
چگونه با مشتریان صحبت کنیم و با سؤالات هوشمندانه خود ایدههایی برای پیشرفت پیدا کنیم؟
کتاب تست مامان یک راهنمای کاربردی و عملی است که ابزارهای کارآمدی برای ایجاد، راهاندازی یک کاروکسب و استارتآپ در اختیار شما قرار میدهد.
فصل اول
تنها راه رسیدن به مسیر درست، پرسیدن سؤالات درست و مناسب است.
کتاب «تست مامان» مجموعهای از قوانین ساده برای مطرح کردن سؤالات اساسی و خوب، برای دریافت جوابهای خوب و صادقانه است.

صرف ساختن یک محصول و انتشار آن نمیتوان فروش و موفقیت آن را تضمین کرد.
در تقسیمبندی مشتریان بازار هدف خود را مد نظر قرار دهید و برای آن بخش تبلیغات هدفمند انجام دهید.
برای اندازهگیری این که چه قدر یک گفتوگو با مشتری مفید بوده باید بررسی کنیم چهقدر اطلاعات به دست آمده واقعی است.
بعد از تنها یک بار گفتوگو با مشتریان نتایج زیر حاصل میشود؛
با صحبت در مورد زندگی شخصی مخاطب و عدم صحبت در مورد ایدهی خود به دستآوردی مهم، یعنی اطلاعات حقیقی میرسید.
۳ قانون ساده برای دریافت اطلاعات طلایی از مشتری که به آن «تست مامان» میگویند؛
چون مامانها هم با همه دلرهمی نمیتوانند در مقابل این قوانین پاسخهای غیرواقعی بدهند.
سؤالات بد
۱. به نظر شما ایدهی خوبی نیست؟
تا زمانی که محصول وارد بازار نشود نمیتوان فهمید وحتی در صورت جویا شدن نظر افراد متخصص، باز هم احتمال خطا وجود دارد.
۲. آیا محصولی که فلان قابلیت را دارد میخرید؟
هر پاسخی در مورد عملکرد مشتری در آینده یک دروغ خوشبینانه است.
پرسش بهینه:
۳. برای محصولی که فلان قابلیت را داشته باشد، حاضرید چه قدر پول بدهید؟
پاسخ شامل یک سری اعداد و ارقام خیالی است.
پرسش بهینه:
در مورد زندگی مشتری و وضعیت فعلیاش سؤال کنید؛
۴. سرویس یا محصول رؤیایی شما چه ویژگی دارد؟
ممکن است به همراه یک سری سؤال مرتبط دیگر سؤال خوبی باشد اما به تنهایی نه.
پرسش بهینه؛
هدف و انگیزهی اصلی مشتری برای انتخاب یک محصول به عنوان محصول ایدهآل چیست؟
۵. آیا حاضرید فلان مبلغ را برای محصولی که فلان کار را انجام میدهد پرداخت نمایید؟
سوالات خوب:
۱. چرا فلان ویژگی برای شما مهم است؟
پاسخ ،نمایشگر انگیزههای مشتری برای انتخاب محصول است.
۲. عدم وجود یک ویژگی در یک محصول چه عواقبی برای شما دارد؟
پاسخ به درک اهمیت وجود یا عدم وجود یک ویژگی در یک محصول و درجه اهمیت آن برای مشتری وبدست آوردن پاسخ سؤالهای زیرمنجر می شود؛
۳. در مورد آخرین باری که این اتفاق افتاد صحبت کنید.
می شود.
۴. از چه راه حلهایی برای رفع مشکل خود استفاده کردهاید؟
سؤالات تکمیلی؛
۵. آخرین باری که با این مشکل مواجه شدید کی بود؟ برای حل آن چه کردید؟
پاسخ این پرسشها باعث فهمیدن اهمیت موضوع برای مشتری میشود.
اگر مشتری به دنبال راه حلی برای حل این مشکل نیست لزومی ندارد که شما به دنبال حل آن باشید.
۶. هماکنون چگونه این مشکل را حل میکنید؟
جواب به دریافت اطلاعات ارزنده در مورد فرآیند کاری مشتری و اطلاعاتی جهت قیمتگذاری صحیح کمک می کند.
به عنوان مثال محصول شما میخواهد جایگزین خدمات یک مشتری باارزش خدمات ۳۹ میلیون تومان باشد یا جایگزین یک شرکت با ارزش خدمات ۳۹۰ میلیون تومانی در سال؟
برداشتهای غیرمستقیم یکی از تکنیکهای طلایی برای دستیابی به قیمت درست و نهایی محصول است.
