بعید است سریالباز باشید و اسم «مردگان متحرک» یا همان «واکینگدد» به گوشتان نخورده باشد. سریالی که بیش از یک دهه، یکی از مهمترین آثار تلویزیون بود؛ گاهی میلیونها نفر را هر هفته پای صفحهی نمایش مینشاند و گاهی هم آنقدر بحثبرانگیز میشد که حتی طرفداران قدیمیاش را به جان هم میانداخت.

این سریال اقتباسی از مجموعه کمیکهای موفقی به همین نام، نوشتهی رابرت کرکمن، با طراحی تونی مور و چارلی آدلارد است. فرانک دارابونت، خالق نسخهی تلویزیونی و کارگردان آثاری مشهور سینمایی مانند «رستگاری در شاوشنک» (۱۹۹۴) و «مسیر سبز» (۱۹۹۹)، در فصل نخست موفق شد روح کمیک را به شکلی تحسینبرانگیز به تصویر بکشد و آغازی رقم بزند که هنوز هم از نگاه بسیاری از مخاطبان، یکی از بهترین پایلوتهای یک سریال در تاریخ تلویزیون به شمار میآید.

اما «واکینگدد»، مثل بسیاری از مجموعههای طولانی، همیشه در اوج باقی نماند. هرچه داستان گستردهتر شد و شخصیتهای بیشتری به آن اضافه شدند، کیفیت سریال نیز افت شدیدی را تجربه کرد. بعضی فصلها هنوز هم از بهترین نمونههای آخرالزمانی محسوب میشوند و تحمل بعضی دیگر واقعاً دشوار است. با وجود این افتوخیزها، موفقیت «واکینگدد» آنقدر بزرگ بود که به یک فرنچایز تلویزیونی تبدیل شود. از «از مردگان متحرک بترسید» (۲۰۲۳-۲۰۱۵) گرفته تا «مردگان متحرک: شهر مرده» (۲۰۲۶-۲۰۲۳)، «مردگان متحرک: دریل دیکسون» (۲۰۲۷-۲۰۲۳) و «مردگان متحرک: آنهایی که زندهاند» (۲۰۲۴)، همگی تلاش کردهاند این دنیا را زنده نگه دارند؛ هرچند کیفیت آنها و این که در این راه موفق بودهاند یا نه، خود بحث مفصل دیگریست.
در این مقاله اما کاری به اسپینآفها نداریم و تنها در پایان اشارهای مختصر به آنها میکنیم. قرار است به سراغ یازده فصل سریال اصلی برویم و آنها را از بدترین تا بهترین رتبهبندی کنیم و نظری بر نقاط مثبت و منفی هر فصل داشته باشیم. با انتشارات آوانس همراه باشید.

فصل دهم را میتوان به سادگی پایینترین نقطهی «واکینگدد» دانست؛ فصلی که تقریباً همهی مشکلات فصلهای پیش را یکجا جمع میکند و چند مشکل تازه هم رویشان میگذارد. بزرگترین ایراد این فصل، ریتم فاجعهبار آن است. داستانی که ظرفیت چند روایت در چند قسمت را داشت، آنقدر کش میآید که بخش بزرگی از فصل به قدم زدن در جنگل، گفتوگوهای تکراری و انتظار برای اتفاقی تبدیل میشود که بسیار دیر از راه میرسد.
نجواگران نیز برخلاف معرفی ترسناکشان در فصل نهم، دیگر آن تهدید سابق نیستند. آلفا و بتا قربانی فیلمنامهای میشوند که مدام آنها را عقب نگه میدارد تا فصل دیرتر تمام شود. رفتار کارول بارها گروه را تا مرز فروپاشی میبرد، اما فیلمنامه تقریباً هیچ بهایی از او نمیگیرد. ماجرای نفوذ نیگان به نجواگران و قتل آلفا ظرفیت زیادی داشت، ولی آن هم به شکلی هولهولکی روایت میشود و مرگ بتا به دست دریل نیز مضحکتر از چیزیست که شایستهی آن بود.
شش اپیزود ویژهی دوران کرونا هم بیشتر محتوای جانبیاند تا ادامهی واقعی فصل؛ نه داستان را جلو میبرند و نه ارزش دراماتیک دارند. تنها استثناء «Here's Negan» است؛ اپیزودی که با بازی تماشایی جفری دین مورگان و روایتی منسجم از گذشتهی نیگان، برای لحظاتی اجازه میدهد از این فصل لذت ببریم.

