
تلفنهای هوشمند بخش جداییناپذیر زندگی این روزهای ما شدهاند؛ از نوجوانان گرفته تا ردههای سنی ۸۰ سال به بالا نیز در چند دهه اخیر با این فناوری در تعامل قرار گرفته به ناچار و یا از روی علاقه و کنجکاوی، درگیر امواج خروشان این فناورینوین شدهاند.
در گذار فناورینوین و توجه خاص صاحبان مشاغل به فرصتی که فناوری در اختیارشان قرار داده است (در راستای کاهش هزینه نیروی انسانی و افزایش سرعت پاسخگویی به مردم)، پاسخگویی به موقع در کنار افزایش حس مشارکت مدنی مردم در مدیریت شهری (جهت شناسایی و رفع مشکلات شهری با صرف کمترین وقت و هزینه) به فرصتی مغتنم برای مدیران و تصمیمگیران شهری مبدل شده است.
شهرداریهای اقصی نقاط جهان، با خرید برنامههایی همچون SeeClickFix یا SmartCitiesDive و ارائه آن جهت ثبت و دریافت گزارشات مردمی در امور شهری از قابلیتهای از پیشآماده آنها بهرهمند میشوند.
در این مقاله بهصورت اختصاری به بررسی یکی از این پلتفرمهای مدیریت خدماتشهری میپردازیم و بخشهای مختلف آن را بازبینی میکنیم.
این اپلیکیشن در اسپانیا (یکی از کشورهای پیشتاز در حوزه توسعه هوشمندسازی شهری) و در چارچوب مشارکت عمومی-خصوصی (Private Partnership-Public یا PPP، که یک توافق همکاری بین یک یا چندبخش دولتی و خصوصی است) برای دو پلتفرم اندروید و آیاُاِس توسعه یافته و کلیه خدمات مورد نیاز شهری را به شهروندان، صاحبان مشاغل و مدیران شهری ارائه میدهد. محوریت و هدف این خدمات بر روی حوزههای «جاذبههای گردشگری»، «بخشهای تجاری» و «ارزشآفرینی برای شهروندان» متمرکز شده است.
این برنامه با استفاده از پایگاه دادههای ساختاریافته، خدمات خود را ارائه میدهد و همچنین میتواند با دریافت پیشنهادات یا انتقادات، به بهبود عملکرد توسعه برنامه (و بومیسازی آن) جهت تسهیل ارائه خدمات مبادرت نمود.


در سه زیرگروه کسبوکار، شهروندی و مدیریت شهری دستهبندی میشوند:
حوزه کسبوکار
پیدا کردن نزدیکترین داروخانه به شما، به همراه نمایش ساعات کاری آنها.
پیدا کردن نزدیکترین جایگاه سوخت به شما، و مقایسه نرخ در هر جایگاه.
به صاحبان مشاغل این امکان را میدهد تا از طریق اطلاعات مکانی، جایگاه خود را در حوزه مربوطه ارتقا دهند. کاربران میتوانند علاوه بر مدیریت معاملات خود، به فهرست فروشگاههای ثبت شده در برنامه مراجعه کرده و آنها را ارزیابی نمایند.
این بخش جهت بهبود تجربهکاربری نرمافزار ایجاد شده است. عملکرد فیچرهای برنامه و جستوجو در میان ماژولهای برنامه را تسهیل مینماید.
حوزه شهروندی
این بخش به جهت تقسیمبندی کاربران، با هدف افزایش حس مالکیت کاربر نسبت به نرمافزار ایجاد شده است. انتخاب حوزههای موردعلاقه کاربر توسط وی، جهت بهبود بیشتر تجربه کاربر با توجه به در دسترس قرار دادن نیاز اصلی کاربر به ایشان، در کوتاهترین زمان ممکن است.
علاوه بر قابلیت مذکور، کاربران قادر خواهند بود تا با توجه به نیازشان ویجتهای کاربردی را حذف یا اضافه نمایند.
به دو صورت نوشتاری و صوتی پاسخگوی نیاز گردشگران میباشد. در این بخش، جاذبههای گردشگری محل بر روی نقشه جغرافیایی به همراه تصاویر و اطلاعات ضروری (همچون پیدا کردن بهترین مسیر دسترسی) نمایش داده میشود .
رزرو امکانات و رویدادهای ورزشی مورد علاقه.
پیدا کردن دسترسی به پارکینگ ماشین و یا جایگاههای دوچرخههای اشتراکی و نشان دادن ظرفیت آنها.
دسترسی جایگاههای شارژ بر روی نقشه جغرافیایی.
