
وقتی روز مردم به پایان میرسه و به سمت خونه میرن، روز من تازه شروع میشه.
من صاحب غذاخوری کوچیکی هستم که کارش رو از نه شب شروع میکنه و تا هفت صبح یکسره بازه. اگرچه اسم غذاخوری هنوز همون اسمیه که وقتی پدرم اینجا رو اداره میکرد روش گذاشت اما مردم حالا مدتهاست که به اسم غذاخوری نیمهشب میشناسنش و دیگه هیچکس به اون تابلوی کهنۀ بالای در توجهی نمیکنه.
کل چیزهایی که توی منوی غذاخوری من هست، بیشتر از چهار پنج قلم نمیشه. اما مشتریهای دائمی میدونن که هر غذایی بخوان رو تا جایی که مواد اولیهش دم دستم باشه براشون درست میکنم. این سیاست منه و باعث میشه آدمها احساس کنن دارن توی خونهشون غذا میخورن.
آیا مشتری هم دارم؟ بله؛ بیشتر از چیزی که فکرش رو بکنید.
من غذاهای غذاخوری رو با همون مواد اولیهای درست میکنم که برای خونهم هم میخرم. همون برنج و حبوبات، همون گوشت، همون سبزیجات، همون روغن و ادویهها. یکبار همسرم پیشنهاد داد که از گوشت مرغوبتری برای پختن غذاهای غذاخوری استفاده کنم اما بهش گفتم اگر چیزی که برای خونه میخرم برای خودم مناسب باشه، برای مشتریها هم مناسبه و دلیلی نداره برای غذاخوری کار متفاوتی بکنم.
حرفهایی که مشتریهای نیمهشب میزنن جالبه و اغلب بدون اینکه تلاش کنم میتونم بفهمم کسی که امشب به غذاخوری اومده چهجور آدمیه. نمیدونم چرا از ساعت دوازده شب به بعد، آدمها اینقدر تغییر میکنن. به نظر میرسه نیمهشب باعث میشه ملاحظات کمتر بشن و صادقتر بشیم. حالا این رو بگذارید کنار احساس راحتی و صمیمیتی که یک رستوران کوچیک با دکوراسیون قدیمی و ساده به آدمها القا میکنه.
یکی از مشتریهای ثابت غذاخوری یه مرد جوونه که هفتهای چند شب به اینجا میاد و اغلب یک غذای ساده سفارش میده. اندام نحیفی داره، چند تار سفید بین مو و ریشش دیده میشه و معمولاً تنهاست. سرمایی بهنظر میرسه و حتی وقتی هوا گرمه هم تا جایی که بتونه به دور از باد خنک کولر میشینه. ظاهر سادهای داره، تا به حال ندیدم کسی همراهش باشه. کمحرفه و همیشه ترجیح میده تا زمان رسیدن غذا، ساکت روی میز دونفرۀ آخر سالن بشینه و از اونجا، بقیه رو تماشا کنه.
به جز اون چندتا راننده تاکسی، دوتا افسر پلیس، یک زن و شوهر جوان، یک کارمند بیمارستان و سه چهار نفر کارگر که به نظر میرسه چند شب در هفته شبکاری دارن و شبهای دیگه بیخوابی به سرشون میزنه هم از مشتریهای دائم من هستن. آدمهایی که به بهانۀ خوردن غذا به اینجا میان اما انگار هدف اصلیشون پیدا کردن آرامش در غیاب دیگرانه. من همۀ اونها رو به اسم میشناسم و ازشون خواستم که من رو هم به اسم صدا کنن.
آدمهایی که به اینجا میان اغلب تنها هستن. گاهی پیش میاد که کسی همراهشون بیاد اما این اتفاق دائمی نیست. برای همین گاهی میبینم که بین دو مشتری، گفتگویی شکل میگیره و اونها طوری باهم صحبت میکنن انگار مدتهاست همدیگه رو میشناسن. گفتگوهایی که با تموم شدن غذا، تموم میشه و آدمها گاهی بدون اینکه حتی اسم همدیگه رو پرسیده باشن باهم خداحافظی میکنن و از در بیرون میرن.
اینجا تنها صدایی که میاد، صدای عبور ماشین و موتورهای خیابون که از پنجرۀ غذاخوری داخل میاد، شسته شدن ظرفها، قلقل آب داخل کتری، پخته شدن غذا و حرفهای مشتریهاست. من هیچوقت طرفدار پخش کردن موسیقی در غذاخوری نبودم. گاهی رادیو رو روشن میکنم و صدای اون رو اونقدر کم میکنم که فقط خودم بتونم بشنوم. گاهی هم زیر لب چیزی زمزمه میکنم که اون هم اونقدر آرومه که بین بقیۀ صداها گم میشه.
این غذاخوری برای کسی که برای اولین بار واردش میشه، شبیه خونۀ قدیمی یک پیرزن و پیرمرد بهنظر میاد. این رو چندبار از مشتریهایی شنیدم که برای اولین بار بود که به اینجا اومده بودن. هر وسیلهای که اینجاست، یک قصه داره. قصههایی از زمان پدر، پدربزرگ و جوانی من. وسایلی ظاهرا نامربوط، که قرار گرفتنشون در کنار هم هویت اینجا رو شکل داده.
