اتفاقات چند روز اخیر در آمریکا، بهمریختگیها و جهانی را به نمایش میگذارد که بسیار خسته و آشفته است. با اینکه قرن جدید، برگهای برنده زیادی را رو کرده و جهان تکنولوژی دستاوردهای زیادی برای بشر امروزی به همراه داشته است اما سوی تاریک خودش را آنچنان که باید نشان نداده است.
انسان قرن بیستم، پس از همه فجایعی که در دو جنگ جهانی اول و دوم آفریده بود، پایش را روی کره ماه گذاشت و غرور آسیب دیدهاش را جبران کرد. و به این ترتیب بود که گویی علم و فناوری به یگانه راه نجات انسان امروز تبدیل شد، رباتها آمدند همه چیز بیش از پیش خودکار و خودکارتر کردند و به انسان نوید رهایی دادند؛ در قرن بیست و یک به تدریج، فاصلههای مکانی از میان ما رخت بربست و انسان به نیمه خدایی همه جا حاضر تبدیل شد اما هنوز که هنوز انسان امروزی با همه تلاشهایش نتوانسته با جهان سلسله مراتبی، جهانی که عدهای، برای عده دیگر تصمیم میگیرند، کاری بکند.

در عصر قدیم از هزارههای پیش از میلاد مسیح تا زمان رنسانس، حاکمان با نمایندگان مذهبی دست به یکی میکردند تا انسانهای بدون ثروت و مکنت را به خدمت خود درآورند و زمینداران، کارگران را به کار میبستند تا خودشان سود لازم را به دست آورند.
با ظهور علم و انسانگرایی در زمان رنسانس، انسان خودش از مذاهبی که فقط دنبال سود و جایگاه برتر خود بودند، رها کرد. او حالابه مدد علم همه چیز را تعریف میکرد. او دیگر به گردش خورشید به دور زمین معتقد نبود همانطور که خلقت انسان را از آدم و حوا آغاز نمیکرد و این گونه مذهب دیگر یگانه قدرت جهان نبود.
جهان در قرن ۱۸ میلادی به دوره صنعتی پا گذاشت. همان زمینداران بزرگ به کارخانهداران بزرگ تبدیل شدند و کشاورزان زیردست به کارگران کارخانه آنها. تکنولوژی توانست عدهای را قادر به تولید انبوه و در پی آن به سودهای انبوه دست برساند و بشر همچنان از قیدی به قید دیگر میافتاد. قدرتمندان به بهرهکشی از اقشار ضعیف ادامه دادند، به خصوص که با رواج جهانگشایی در کشورهای ثروتمند، بردهداری هم مشروعیت مییافت.
انسان متمدن قرن ۲۱
پیشرفت، پیشرفت و پیشرفت و این پیشرفت ظاهرا در خدمت رفاه بود و رفاه در نتیجه این بود که نیروهای طبیعیِ به خدمت گرفته شده، از انسان و آب و گاز و نفت و الکتریسیته و...کارهایی را انجام دهد، که انسان میخواست آنها را انجام ندهد. انسان دوست داشت، یک جا بنشیند و کسی سرگرمش کند. انسان ابزارساز قرن بیستم این کار را به عهده تجهیزات الکترونیکی پس از جنگ جهانی اول همچون تلویزیون گذاشت. زمان زیادی نگذشت تا همه ابزارهای برقی به کنترل مجهز شدند. از در خانه گرفته تا تلویزیون تا انسان حتی از روی مبلش تکان نخورد. ظرفهایش را ماشین ظرفشویی بشوید، کف خانهاش را جارو برقی که امروزه به وجود کنترل انسان هم نیازی ندارد، تمیز کند و او فقط سرگرم اخبار و فیلمهایی باشد که در آنها به تخیلش اجازه تکان خوردن بدهد، جهانهای دیگر را کشف کند و بشناسد. غذاهای آماده هم که یک قرنی هست که در بهترین بستهبندیها برای خدمت به انسانها آمدهاند تا او بدون نیاز به کوشش یا فردی که برایش آن را تهیه کند، شکمش را سیر کند.
نیمه انسان-خدای قرن ۲۱، همه این مواهب را به دست آورد اما برای به دست آوردن آن بهای سنگینی پرداخت کرد، بهایش این بود که باید ساعتهای متمادی را برای کسب پول و کسب قدرت خریدِ همهٔ این مواهب، در شرکتهای بزرگ و در خدمت آنها میگذراند. او کار کرد تا رفاه داشته باشد، تا عصرها که به خانه برمیگردد روی کاناپه ولو شود و کارهایش را ماشین ها انجام دهند،اما انسان قرن بیست و یک چیزهای زیادی را از دست داده است.
انسان قرن بیست و یک حالا پس از سرکوب همه خشمهایش و باور اینکه به تکنولوژی مجهز است و بههمین خاطر قدرت برتر جهان است، همان نظام ارباب و رعیتی اما به شکل تکنولوژیکی آن را مشاهده میکند، قدرت به دست هر دسته یا گروهی که باشد مسیر بهرهکشی را برمیگزیند و در جهت بردهداری گام برمیدارد.
زیبا است که کسی شرکتی را پایهگذاری کند، میلیاردها نفر برایش آزادانه و بدون پرداخت هزینهای کار کنند و صاحبان آن به میلیاردها تبدیل شوند، بله این داستان همه شبکههای اجتماعی (به جز مواردی مانند یوتیوب یا برخی بلاگها که مشارکت کنندگان در آن میتوانند سود کسب کنند، سودی که البته در سطح خرد و کلان قابل مقایسه نیست) است که ما از آنها استفاده میکنیم و فقط حضور ما، کاربران است که میتواند، آنها را به چیزی تبدیل کند که هستند.
در سابقه بشری، قدرت به دست هر گروهی که افتاده نهایتا به کجروی انجامید و نمونههای خوب قدرت در واقع نمونههای استثنای این سنت است. حالا قدرت رسانهها از قدرت حکومتها پیشی گرفته است و یا بهعبارتی آنها برای سود بیشتر با هم دست به یکی کردهاند و مثل همه قدرتها، تاب هیچ مخالفی را ندارند.
دنیای رسانه، همان دنیای قدرت است، دنیایی که بیطرف نیست، جهت میدهد و اول و آخر به فکر سود و امنیت خودش است و این امنیت را از طریق محدود کردن جریان اطلاعات دنبال میکند، دنیای رسانهها، برخلاف باورهای رایج، دنیای آزادی نیست، دنیای انسانهایی است در سلسله مراتب بالاتر که نظم موجود جهان را چیدهاند و متاسفانه بر این باورند که قدرتشان مشروع است.