
شاید شما فکر کنید که برنامه نویسی یک کار بسیار پیچیده است که تنها توسط تعداد خاصی از افراد قابل انجام میباشد و این کار به تواناییهای خارق العادهای نیاز دارد، اما باید بدانید که مهارتهای کامپیوتری و استفاده از آن برای اهداف مختلف موضوعی بسیار رایج است. از نقطه نظر آموزشی، یادگیری زبان برنامه نویسی برای کودکان یا نوجوانان تصویر منطقیتری از نحوه کار ابزارهای دیجیتال ایجاد میکند. بهطوری که هنگام تفکر در مورد یک سیستم کامپیوتری، یک شبکه یا یک نرمافزار به عنوان یک فرآیند کاملا منطقی بررسی میشود و هیچ تصور غیرواقعی یا عجیبی از این سیستمها در ذهن آنها ایجاد نمیشود.
آموزش رویکردهای برنامه نویسی علاوه بر ایجاد تفکر منطقی و مسلط، شامل آموزش و تقویت مهارتهای دیگر مانند ریاضی و منطق بوده و در نتیجه نسبت به رویکردهای سنتی پایدارتر خواهد بود. اگر بخواهیم شما را از نظر ذهنی برای برنامه نویسی آماده کنیم، باید بگوییم که مهارتهای زبان برنامه نویسی برای کودکان نیز مانند هر مهارت ریاضی و محاسباتی دیگر به طور کلی بر دو مبحث خاص تکیه دارند.
اول از همه باید استعداد کافی برای آن داشته باشید و اگر حداقل در این زمینه استعداد دارید بقیه راه را تمرین کنید. بدون شک اگر تمرین نکنید در هیچ کاری موفق نخواهید شد. مهارتهای برنامه نویسی نیز با تمرین تکمیل میشود و منجر به موفقیت میگردد. متاسفانه به دلیل کمبود امکانات و شرایط آموزشی برای کودکان و نوجوانان، معمولا استعداد برنامه نویسی این افراد به درستی رشد نمیکند. تا اینجای کار در دنیا شرایط به گونهای بوده که وقتی فردی به سن دانشگاه به بالا میرسد به این نتیجه رسیده که دارای استعداد برنامه نویسی است و به این رشته علاقه دارد. به این ترتیب استعداد انسان خیلی دیر شکوفا میشود به طوری که ممکن است دیگر به کارش نیاید. از یک سالگی میبینیم که گوشیهای هوشمند در دست بچهها است و اگر والدین کودک فکر میکنند توانایی کافی برای استفاده یا بازی با این گجتها را دارند، چرا از سنین پایین به بچهها فرصت برنامه نویسی نمیدهند. کودکان با آموزشهایی که میبینند قطعا در همان مراحل اولیه مشخص میشود که آیا فرد در این زمینه استعداد دارد یا اصلا برای این کار مناسب نیست.

با گسترش دنیای فناوری و توسعه سیستمهای یادگیری آنلاین و سایر رویکردهای یادگیری مدرن، ابزارها و فرصتهای متنوعی برای آموزش برنامهنویسی به کودکان و نوجوانان ایجاد شده است. در اینجا به 8 زبان برنامه نویسی برای کودکان که مناسب و کاربردی است میپردازیم:
پایتون یک زبان برنامه نویسی برای کودکاناست که مانند گفتار عادی خوانده میشود. به ندرت نیاز به اضافه کردن کد وجود دارد زیرا کدهای پایتون به اندازه کافی خوب نوشته شده است. اگر کودکان شما میخواهند چیزی مانند برنامهنویسی را بیاموزند، بهتر است نحوه تفکر مانند یک برنامهنویس را یاد بگیرند. با پایتون کودکان موانع بسیار کمی برای یادگیری برنامهنویسی خواهند داشت. آنها میتوانند یاد بگیرند که چگونه ایدههای برنامه نویسی را در ذهن خود بسازند و سپس بر انتقال این ایدهها به دستورالعملهایی که ماشین میتواند تفسیر کند تمرکز کنند. بسیاری از قابلیتهای رایجی که برنامه نویسان به آن نیاز دارند در حال حاضر در زبان برنامه نویسی پایتون تعبیه شده است، که این زبان را به یک زبان عالی برای یادگیری کودکان تبدیل کرده است.
