
خب باید بگم که چه تازه به دنیای کریپتوکارنسی قدم گذاشته باشین و چه تو این مسیر مویی سفید کردین این راهنما به دردتون میخوره. شاید اسمش رو حتا بتونیم “کاش این چیزارو اول راه میدونستم” بذاریم :)
توی هر حوزه و مقطعی یک سری قوانین یا شاید بهتر باشه بگیم عرف، حاکمه. یک سری اصول اولیه هست که اگه اونها رو در ابتدای مسیر بدونیم، بقیهی راه رو با سرعتی معقول پیش میریم که در ادامه منابع مرتبط رو اووردیم تا شما در مسیر درستی قدم بذارید.
دونستن این اصلِ اولیه مهم و حیاتی هست. بله اینجا، تو حوزه رمزارزها، کسی دقیقا نمیدونه چه خبره. حتا راستش رو بخواین، خود مبدع بیتکوین، ساتوشی ناکاموتو هم، قطعا تمام این مسیر رو ندیده و پیچیدگیهای ایجادشده رو نمیتونسته پیشبینی کنه. پس از ندانستن نترسید. اینی که شما جواب یک سوال رو بلد نباشین و یا متوجهاش نشین، خیلی طبیعی هست. مطالعه کنین، بپرسین، شک کنین، باز مطالعه و فکر کنین و به نتیجه برسین. بیتکوین یک ایدهی زیبا اما خامه که هر روز داره تکمیلتر و بهتر میشه. پس کولهتون رو در طی مسیر و سفرتون در این کهکشان پر کنین؛ چراکه خود کهکشان هم در حال ارتقاست :)
خب تا داریم درباره این اصل صحبت میکنیم یه رازی رو هم بهتون بگم؟ این تقریبا همهجا و در هر حوزهای صدق میکنه. تو زندگی حتا افراد خیلی دقیق و منظم نمیدونن دقیقا چی میخوان و یا دارن چی کار میکنن؛ فقط از فرصتهای پیشرو استفاده درست میکنن و به کمک دیگران به ایدهشون، به زندگی و ذهنشون شکل میدن.
اینجا، تو کهکشان بیتکوین، کسی نمیدونه چه خبره *پس* شما مسئول آموزش خودتون هستید.
حالا که خودمون باید مسئولیت زندگی آموزشیمون (علاوه بر مالی) رو برعهده بگیریم، ببینیم چه منابعی مناسب هست.
حقیقت اینکه یک مشکل بزرگ وجود داره؛ موتور جستجوی گوگل تولیدکنندههای محتوا رو مجبور به تولید با سرعت سرسامآور میکنه. برای گوگل کیفیت اهمیت چندانی نداره و اولویت نیست؛ فقط باید از اصولی که مدنظر گوگل هست (سئو) پیروی بشه تا شما رو در صفحه اول خودش نشون بده. همیشه همه در این مسابقه در حال دویدن هستند و تشخیص اینکه مطلب نمایشدادهشده صرفا سئوی خوبی داشته و یا محتوای مناسب، کار آسونی بهنظر نمیاد. برای همین انتخاب منابع مناسب نیازمند صرف زمان اولیه و پرسوجو از افراد متخصص در حوزه هست؛ و پیشنهاد میکنیم از هر منبعی اطلاعات خودتون رو تامین نکنید.
به طور کلی میشه منابع رو در سه دسته بررسی کرد؛ آنلاین، کتاب، آدما!
البته پیشنهادم این هست که حتیالامکان از منابع انگلیسیزبان استفاده کنیم. خودمون رو به ضعف در این زبان محدود نکنیم. چرا؟ چون زبان انگلیسی قابل آموزش و یادگیری هست و با وجود دیکشنریهای انگلیسی و فارسی، بهنظر میرسه خوندن مقالات به زبان اصلی کار سختی نباشه. بهخصوص که دایره لغتی این حوزه تقریبا خیلی محدوده و پس از آشنایی با چند لغت تکرارشونده، نیازی به دیکشنری نخواهید داشت.

?
اما به عنوان تجربه شخصی میتونم بگم خیلی منبع کافی برای یک تازهکار نیست. همه چیز خلاصه و دقیق بیان شده اما کافی نیست. پس برای صحتسنجی مطالب میتونین ازش استفاده کنین. یعنی مطلبی رو که خوندین و فکر میکنین نیاز به چک کردن دوباره داره، میتونین از سایت کمک بگیرین.
خب با منابع بالا، شما میتونین به بیتکوین و کربپتوکارنسی مسلط بشین. برای مرحله بعد از اون، سه تا منبع کمی تخصصیتر معرفی میکنم.
حرف از سیر تکاملی شد؛ این سایت خط زمانی بیتکوین و وقایعی که تو هر بازه اتفاق افتاده رو یکجا جمع کرده و دیدنش جالبه.

