اگر دانشجو یا فارغ التحصیل مقطع لیسانس رشته روانشناسی باشید، احتمالا این جمله رو شنیدید که میگن: «لیسانس روانشناسی به هیچ دردی نمی خوره و برای اینکه بتونی وارد بازار کار مرتبط با رشته ت بشی باید حداقل فوق لیسانس بگیری»؛ اما بررسی آگهی‌های استخدامی نشون میده که با لیسانس روانشناسی هم میشه کار پیدا کرد.
من اینجا قصد دارم مشاغلی که میشه با مدرک کارشناسی روانشناسی واردشون شد، حدود دقیق درآمد و راههای استخدام شدن با این مدرک تحصیلی رو بهتون معرفی کنم.
بر اساس قوانین سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران، شما چه لیسانس روانشناسی داشته باشید چه مشاوره، با این مدرک نمی‌تونید مطب شخصی یا کلینیک بزنید، پروانه اشتغال بگیرید یا به عنوان درمانگر بالینی به صورت مستقل مراجع ببینید. برای این کارها حداقل باید مدرک فوق لیسانس مشاوره یا یکی از گرایش‌های روانشناسی داشته باشید.
اما اگر کسی به شما گفت: «با لیسانس روانشناسی کلاً هیچ‌کاری نمیشه کرد»، بدونید سخت در اشتباهه! درسته که کار در اتاق درمان و درمانگری با لیسانس غیرممکنه، اما بیرون از اتاق درمان یک بازار کار بزرگ وجود داره که یک فارغ‌التحصیل روانشناسی میتونه در اون کار کنه.
بازار کار این رشته فقط به کلینیک و مطب منحصر نمیشه. برای کسی که مدرک کارشناسی داره، فرصت‌های شغلی مختلفی توی بخش خصوصی، دولتی و حتی فعالیت به صورت دورکاری وجود داره.
۱. بخش غیردولتی و خصوصی (سریع‌ترین راه ورود به بازار کار)
اگر آدمی هستید که می‌خواد زودتر دستش تو جیب خودش بره، بخش خصوصی بهترین جا برای شماست. باید بدونین کارفرماهای این بخش معمولاً دنبال اسم دانشگاه و معدل شما نیستن و به‌جاش بیشتر به انرژی، هوش هیجانی و مهارت‌های ارتباطی بها میدن.
حوزه‌های اصلی بخش غیردولتی این‌ها هستن:
الف) حوزه منابع انسانی:
اینجا می‌تونید به عنوان کارشناس جذب و استخدام (کسی که مصاحبه‌های اولیه تلفنی با کارجویان رو انجام میده)، کارشناس اداری یا دستیار واحد HR کار کنید.
درآمد (پاییز ۱۴۰۵): میانگین حقوق پایه برای نیروی تازه‌کار در شهرهای بزرگ (تهران، اصفهان، مشهد و شیراز) بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان هست.
ب) مدارس غیرانتفاعی، مهدکودک‌ها و موسسات آموزشی:
اینجا می‌تونید به عنوان مشاور تحصیلی، منتور انگیزشی دانش‌آموزان کنکوری، مربی مهدکودک یا مربی خانه‌های بازی مشغول بشید و با بچه‌ها و خانواده‌ها کار کنید.
درآمد (پاییز ۱۴۰۵): بین ۱۵ تا ۳۵ میلیون تومان (که البته در مدارس پاره‌وقت یا شهرهای کوچیک‌تر ممکنه ساعتی یا کمتر محاسبه بشه).
پ) دستیاری و پذیرش در کلینیک‌های مشاوره:
درسته که با لیسانس روانشناسی، خودتون نمی‌تونید مراجع بگیرید، اما می‌تونید به عنوان دستیار روان‌سنج (اجرای تست‌های ساده شخصیت و هوش زیر نظر مسئول فنی) یا مسئول پذیرش و تریاژ (تشکیل پرونده و نوبت‌دهی) توی کلینیک‌ها کار کنید.
درآمد (پاییز ۱۴۰۵): بین ۱۸ تا ۳۰ میلیون تومان.
۲. کارهای فریلنسری و غیرحضوری (مخصوص دورکاری)
اگر حوصله ترافیک و محیط‌های خشک شرکتی رو ندارید یا ترجیح میدید از خونه کار کنید، با لیسانس روانشناسی می‌تونید این کارهای فریلنسری رو انجام بدید:
تولید محتوای تخصصی روانشناسی: نوشتن مقاله برای سایت‌های سلامت یا سناریونویسی برای پیج‌های اینستاگرامی روانشناسان.