نشان دادن نزدیکترین اتوبوس، تراموا و یا ایستگاههای مترو و مدت زمانی که برای تکمیل سفر نیاز دارد را نشان میدهد. همچنین این بخش میتواند نشان دهد که برای رسیدن به مقصد از کدام خطوط می توان استفاده نمود.
با استفاده از این بخش میتوان قبل از خروج از خانه با مشاهده تصاویر دوربینهای کنترل ترافیک در تلفن همراه، شرایط تردد را بررسی کرد.
فضای ابری که توسط کاربران برای به اشتراکگذاری تجربیاتشان در نظر گرفته شده است. تمامی بخشهایی که کاربران به عنوان «موارد دلخواه» علامتگذاری کردهاند در فضایی به نام My Cloud قابل دسترس برای سایر کاربران خواهد بود.
هدف از این بخش، گسترش توسعه کسبوکارهای محلی است. مشاغل گوناگون میتوانند بهصورت مفرد یا جمعی کمپینهای دورهای برگزار کنند و سایر اقدامات بازیوارسازی (Gamification) را نیز در این بستر توسعه دهند. همچنین، کاربران از طریق کارت وفاداری خود میتوانند از امکاناتی نظیر تخفیف، تبلیغات و پیشنهادات ویژه نیز بهرهمند گردند.
در این بخش کاربران میتوانند اطلاعاتی نظیر میزان مصرف سیستم روشنایی هوشمند، شرایط ترافیکی، آلودگی صوتی و ... را کسب کنند.
حوزه مدیریت شهری
مدیران شهری از این طریق میتوانند در مورد اخبار و رویدادهای شهرداری در شهر، در این بستر اطلاعرسانی کرده و دیگر شهرها و بازدیدکنندگان را از آنچه در شهر میگذرد مطلع سازند.
شهروندان میتوانند کلیه نظرات خود را در قالب پیشنهادات، انتقادات و شکایات، در موقعیت جغرافیایی مدنظر همراه با پیوست ویدئو، صدا یا تصویر، توسط تلفن همراه خود به مدیران و تصمیمگیران شهری ارسال نمایند. با وجود سیستم موقعیتیابی مکانی تعبیه شده در این سیستم، مدت زمان پاسخگویی در حوادث از سوی شهرداری، بهطور قابل ملاحظهای بهبود مییابد.
کلیه مجلات، برنامههای فرهنگی و سایر نشریات منتشره توسط شهرداری و سازمانهای وابسته در این بخش قابل دسترس خواهد بود. در صورت تمایل، کاربران میتوانند فایل را در حافظه شخصی تلفن هوشمند خود نیز ذخیره کنند.
از این طریق شهرداری یا شورای شهر میتواند بازدیدکنندگان و شهرهای همسایه را از آخرین اخبار و رویدادهای پیشرو مطلع سازد.
در این بخش میتوان منوی جداگانهای برای رویدادهای خاص (جشنها، جشنوارههای فرهنگی، رویدادهای غذایی و ...) تعبیه نمود. همچنین میتوان به متولیان برگزاری این رویدادها نیز دسترسی پیدا کرد.
توسعه برنامههای بومی در کشور برای ارائه خدمات به شهروندان، در یکسو ممکن است پروژهای زمانبر ، با فراز و فرودهای بسیاری همراه باشد؛ اما در سوی دیگر ادعای دارا بودن انعطاف لازم جهت همسانسازی با نیاز مشتریان توسط شرکتهای خارجی، چرایی و لازمه توسعه برنامه داخلی را با تأمل روبرو میسازد. با نگاهی مثبت و خوشبینانه، صرف هزینههای اولیه و پشتیبانی برای توسعه چنین ابزاری، ممکن است کم یا زیاد با هزینههای خرید و راهاندازی آن توسط شرکت خارجی برابر باشد؛ اما در نمونه خارجی پاسخگویی به نیاز واقعی مخاطب ممکن است با کمی وقفه و یاچالش مواجه شود. همچنین، با وجود بسیاری از وعدههای پشتیبانی کامل شرکت خارجی، موانع غیرقابل پیشبینی بسیاری امکان دارد بروز نماید. این مساله در کنارِ وجودِ بعضی از محدودیتهای دسترسی خارجی به کشورمان، ممکن است باعث شود، روال از اصل خدمترسانی فاصله گرفته و کارگزار را متحمل صرفهزینههای بیشتری نماید. لذا، با وجود بالا بودن ظرفیتهای علمی کشورمان در حوزههای فناوری و ارتباطات، علاوه بر چالشزدایی در زمینه محدودیتهای دسترسی، میتوان با بالاتر بردن توان رقابتی و رشد بیشتر نیروهای متخصص داخلی، پنجرههای تازهای به سوی اقدامات بعدی باز کرد.