فصل هشتم قرار بود نقطهی اوج جنگ با منجیها باشد؛ جنگی که سریال از مدتها پیش برایش زمینهچینی کرده بود. ریک، مگی و ایزیکیل جوامع مختلف را متحد میکنند و نبردی تمامعیار علیه نیگان آغاز میشود، اما مشکل اینجاست که اجرای این ایده حتی به ظرفیت آن نزدیک هم نمیشود.
بزرگترین مشکل این فصل، دوباره ریتمِ کند آن است. جنگی که میتوانست در چند قسمت نفسگیر روایت شود، آنقدر کش پیدا میکند که بسیاری از اپیزودها شبیه تکرار یکدیگر میشوند: حمله، تیراندازی، فرار و دوباره از اول. این فصل که مثلاً اکشنترین فصل سریال است، به شکل عجیبی بیرمق و کمهیجان است. تیراندازیهای بیهدف، تصمیمهای عجیب و تدوین آشفته باعث میشوند حتی بزرگترین نبرد سریال هم وزن لازم را پیدا نکند. کشته شدن زبالهنشینها به دست سایمون، سرنوشت جیدیس و مورگان و همچنین خط داستانی دوایت نیز به شکلی تکهتکه و بسیار عجولانه پرداخته میشوند.
مرگ کارل یکی از بدترین تصمیمهای فصل است. شخصیتی که سالها از موقعیتهای مرگبار جان سالم به در برده، با گاز گرفتن چند واکر حذف میشود تا ریک در پایان دلیلی برای بخشیدن نیگان داشته باشد؛ بگذریم که سوگواری ریک برای پسرش هرگز به شکل باورپذیر تصویر نمیشود. خود نیگان اما همچنان برگ برندهی فصل است و جفری دین مورگان تقریباً هر صحنهای را که واردش میشود، نجات میدهد. فصل هشتم میبایست پایان باشکوه جنگ منجیها باشد، اما بیشتر شبیه فرصت بزرگیست که با کش دادن و اجرای ضعیف هدر رفته.

فصل ششم همان جاییست که نشانههای جدی فرسودگی «واکینگدد» برای نخستینبار آشکار میشود. چند قسمت ابتدایی، با گلهی عظیم واکرها و بحران الکساندریا، شروعی پرتنش دارند و حتی امید یک فصل خوب را زنده میکنند؛ اما خیلی زود روایت از شاخهای به شاخهی دیگر میپرد و هر بار که داستان شتاب میگیرد، فیلمنامه ترمز میکند.
مورگان با فلسفهی «همهی زندگیها ارزش دارند» به یکی از خودخواهترین کاراکترهای سریال تبدیل میشود. تکرار بیپایان این باور و تصمیمهایی که بارها جان دیگران را به خطر میاندازد، از مورگان شخصیتی آزاردهنده میسازد؛ ناگفته نماند که اپیزود «Here's Not Here» که به گذشتهی این شخصیت میپردازد، یکی از نمونههای خوب فلاشبک در سریال است که البته آن هم با توجه به خروج مورگان در فصل هفتم از سریال، بیمعنی و بیاثر میشود. مرگ جعلی گلن یکی از حقههای بسیار سطح پایین سریال است که مخاطب را احمق فرض میکند و با نمایش غیرمستقیم مرگ او و سپس نجات دادنش از یک موقعیت به شدت تخیلی، شادی توخالیای را به مخاطب برمیگرداند. شاید بتوان بهترین نقطهی قوت این فصل را، مسیر تحول کارل بدانیم که به شکلی عمیق و خوب شخصیتپردازی شده است.
ایراد نابخشودنی فصل این است که به مخاطب اعتماد ندارد و تمام فصل را به یک تبلیغ شانزدهقسمتی برای ورود نیگان تبدیل میکند. نام او مدام تکرار میشود و منجیها یکی پس از دیگری ظاهر میشوند، اما آنقدر ورود شخصیت اصلی عقب میافتد که انتظار هیجانانگیز به خستگی تبدیل میشود. پایان فصل هم با پنهان کردن هویت قربانی لوسیل، به جای تعلیق واقعی، بیشتر شبیه یک کلیفهنگر ارزان برای مجبور کردن مخاطب به تماشای فصل بعد است. فصل ششم هنوز فاجعه نیست، اما ریشهی بسیاری از مشکلات سالهای بعد را میتوان به وضوح در آن دید.

