غور؛ ولایتی که در سکوت رنج میکشد و در انتظار عدالت است
نویسنده: ضیاءالدین محمدی
مقدمه: غور را فراموش نکنیم!
در گوشهای از جغرافیای افغانستان، سرزمینی قرار دارد که تاریخ آن با تمدن، شجاعت و هویت این کشور پیوند خورده است؛ سرزمینی به نام غور. ولایتی که از گذشتههای دور تا امروز، بخشی از هویت تاریخی افغانستان بوده، اما مردم بسیاری از مناطق آن هنوز با مشکلات اساسی زندگی دستوپنجه نرم میکنند.
غور تنها نامی روی نقشه افغانستان نیست؛ غور خانه مردمی است که با وجود دشواریهای فراوان، امید خود را از دست ندادهاند. مردمی که در زمستانهای سخت، راههای دشوار، کمبود امکانات صحی، مشکلات آموزشی و محدودیت فرصتهای اقتصادی، زندگی را با صبر و تلاش ادامه میدهند.
درد غور تنها فقر نیست؛ درد بزرگتر آن این است که ظرفیتها و نیازهایش آنگونه که شایسته است، مورد توجه قرار نگیرند.
۱. ولایتی با تاریخ بزرگ و امکانات محدود
غور در تاریخ افغانستان جایگاه ویژهای دارد. نام این سرزمین با سلسله غوریان و آثار تاریخی ارزشمند، از جمله منار جام، پیوند خورده است؛ اثری که اهمیت تاریخی و فرهنگی آن فراتر از مرزهای افغانستان میرود.
اما میان عظمت تاریخی یک سرزمین و وضعیت زندگی مردم امروز آن، فاصلهای دردناک وجود دارد.
تاریخ پرافتخار بهتنهایی نمیتواند جاده بسازد، مکتب مجهز فراهم کند، شفاخانه ایجاد نماید یا برای جوانان شغل به وجود آورد. تاریخ زمانی به سرمایه واقعی یک جامعه تبدیل میشود که در کنار حفظ میراث گذشته، برای ساختن آینده نیز برنامهریزی شود.
مردم غور حق دارند از تاریخ خود افتخار کنند؛ اما در کنار افتخار به گذشته، به امکانات بهتر برای زندگی امروز و فردای خود نیز نیاز دارند.
۲. راههای دشوار؛ فاصلهای میان مردم و فرصتها
یکی از مشکلات مهم غور، دشواری رفتوآمد و نیاز به توسعه زیربناهای ارتباطی است. در مناطق کوهستانی و دوردست، وضعیت راهها میتواند دسترسی مردم به بازارها، مراکز صحی، مکاتب و خدمات دولتی را دشوار سازد.
وقتی راه مناسب وجود نداشته باشد، انتقال محصولات کشاورزی پرهزینهتر میشود، رفتوآمد بیماران دشوارتر میگردد و فرصتهای اقتصادی محدود میشوند.
راه تنها مسیر عبور موتر نیست؛ راه، مسیر رسیدن کودک به مکتب، بیمار به شفاخانه، دهقان به بازار و جوان به فرصتهای تازه است.
ساختن راه در غور، تنها ساختن یک جاده نیست؛ ساختن پلی میان محرومیت امروز و فرصتهای فرداست.
توسعه راههای مواصلاتی غور باید بر اساس نیازهای واقعی مردم، اهمیت اقتصادی مسیرها و دسترسی مناطق محروم به خدمات عمومی مورد توجه قرار گیرد.
۳. جوانان غور؛ سرمایهای که نباید نادیده گرفته شود
در غور، مانند دیگر ولایتهای افغانستان، جوانانی زندگی میکنند که آرزوهای بزرگ دارند. برخی میخواهند پزشک شوند، برخی معلم، مهندس، پژوهشگر یا کارآفرین؛ اما رسیدن به این آرزوها بدون امکانات آموزشی مناسب، فرصتهای کاری و حمایت از استعدادها آسان نیست.
