
امروزه یکی از اساسی ترین نیازهای جامعهی بشریت، اتصال به یک منبع جامع اطلاعات مانند اینترنت است. اینترنت علاوه بر در دسترس قرار دادن هر نوع اطلاعات، در افزایش سرعت جابهجایی دادهها نیز نقش بسیار زیادی را ایفا میکند.
قطعا اگر بخواهیم از مزایایی که این شبکهی عظیم اطلاعات در اختیار ما قرار میدهد حرف بزنیم، میتوانیم هزاران هزار نظر را در زمینههای مختلف مطرح کنیم. در میان تمامی این فواید، یکی از مهمترین فاکتورها، نقش اینترنت و گسترش اطلاعات در زمینهی سلامتی و پزشکی و همچنین افزایش سطح اطلاعات تمامی افراد جامعه است.
منابع اینترنتی محتوا، از قبیل روزنامههای آنلاین، وبلاگها، وبسایتها و فرومهای تبادل نظر توانستهاند با در اختیار گذاشتن اطلاعات درست، حجم و کیفیت دانش افراد جامعه را در زمینهی سلامتی، پیشگیری از شیوع بیماریها و تشخیص زود هنگام بسیاری از مشکلات سلامتی به طرز قابل توجهی افزایش دهند.
توجه داشته باشید که منابع اطلاعات اینترنتی، به هیچ عنوان نمیتوانند جای پزشک را برای شما پر کنند. بلکه فقط میتوانند شما را در راه آگاهی و مقابله با بیماری خود آماده سازند. البته تمامی وبسایتها و منابع معتبر پزشکی خود از ارائه هرگونه پیشنهاد دارویی جلوگیری میکنند. با این حال متاسفانه منابع نامعتبری نیز وجود دارند که درمان دارویی برای بیماری تجویز و یا پیشنهاد میکنند. به خاطر داشته باشید که علائم شما میتواند به هزاران دلیل مختلف به وجود آمده باشد که این بیماری یکی از آنهاست و تشخیص این امر مگر با معاینه دقیق پزشک ممکن نمیشود. لطفا در صورت مشاهده هرگونه علائم بیماری، در اولین فرصت به یک مرکز درمانی و یا پزشک معتمد خود مراجعه کنید یا تماس بگیرید.
در ادامه میخواهیم با بیان چند سناریو به تحلیل و بررسی نقش رسانههای مبتنی بر اینترنت بر روی سلامت افراد بپردازیم.
سناریو اول: جلوگیری از شیوع و ابتلا به بیماری به کمک اینترنت
این سناریو کاملا واقعی و برای همه آشناست!
فرض کنید در کشور محل زندگی شما، ابتلا به یک بیماری جدید و ناشناخته به طور قابل توجهی در حال گسترش است. احتمالا با خواندن همین جمله یاد ویروس کرونا افتادهاید که در زمستان سال 1398 از چین وارد ایران شد و به سرعت شروع به همهگیر شدن کرد. علائم این بیماری بسیار به آنفولانزا شبیه بوده و این امر تشخیص این بیماری تا زمان حاد شدن را با مشکل زیادی مواجه کرده است. از آنجایی که این بیماری منشا ویروسی داشته و تا کنون نیز ناشناخته مانده است، هیچ آنتی بیوتیکی روی آن اثر نکرده و هیچ واکسنی نیز برای آن وجود ندارد. بنابراین طبق توصیههای سازمان جهانی بهداشت، مهم ترین عامل برای جلوگیری از ابتلا به این ویروس رعایت هرچه بیشتر نظافت شخصی است.
با شروع شیوع این ویروس در کشور، از تمامی مردم خواسته شد که در خانهها بمانند و بجز مواقع ضروری محل خود را ترک نکنند. بنابراین با توجه به محدودیت تردد در سطح شهرها، تنها راه ارتباطی، اطلاع رسانی و افزایش آگاهی مردم در مورد این بیماری از طریق رسانهها و اینترنت است. بلافاصله بسیاری از وبسایتهای تخصصی پزشکی به اطلاع رسانی در این مورد پرداختند. مردم عادی نیز با به اشتراک گذاشتن مطالب در شبکههای اجتماعی به آگاهی افراد جامعه کمک بسیاری کردند تا بتوانند این شرایط را به بهترین نحو ممکن کنترل کنند. بنابراین هر شخص میتوانست با یک سرچ ساده در اینترنت، از علائم، نحوهی شیوع و راهکارهای جلوگیری از ابتلا به این بیماری آگاه شود. همچنین مشخص شد که در زمان اوج تعداد ابتلا به این ویروس، حدود 50درصد از کل سرچهای موتورهای جستوجوگر به این بیماری اختصاص داشت.
علاوه بر تمامی این اطلاعات، تستهای اینترنتی نیز طراحی و ساخته شد تا افراد بتوانند در صورت مشکوک بودن به داشتن این بیماری، علائم خود را وارد کرده و تا حد امکان از حضور غیرضروری در اماکن درمانی خودداری کنند. میتوانید به راحتی تصور کنید در صورت نبود اینترنت و ابزارهای مبتنی بر آن، این شرایط میتوانست تا چه اندازه غیرقابل کنترل شود.