فصل هفتم با اپیزود کوبندهی «The Day Will Come When You Won't Be» آغاز میشود. نیگان، به وسیلهی لوسیل (همان چوب بیسبال معروفش)، آبراهام و گلن را میکشد، ریک را از لحاظ روانی خرد میکند و به بیننده نشان میدهد دشمن تازه قرار است چیزی فراتر از تهدیدهای قبلی باشد. مشکل اینجاست که بعد از چنین آغاز سهمگینی، سریال تقریباً تمام انرژیاش را خرج آمادهسازی فصل بعد میکند (که آن هم آش دهانسوزی نیست).
معرفی پادشاهی، اوشنساید، زبالهنشینها و پایگاه منجیها جهان سریال را بزرگتر میکند و نشان میدهد تمدن دوباره در شکلهای مختلف در حال بازگشت است. این گسترش جهان از بهترین ویژگیهای فصل است، اما روایت بیش از آن که داستان خودش را تعریف کند، مهرههای جنگ آینده را میچیند. بسیاری از اپیزودها فقط یک یا دو شخصیت را دنبال میکنند و برای رسیدن به هر اتفاق، مسیری طولانی و ملالانگیز طی میشود. مرگ ساشا نیز به شکل خوبی رقم نمیخورد و او هرگز در سریال از محبوبیت لازم برخوردار نبوده تا لحظهی مرگ او وزن احساسی داشته باشد. خط داستانی ایند و کارل از بخشهای قابل تعریف این فصل است و بار احساسی قابل توجهی دارد.
باز هم نیگان مهمترین نقطهی قوت است. جفری دین مورگان با کاریزما و شوخطبعی تلخش اجازه نمیدهد فصل کاملاً از نفس بیفتد. فصل هفتم بد نیست، اما بعد از آن شروع درخشان، هرگز به همان ارتفاع برنمیگردد و در نهایت بیشتر یک مقدمهی طولانی برای جنگ است تا فصلی مستقل و ماندگار.