۷. منبع درآمد شما از کجا تأمین میشود؟
در مواردی که مشتری یک سازمان یا سیستم باشد دانستن اینکه تأمینکننده بودجه سازمان چه کسانی هستند بسیارمهم است،پاسخ به کسانی اشاره می کند که روی عملکرد سازمان کنترل داشته و در آن سازمان تصمیم گیرنده اند.
۸. به نظر شما نفر بعدی که باید با او صحبت کنیم چه کسیست؟
سعی کنید اکثر مکالمات خود را با این سؤال تمام کنید؛ چرا که؛
۹. آیا چیزی هست که من باید از شما بپرسم؟
طرح این پرسش باعث میشود طرف گفتوگو در کامل کردن سؤالات شما مشارکت فعال داشته باشد.
فصل ۲
اجتناب از اطلاعات بد
سه نوع اطلاعات بد وجود دارد:
که با طرح پرسشهای اشتباه و در میان گذاشتن ناخواسته ایدههای خود با مشتری ،با این مشکلات روبرو میشوید.☝?
فرار کردن از تعریف و تمجید بی مورد
شما در گفتگو به دنبال واقعیتها و تعهد هستید،تعهد به معنی ارائهی اطلاعات واقعی و خرید محصول شما در آینده توسط مشتری می باشد،پس برای دور بودن از آنها از به اشتراک گذاری ایده خود با دیگران خودداری کنید.
۱.علائم هشدار در جریان مکالمات مثل؛متشکرم،سپاسگزارم،خوشحال شدم که خوشتان آمدو...
طرح سوالاتی برای کشف واقعی بودن اطلاعات بدست آمده از گفتگو با مشتری:
حرف های خیالی
وعدههای احساسی مشتری را با تعهد به خرید اشتباه نگیریدو بر پایه ی این اشتباه اقدام به سرمایهگذاری اشتباه نکنید.
تقسیم حرفهای خیالی به سه دسته:
با طرح سؤالات اشتباه در حین گفتگو مثل؛«در آینده امکانش هست شما محصول ما را انتخاب کنید؟» مشتری را به دنیای تخیلات وارد می کنید و او حرفهایی را که به آنها عمل نمیکند به شما تحویل میدهد.
نمونهای از این سؤالات اشتباه که پاسخ دریافتی از آنها به هیچ وجه کارایی ندارد؛
آیا تا به حال شده...؟_اصلاً شده...؟
_ممکنه شما...؟_شما فکر می کنید...؟
فکرش را بکنید..! می توانید خودتان را تصور کنید...؟
برای دستیابی به اطلاعات مناسب باید مکالمه را از حرفهای تخیلی ،کلیگویی ها ،غرغر کردن ها و نقل قولهای بیاساس به سمت زندگی واقعی و تصمیمات حقیقی سوق دهید.
گذشتن از ایده های مشتری
رمز موفقیت یک استارت آپ در موارد زیر است:
سؤال هایی برای در ک درست تغییرات ؛
نتایج حاصل از پاسخ مشتری به این پرسشها ؛
سؤالهایی برای بررسی علائم احساسی:
دوری کردن از تأیید طلبی:
عدم مطرح کردن طرحها و ایدههای خود با مشتری.
کمتر حرف زدن و ایجاد فرصت برای یادگیری از مشتری.
در صورت درخواست مشتری برای توضیح بیشتر دربارهی ایده یتان این کار را انجام دهید.
توجه نشان دادن به دغدغه ها و نظرات مشتری.
مشتاق نشان دادن خود در حین گفتگو.
دلیل دریافت تعریف و تمجید از طرف مشتری:
فصل۳

آزمایش ذهنی یکی از راه های شناسایی سؤالهای کلیدی ست،که نقش اساسی در کسب و کار ایفا میکند.
عباراتی که نشان دهندهی عدم تمایل مشتری به خرید است؛ والا چی بگم...! بد نیست...! امم جالبه...!
طرح سوالاتی برای دریافت بی علاقگی مشتری؛
آیا واقعاً این مزیت برای آنها مهم نیست؟ آیا این مشتری با مشتری عالی که من در ذهن دارم فرق دارد؟ آیا محصول برای او چشمگیر نیست؟ آیا ایده و محصول ما برای او تکراری و خستهکننده است؟
به کلیت موضوع توجه کنید:تمرکز بیش از اندازه به جزئیات از دلایل بیتوجهی به موضوعات مهم است.
