتگان نمی رسند.انسان هیچ گاه کامل نمی شود بلکه وسعت می یابد. در مقابل واژه ی تکامل به کلمه ی رُشد در قرآن کریم دقت کنید.رُشد انتهائی ندارد.(هم چنان که سقوط انسان را هم هیچ موجودی ندارد.) علت تنهایی ما دل بزرگ ماست که با عصیان، تنوع،بی خیالی و لذت هم پر نمی شود.اما این دل عظیم که با کوه های بزرگ هم قابل قیاس نیست با چه باید پُر شود؟با موجودی که از هر جهت بی نهایت است.با خدا! با بی نهایت! پس با دانستن این مسئله مشکل یکلیا و بوف کور حل می شود و خودکشی هدایت یا عصیان فروغ فرخزاد چاره ساز ما نیست.شیطان هم هیچگاه خیرخواه نوع بشر نبوده است. مدرسی درست می گوید هیچ چوپانی نمی تواند حتی گوشه ای از تنهایی یکلیا را پر کند.
تموم شد.