
موضوع ارتباط انسانی و گسترش پلتفرمهایی که به شکلگیری این ارتباطات کمک میکنند موضوع مورد بحث این روزهای شبکههای اجتماعی است. انسان موجودی است تنها که یک مزیت بسیار بزرگ او را از سایر موجودات جدا میسازد، این که این موجود هر لحظه که اراده کند میتواند وارد اجتماع شده و با انسانهای دیگر وارد ارتباط کلامی یا دیداری یا شنیداری شود. انسان موجودی است که در ذات خود به حضور در اجتماع و زندگی جمعی علاقهمند است چرا که به درستی دریافته است با حضور در اجتماع و جامعه است که قادر خواهد بود بسیاری از نیازهای مادی و معنوی خود را برآورده سازد.
با تغییر شکل زندگی در جوامع که قاعدتا جامعه و فرهنگ ما نیز از این موضوع تاثیر پذیرفته است، نوع ارتباطات انسانی نیز متاثر شده است، به گونهای که انسانی که تا پیش از این ارتباطات رودررو را ترجیح میداد امروز به واسطهی گسترش پلتفرمهایی که ارتباطات راه دور، ارتباطات صوتی و ارتباطات تصویری را میسر میسازد انواع جدیدی از ارتباط را در بسترهای جدید تجربه میکند. قویترین شروع این نوع ارتباطات امکانی بود که مارک زاکربرگ هفده سال پیش با راهاندازی فیسبوک ایجاد کرد. شبکهای که امکان ایجاد ارتباط بین افراد در سراسر جهان را ممکن میساخت. هر کسی در هر نقطهای از دنیا میتوانست با ایجاد یک نمایه کاربری وارد فیسبوک شده و با مطالبی که به اشتراک میگذاشت – بر پایه سلایق مشترک – دایره دوستان خود را گسترش دهد. این یک شروع بزرگ برای یک جریان قوی بود، جریانی که تلاش داشت «ارتباطات انسانی» را وارد عرصه جدیدی کند.
آخرین پلتفرمی که در راستای تسهیل ارتباط بین انسانها ایجاد و در اختیار کاربران محدودی در دنیا قرار گرفت، پلتفرمی است به نام کلابهاوس که نسخهی رسمی این پلتفرم صرفا در اختیار کابران اپل قرار گرفته است. این پلتفرم که یک فضای صدامحور و طراحی شده صرفا جهت گفتوگو است توانسته است در مدت کم حضورش در دنیای ارتباطات، نه تنها توجه بسیاری از علاقهمندان را به خود جلب کند بلکه محل بحث و گفتوگو نیز باشد بهگونهای که اخیرا کاربران ایرانی از مختل شدن و فیلترشدن این برنامه نیز خبر دادند که ساعتی بعد تکذیب شد!
در کلابهاوس شما میتوانید نمایه خود را ساخته و منتظر ارسال دعوتنامه از طرف یکی از نمایههای فعال در کلابهاوس باشید. وقتی این دعوتنامه از طرف دوستی که شماره تلفن شما را در تلفنش داشته است برای شما ارسال شد، حضور شما رسمیت پیدا میکند. نحوهی حضور در کلابهاوس به صورت حضور در اتاقهاییست که بهمنظور گفتوگو دربارهی موضوعی خاص ایجاد شده است. این گفتوگوها زنده است و همین مزیت باعث تفاوت بین کلابهاوس با پادکستها گردیده است.
ورود کلابهاوس به عرصهی ارتباطات باعث تکمیل کهکشان ارتباطی شده است. امروز من و شما میتوانیم تصمیم بگیریم که صرفا ارتباط کلامی داشته باشیم یا ارتباط تصویری یا فقط از طریق لایک و کامنت رشتهی ارتباطیمان را با دیگر افراد ایجاد کنیم. به نظر میرسد ورود کلابهاوس به دنیای ارتباطات برای فرهنگهایی از قبیل فرهنگ کشورمان که ضرورت گفتوگو در آن تبدیل به یک مساله ی حیاتی شده است، موضوع حائز اهمیتی است. بهعنوان مثال حضور وزیر خارجه کشور در اتاقی با هشت هزار نفر شنونده مسالهای بود که نشان داد اپلیکیشنها اکنون جای رسانههای بزرگ و پرهزینهی چاپی یا رسانههای ایدئولوژیک مونولوگمحور را کاملا پر کردهاند و اگر این رسانهها برای بقای خود تصمیم جدی و سازندهای اتخاد نکنند دیری نخواهد پایید که دوران مفیدشان بهسر خواهد آمد. حالا دنیا در نقطهای قرار گرفته است که اگر روزی هر فردی فقط از طریق دو یا سه شبکه ی تلویزیونی میتوانست «شنوندهی» صحبت مسئولان رده بالای کشور باشد، امروز همین شخص میتواند به مدد تکنولوژی، همان مسئول را با پرسیدن یک سوال به چالش بکشد. امروز دنیا در نقطهای قرار گرفته است که هر فردی میتواند در اتاق مجازی که موضوع مورد علاقهاش به بحث گذاشته شده است به گفتوگو نشسته و نظر و ایدهی خودش را بیان کند. امروز هر انسانی یک رسانه است، رسانهای مستقل و قوی که میتواند در کسری از ثانیه ارتباط گرفته و نقطه نظر خودش را بیان کند. امروز انسانها میتوانند با فرسنگها فاصله هرگونه ارتباطی که دلشان خواست را بهراحتی حضور در یک اپلیکیشن، تجربه کنند.
واقعیت این است که آیندهی کلابهاوس چندان اهمیتی ندارد، اینکه بتواند خودش را در بازار رقابتی توسعهی اپلیکیشنهای ارتباطی حفظ کند یا خیر قاعدا مهم است اما نکتهی مهمتر بهنظر میرسد این موضوع است که قدم بعدی توسعهدهندگان اپلیکشنهای ارتباطی برای شگفتزدهکردنمان چه خواهد بود؟ در همین مدت کوتاه این سوال را چندین بار از خودم پرسیدهام که با وجود تمام این ابزارها و فضاها، انسان امروز برای عدم ارتباط و تنهایی بهانهای دارد؟ راستش من به شدت باور دارم که تمام دنیا دستبهدست هم دادهاند تا بگویند «پلتفرم از من، ارتباط گرفتن با تو. بسم الله»