رابی خواناترین پلتفرم را برای برنامه نویسان مبتدی دارد و به سادهترین روش کدها را به کودکان آموزش داده است. این مورد یک عامل واقعاً مهم برای کودکانی است که هنوز در حال یادگیری مفاهیم برنامه نویسی هستند. برنامه نویسی رابی به کودکان کمک میکند تا مفاهیم را به سادگی یاد بگیرند و برنامههای خوبی بنویسند.Ruby یک زبان بسیار قوی است و در ابتدا برای ایجاد توییتر استفاده شد؛ بنابراین میتوانید بلافاصله به کودکان نشان دهید که این برنامه ابزاری است که در سیستم عاملهای محبوب استفاده میشود.
مسلما یادگیری جاوا کمی سختتر از رابی یا پایتون است، اما انتخاب آن به عنوان یک زبان برنامه نویسی برای کودکان، یادگیری هر زبان بعدی را برای کودکان آسانتر میکند. بسیاری از کودکان در مورد ایجاد برنامه یا وب سایت خود فکر میکنند، اما نمیدانند از کجا شروع کنند. تقریباً هرچیزی را میتوان از ابتدا با استفاده از جاوا ایجاد کرد. چند مانع اولیه برای غلبه بر آن وجود دارد، مانند نصب JDK و درک نحوه عملکرد سینتکس ها، اما تنظیمات شی گرا این زبان برنامه نویسی برای کودکان، پیشرفت را در این زمینه فراهم میکند. جاوا شبیه C و C++ به نظر میرسد، اما عملکردهای بیشتری را ارائه میدهد؛ بنابراین دانش آموزان را قادر میسازد برنامههای قویتری ایجاد کنند.
بسیاری از کارشناسان و توسعه دهندگان علوم کامپیوتر نظرات متفاوتی در مورد اینکه آیا کودک باید با C++ شروع کند یا خیر، متفاوت است. این زبان برنامه نویسی برای کودکان میتواند کمی شبیه ریاضیات باشد و ممکن است دانش آموزان را از یادگیری کد نویسی منصرف کند. با درک اصول اولیه برنامه نویسی، C++ میتواند درهای زیادی را به دنیای برنامه نویسی باز کند. بسیاری از موفقترین برنامه نویسان امروزی از ابتدا با C یا C++ شروع به یادگیری کد نویسی کردند.
اگر کودکی دارید که به ساخت انیمیشن، داستانهای تعاملی، هنر یا موسیقی علاقه دارد، اسکرچ یک زبان برنامه نویسی برای کودکاناست که میتوان آن را به صورت آنلاین به صورت رایگان یاد گرفت. درحالی که این زبان برای کودکان به اندازه کافی ساده است، قابلیتها و گزینههای کافی در آن وجود دارد که حتی برنامه نویسان با تجربه نیز از این زبان استفاده میکنند. Scratch همچنین دارای یک انجمن آنلاین بسیار تعاملی است که در آن افراد آثار هنری و بازیهای خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند که میتواند کودکان را بیشتر درگیر کند.
زبان لوگو یکی از قدیمیترین زبان برنامه نویسی برای کودکان است. در سال 1967، اولین نسخه از زبان لوگو توسط چندین دانشمند در MIT ایجاد شد. زبان لوگو برای آموزش مفاهیم انتزاعی به کودکان باتجربه طراحی شده است. در اوایل طراحی این زبان، یک ربات لاک پشتی شکل طبق دستورالعملهای نوشته شده روی کامپیوتر روی زمین حرکت میکرد. ربات لاک پشت بعداً جدا شد و به صفحه کامپیوتر منتقل شد و با دستورات اشکال و طرحهایی را ترسیم کرد. معروفترین ویژگی لوگوی لاک پشت این است که میتوان به آن دستور داد که طبق برنامه حرکت کند یا خطوط گرافیکی بکشد و ترسیم کند. زبان لوگو یک زبان مفسر است، با این حال برخی از نسخههای کامپایلر اخیرا ایجاد شدهاند. زبان لوگو سازش بین یک زبان برنامه نویسی متوالی با ساختار بلوکی و یک زبان برنامه نویسی تابعی است.