پشتیبانی و مشاوره آنلاین تحصیلی: پیگیری برنامه‌های درسی دانش‌آموزان به صورت تلفنی و آنلاین برای آکادمی‌ها.
ادمین پاسخگویی کلینیک‌های آنلاین: مدیریت نوبت‌دهی و پیام‌های مراجعان در پلتفرم‌های مشاوره آنلاین.
درآمد فریلنسری: به صورت پروژه‌ای یا ساعتی حساب میشه و معمولاً ماهانه بین ۱۰ تا ۲۵ میلیون تومان هست.
۳. بخش دولتی (استخدام رسمی و پیمانی با لیسانس)
اگر دنبال امنیت شغلی، بیمه و حقوق ثابت هستید، آزمون‌های استخدامی دولت یکی از گزینه‌های جدی روی میز شماست. سازمان‌های زیر، معمولاً به شکل منظم استخدام با لیسانس روانشناسی دارن:
* وزارت آموزش و پرورش:
جذب به عنوان آموزگار ابتدایی (از طریق آزمون ماده ۲۸) و مشاور مدرسه یا مربی امور تربیتی (مشاغل کیفیت‌بخشی).
نکته سنی: سقف سنی معمولاً ۴۰ سال هست، اما طبق قوانین جدید، سابقه بیمه کاری مرتبط (حداقل ۱۸ ساعت در هفته) تا سقف ۵ سال از سن شما کسر میشه و امتیاز تاهل و فرزندآوری هم بهش اضافه میشه.
* سازمان بهزیستی کشور:
جذب به عنوان کارشناس مددکاری یا ارزیاب در اورژانس اجتماعی (خط ۱۲۳) از طریق آزمون فراگیر.
* وزارت بهداشت:
جذب به عنوان کارشناس سلامت روان در مراکز جامع خدمات سلامت شهری و روستایی.
اگر چند سالی از فارغ‌التحصیلی‌تون گذشته و رزومه‌تون خالیه، یا تازه درس‌تون تموم شده و استرس دارید، باید بدونید بیشتر کارفرماها موقع تصمیم برای استخدام شما به گذشته‌تون نگاه نمی‌کنن؛ بلکه به «امروز» شما نگاه می‌کنن.
با انجام این ۳ کار می‌تونید نظر مثبت کارفرما رو جلب کنید و با سابقه کار کم یا حتی بدون سابقه کار، شغل پیدا کنید:
۱. یادگیری تست‌های پرکاربرد (مهارت سخت):
قبل از اینکه رزومه بفرستید، اجرای دقیق و تفسیر تست‌های شخصیت‌شناسی مثل DISC ،NEO و MBTI رو یاد بگیرید. این ابزارها کلید ورود شما به دپارتمان‌های منابع انسانی شرکت‌هاست.
۲. شروع با کارآموزی‌های ۲-۳ ماهه:
تو سایت‌هایی مثل جاب‌ویژن یا ای‌استخدام دنبال عنوان‌هایی مثل «کارآموز منابع انسانی» یا «کارآموز کلینیک» بگردید. خیلی از شرکت‌ها دنبال نیروی جوانی هستن که دوره کارآموزی رو بگذرونه، با فرهنگ سازمانی آشنا بشه و بعد همونجا استخدامش کنن.
۳. رزومه مهارت‌محور بسازید:
علاوه بر مهارت‌هایی مثل گرفتن تست و...، روی مهارت‌های نرم مثل فن بیان، هوش هیجانی، حل مسئله و کارگاه‌هایی که تو دانشگاه یا بیرون گذروندید هم تمرکز کنید و اون‌ها رو پرزنت کنید. این مهارت‌ها میتونن برگ برندۀ شما باشن.
اگر دانشجوی لیسانس روانشناسی هستید یا فارغ‌التحصیل شدید و فکر می‌کنید تنها مسیر جلوی روتون قبولی و تحصیل در آزمون فوق لیسانسه، شاید بهتر باشه این گزینه‌ها رو هم بررسی کنید. اگر تصمیم گرفتید ادامه تحصیل ندید، مسیر شغلی به روتون بسته نمیشه و اگر هم قرار شد یه مقطع بالاتر هم درس بخونید، می‌تونید با مدرک لیسانس‌تون هم درآمد داشته باشید و اینطوری هزینه‌هاتون رو پوشش بدید.