فصل یازدهم شاید متفاوتترین فصل سریال باشد. این فصل، با بحران کمبود غذا و درگیری با ریپرها آغاز میشود؛ خط داستانیای که چندان ماندگار نیست، اما شروع فصل را پرتنش نگه میدارد. با کنار رفتن آنها، سریال وارد یکی از جاهطلبانهترین ایدههایش میشود: کامنولث، جامعهای بزرگ با ارتش، دولت، رسانه، دادگاه و طبقات اجتماعی که نشان میدهد جهان دیگر فقط دربارهی بقا نیست و دوباره پای سیاست و فساد به میان آمده است.
مشکل این است که سریال تقریباً تمام ظرفیت این ایده را هدر میدهد. شکاف طبقاتی، فساد ساختاری و بازسازی تمدن میتوانستند پایان متفاوتی برای «واکینگدد» رقم بزنند، اما فیلمنامه مدام به خطوط فرعی کماهمیت منحرف میشود؛ به طوری که بخش زیادی از داستان روی یوجین و روابط او متمرکز است. پاملا میلتون نیز در حد یک شخصیت منفی بزرگ برای پایان مجموعه نیست و در برابر فرماندار، نیگان و حتی آلفا کمرنگ به نظر میرسد. مرگ رزیتا در پایان سریال نیز وزن کافی را ندارد و سریال هرگز شخصیت او را به گونهای پروبال نداده بود که مرگش در پایان، باشکوه یا خیلی مهم به نظر برسد.
پایانبندی هم مشکل اصلی فصل را کامل میکند. با وجود ۲۴ قسمت، بعضی خطوط عجولانه بسته میشوند و نبرد نهایی فاقد شکوه لازم است. بدتر از همه این که پایان سریال بیش از آن که وداع باشد، تبلیغ اسپینآفهاست؛ ریک و میشون، دریل و کارول، مگی و نیگان همه بیشتر آیندهی فرنچایز را تبلیغ میکنند تا پایان یک سفر دوازدهساله را. فصل یازدهم فاجعه نیست، اما برای پایان چنین مجموعهای به شکل دردناکی ناکافیست.

فصل نهم با تلاش ریک برای اتحاد جوامع آغاز میشود، اما پنج قسمت نخست هنوز بوی مشکلات فصل هشتم را میدهند و تماماً در خدمت خروج ریک قرار میگیرند. نحوهی حذف او نیز یکی از تصمیمهای بحثبرانگیز مجموعه است؛ سریال وانمود میکند ریک مرده، چند دقیقه بعد نجاتش میدهد و او را برای پروژههای آینده کنار میگذارد. میتوان اینطور گفت که نه شجاعت کشتنش را دارد و نه بلد است او را در داستان حفظ کند. این تصمیم، غیرحرفهایست.
درست زمانی که به نظر میرسد سریال بدون ریک فرو میپاشد، پرش زمانی ششساله جان تازهای به آن میدهد. مهمتر از همه، نجواگران وارد میشوند؛ گروهی که با زندگی میان واکرها و پوشیدن پوست مردگان، دوباره ترس و ناشناختگی را به دنیایی برمیگردانند که زامبیها مدتها بود دیگر تهدید جدیاش نبودند. در این فصل با کودکی جودیث گرایمز نیز همراه میشویم و سریال شخصیتهای جدیدی مثل یوکیمو، مگنا، کانی و لوک را به ما معرفی میکند. خط داستانی هنری و لیدیا نیز یکی از روابط عاشقانهی موفق و باورپذیر سریال است.
آلفا و پایان فصل با سرهای بریدهشده روی نیزهها از بهترین لحظات هستند، هرچند میتوانستند جسورانهتر باشند و با نمایش جزئیات بیشتر، صحنهای وحشتناک و ماندگار خلق کنند. فصل نهم یک فصل دوپارهست: یکسوم نخست ناامیدکننده، اما ادامهای که بعد از چند سال افت، دوباره امید را به «واکینگدد» برمیگرداند. ناگفته نماند که این امید، با فاجعهی فصل دهم به یکی از بزرگترین حسرتهای سریال تبدیل میشود.