به فیل نگاه کنید:با پرسیدن سوالات سطحی از سوالات مهم و دلهرهآور غافل نشوید و مشکل اصلی را نادیده نگیرید.
در برخی موارد مشتری شفاهاً به شما قول میدهدکه یکی از مشتریان شما سود و با آوردن کلمه اگر شرط می کند فقط زمانی حاضر به خریداری محصول شماست که کارایی مورد ادعای شما را داشته باشد.آیا محصول شما توانایی مورد ادعای شما را دارد یا نه؟ به این مسئله ریسک محصول می گویند که مستقیماً متوجه محصول تولیدی شماست.
ریسک محصول؛ میتوانم تولیدش کنم؟ میتوانم آن را رشد بدهم؟ آیا میتوانم استفاده از آنرا عمومیت ببخشم؟. ریسک بازار؛ آیا دیگران محصول من را میخواهند؟.
آیا بابت آن پول میدهند؟
لیست سهگانهی خود را آماده کنید:
سه سوال مهم که میخواهید از مشتری ها،سرمایهگذارها،مدیران کلیدی و متخصصان بپرسیدمنطبق با استاندارد مامان طرح کنید و به همراه داشته باشی تا در برخورد با این افراد به جای ارائه کارت ویزیت درخواست چند دقیقه گفتگو کنید.
فصل۴
پیشنهاد «استیو بلنک »برای رفع مشکل مطرح سازی ایده،برگزاری سه جلسه مجزاست؛
جلسه اول درباره مشتری و مشکلاتش. جلسه دوم درباره راه حل پیشنهادی شما. وجلسه سوم برای فروش محصول باشد.
این پیشنهاد در عمل نیازمند صرف زمان زیادی ست،پس چه باید کرد؟ سخت نگیرید.ساده و بیآلایش با کنار گذاشتن تشریفات با افراد صحبت کنید.باانجام یک گفتگوی ساده و غیررسمی میتوان به نتایج ارزشمندی دست یافت.
برگزاری جلسات دوستانه کارآمدتر از جاسات رسمی است،درصورت قرار گرفتن در یک جلسه رسمی برای کسب اطلاعات درست از مشتری ،از گپوگفت دوستانه بهره ببرید.
جلسات چقدر طول می کشد؟
حدود ۵دقیقه برای فهمیدن مسئله ومشکل و درجه اهمیت آن برای مشتری.
۱۰تا۱۵دقیقه برای طرح سوالاتی در مورد روند و عملکرد گذشته محصول و فهمیدن اینکه می خواهند در آینده چه کار کنند.
وحداقل یک ساعت زمان برای جزئیات محصول و بازار.
فصل۵
پس از کسب اطلاعات لازم از بازار و مشتری،با دو بازخورد مثبت و منفی روبرو میدشویم؛
بازخورد بد؛دریافت کوهی از تعریف و تمجیدها. بازخورد خوب؛شناسایی و تفکیک مشتری حقیقی از مشتری خیالی با طرح سوالات تعهدآور از مشتری. در فروش به این مرحله حرکت به سوی جلو پیشرفت گفته میشود.
پیشرفت بت معنی اینکه مشتری یک گام به خرید نهایی نزدیک می شود.
تعهد به معنی اینکه مشتری با گذاشتن اعتبار برای خرید نشان می دهد که مستری واقعی است.
گرفتن تعهد برای پیشرفت در فرآیند فروش امری ضروری است.
تعهد زمانی:
تعهد اعتباری:
تعهد مالی: بهترین و رایج ترین نمونه تعهد است.
فصل۶
۲.شکار فرصتها.
۳.پیدا کردن یک بهانه خوب برای گفتگو.
۴.بودن در جای درست(پیدا کردن بازار هدف واقعی.)
۶.استفاده از صفحات فرود(Landing page)برای جمعآوری اطلاعات و گفتگو با مشتری.
۱.برگزاری دورهمی؛ با برگزاری یک دورهمی برای جمعآوری نظرات مشتریان،شما میتوانید مستقیاً با مشتری واقعی محصول خود روبرو شوید و برای خود کسب اعتبار کنید.
