ویرگول
ورودثبت نام
Amin moghaddam
Amin moghaddam
Amin moghaddam
Amin moghaddam
خواندن ۳ دقیقه·۵ سال پیش

قاعده اضطرار


کلیات و تبیین قاعده اضطرار در فقه

غیر قابل مجازات بودن فرد در صورت ارتکاب اضطراری عمل مجرمانه.

این حالت بر اثر خطر شدید ایجاد

حکم اضطرار در فقه اهمیت باالیی دارد.

2

بررسی واژه اضطرار و ضرورت در فقه

اضطرار: احتیاج، ناچاری، ناگزیری

اضطرار عبارت است از احتیاج به چیزی. در کتاب مفردات راغب بیان شده است.

3

شناخت اصطالحی مفاهیم فقهی در قاعده اضطرار

اضطرار آن است که صبر بر آن ممکن نباشد. )محقق حلی(

مضطر کسی است که از تلف خویش بیم داشته باشد. )عالمه حلی(

شناخت اصطالحی اضطرار

4

مقایسه اضطرار با اجبار

هر دو از عناوین ثانویه هستند.

عنوان شرعی، فعل را از حرمت به اباحه تغییر می دهد.

در اجبار قصد و اراده نسبت به شخص مجبور منتفی است. شخص مضطر با قصد و اراده دست به ارتکاب عمل محرم می زند.

تشابه تفاوت

5

مقایسه اضطرار با اکراه

راه رهایی از موقعیت مخاطره آمیز، انجام عمل مجرمانه است.

عناوین ثانویه فقهی هستند و مانع توجه مسئولیت جزایی می شوند.

اسباب وقوع اضطرار در مضطر با اکراه در مکره تفاوت دارد.

شرایط در اضطرار به طور طبیعی و بدون دخالت انسان ایجاد شده است. در اکراه، منشا خطر انسانی است.

تشابه تفاوت

6

بررسی و تبیین مستندات و ادله فقهی قاعده اضطرار

قرآن کریم روایات

اجماع

عقل

مستندات فقهی

7

تبیین مستند فقهی کتاب در قاعده اضطرار

فرد ناچار و دارای اضطرار اکتفا به

سد جوع نماید.

خوردن جهت عدم هالکت نفس.

)سوره مبارکه انعام(

8

تبیین مهمترین مستند فقهی روایات در قاعده اضطرار

مهمترین روایت فقهی در زمینه اضطرار

مجازات 9 چیز از امت من برداشته شده است: خطا، نسیان، آنچه مضطر شوند و ...

9

تبیین مستند فقهی روایات در قاعده اضطرار

رفع مسئولیت در اثر اضطرار جنبه امتنانی داشته باشد.احکام باید بر نفس افعال اضطراری مترتب شوند. آثار نباید شرعا مترتب بر حدیث رفع باشند.

روایات فقهی

)تاثیر اضطرار در رفع مسئولیت(

10

تبیین مستند فقهی اجماع در قاعده اضطرار

در خصوص اضطرار، فقها بر حسب مورد

بر روی این قاعده، اجماع کلی وجود دارد.

حکم داده اند.

11

تبیین مستند فقهی عقل در قاعده اضطرار

اضطرار قاعده ای عقالنی است.

در خارج از فقه نیز، عقال به آن عمل می نموده اند.

بررسی آثار اضطرار در احکام فقهی

اثر اضطرار در احکام تکلیفی در فقه اثر اضطرار در احکام وضعی در فقه ماهیت شرعی فعل اضطراری در فقه مبحث تداوی به حرام در فقه

مبنای حد ضرورت در فقه


13

تشریح اثر اضطرار در احکام تکلیفی در فقه

حدیث رفع در احکام تکلیفی جاری است.

تفاوتی بین توجه حکم اضطرار به خود فاعل یا به فعل فاعل نیست.

در این صورت ها، اثر اضطرار باعث

رفع حکم می شود.

14

تشریح اثر اضطرار در احکام وضعی در فقه

فقها، شمول قاعده را به احکام وضعی سرایت داده اند.

مضطر را از حیث آثار وضعی ناشی از عمل خودش در باب ضرر و زیان به دیگری مسئول دانسته اند.

مضطر مسئول جبران خسارت ناشی از فعل اضطراری است. )به واسطه امتنانی بودن حدیث(

اضطرار در احکام وضعی

15

بررسی ماهیت شرعی فعل اضطراری در فقه

راه های مختلفی جهت تبیین معنای حدیث رفع وجود دارد.

)شیخ مرتضی انصاری، فرائد االصول(

آنچه از میان برداشته می شود الزام است.

)آخوند خراسانی، کفایة االصول(

برخی از اعمال اضطراری برای حفظ

نفس شرعا بر شخص مضطر واجب

است.

16

تبیین مبحث تداوی به حرام در فقه

تداوی به حرام جز در صورت ضرورت جایز نیست. تداوی به حرام را جایز نمی دانند.

فقهای امامیه فقهای اهل سنت

17

بررسی مبنای حد ضرورت در فقه

تجاوز از مقدار ضرورت در حرام، مشمول بغی و عدوان است.

فقهای امامیه و اهل سنت به میزان دفع حاجت و حفظ حیات، استفاده از حرام را مجاز دانسته اند.

18

تشریح شرایط تحقق حالت اضطرار

اضطرار یک حالت استثنایی و خالف اصل است.

شرط اول: شرایط مربوط به خطر و تهدید نسبت به شخص است.شرط دوم: شرایط مربوط به اقدام و عکس العمل مضطر است.

19

تبیین شرایط واقعه اضطراری

خطر باید مسلم الوقوع باشد.

خطر باید شدید باشد.

خطر به وسیله خود مضطر ایجاد نشده باشد. مضطر به موجب قانون و شرع مکلف به تحمل ضرر نباشد.

تبیین شرایط

20

تبیین شرایط اقدام مضطر

ارتکاب فعل حرام، باید تنها راه دفع ضرورت و نجات نفس باشد. اقدام مضطر باید به قدر حاجت و متناسب باشد.

شرایط اقدام مضطر

21

بررسی اضطرار در حقوق جزای عرفی

در قانون مجازات این مبحث به صورت عرفی

پذیرفته شده است.




۰
۰
Amin moghaddam
Amin moghaddam
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید