اعتراضات معیشتی اردیبهشتماه ۱۴۰۱ مهمترین اعتراضات ابتدای سال 1401 بود. این اعتراضات در ابتدای در 15 اردیبهشت در خوزستان در پی گرانی اقلام اساسی آغاز شد و در 22 اردیبهشت در پی اعلام رسمی آزادسازی بهای آرد و حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی از سوی دولت در سایر تقاط کشور آغاز شد. این تصمیم منجر به افزایش شدید قیمت مواد غذایی اساسی گردید و نارضایتی عمومی را به دنبال داشت. در نتیجه، موج اعتراضات ابتدا از استان خوزستان آغاز شد و به سرعت به سایر نقاط کشور گسترش یافت.
یکی از مهمترین ویژگیهای این اعتراضات، گستردگی آن در بسیاری از شهرها و استانهای کشور بود. از آنجایی که منابع رسمی و معتبر به گسترده جغرافیایی این اعتراضات نپرداختهاند و اطلاعات دقیقی از تعداد شهرهای درگیر در این اعتراضات در دست نیست، این مقاله بر آن است تا با استفاده از دادههای جمعآوریشده از فضای مجازی، گستره جغرافیایی اعتراضات و فهرست شهرهای معترض را تهیه کند.
دادههای استفاده شده برای تهیه این مقاله از طریق بررسی محتوای منتشره در فضای مجازی، به ویژه در پلتفرمهای توییتر و تلگرام، جمعآوری شدهاند. درواقع فرض محوری این است گه هر چقدر اخبار در مورد اعتراضات در یک شهر بیشتر باشد، در نتیجه اندازه و میزان تداوم اعتراض در این شهر نیز بیشتر بوده است؛ در نتیجه برای تحلیل این دادهها، حجم محتوای منتشره پیرامون هر شهر و استان در فضای مجازی مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج نشان از آن دارد که از ابتدای اعتراضات، 15 تا 27 اردیبهشت، بررسی اخبار و گزارشها در مورد برگزاری تجمعات اعتراضی نشان می دهد که دستکم در 39 شهرستان و 14 استان کشور تجمع اعتراضی برگزار شده است.

بررسی شهرها و استانهای درگیر در اعتراضات:
در نمودار زیر مناطق شهری دستکم 49 منظقه شهری (نه الزاماً شهرستان) معترض نشان داده شده است. دایرههای بزرگتر در نمودار نشاندهنده شهرهایی هستند که محتوای بیشتری پیرامون آنها منتشر شده و در نتیجه اعتراضات در آنها شدیدتر بوده است.

بر اساس نمودار ارائه شده، استانها و شهرهای مختلفی درگیر اعتراضات شدند که در اینجا به برخی از آنها اشاره میکنیم:
در نهایت اینکه اعتراضات اردیبهشت ۱۴۰۱ به عنوان یکی از بزرگترین موجهای اعتراضات در ابتدای سال 1401، تأثیرات عمیقی بر جامعه و فضای سیاسی کشور داشت. در حدود 40 شهرستان و 14 استان خصوصاً استانهایی مانند خوزستان، فارس و چهارمحال و بختیاری در صدر مناطق با بیشترین حجم اعتراضات قرار داشتند. این تحلیل که بر اساس دادههای منتشره در فضای مجازی تهیه شده است، تصویری جامع از گستردگی و شدت اعتراضات در نقاط مختلف کشور ارائه میدهد.