هیچ جامعهای نمیتواند با نادیدهگرفتن جوانان خود به توسعه پایدار برسد.
جوان غوری نباید برای یافتن فرصتهای ابتدایی زندگی، ناچار باشد همیشه خانه و زادگاه خود را ترک کند. او باید بتواند در سرزمین خود درس بخواند، مهارت بیاموزد، کار کند و در آبادانی محل زندگیاش سهم بگیرد.
اگر برای جوانان فرصت فراهم نشود، نهتنها آرزوهای فردی آنان آسیب میبیند، بلکه جامعه نیز بخشی از نیروی انسانی و تواناییهای خود را از دست میدهد.
جوانان غور ترحم نمیخواهند؛ آنان فرصت میخواهند تا تواناییهای خود را ثابت کنند.
۴. منابع طبیعی و کشاورزی؛ ظرفیتهایی برای رشد اقتصادی
غور از ظرفیتهای طبیعی، کشاورزی و دامداری برخوردار است. با این حال، استفاده مؤثر از این ظرفیتها به سرمایهگذاری، مدیریت منابع آب، بهبود راهها، دسترسی به بازار و حمایت از تولیدکنندگان محلی نیاز دارد.
دهقان زمانی میتواند از حاصل تلاش خود بهره بیشتری ببرد که محصولاتش به بازار مناسب برسد. دامدار زمانی میتواند فعالیت خود را توسعه دهد که خدمات لازم، بازار فروش و امکانات مورد نیاز در دسترسش باشد.
توسعه اقتصادی غور نباید تنها به کمکهای کوتاهمدت وابسته بماند. ایجاد سردخانهها در مناطق مناسب، بهبود روشهای آبیاری، حمایت از صنایع کوچک، تقویت بازارهای محلی و توسعه زنجیره تولید و فروش میتواند زمینههای تازهای برای اشتغال ایجاد کند.
غور به برنامههایی نیاز دارد که مردم را از دریافتکنندگان کمک به تولیدکنندگان توانمند تبدیل سازد.
۵. آموزش و صحت؛ حقوق اساسی مردم غور
آموزش و خدمات صحی از نیازهای اساسی هر جامعهاند. کودکی که در یک منطقه دوردست غور زندگی میکند، نباید به دلیل محل تولدش از فرصتهای مناسب آموزشی محروم بماند. همچنان، خانوادهای که با بیماری یکی از اعضای خود روبهرو میشود، باید بتواند به خدمات صحی قابل دسترس و باکیفیت دسترسی پیدا کند.
توجه به مکاتب، فراهمکردن امکانات آموزشی، حمایت از معلمان، تقویت مراکز صحی و رسیدگی به نیازهای مناطق دوردست، از اقداماتی است که میتواند زندگی مردم را بهصورت مستقیم بهبود بخشد.
ارزش یک شهروند به این نیست که در کدام ولایت به دنیا آمده است. هر کودک، هر جوان، هر مادر و هر سالمند، صرفنظر از محل زندگی خود، شایسته برخورداری از خدمات اساسی و فرصتهای مناسب زندگی است.
۶. آیا سهم غور از توسعه افغانستان کافی است؟
این پرسش را باید با جدیت مطرح کرد: آیا نیازهای واقعی غور در برنامههای توسعهای به اندازه کافی مورد توجه قرار گرفته است؟
پاسخ دقیق به این پرسش، نیازمند بررسی آمار بودجه، پروژههای تطبیقشده، وضعیت راهها، دسترسی به خدمات صحی و آموزشی و مقایسه نیازهای ولایت با منابع اختصاصیافته است. بدون چنین اطلاعاتی، نمیتوان ادعا کرد که غور دقیقاً چه مقدار از سهم عادلانه خود را دریافت کرده یا کدام ولایت سهم بیشتری گرفته است.
اما یک اصل روشن است: نیازهای مردم مناطق دوردست نباید در میان اولویتهای دیگر فراموش شود.