در همچین شرایطی، بسیاری از ادارت و شرکتها نیز به دلیل شیوع بیماری و حفاظت از کارکنان مجبور به تعطیلی مراکز و یا تعدیل موقتی نیروهای خود بدون ضربه خوردن به روال کاری شدند که این امر فقط با استفاده از اینترنت و اتوماسیونهای اداری میسر بود. اتوماسیون اداری موجب شد تا بسیاری از برخوردهای فیزیکی برای جابهجایی اطلاعات و یا دستورات کاملا حذف شده و در نتیجه به صورت قابل توجهی در شرایطی از این قبیل از خطر انتقال بیماری برای افرادی که همچنان مشغول به کار هستند کم کند. همچنین تمام افرادی که میتوانستند در بستر اینترنت به کار خود ادامه دهند نیز از حضور در مراکز مرخص شده به صورت دورکاری به انجام وظیفه پرداختند. لازم به ذکر است که هیچ کدام از خدماتی که میتوانستند به صورت اینترنتی به مشتریان ارائه شوند، دچار اختلال نشده و همین امر جامعه را از درگیری با یک دردسر بسیار بزرگتر نجات داد.
نقش بسیار با اهمیت اینترنت و شبکهها و ابزارهای مبتنی بر آن، در کنترل این بیماری و افزایش قابل توجه آگاهی مردم در مورد آن غیر قابل انکار بوده است. استفاده از خدمات اینترنتی و اتوماسیونها نیز توانست جامعه را از خطر فلج شدن نجات دهد. به طور قطع، در صورت نبودن این امکانات، آمار ابتلا و مرگ و میر ناشی از اینگونه بیماریها به طور قابل توجهی افزایش پیدا میکرد.
سناریو دوم: نقش اینترنت بر روی تشخیص زودهنگام بیماری
فردی سالم و فعال را در نظر بگیرید که به صورت ناگهانی دچار حالت تهوع شده و از درد شکمی شکایت میکند. در بسیاری از موارد میتوان این علائم را به مسمومیت غذایی ربط داد. اما در برخی از موارد که اتفاقا نادر هم نیستند، این علائم در کنار نشانههای دیگر مانند تب میتوانند خبر از التهاب آپاندیس دهند. همانطور که میدانید، ترکیدن غدهی آپاندیس میتواند باعث انتشار عفونت در سطح بدن فرد شده و برای سلامتی وی بسیار خطرناک باشد.
اما هر فردی میتواند با مشاهده این علائم و جستوجو در رابطه با آن در وبسایتهای پزشکی، از احتمال این مشکل با خبر شده و با نادیده نگرفتن علائم خود و مراجعه به یک مرکز درمانی، از وقوع اتفاقات بیشتر که میتواند موجب به خطر انداختن سلامتی شود جلوگیری کند.
حتی امروزه وبسایتهایی به زبان فارسی نیز در دسترس هستند که میتوانند ارتباط شما با پزشکان متخصص در هر زمینهای را به صورت شبانه روزی میسر کنند تا بتوانید سوالات و نگرانیهای خود را با آنها مطرح و مشاورههای اولیه را دریافت کنید.
بنابراین دیگر هیچ بهانهای برای نادیده گرفتن علائم خود نخواهید داشت. قابل ذکر است که نادیده نگرفتن علائم به ظاهر ساده بیماری در موارد بسیار جدیتر مانند ابتلا به سرطان میتواند درصد بسیار زیادی از مبتلایان را از بیماری خود آگاه کرده و آنها را به سمت مراجعه به پزشک سوق دهد.
بسیاری از مراجعین به مراکز درمانی با بیماریهای حاد اعلام کردهاند که در ابتدا علائم خود را نادیده گرفته ولی پس از جستوجوی آن در اینترنت و آگاهی از خطرات احتمالی آن به پزشک مراجعه کرده و بیماری خود را بسیار زودتر از موعد تشخیص داده اند.
سناریو سوم: استفاده از اینترنت جهت دریافت برنامهها و اطلاعات تکمیلی پس از درمان
در این سناریو به بررسی موردی میپردازیم که در آن فرد از شرایط سخت بیماری عبور کرده، اکنون در مرحلهی توانبخشی جسمی و روحی پس از درمان بوده و به شدت به حمایت از نظر فیزیکی و روانی احتیاج دارد. وبسایتهای تخصصی بسیاری علیالخصوص به زبان انگلیسی در زمینهی بیماریهای مختلف مشغول به فعالیت هستند که در آنان میتوان اطلاعات بسیار گستردهای در مورد مراقبتهای پس از درمان دریافت و به کمک آنها کیفیت زندگی را بهبود بخشید. این اطلاعات توسط متخصصان زمینهی مرتبط منتشر شده و همین دلیل میتوان با نظر پزشک برای دریافت برنامههای توان بخشی به آنها استناد کرد.
علاوه بر این، کمپینها و گروههای حمایتی بسیار زیادی جهت گردهمایی و تبادل اطلاعات در مورد بیماریهای مختلف در بستر اینترنت وجود دارد که هر فردی میتواند با ورود به آنها، با گروهی از کسانی که بیماری مشابه داشته و در حال مبارزه بوده و یا حتی بیماری را شکست دادهاند در ارتباط بوده و تجربیات خود را به اشتراک بگذارد.
به کمک تمام این موارد، فرد چه در زمان بیماری و چه در دوران پس از درمان خود می تواند به کمک اینترنت، حمایتها و راهکارهای مفید بسیاری را دریافت کند تا طول دوران نقاهت پس از درمان خود را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
خوشبختانه، امروز اینترنت در اکثر نقاط جهان به راحتی در دسترس بوده و همین امر نیز موجب افزایش اطلاعات افراد در زمینهی سلامتی شده است. شما میتوانید به راحتی و با یک جستوجوی ساده ولی کمی با دقت دراینترنت، منابع بسیار عالی از اطلاعات و کمک حرفهای را در اختیار داشته باشید.