فصل پنجم دقیقاً با فرار گروه از ترمینوس آغاز میشود و از همان ابتدا حس حرکت دارد؛ چیزی که بعدها به شدت از سریال کم شد. شخصیتها مدام در مسیرند، خطر شکل عوض میکند و داستان بیشتر اوقات رو به جلو حرکت میکند. ریک نیز در این فصل به یکی از پیچیدهترین نسخههای خودش میرسد؛ مردی که دیگر میان انسانیت و بقا مرز روشنی نمیبیند.
با این حال، بزرگترین فرصت از دسترفتهی فصل خود ترمینوس است. جامعهای که از پایان فصل چهارم به شکلی مرموز ساخته شده بود، در چند قسمت جمع میشود و آدمخوارهایش خیلی زود حذف میشوند. خط داستانی بیمارستان نیز به اندازهی بخشهای قبل و بعد جذاب نیست و برای مدتی ریتم را پایین میآورد. در این فصل همچنین شاهد ورود گابریل به داستان هستیم که در ابتدا شخصیت بسیار آسیبپذیری دارد و به مرور رشد میکند.
مرگ بث و تایریس (ناگفته نماند که مرگ تایریس، یکی از دمدستیترین مرگهای سریال است) فضای فصل را تلختر میکند و سرانجام آشنایی با آرون و رسیدن گروه به الکساندریا، بعد از مدتها آوارگی، نقطهی مهمی در مسیر داستان است. فصل پنجم با وجود چند لغزش، هنوز منسجم و پرتحرک است؛ اگر ترمینوس بیشتر دوام میآورد و بیمارستان جمعوجورتر روایت میشد، جایگاهش حتی میتوانست بالاتر باشد.

فصل سوم جاییست که «واکینگدد» از یک داستان بقا فراتر میرود و وارد نبرد میان دو جامعه میشود. زندان برای ریک و گروهش تبدیل به خانه شده و در سوی دیگر، وودبری با ظاهر آرام و متمدنش زیر سلطهی فرماندار شکل گرفته است. همین تقابل، یکی از جذابترین کشمکشهای سریال را میسازد.
فرماندار مهمترین دستاورد فصل است؛ سیاستمداری کاریزماتیک و در عین حال انسانی به شدت شکسته که فاصلهی زیادی میان چهرهی عمومی و حقیقت درونش وجود دارد. در کنار او، میشون با حضوری مرموز وارد داستان میشود و مریل نیز یکی از بهترین مسیرهای تحول شخصیت را طی میکند؛ از یک نژادپرست خشن در فصل اول به مردی که در نهایت برای دیگران فداکاری میکند. مرگ لوری حین زایمان و شلیک کردن کارل به او، یکی از سنگینترین مرگهای تمام سریال است و اندرو لینکلن در سکانس سوگواری ریک برای همسرش، اوج هنرنماییاش را به نمایش میگذارد.
آندریا نیز با تمام تصمیمهای اشتباهش، به دلیل همین خطاها انسانی و باورپذیر است و با این که به خاطر خیانت به گروه ریک از او بدمان میآید، اما مرگش در پایان دارای وزن احساسی و دراماتیک است. فصل سوم جهان سریال را بزرگتر میکند و برای اولین بار نشان میدهد که انسانها پس از فروپاشی دنیا چه نوع جامعهای خواهند ساخت. همین نگاه است که فصل سوم را به یکی از مهمترین و بهترین فصلهای مجموعه تبدیل میکند.

فصل چهارم یکی از کاملترین نسخههای «واکینگدد» است. داستان با بیماری در زندان آغاز میشود. پس از آن فرماندار بازمیگردد و با حملهی او، زندان برای همیشه سقوط میکند؛ گروه از هم میپاشد و هر دسته در مسیری جدا به سمت ترمینوس حرکت میکند.
بهترین بخش فصل، پرداخت دوبارهی فرماندار است. سریال این بار فقط مستبد بیرحم فصل سوم را نشان نمیدهد، بلکه به او فرصت شروعی تازه میدهد و ثابت میکند مشکلش صرفاً شرایط نیست؛ هر بار که امکان تغییر دارد، دوباره خشونت را انتخاب میکند. همین پرداخت، او را به بهترین شرور سریال تبدیل میکند.
پراکنده شدن گروه نیز به شخصیتها فضای نفس کشیدن میدهد. ریک و کارل، دریل و بث، گلن و مگی و میشون هرکدام فرصت بیشتری برای رشد پیدا میکنند. معرفی آبراهام، یوجین و رزیتا نیز یکی دیگر از نقاط مهم فصل است و در کنار آنان، شاهد معرفی شخصیتهای مهمی همچون باب و تارا نیز هستیم. از همهی این موارد که بگذریم، خط داستانی لیزی و تصمیم دردناک کارول برای شلیک کردن به او در اپیزود «The Grove» از تکاندهندهترین لحظات کل مجموعه است؛ به طوری که ممکن است تا مدتها، دیالوگ «به گلها نگاه کن» در خاطرهتان باقی بماند. فصل چهارم همان جاییست که شخصیتپردازی، تعلیق، احساس و خشونت در بهترین تعادل ممکن قرار میگیرند.