برای منابع فارسی و یا بهتره بگیم هر زبانی به جز انگلیسی، یک مقدار باید سختگیرانهتر عمل کنیم. چرا؟ چون تصور کنین حوزهای که گفتیم کسی توش نمیدونه چه خبره رو یک شخصی مطالعه کرده، درک و برداشت خودش رو ترجمه کرده و منتشر میکنه. برای همین درصد خطا بالاتر هست. راهحل چیه؟
راه حل معقول این هست که یک چهارچوب داشته باشیم. یک چهارچوبی که روی هر مفهومی بتونیم بذاریم و صحتسنجی کنیم. برای مثال اگر ما مفهوم غیرمتمرکز رو بدونیم، وقتی مقالهای داریم میخونیم که در اون با این مفهوم تداخل میبینیم، اون مقاله درست نیست؛ و یا اگر شرکتی، شخصی، فردی به شما سعی میکنن چیزی رو ارائه بدن و یا بفروشن میتونین از چهارچوب خودتون استفاده کنین. بذارین یه مثال بزنیم که یعنی چی.
اگر یک سایتی مثل کیف پول “به جای” شما تصمیم میگیره و یا قدرت بلوکه کردن و حذف شما رو داره، این یعنی اون سیستم غیرمتمرکز نیست و بهتره ازش دوری کنین. چون کسی که مفهوم غیرتمرکز رو میدونه متوجه این هست که نوع و روش کارکرد این سیستم با اصول اولیه حوزه همخوانی نداره. یا اگر مقالهای شما رو تشویق به سرمایهگذاری و سوددهی قطعی بعد از مثلا دو ماه کرد قطعا اون سایت موثق نیست چرا که کسی که با مفاهیم آشناست میدونه بیتکوین به علت ماهیتش volatility داره و باثبات نیست.
چه طوری این چهارچوب رو تشکیل بدیم؟
وبلاگ جیب سعی کرده یک مجموعه تهیه بکنه که کل این لغات و مفاهیم رو در خودش جا بده؛ اگه خیلی سریع میخواین با تکتکشون آشنایی کلی داشته باشین میتونین روی لینکای زیر کلیک کنین اما اگر زمان بیشتری دارین توصیه میکنیم کل مقالات رو به همراه منابع اصلی که انتهای هر مقاله اوورده شده رو بخونین تا اشراف بهتری داشته باشید.
توصیه میکنم اصطلاحاک ضروری و رایج زیر رو به خوبی از طریق جستجو به زبان اصلی یاد بگیرید تا ادامه مسیر یادگیری برای شما سهلتر باشه. در ادامه برای 10 کلمه پرتکرار تعاریف تکخطی مییاریم:
1- peer-to-peer: یا فرد به فرد، نظیر به نظیر؛ یعنی دو فرد بدون واسطه با هم به مبادله پول، اطلاعات و … بپردازند.
2- Digital Signature: امضای دیجیتالی؛ مثل همون امضایی هست که روی چک و یا اسناد مالی دیگه میزنیم. اما اینجا از نوع دیجیتال اون هست.
(فایل اصلی امضای مخفی دیوید چام)
3- double-spending: خرج دوباره پول؛ در دنیای دیجیتال پول متشکل از اطلاعات دیجیتالی هست و همین امر امکان کپی اون و خرج دوبارهاش رو میده. مثل زمانی که اسکناس رو کپی کنیم و هم اصل و هم کپی اون رو خرج کنیم.
4- network و یا block chain: شبکه و یا شبکه بلاک چین به مجموع تاریخچه تراکنشها میگیم که به صورت بلوک زنجیرهوار به هم متصل شدند. و وقتی میگیم تاریخچه به این معنی هست که کل تراکنشهایی که تا به امروز انجام شده.
5- Decentralized: غیرمتمرکز؛ به عبارتی یعنی داده ها و اطلاعات به شکل پازلوار در بین افراد یک شبکه پخش شده و هیچ فردی به تنهایی نمیتونه تصویر کلی تشکیل بده. این لغت در مقابل کلمه متمرکز قرار میگیره (مثل بانک و یا دولتها که تنها افراد خاصی در راس قدرت هستند و تصمیمگیری میکنند.) در شبکه بیتکوین همه قدرت دارند و تنها یک عده خاص مسئول تصمیمگیری برای همه نیستند.
6- proof-of-work: اثبات انجام کار؛ این روش اثبات میکنه که برای تایید و صحتسنجی تراکنشها، منبع و انرژی صرف شده. (پیشنهاد میکنم برای درک بهتر حتما لینک رو مطالعه کنین.)
7- Mining: پروسه تولید پول در شبکه به استخراج و یا ماینینگ معروف هست.
8- Node: به افرادی که کل و یا بخشی از اطلاعات شبکه بلاک چین رو در سیستم خودشون ذخیره میکنند، نود گفته میشه.
9- Consensus: تصمیم و یا توافق جمعی؛ به علت ماهیت غیرمتمرکز شبکه، همه بر اساس توافقات جمع، تصمیمگیری و عمل میکنند.
10- Cryptocurrency: رمزارز به مجموعه پول و ارزهایی که با مکانیسم رمزنگاری ایجاد شدهاند تلقی میشه.