هدف اصلی ذهن Robo ساخت رباتی است که بتواند حرکات ساده را به نمایش بگذارد. این نرم افزار و زبان برنامه نویسی برای کودکان بر روی سیستم عاملهای مختلف مانند ویندوز، مک و لینوکس به صورت رایگان قابل استفاده است.
امروزه همه خانوادهها سعی میکنند اگر در گذشته نه در سنین پایین، زبان انگلیسی را به فرزندان خود آموزش دهند. با پیشرفت تکنولوژی، نیاز به زبان انگلیسی به شدت در افراد احساس شده است و به همین دلیل سعی در یادگیری این زبان در سنین پایین دارند.
زبانهای برنامهنویسی مشابه زبان انگلیسی، پرکاربرد هستند و کودکان باید از سنین پایین با مناسبترین زبان برنامه نویسی برای کودکان آشنا شوند. استیو جابز، یکی از چهرههای برجسته فناوری، معتقد بود که زبان کامپیوتر و برنامههای کامپیوتری را باید مانند زبانهای دیگر به کودکان یاد داد، چرا که این زبان به تفکر کمک میکند. در اینجا دلایلی وجود دارد، پس باید بهترین زبانهای برنامه نویسی را به فرزندان خود آموزش دهیم. مهمترین دلیل یادگیری بهترین زبانهای برنامه نویسی این است که کودک از سنین پایین یاد میگیرد چگونه با مشکلات رو به رو شود، به آن فکر کند و به دنبال راه حل برای مشکلات باشد.
لازم به ذکر است که برای آموزش بهترین زبانهای برنامه نویسی به کودکان نباید آنان را تحت فشار قرار داد. کودک باید به یادگیری زبانهای برنامه نویسی اشتیاق و علاقه نشان دهد تا با توجه به سن خود بتواند زبانهای برنامه نویسی را یاد بگیرد.
همانطور که کودک شما شروع به یادگیری بهترین زبان برنامه نویسی برای کودکان میکند، طرز فکر او در جهت درست هدایت میشود. یادگیری زبانهای برنامه نویسی مزایای متعددی دارد که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
• مهارت حل مسئله را در کودک افزایش میدهد.
• اعتماد به نفس کودک افزایش و بهبود میدهد.
• نحوه رویایی و مقاومت در مقابل چالشهای سخت را یاد میدهند.
• استعدادها و خلاقیتهای ذهنی کودک را رشد میدهد.
• مهمترین مهارت عملی قرن را میآموزند و چندین پله از همسالان خود جلو میافتند.
• امکان کسب درآمد از طریق برنامه نویسی در سنین پایین برایشان فراهم میشود.
• منطق ریاضی کودک افزایش و بهبود مییابد.
• سطح سواد انگلیسی کودک را ارتقا و تقویت میکند.
• با علوم کامپیوتر آشنا میشوند.
• پشتکار کودک افزایش مییابد.
• قدرت تحلیل مسئله کودک تقویت میشود.
• توانایی همکاری در کار گروهی را در کودک رشد میدهد.
• تأثیر مثبتی بر عادات کودک دارد.
• ارتباطات کودک را بهبود میبخشد.

کودکانی که میخواهند وارد دنیای برنامه نویسی شوند ابتدا باید روی اعتماد به نفس و خلاقیت خود کار کنند. اگر بچهها خلاق باشند در زبان برنامه نویسی برای کودکان موفقتر عمل خواهند کرد. موارد زیر کمک میکند تا کودکان خلاق داشته باشید:
برنامه نویسی تقریباً برای همه یک مهارت مفید به حساب میآید. به کودک میآموزد که چگونه درمورد نحوه عملکرد یک فرآیند فکر کند. برنامه نویسی باعث افزایش مهارت کودک در تشخیص مراحل موردنیاز برای تکمیل یک فرآیند و چگونگی حل مشکلات میشود. به عنوان مربی یا والد کودک مهم است که بدانید هر زبان مزایا و معایب خود را دارد. مهم است که کودکان شما مفاهیم پشت برنامه نویسی، مانند منطق پشت کدنویسی، نحوه استفاده از ساختارهای تجاری و ترفندها را بدانند. CoderZ یک محیط آموزشی آنلاین است که برای آموزش زبان برنامه نویسی برای کودکان 10تا 18ساله طراحی شده است.
این مقاله توسط تیم تحریریه ژاکت سرویس نوشته شده.