قسمت اول «واکینگدد» با عنوان «Days Gone Bye» هنوز هم یکی از بهترین پایلوتهای تلویزیون است. فرانک دارابونت از همان بیدار شدن ریک در بیمارستان تا ورودش به آتلانتای ویران، نشان میدهد قرار نیست فقط یک سریال زامبی بسازد. میزانسنهای حسابشده، قاببندیهای سینمایی و روایت آرام، اما پرتعلیق باعث میشوند فرم به اندازهی قصه اهمیت داشته باشد.
این فصل تنها شش قسمت دارد و همین کوتاهی یکی از بزرگترین مزیتهایش است. خبری از کشدادن داستان نیست؛ شخصیتها معرفی میشوند، رابطهی ریک و شین شکل میگیرد و حس ناشناخته بودن جهان دائماً حفظ میشود. هنوز هیچکس نمیداند چه اتفاقی افتاده و آیا اصلاً راه نجاتی وجود دارد یا نه. مثلث ریک، شین و لوری نیز یکی از عمیقترین روابط این فصل است که با فصل دوم به بهترین شکل ادامه و پایان مییابد.
پایان در CDC نیز برای نخستین و تقریباً آخرین بار، سراغ توضیح علمی آخرالزمان میرود و همزمان روشن میکند که دیگر هیچ پناهگاه مطمئنی وجود ندارد. فصل اول با فضاسازی، انسجام و کنترل روایی، استانداردی میسازد که خود سریال بعدها فقط گاهی توانست به آن نزدیک شود. فصل اول شاید چندان پرهیجان به نظر نرسد، ولی به خوبی از پس مسئولیت سنگینِ آغاز یک سریال برمیآید.

فصل دوم شاید در هنگام پخش به خاطر ریتم آرامَش مورد انتقاد قرار گرفت، اما امروز دقیقاً همان آرامش یکی از نقاط قوتش است. این فصل بیش از هر فصل دیگری (حتی فصل سوم) ثابت میکند خطر اصلی «واکینگدد» واکرها نیستند؛ آدمها هستند. مزرعهی هرشل ظاهراً امن است، اما زیر این آرامش، اختلافها و بحرانهای اخلاقی آرامآرام رشد میکنند.
قلب فصل، رابطهی چندلایه و پرتنش ریک و شین است. دو دوست قدیمی که کمکم به دو نگاه متفاوت نسبت به بقا تبدیل میشوند. ریک هنوز تلاش میکند بخشی از اخلاق گذشته را حفظ کند، در حالی که شین معتقد است این دنیا دیگر جایی برای آن ندارد. نکتهی مهم این است که سریال هیچکدام را کاملاً برحق یا باطل نشان نمیدهد. شکاف میان آنها قسمتبهقسمت عمیقتر میشود تا مرگ شین، هم پایان یک شخصیت باشد و هم تولد نسخهی تازهای از ریک. گفتنیست که شلیک کردن کارل به شین، نقش مهمی در تحول شخصیتی او در آینده دارد.
در کنار این خط اصلی، گلن و مگی یکی از بهترین روابط عاشقانهی سریال را شکل میدهند، هرشل مسیر تحول بسیار خوبی دارد و شخصیتهایی مثل دریل، کارول، دیل، تیداگ و آندریا نیز فرصت رشد پیدا میکنند. مزرعه هم با آرامش ظاهریاش، فضایی ایدهآل برای ساخت تنش از دل گفتوگو و تصمیم است، نه صرفاً اکشن.
خط جستوجوی سوفیا گاهی بیش از حد طولانی میشود، اما پایان فصل تقریباً تمام این صبر را جبران میکند: راز انبار، رویارویی ریک و شین، سقوط مزرعه و پراکنده شدن گروه، پشت سر هم ضربه میزنند. فصل دوم بیش از هر فصل دیگری «واکینگدد» را به عنوان یک درام شخصیتمحور تعریف میکند و برای من دقیقاً به همین دلیل، بهترین فصل سریال است.
پس از محبوبیت کمسابقهی «واکینگدد» نزد مخاطبان، AMC تصمیم گرفت تا این سریال را به وسیلهی فرنچایزی گسترش و ادامه دهد. اسپینآفهای این مجموعه، کیفیت یکسانی ندارند. بعضی خوب و بعضی بسیار بد هستند. در ادامه، نگاهی مختصر به سریالهای فرعی این فرنچایز میاندازیم.