توسعه متوازن زمانی تحقق مییابد که تصمیمگیریها بر اساس نیازهای واقعی مردم، میزان محرومیت، ظرفیتهای اقتصادی و اهمیت خدمات عمومی انجام شود.
غور برای پیشرفت افغانستان یک بار اضافی نیست؛ مردم آن بخشی از جامعه افغانستاناند و نیازهایشان باید در برنامهریزی ملی دیده شود.
مطالبه توسعه برای غور، مطالبه امتیاز ویژه نیست؛ مطالبه توجه عادلانه به نیازهای یک ولایت و شهروندان آن است.
۷. مسئولیت حکومت، نخبگان و خود مردم
آبادانی غور تنها با انتقاد از دیگران به دست نمیآید. این هدف به مسئولیتپذیری نهادهای حکومتی، پیگیری نمایندگان و بزرگان جامعه، تلاش فرهنگیان و متخصصان، همکاری تاجران و مشارکت خود مردم نیاز دارد.
نهادهای مسئول باید نیازهای اساسی ولایت را بررسی کنند، اولویتهای روشن تعیین نمایند و درباره پروژهها و نتایج آنها اطلاعات قابل بررسی ارائه دهند.
نخبگان و تحصیلکردگان غور نیز میتوانند با گردآوری آمار، تهیه طرحهای عملی، معرفی ظرفیتهای اقتصادی و پیگیری مشکلات مردم، نقش مهمی در جلب توجه به این ولایت داشته باشند.
در کنار آن، حفظ وحدت اجتماعی، پرهیز از تعصبهای قومی و محلی و همکاری برای منافع عمومی میتواند توانایی مردم را برای پیگیری خواستههای مشترک افزایش دهد.
توسعه زمانی نتیجه میدهد که مطالبه مردم روشن، مستند، پیوسته و بر اساس منافع عمومی باشد.
نتیجهگیری: غور را نباید تنها به تاریخش شناخت
غور سرزمینی است که گذشته تاریخی آن ارزشمند است، اما آینده آن نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
مردم غور تنها نمیخواهند درباره تاریخ پرافتخار سرزمین خود بشنوند؛ آنان میخواهند فرزندانشان به آموزش مناسب دسترسی داشته باشند، بیمارانشان با دشواری کمتری درمان شوند، راههایشان توسعه یابد، محصولاتشان به بازار برسد و جوانانشان فرصت ساختن آینده را در وطن خود پیدا کنند.
توجه به غور نباید تنها در سخنرانیها، مناسبتهای تاریخی و شعارهای عمومی خلاصه شود. این توجه باید در برنامههای عملی، پروژههای زیربنایی، خدمات عمومی و فرصتهای اقتصادی دیده شود.
غور نه ترحم میخواهد و نه وعدههای تکراری؛ غور توجه عادلانه، برنامه عملی و فرصت برابر برای پیشرفت میخواهد.
اگر هدف، ساختن افغانستانی آباد و متوازن است، هیچ ولایت نباید به دلیل دوری جغرافیایی، دشواری راهها یا کمبود امکانات، از دایره توجه بیرون بماند.
زیرا افغانستان زمانی پیشرفت میکند که پیشرفت آن تنها در چند شهر دیده نشود، بلکه مردم تمام ولایتها، از جمله غور، آثار آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
سخن پایانی
من بهعنوان کسی که به ارزش و آینده غور اهمیت میدهم، باور دارم که صدای مردم این ولایت باید با زبان منطق، آمار، وحدت و مطالبهگری مسئولانه شنیده شود.
غور را به یاد بیاوریم؛ نه فقط به خاطر گذشته پرافتخارش، بلکه به خاطر مردمی که امروز در آن زندگی میکنند و کودکانی که فردا آینده افغانستان را خواهند ساخت.
غور بخشی از افغانستان است؛ پس آبادانی غور نیز بخشی از آبادانی افغانستان است.
https://ziauddinmohammadi.blogspot.com/
اینهم آدرس وبلاک من من بنام ضیاءالدین محمدی