
اگر گروهی از شهروندان باورهای غلطی نسبت به برتری فرهنگ قبیلهای خود داشته باشند، موجب ناسازگاری و فاصله گرفتن از سایر همشهریان خواهد شد. اگر این حس خودبرتربینی در قالب یک خاصگرایی تعامل طلب باشد، نهایتا در ساختار ذهنی آن دسته از شهروندان، همبستگی بر مبنای هویت تاریخیِِ ایلی ایجاد میکند و این حسِ تعلق به ریشههای فرهنگی به سمت عزت نفس و کمالگرایی سوق داده میشود و تبعات منفی آنچنانی نخواهد داشت.
پذیرش هویت ملی و میهندوستی در شهروندان سبب میشود تا این همزیستی مسالمتآمیز و احترام به تنوع فرهنگی، سببساز همگونی و انسجام در عین حفظ تفاوتها شود. اما اگر قرار باشد هرکسی پرچم عشیره و طایفهٔ خودش را بلند کند و با جداسازی و تفکیک خود از دیگران، رویکردی ایزوله و منزوی در پیش بگیرد، این انفعال فرهنگی و جزیرهای شدن روی دیگر سکهٔ دمیدن بر اختلافات طایفهای است.
آنگاه با وجود این حجم از بدبینی و آشتیناپذیری، وفاق اجتماعی جای خود را به کشمکش خواهد داد و گروکشیهای ذهنی سپریشده مانند دملهای چرکین سَر باز خواهند کرد و خویشاوند سالاران در یک جهالت و تعصب وصف نشدنی به طرد کامل دیگرانی میپردازند که با آنها همخون نیستند و این به خودی خود، زنگ هشداری برای قرار گرفتن در آستانهٔ یک فاجعه است.
اگر قرار باشد هرکسی با رویکرد جزیرهای و موزائیکی زندگی کند، یعنی در نظرگاه وی، افراد نه بر مبنای دانش، هنر و یا تجربه بلکه به سبب نسبتهای ایلی و عشیرهای به دیگران منزلت و برتری دارد که نشانگر همان ناقوس بیدارباش است و خبر از یک فعال شدن گسلهای اجتماعی میدهد.
اگر طایفه محوری حاکم شود و مفهوم عامی به نام «ما سیرجانیها» شکل نگرفته باشد، جامعه روزبهروز در باتلاقی از مخاصمات بیحاصل و اصطکاکهای خانمانبرانداز فرو خواهد رفت. هماهنگی ساختاری و کارکردی و وجود «مایِ» بزرگتری از طوایف و همنوایی و سازگاری با هویت مشترک جمعی سبب میشود تا خانوادهها با هر خاستگاه شهری، روستایی و یا عشیرهای به صورت یک رنگینکمان در یک همزیستی مسالمتآمیز زندگی کنند.

طایفهگرایی، خویشاوند گرایی و تأکید فناتیک (دفاع خشک و با تعصب و بدون منطق) بر پیوندهای خونی در پروسهٔ درونی شدن ارزشهای عام و مشترک اختلال ایجاد میکند و خرده فرهنگهای متفاوت در زمینه باورمندی به یک کلیت همبسته به نام «ما هِمِدانیها» از خود مقاومت نشان میدهند.
در حالی که با گذار از مرحلهٔ حس تعلق به روابط خونی و چهره به چهره، حس همانندی با تمامی ایرانیان تقویت میشود و پیوندهای عاطفی، دل مشغولیها و منافع مشترک، شهروندان را به یکدیگر پیوند میدهند. شناخت حقوق شهروندی و درونی شدن مفاهیم شهریگری از اختلافافکنی، نفرتپراکنی و نمک ریختن بر زخمها و گسلهای فردی و طایفهای که بعضا ریشه در نزدیک به یک قرن پیش دارند و برای روزگار امروز ما واقعا بیاساس و احمقانه محسوب میشوند، جلوگیری میکند.
مسلم است که همگی ما در ایران، کاملا قبیلهگرایی سیاسی را با تمام وجود حس کرده و از نزدیک تجربه کردهایم:
ولی تا حالا شده که قبلیهگرایی را از یک جامعه کوچک نرمافزاری که خود را پشت نقاب آزادی نرمافزار قایم کرده است! دیده یا تجربه کرده باشید؟!
من تجربهاش کردم و هماکنون دارم در اینجا برخی از خاطرات و تجربیاتم را مستندسازی میکنم. گفتم به شما هم معرفیاش کنم شاید دوست داشتید که تشریف بیاورید و با خواندن مطالبم، کمی هم به این موضوع فکر کنید واقعا ما ایرانیان رسما با خودمان چند چند هستیم :(