مردگان متحرک: شهر مرده (۲۰۲۶-۲۰۲۳)
تعداد فصلها: ۳
«شهر مرده» دستکم از نظر مکان شروع جذابی دارد: منهتن ویران و جداافتاده که میتوانست فضایی کاملاً متفاوت از جنگلها و شهرکهای تکراری سریال اصلی بسازد. مشکل اصلی اما خودِ زوج مرکزی است. رابطهی مگی و نیگان در سریال اصلی به نقطهای رسیده بود که ادامه دادن اجباری آن دیگر چندان طبیعی به نظر نمیرسید، اما «شهر مرده» دوباره همان زخم قدیمی را باز میکند تا این دو شخصیت را کنار یکدیگر نگه دارد. سریال در بهترین لحظاتش از فضای نیویورک و کاریزمای جفری دین مورگان استفاده میکند، اما بیش از حد وابسته به محبوبیت شخصیتهاییست که از سریال اصلی قرض گرفته و کمتر میتواند هویتی مستقل برای خودش بسازد. نتیجه سرگرمکننده است، اما تردیدی نیست که تمام سریال بر محبوبیت شخصیتها بنا شده است.

مردگان متحرک: دریل دیکسون (۲۰۲۷-۲۰۲۳)
تعداد فصلها: ۴
«دریل دیکسون» از میان اسپینآفهای جدید شاید بیش از همه تلاش میکند ظاهر و هویت متفاوتی داشته باشد. انتقال داستان به فرانسه، معماری اروپایی، فضای مذهبی و شکل متفاوت جوامع باعث میشوند دستکم دیگر احساس نکنیم دوباره در همان جنگل جورجیا گیر افتادهایم. خود ایدهی فرانسه نیز بیارتباط با جهان قبلی نیست؛ پایان سریال «مردگان متحرک: جهانی فراتر» (۲۰۲۱-۲۰۲۰) قبلاً سرنخهایی دربارهی وضعیت متفاوت واکرها در فرانسه داده بود. با این حال، مشکل اصلی این است که داستان بار دیگر دریل را وارد مأموریتی برای محافظت و رساندن شخصی به مقصد میکند و زیر ظاهر تازه، بخشی از همان الگوهای قدیمی «واکینگدد» پنهان شده است. بازگشت کارول اگرچه برای طرفداران جذاب است، اما وابستگی مجموعه به نوستالژی سریال اصلی را تشدید میکند و فرصت استقلال را از آن میگیرد. با تمام اینها، «دریل دیکسون» با اختلاف بهترین اسپینآف «واکینگدد» است.