مثلاً پارچۀ رومیزیها که حالا کمی رنگ و رو رفته شده، سوغاتی سفر مکه بود که بعد از مرگ مادرم در صندوقش پیدا کردیم و دخترم که اون روزها تازه کار با چرخ خیاطی رو یاد گرفته بود، یک نوار سفید رنگ دورش دوخت و اون رو به رومیزی تبدیل کرد. یا اینکه تمام قابلمهها و لوازم آشپزی، همونهایی هستن که از اول اینجا بودن. به جز اون، وسایل تزئینی کمی که به دیوارها وصل شده هم هر کدوم یادگاری یک خاطره هستن.
شبها ریتم زندگی کندتره و همه آرومتر هستن. وقتی به بالکن میرم و از اونجا بیرون رو نگاه میکنم، به نظر میاد زمان هم در شب آرومتر سپری میشه. آدمها آرومتر قدم برمیدارن، ماشین و موتورها آرومتر حرکت میکنن و همهچیز طوری بهنظر میرسه که انگار هیاهوی روز، فقط یک افسانهس و قرار نیست هیچوقت اتفاق بیفته.
من از جوانی اداره کردن اینجا رو شروع کردم. اومدن به اینجا و تمام شب کار کردن در این آشپزخانه، چیزی بود که انگار از بچگی براش آماده شده بودم. وقتی کم سن و سال تر بودم، از همه چیز درمورد این غذاخوری تنفر داشتم. این که پدرم برخلاف پدرهای دیگه تمام شب اینجا بود و بیشتر ساعات روز رو میخوابید، باعث میشد احساس بدی پیدا کنم. احساس بدی که اغلب بعدش به خودم قول میدادم من هرگز این کار رو انجام ندم.
روزهایی که تازه دیپلم گرفته بودم رو یادم هست. آمادۀ ورود به دنیای بزرگسالی بودم. خیال میکردم آدمهای قبلی به اندازۀ من باهوش نبودن و وقتی که من کارها رو دست بگیرم، حتما جور متفاوتی انجامش میدم. برای فتح دنیا آماده بودم. شوق زیادی داشتم اما چیزی که بیش از اون منو به حرکت وامیداشت، تنفر بود. تنفر از تبدیل شدن به مردی شبیه پدرم و داشتن زندگیای شبیه به اونچه که اون داشت.
سیر و سفر من مدت زیادی طول نکشید. مدتی بعد از برگشتن از سربازی چند کار رو امتحان کردم، کمی بعد پدرم و مدتی بعد از اون مادرم رو از دست دادم، ازدواج کردم و در خانۀ پدری ساکن شدم، صاحب فرزند شدم و هرچه سنم بالاتر رفت، تمایلم به بودن در زمان و مکانی آرام و کمهیاهو بیشتر شد. برای همین یک روز تصمیم گرفتم سراغ غذاخوری پدرم که مدتها بود تعطیل شده بود و خاک میخورد برم و زندگی تازهای برای خودم دستوپا کنم. زندگی شبانهای که حالا دیگه ازش متنفر نبودم.
زمان زیادی طول نکشید تا اون مکان خاکخورده و قدیمی که انگار فراموشش کرده بودم و حتی بهعنوان دارایی هم به یادش نبودم، روبهراه شد. انگار همهچیز برای برگشتن من آماده شده بود. چیزی زیادی برای یادگرفتن لازم نداشتم. انگار به دنیا اومده بودم تا اینجا رو بگردونم. شب بیداری جز چند روز اول هیچوقت اذیتم نکرد و تنها چیزی که خوب نبود، این بود که چهرۀ ناراضی کودکی خودم رو حالا در صورت بچههام میدیدم. اما مطمئن بودم اونها هم روزی من رو درک خواهند کرد. همونطور که من پدرم رو درک کردم.
همسرم هم آرام و بدون شکایت زندگی تازه رو پذیرفت و حتی بخشی از مسئولیتش رو هم عهدهدار شد. همیشه منتظر بودم شکایتی کنه یا رفتارش تغییر کنه اما انگار استاد تطبیق و همراهی کردن بود. این زن هرگز اهل ناسازگاری نبوده و انگار از هیچکس هیچ توقعی نداره. درست مثل مادرم. حالا سالهاست که هر روز صبح زود، وقتی که من تازه به رختخواب رفته میرم به بازار میره و بهترین موارد اولیه رو میخره. اونها رو آماده میکنه و موقع ناهار، با لبخند همیشگی من رو بیدار میکنه و بعد از اون، ساعتهای محدودی که میتونیم بهعنوان خانواده کنار هم باشیم شروع میشه.
حوالی غروب من به غذاخوری میرم. ظرفهای شب قبل رو زیر آب گرم میشورم و روی آبچکون میذارم. میز و صندلیها رو تمیز مرتب میکنم. کف غذاخوری رو تی میکشم. یک عود روشن میکنم. سالن رو هوا میدم. به رفت و آمد مردم نگاه میکنم و منتظر رسیدن اولین مشتری و شنیدن قصههای مربوط به اون شب میشم. قصههایی که هرگز برای کسی تعریفشون نمیکنم.