سایتها و مقالات بسیار خوبی به زبان فارسی منتشر میشه که صرفا به علت عدم آگاهی نویسنده در این مقاله اوورده نشده. اگر شما سایت و مقالاتی رو میشناسین که به شما کمک کرده، میتونین تو بخش کامنت قرار بدین و یا برای ما مستقیما ارسال کنین تا این بخش مقاله رو به مرور زمان آپدیت کنیم.
هیچی جای کتاب رو نمیگیره!

شاید فکر بکنیم با دسترسی به منابع متعدد و نامحدودِ اینترنت نیازی به کتاب نداریم. اما نکتهای که فراموش میکنیم این هست که انسجام و نظم ذهنی در آموزش از مهمترین نکات هست که منابع نامحدود این امکان رو به ما نمیدن. بعضی از کتابهای این حوزه در همین بخش اوورده میشه و میتونین دانلود کنید و همچنین شما میتونید با جستجو در اینترنت به کتابهای بیشتری دسترسی عموما رایگان داشته باشید. اگر هم کتابی به زبان فارسی در دسترس دارید که فکر میکنین مناسب هست، لطفا برای ما ارسال کنین تا در دسترس خوانندهها قرار بگیره.
1-3 و در آخر کتاب تسلط بر بیتکوین رو پیشنهاد میکنیم که میتونه شما رو با کدهای بیتکوین آشنا کنه.
خب تا اینجا اگر هر کدوم از کتابهای بالا رو انتخاب کرده و بخونین، دید بسیار خوبی از بیتکوین و بلاک چین پیدا میکنین. زمانی که با مفاهیم پایهای آشنا شدین، حالا میتونین مفاهیم بیشتری رو یاد بگیرید. مثل اینکه چرا بیتکوین یک انتخاب مناسب برای سرمایهگذاری هست:
خب حتا با دسترسی به این همه منبع، باز هم ارتباط انسانی، گفتگو و تبادل نظر از کارآمدترین روشهای یادگیری و پیشرفت هست. هر کدوم از ما مثل یک منبع میمونیم که اگر دانش، درک و تجربیاتمون رو با دیگران به اشتراک بذاریم، یک شبکهای از اطلاعات رو تشکیل میدیم. هر فرد با اشتراکگذاری دانش خودش با دیگران میتونه مجموعهای از اطلاعات باشه.
در اینجا تجربیات شخصی نویسنده اوورده شده و اگر شما اجتماعات دیگری رو میشناسین، میتونین با ما به اشتراک بذارین تا این بخش هم به روز رسانی بشه.
تلگرام: گروه سیمرغ گروهی هست که عده زیادی از افراد با تخصصهای متنوع از پژوهشگر تا ماینر و معاملهگرها دور هم جمع شدند و شما میتونین سوالاتتون رو بپرسین تا هر کسی بتونه شما رو راهنمایی کنه.
همچنین کانال آکادمی بلاک چین رو هم میتونین برای آموزشهای ویدیویی دنبال کنین و از ایشون سوالاتتون رو بپرسین.
توییتر: یکی از راههای آشنایی با افراد این حوزه دنبال کردن هشتگهای #بیتکوین #بلاکچین و موارد مشابه هست. اما بعضی از حسابهای کاربری رو که شما میتونین ازشون سوال بپرسین و جواب دقیق و راهنماییهای خوبی بگیرین هادی نعمتی ، ضیا صدر، سهیل نیکزاد هست.
سایت و پادکست: پادکست رادیو بلاک چین منبع بسیار خوبی برای شروع هست؛ که به زبان ساده مفاهیم پایه رو تشریح میکنن.
همینطور سایت و پادکست جادی برای فهم عمیقتر بیتکوین و بلاک چین بسیار مفیده.
رادیوگیک شماره ۷۷ – بلاک چین به یاد اشکان
رادیوگیک ۰۹۴ – بلاک چین برای همه
رادیو گیک شماره ۱۶ – رویای فریدمن
توضیح ساده ویدئویی اینکه بیت کوین چگونه کار می کنه
اگر هم تمایل دارین سوالهای خودتون رو از اجتماع بزرگتری بپرسین، میتونین از توسعهدهندگان بیتکوین (Bitcoin Core) کمک بگیرین. این لیست دارای اسامی کاملشون هست و شما میتونین با ارسال ایمیل و یا توییتر باهاشون در ارتباط باشین.
البته یکی از اولین نکاتی که افراد این حوزه به شما خواهند گفت DYOR هست : ) به توصیهها گوش کنید، کتاب بخونین و پادکست گوش کنین اما آخرین تصمیمی که میگیرین (برای مثال در رابطه با انتخاب کیف پول) تصمیم نهایی شماست که حاصل تحقیق شخص شما بوده و مسئولیت اون تماما با خودتون هست.
اگر فکر میکنین نکتهای نیاز بوده و در این مقاله آورده نشده، لطفا به ما اطلاع بدین تا در رابطه با اون صحبت بشه.
سفرتون خوش :)
(مطالب این مقاله صرفا بر اساس تجربه و نظرات شخصی نویسنده بوده و جامعیت ندارد.)