۲.برگزاری کارگاه؛میتواند بصورت کارگاههای آنلاین،ویدئو کنفرانس،ویدئوهای آموزشی یا جلسه مشاوره رایگان برگزار شود. ۳.وبلاگنویسی ابتکاری؛ داشتن یک وبلاگ مرتبط با محصول مزیت رقابتی مناسبی به حساب میآید. ۴.معرکه گرفتن؛ گرم گرفتن با مشتری هدف اصلی ماست،هنگامی که یک نفر شما را به دوستانش معرفی میکند اعتبار شما را بالا میبرد. ۵.فقط بپرس؛ برای یافتن مشتری مورد نظرتان تا جای ممکن پرسو جو کنید. ۶.مشاورهای خوب؛ مشاوران ورزیده را استخدام و از آنها برای معرفی به افراد جدید در بازار استفاده کنید. ۷.دانشگاهها؛ اساتید دانشگاه میتوانند پروژههای خوب را به سرمایهگذاران خوب معرفی کنند. ۸.سرمایه دارها؛ دارای ارتباطات فوقالعادهای هستند و برای استفاده از کانال ارتباطی در پروژههای مختلف بهتریناند. ۹.برنامهریزی یک جلسه و نشست؛میتواند زمانی که هیچ سابقه آشنایی با مشتری ندارید و یا هنوز محصولی برای ارائه تولید نکردهاید و هدفتان جمعآوری اطلاعات است آخرین راهکار باشد.
تا زمانی که حرفهای تازه از مشتری میشنوید به جلسه ادامه دهید.
فصل۷
۳مشکل عمده عدم شناخت گروه مشتریان؛ ۱.روبرو شدن با کوهی از گزینههای مختلف و سردرگمی. ۲.انجام کارهای زیاد و بی نتیجه. ۳.دریافت عکسالعملهای مختلف از مشتریان که باعث سردرگمی میشود.
با استفاده از این ۳ پارامتر میتوانید دایره مشتریها را کوچکتر کنید؛ ۱.کدام پرسودتر و بزرگتر است. ۲.کدام در دسترس است. ۳.به کدامیک بیشتر علاقه دارید.
چرا با آدمهای اشتباه مصاحبه می کنیم؟. ۱.بخشبندی مشتریان شما بزرگ است و در آن افراد با مشکلات مختلف وجود دارد. ۲.بخشهایی از مشتریان وجود دارد که از آنها غافل شدهاید. ۳.برخی از مشتریهای شما از یک فرآیند پیچیده برای خرید استفاده میکنند به همین خاطر از چشمان شما پنهان شدهاند.
فصل۸
بدترین حالت حضور در جلسه؛. ۱.بدون تخصص به جلسه رفتن،۲.عدم یادداشت تمام نکات،۳.عدم ارائه درست اطلاعات بدست آمده از مشتری به اعضای گروه.
راهکار:
۱.آمادهسازی خود؛ طرح ۳سوال مهم با کمک تیم خود،تمرکز بر تعهدها و جلو بردن گفتگو،سر زدن به سایت و وبلاگ مشتری،در نظر گرفتن دغدغههای تیم تولید در مراحل آمادهسازی،تعیین زمان معین برای جلسات. ۲.بازبینی؛ مرور مطالب برداشت شده باتیم خود پس از مذاکره و تفکیک آنها در قالب ۳سوال با هدف مشخص کردن اینکه چه میخواهید و آگاهی همه اعضای گروه از آن. در این مرحله در مورد اینکه «چه سوالی بهتره؟ دفعه بعد چگونه عمل کنیم؟ آیا چیزهای دیگری هست که به آنها توجه نکردهایم؟» بیشتر فکر کنید. ۳.یادداشت برداری خوب.

در طول گفتگو: ۱.مشخص کردن چهارچوب گفتگو. ۲.عدم پیچیده کردن موضوع. ۳.عدم توجه به تعریف و تمجیدها. ۴.شفافسازی موضوعات مبهم که در طول گفتگو به آنها برمیخورید. ۵.در صورت لزوم پافشاری بر گرفتن تعهد و پیشبرد گفتگو.
بعد از انجام گفتگو: ۱.تجزیه و تحلیل مطالب درج شده در یادداشتها. ۲.نگهداری یادداشت در محل مناسب. ۳.بروزسازی باورها و نقشههای خود براساس نتایج بدست آمده. ۴.اتفاق نظر بر روی طرح سه سوال بعدی.