روال قدما بر این منطق بود که با آوردن سلسلهای از مقولات و موضوعات اسطورهای متعلق به جهان ایرانی و انطباق آن با اندیشههای پیشا سقراطیان و رگههای موجودِ پس از آن قدم در راه تطبیق کیهانشناسیِ ایرانی و فلسفۀ یونانی بزنند و این را بگویند که فسلفۀ یونانی بر آمده از کیهانشناسی ایرانی است. دلیل این امر هم در این است که به زبان فارسی تاکنون هر آنچه پیرامون این موضوع در دست است، از نگاه ایرانی سعی به تطبیق موضوع مورد بحث را داشته است. و در غرب هم، این موضوع بیشتر توسط شرق شناسان و ایرانشناسان انجام شده است و کمتر به منابع موجود فلسفه به طور دقیق اشاره شده است.
بنا به روایات، متون و منابع، هر تحقیق جدی درخصوص تعاملات دو سویه فرهنگی میان سنت های حکمی و عقلانی ایران و یونان، گنجایش پوشش موضوعات وسیع و گسترده و مختلف اعم از ستاره شناسی و نجوم باستان، مفاهیم پیرامون فضا و مکان، متافیزیک و هستی شناسی، علم اعداد[طالع بینی]، حساب و هندسه، فن شعر و خطابه[سخنوری]، رفتارهایی معنوی، نظام آئینی، اخلاق، حقوق، سیاست، نظریه و نگرشهای فرمانروایی، طراحی شهری و بی تردید دیگر موضوعات را دارد. آنچه مطالعات پیرامون کیهانشناسی ایرانی و فلسفه یونانی را تهدید میکند، این است که برخی از پژوهشگران ویژگیهایی را در کنش و واکنشهای فرهنگی بدون سنتز و بسیار ناگهانی و با عجله در روابط علت و معلولی و استدلال، به دلیل کمبود شواهد، تطبیقی فرض میکنند و سعی دارند با تطبیق مسائل خویش را حل کنند. به همین منظور تلاش ما میبایست این باشد که از وهم اندیشی و خیالاندیشی که میتواند از نتایج تطبیقی حاصل شود، دوری کنیم.
اسکان زارع
ادامه