مردگان متحرک: آنهایی که زندهاند (۲۰۲۴)
تعداد فصلها: ۱
«آنهایی که زندهاند» نتیجهی سالها زمینهچینی برای بازگشت ریک و راز CRM است؛ نتیجهای که تمام آن انتظار را به باد میدهد. سازمانی که سالها همچون هیولایی عظیم و دستنیافتنی معرفی شده بود، اینجا آنقدر ابلهانه نوشته میشود که در پایان با سرعتی خندهدار بساطش را جمع میکنند. داستان شش قسمت فرصت دارد چندین سال راز، جدایی و تحول شخصیت را جمع کند و طبیعتاً از پس هیچکدام درست برنمیآید. رابطهی ریک و میشون نیز زیر دیالوگهای عاشقانهی گلدرشت و احساسات تحمیلی دفن میشود؛ فیلمنامه به جای ساختن احساس، آن را در صورت مخاطب فریاد میزند. بدتر از همه این که ریک گرایمز، زمانی یکی از پیچیدهترین شخصیتهای سریال، گاهی به موجودی تکبعدی تقلیل پیدا میکند و میشون نیز با شخصیتی که پیشتر از او دیدیم، هیچ شباهتی ندارد. به زبان ساده، «آنهایی که زندهاند»، تسویه حساب عجولانهی نویسندگان با داستانیست که دیگر نمیدانستند با آن چه کنند.

از مردگان متحرک بترسید (۲۰۲۳-۲۰۱۵)
تعداد فصلها: ۸
«از مردگان متحرک بترسید» در ابتدا بهترین فرصت ممکن برای گسترش دنیای «واکینگدد» بود؛ به جای تکرار ماجرای ریک، قرار بود فروپاشی تمدن را از روزهای نخست دنبال کنیم و ببینیم دنیا چگونه به آن جهنمی تبدیل شد که در سریال اصلی میشناسیم. این فرنچایز اما به خراب کردن ایدههای خوب عادت دارد و این دفعه نیز خیلی زود این هویت را کنار گذاشته و دوباره به همان فرمول تکراری بقا، جوامع مختلف و شرورهای فصلی میرسد. سه فصل نخست، به ویژه فصل سوم، هنوز شخصیتها و هویت مستقلی دارند؛ اما از فصل چهارم به بعد، با ورود مورگان و تغییر مسیر داستان، سریال بیش از آن که اسپینآفی مستقل باشد، به نسخهای ضعیفتر از «واکینگدد» تبدیل میشود. شخصیتها رفتارهای متناقض پیدا میکنند، کیفیت فصلها به شدت نوسان دارد و برخی ایدههای واقعاً جذاب زیر انبوهی از داستانهای فرعی و تصمیمهای عجیب دفن میشوند. حتی ارتباط آن با CRM نیز بیشتر از طریق خط داستانی آلثیا گسترش پیدا میکند تا این جهان را به مجموعههای دیگر متصل کند. در نهایت، هشت فصل برای سریالی که بهترین ایدهاش را خیلی زود رها میکند، واقعاً زیاد است.
دو اسپینآف دیگر هم وجود دارند که بهتر است دستکم در مقاله نام برده شوند. «مردگان متحرک: جهانی فراتر» (۲۰۲۱-۲۰۲۰) که مجموعهای دوفصلی دربارهی نسل جوانیست که در تمدنی نسبتاً امن رشد کردهاند. «داستانهای مردگان متحرک» (۲۰۲۲) نیز با ساختار آنتولوژی ششقسمتی، در هر قسمت داستان مستقلی از گوشهای دیگر از آخرالزمان را تعریف میکند. این ایده، هوشمندانه بود و ظرفیت فراوانی داشت، اما کیفیت نامتوازن قسمتها اجازه نداد این مجموعه به چیزی که شایستهاش بود، تبدیل شود.
در پایان، «واکینگدد» را باید نمونهی بارز اثری دانست که به دلیل تجاری شدن و دوری از درام، تبدیل به مجموعهای ملالآور و طولانی شد؛ مجموعهای که اگرچه خاطرهانگیز است، اما ضعفهای بیشماری دارد و شاید اگر در نقطهی مناسبش به پایان میرسید، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بهترین سریالها را دارا بود، اما امروزه لیاقت این عنوان را از دست داده است. سپاس که تا پایان مقاله همراه بودید.